ПАЙҒАМБАРИМИЗ СОЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВА САЛЛАМ ҚИРОАТЛАРИ
Бирон-бир қоридан устози кимлигини сўраб-суриштирилса, силсила охири Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга бориб тақалади. Чунки Пайғамбар алайҳиссалом Жаброил фаришта воситасида Қуръонни Аллоҳдан қабул қилдилар. Кейин саҳобаларга ўқиб бердилар. Саҳобалар тобеинларга, тобеинлар табаа тобеинларга Қуръонни қунт билан ўргатдилар. Қуръон ўқиш илми устоз-шогирд воситасида бизгача етиб келган.
Аллоҳ таоло Қуръонни Пайғамбар алайҳиссаломга нозил қилган, “Қуръонни тартил билан қироат қилинг!” дея қандай ўқишни ўргатган .
Қуръон ҳарфларни дона-дона қилиб, тажвид қоидаларига амал қилиб ўқиш тартил, дейилади.
Ривоят қилинишича, Алқама устози Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳуга Қуръон ўқиб берди. Шунда Абдуллоҳ шогирдига: “Қуръонни тартил билан тиловат қил! Зеро, бу Қуръонни зийнатлайди”, деди .
Қатода – Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан – Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам қироатлари ҳақида сўраганида: “Расулуллоҳ мад билан (чўзиб) ўқирдилар”, деб жавоб берган .
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам Қуръонни қандай ўқишлари ҳақида сўралганида, у мад билан қироат қилишларини айтиб, буни басмала мисолида кўрсатиб берган. Бу иш қорилар, қолаверса ҳар бир мўмин банда учун ўрнакдир. Қуръон ўқиш мушофаҳа йўли билан устоздан ўрганилади. Қуръони карим қироати ана шу тарзда авлоддан авлодга омонат билан ўтиб келади.
Демак, бизнинг қироатимиз Пайғамбар алайҳиссалом қироатларига мос бўлиши керак. Бунинг учун силсиласи Расулуллоҳга етиб борадиган қоридан таҳсил олинади, Қуръоннинг ҳар бир ояти, ҳар бир сўзи қандай ўқилиши диққат-эътибор билан ўрганилади.
Ривоят қилинишича, Умму Салама розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қироатларини эслаб: “У зот “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Ал-ҳамдулиллааҳи роббил ъааламийн. Ар-роҳмаанир-роҳийм. Малики явмид дийн”, деб оятлар орасини ажратиб қироат қилардилар”, деган .
Пайғамбаримиз алайҳиссалом оятлар орасида тўхтаб, нафас ростлардилар. Аслида икки оятни бир-бирига улаб ўқиса ҳам бўлади. Лекин икки оят ўртасида тўхташ суннатга мувофиқдир.
Абдуллоҳ ибн Муғаффал розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам уловларида кетаётиб Фатҳ сурасини таржиъ билан енгил қироат қилганларини кўрганман ”.
Қуръонни таржиъ билан ўқиш оятларнинг баъзи жойларини чўзиб, такрор-такрор қироат қилишдир.
Авф ибн Молик Ашжаийдан ривоят қилинади: “Тунларнинг бирида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан намозга турдим. У зот Бақара сурасини ўқидилар. Раҳмат оятидан ўтсалар, дуо қилардилар, азоб оятидан ўтсалар, паноҳ сўрардилар. Кейин қиёмда турган миқдорда руку қилдилар. Рукуда: “Субҳаана зил жабарувти вал малакувти вал кибрияи вал азома”, дедилар. Сўнг қиёмда турган миқдорда сажда қилдилар. Саждада ҳам худди шундай (дуо) ўқидилар. Кейин туриб Оли Имронни қироат қилдилар. Шундан кейин бир сура-бир сурадан ўқидилар ”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тунги намозда узун сураларни ўқирдилар. У зотнинг қиёмлари, рукулари, саждалари жуда узун бўларди. Агар Аллоҳнинг раҳмати зикр этилган оятлардан ўтсалар, дуо-илтижо қилардилар, азоб ҳақидаги оятларни ўқисалар, Аллоҳдан паноҳ сўрардилар.
Муслим ибн Михроқдан ривоят қилинади: “Мен Оиша розияллоҳу анҳога: “Эй, мўминларнинг онаси! Баъзилар Қуръонни бир кечада икки-уч мартадан хатм қилишяпти”, дедим. Шунда у: “Ўша одамлар Қуръон ўқишибди, аммо уқишмабди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам кечаси билан ибодат қилиб чиқар, Бақара, Оли Имрон, Нисо сураларини ўқирдилар. Агар башорат берилган оятдан ўтсалар, дуога юзланар, умид қилардилар, (Аллоҳнинг азобидан) қўрқитиладиган оятдан ўтсалар, Аллоҳга дуо қилиб паноҳ сўрардилар”, деди ”.
"Қуръон - қалблар шифоси" китобидан.
👉 @diyonatli
Бирон-бир қоридан устози кимлигини сўраб-суриштирилса, силсила охири Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга бориб тақалади. Чунки Пайғамбар алайҳиссалом Жаброил фаришта воситасида Қуръонни Аллоҳдан қабул қилдилар. Кейин саҳобаларга ўқиб бердилар. Саҳобалар тобеинларга, тобеинлар табаа тобеинларга Қуръонни қунт билан ўргатдилар. Қуръон ўқиш илми устоз-шогирд воситасида бизгача етиб келган.
Аллоҳ таоло Қуръонни Пайғамбар алайҳиссаломга нозил қилган, “Қуръонни тартил билан қироат қилинг!” дея қандай ўқишни ўргатган .
Қуръон ҳарфларни дона-дона қилиб, тажвид қоидаларига амал қилиб ўқиш тартил, дейилади.
Ривоят қилинишича, Алқама устози Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳуга Қуръон ўқиб берди. Шунда Абдуллоҳ шогирдига: “Қуръонни тартил билан тиловат қил! Зеро, бу Қуръонни зийнатлайди”, деди .
Қатода – Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан – Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам қироатлари ҳақида сўраганида: “Расулуллоҳ мад билан (чўзиб) ўқирдилар”, деб жавоб берган .
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам Қуръонни қандай ўқишлари ҳақида сўралганида, у мад билан қироат қилишларини айтиб, буни басмала мисолида кўрсатиб берган. Бу иш қорилар, қолаверса ҳар бир мўмин банда учун ўрнакдир. Қуръон ўқиш мушофаҳа йўли билан устоздан ўрганилади. Қуръони карим қироати ана шу тарзда авлоддан авлодга омонат билан ўтиб келади.
Демак, бизнинг қироатимиз Пайғамбар алайҳиссалом қироатларига мос бўлиши керак. Бунинг учун силсиласи Расулуллоҳга етиб борадиган қоридан таҳсил олинади, Қуръоннинг ҳар бир ояти, ҳар бир сўзи қандай ўқилиши диққат-эътибор билан ўрганилади.
Ривоят қилинишича, Умму Салама розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қироатларини эслаб: “У зот “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Ал-ҳамдулиллааҳи роббил ъааламийн. Ар-роҳмаанир-роҳийм. Малики явмид дийн”, деб оятлар орасини ажратиб қироат қилардилар”, деган .
Пайғамбаримиз алайҳиссалом оятлар орасида тўхтаб, нафас ростлардилар. Аслида икки оятни бир-бирига улаб ўқиса ҳам бўлади. Лекин икки оят ўртасида тўхташ суннатга мувофиқдир.
Абдуллоҳ ибн Муғаффал розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам уловларида кетаётиб Фатҳ сурасини таржиъ билан енгил қироат қилганларини кўрганман ”.
Қуръонни таржиъ билан ўқиш оятларнинг баъзи жойларини чўзиб, такрор-такрор қироат қилишдир.
Авф ибн Молик Ашжаийдан ривоят қилинади: “Тунларнинг бирида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан намозга турдим. У зот Бақара сурасини ўқидилар. Раҳмат оятидан ўтсалар, дуо қилардилар, азоб оятидан ўтсалар, паноҳ сўрардилар. Кейин қиёмда турган миқдорда руку қилдилар. Рукуда: “Субҳаана зил жабарувти вал малакувти вал кибрияи вал азома”, дедилар. Сўнг қиёмда турган миқдорда сажда қилдилар. Саждада ҳам худди шундай (дуо) ўқидилар. Кейин туриб Оли Имронни қироат қилдилар. Шундан кейин бир сура-бир сурадан ўқидилар ”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тунги намозда узун сураларни ўқирдилар. У зотнинг қиёмлари, рукулари, саждалари жуда узун бўларди. Агар Аллоҳнинг раҳмати зикр этилган оятлардан ўтсалар, дуо-илтижо қилардилар, азоб ҳақидаги оятларни ўқисалар, Аллоҳдан паноҳ сўрардилар.
Муслим ибн Михроқдан ривоят қилинади: “Мен Оиша розияллоҳу анҳога: “Эй, мўминларнинг онаси! Баъзилар Қуръонни бир кечада икки-уч мартадан хатм қилишяпти”, дедим. Шунда у: “Ўша одамлар Қуръон ўқишибди, аммо уқишмабди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам кечаси билан ибодат қилиб чиқар, Бақара, Оли Имрон, Нисо сураларини ўқирдилар. Агар башорат берилган оятдан ўтсалар, дуога юзланар, умид қилардилар, (Аллоҳнинг азобидан) қўрқитиладиган оятдан ўтсалар, Аллоҳга дуо қилиб паноҳ сўрардилар”, деди ”.
"Қуръон - қалблар шифоси" китобидан.
👉 @diyonatli
ЁШ БОЛАГА ҲАЗИЛ ҚИЛИШ
Анас ибн Моликдан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам биз билан аралашиб юрар эдилар. Ҳатто бир куни укамга: "Эй Абу Умайр, нима бўлди нуғайр?" дедилар".
Шарҳ: "Нуғайр" сўзи "нуғор"нинг кичрайтирилган шакли бўлиб, у тумшуғи қизил, чумчуққа ўхшаган қушдир. Абу Умайрнинг шундай қушчаси бўлиб, уни ўйнаб юрарди. Бир куни у ўлиб қолибди. Шунда Расулулллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Абу Умайрга шу гапни айтибдилар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам йиғлаб ўтирган болани овутиш, унинг кўнглини кўтариш учун ана шундай ҳазил қилиб, унга хурсанд бўладиган гапларни айтишга ҳаракат қилганлар.
Ушбу ҳадисдан катталар, олим одамлар, раҳбар кишилар болаларга ҳам ҳазил-мутойиба қилиб, уларнинг кўнглини кўтаришлари салобатларига зид нарса эмаслигини, балки лозим ва лобуд ишлардан эканини билиб оламиз.
Абу Ҳурайрадан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам Ҳасан ёки Ҳусайн розияллоҳу анҳумони қўлларидан ушлаб, оёқларини ўз оёқларининг устига қўйиб: "Юқорига чиқ" дедилар".
Шарҳ: Одий одамлар тажрибасида кўп кузатиладиган бу ҳолат Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётларида ҳам кузатилган экан.
Саҳобаи киромлар ул зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кичик ёшдаги набиралари Ҳасан ёки Ҳусайн розияллоҳу анҳумо билан ўйнаганларини кўришган экан. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай қилишни ўзларига муносиб эмас, деган фикрда бўлмаган эканлар.
Барча мўмин-мусулмонлар бу борада ҳам у зотдан ўрнак олишлари лозимдир.
"Одоблар хазинаси" китобидан.
👉 @diyonatli
Анас ибн Моликдан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам биз билан аралашиб юрар эдилар. Ҳатто бир куни укамга: "Эй Абу Умайр, нима бўлди нуғайр?" дедилар".
Шарҳ: "Нуғайр" сўзи "нуғор"нинг кичрайтирилган шакли бўлиб, у тумшуғи қизил, чумчуққа ўхшаган қушдир. Абу Умайрнинг шундай қушчаси бўлиб, уни ўйнаб юрарди. Бир куни у ўлиб қолибди. Шунда Расулулллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Абу Умайрга шу гапни айтибдилар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам йиғлаб ўтирган болани овутиш, унинг кўнглини кўтариш учун ана шундай ҳазил қилиб, унга хурсанд бўладиган гапларни айтишга ҳаракат қилганлар.
Ушбу ҳадисдан катталар, олим одамлар, раҳбар кишилар болаларга ҳам ҳазил-мутойиба қилиб, уларнинг кўнглини кўтаришлари салобатларига зид нарса эмаслигини, балки лозим ва лобуд ишлардан эканини билиб оламиз.
Абу Ҳурайрадан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам Ҳасан ёки Ҳусайн розияллоҳу анҳумони қўлларидан ушлаб, оёқларини ўз оёқларининг устига қўйиб: "Юқорига чиқ" дедилар".
Шарҳ: Одий одамлар тажрибасида кўп кузатиладиган бу ҳолат Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётларида ҳам кузатилган экан.
Саҳобаи киромлар ул зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кичик ёшдаги набиралари Ҳасан ёки Ҳусайн розияллоҳу анҳумо билан ўйнаганларини кўришган экан. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай қилишни ўзларига муносиб эмас, деган фикрда бўлмаган эканлар.
Барча мўмин-мусулмонлар бу борада ҳам у зотдан ўрнак олишлари лозимдир.
"Одоблар хазинаси" китобидан.
👉 @diyonatli
👍1
КЎНГИЛ ТАЪРИФИ
Кўнгил уч қисмдир. Биринчиси шуки, ҳеч нарса уни жойидан тебратолмайди. У тоғга ўхшайди. Яна бири шуки, у ёғочга ўхшайди. Шамол келса, у озгина тебранади. Яна бири шуки, у янги новда мисоли шамол қайси тарафдан эсса, ўша томонга эгилади. Ҳаё ва дўстлик кўнгил эшигига келадилар. Агар унда тоат-ибодат ва тақвони топсалар, ичкарига кирадилар. Бу икковини топа олмасалар, кирмасдан кетадилар. Кўнгилда улардан бошқа нарса бўлса, беш нарса унда бўлмас. Булар: хавф, умид, дўстлик, шавқ ва муҳаббат.
Гуноҳни тарк қилмоқ уч нарса билан боғлиқдир. Аввало, дўзахдан қўрқиш: иккинчиси, жаннатга киришдан умидворлик; учинчиси, Ҳақ таолонинг берган беҳисоб неъматларидан баҳраманд эканлигини ҳис қилиш.
"Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма)" китобидан.
👉 @diyonatli
Кўнгил уч қисмдир. Биринчиси шуки, ҳеч нарса уни жойидан тебратолмайди. У тоғга ўхшайди. Яна бири шуки, у ёғочга ўхшайди. Шамол келса, у озгина тебранади. Яна бири шуки, у янги новда мисоли шамол қайси тарафдан эсса, ўша томонга эгилади. Ҳаё ва дўстлик кўнгил эшигига келадилар. Агар унда тоат-ибодат ва тақвони топсалар, ичкарига кирадилар. Бу икковини топа олмасалар, кирмасдан кетадилар. Кўнгилда улардан бошқа нарса бўлса, беш нарса унда бўлмас. Булар: хавф, умид, дўстлик, шавқ ва муҳаббат.
Гуноҳни тарк қилмоқ уч нарса билан боғлиқдир. Аввало, дўзахдан қўрқиш: иккинчиси, жаннатга киришдан умидворлик; учинчиси, Ҳақ таолонинг берган беҳисоб неъматларидан баҳраманд эканлигини ҳис қилиш.
"Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма)" китобидан.
👉 @diyonatli
👍2
ЭНГ АФЗАЛ СУКУТ
Мавлоно Жалолиддин Румийнинг "Ичиндаги ичиндадир" асарида гўзал бир ривоят бор: "Усмон розияллоҳу анҳу халифа бўлиши билан минбарга чиқди ва халқ: "Ажабо, нима дер экан?" деб кутди. Бироқ Ҳазрати Усмон индамади. Ақалли бир сўз айтмади. Фақат боқди ва халқда шундай бир ҳол пайдо бўлдики, ҳеч кимда ташқарига чиқишга мадор қолмади. Шу вақтгача қилинган юзлаб хутбалар чоғи бундай ҳол ҳосил бўлмаган, мўминлар бундай ҳол соясида ўзлари учун фойда ва сирларни ҳеч қачон бунчалик кўп кашф этишмаган эди. Усмон розияллоҳу анҳу йиғин тугагунича гапирмади. Фақат минбардан тушаётганида: "Сиз учун фаол иймон маҳмадона иймондан хайрлидир", деди. У ҳақ гапни айтди. Чунки сўз айтишдан мақсад бир фойда бермоқ, қалбга таъсир этмоқ, ахлоқни ўзгартирмоқ ва ҳоказо яхшиликлар қилмоқдир. Ҳолбуки, Ҳазрати Усмон лом-мим демасдан, гапирган вақтидагидан кўпроқ фойда келтирди".
"Кўҳна дунё ва ривоятлари" китобидан.
👉 @diyonatli
Мавлоно Жалолиддин Румийнинг "Ичиндаги ичиндадир" асарида гўзал бир ривоят бор: "Усмон розияллоҳу анҳу халифа бўлиши билан минбарга чиқди ва халқ: "Ажабо, нима дер экан?" деб кутди. Бироқ Ҳазрати Усмон индамади. Ақалли бир сўз айтмади. Фақат боқди ва халқда шундай бир ҳол пайдо бўлдики, ҳеч кимда ташқарига чиқишга мадор қолмади. Шу вақтгача қилинган юзлаб хутбалар чоғи бундай ҳол ҳосил бўлмаган, мўминлар бундай ҳол соясида ўзлари учун фойда ва сирларни ҳеч қачон бунчалик кўп кашф этишмаган эди. Усмон розияллоҳу анҳу йиғин тугагунича гапирмади. Фақат минбардан тушаётганида: "Сиз учун фаол иймон маҳмадона иймондан хайрлидир", деди. У ҳақ гапни айтди. Чунки сўз айтишдан мақсад бир фойда бермоқ, қалбга таъсир этмоқ, ахлоқни ўзгартирмоқ ва ҳоказо яхшиликлар қилмоқдир. Ҳолбуки, Ҳазрати Усмон лом-мим демасдан, гапирган вақтидагидан кўпроқ фойда келтирди".
"Кўҳна дунё ва ривоятлари" китобидан.
👉 @diyonatli
👍2
ОЛТИН ЎГИТЛАР
Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) марҳамат қиладилар:
"Олти нарса, олти жойда ғарибдир, маҳзундир:
1) Ичида намоз ўқилмаган масжид;
2) Қуръон ўқимайдиган инсонларнинг уйидаги Мусҳаф;
3) Фосиқ (гуноҳкор, исёнкор) кимсанинг ҳофизасидаги Қуръон;
4) Золим, бадхулқ бир одам билан турмуш қурган солиҳа аёл;
5) Олчоқ, бадхулқ бир хотинга уйланган солиҳ (яхши) нисон;
6) Бир жамоатдаги сўзи тингланмайдиган олим".
Ҳазрат Усмон розияллоҳу анҳу Аллоҳ таолонинг: "У деворнинг остида иккисига оид бир хазина бор эди. Оталари солиҳ бир зот эди" (Каҳф, 82) мазмунли ояти ҳақида бундай дейди:
"Ҳазина олтиндан бир лавҳа бўлиб, устига қуйидаги етти сатр ёзилган эди:
1) Ўлимни билатуриб, кулганга ҳайронман. Дунёнинг фонийлигини билатуриб, унга рағбат кўрсатганга ҳайронман;
2) Ҳар нарса тақдири илоҳий натижаси эканини билатуриб, эришолмаганлари учун хафа бўлганга ҳайронман;
3) Ҳисоб куни борлигини билатуриб, мол-дунё йиғувчига ҳайронман;
4) Жаҳаннам борлигини билатуриб, гуноҳ қилувчига ҳайронман;
5) Аллоҳни таниб, Ундан бошқасини зикр этганга ҳайронман;
6) Жаннат борлигини билиб, дунёда роҳат-фароғат қидирганга ҳайронман;
7) Шайтонни душман билиб, яна унга итоат этувчига ҳайронман".
"Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма) китобидан".
👉 @diyonatli
Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) марҳамат қиладилар:
"Олти нарса, олти жойда ғарибдир, маҳзундир:
1) Ичида намоз ўқилмаган масжид;
2) Қуръон ўқимайдиган инсонларнинг уйидаги Мусҳаф;
3) Фосиқ (гуноҳкор, исёнкор) кимсанинг ҳофизасидаги Қуръон;
4) Золим, бадхулқ бир одам билан турмуш қурган солиҳа аёл;
5) Олчоқ, бадхулқ бир хотинга уйланган солиҳ (яхши) нисон;
6) Бир жамоатдаги сўзи тингланмайдиган олим".
Ҳазрат Усмон розияллоҳу анҳу Аллоҳ таолонинг: "У деворнинг остида иккисига оид бир хазина бор эди. Оталари солиҳ бир зот эди" (Каҳф, 82) мазмунли ояти ҳақида бундай дейди:
"Ҳазина олтиндан бир лавҳа бўлиб, устига қуйидаги етти сатр ёзилган эди:
1) Ўлимни билатуриб, кулганга ҳайронман. Дунёнинг фонийлигини билатуриб, унга рағбат кўрсатганга ҳайронман;
2) Ҳар нарса тақдири илоҳий натижаси эканини билатуриб, эришолмаганлари учун хафа бўлганга ҳайронман;
3) Ҳисоб куни борлигини билатуриб, мол-дунё йиғувчига ҳайронман;
4) Жаҳаннам борлигини билатуриб, гуноҳ қилувчига ҳайронман;
5) Аллоҳни таниб, Ундан бошқасини зикр этганга ҳайронман;
6) Жаннат борлигини билиб, дунёда роҳат-фароғат қидирганга ҳайронман;
7) Шайтонни душман билиб, яна унга итоат этувчига ҳайронман".
"Ғам-қайғусиз яшай десангиз (ўксинма) китобидан".
👉 @diyonatli
УЛФАТЧИЛИК ҲАҚИДА
Абдуллоҳ ибн Амр ибн Осдан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Икки мўминнинг руҳи бир кунлик масофадан туриб ўзаро мулоқотда бўлади. Ўзлари бир-бирини кўрмаса ҳам", дедилар".
Шарҳ: Дарҳақиқат, мўминлар ўзаро муҳаббат қўйсалар, бир-бирларини эсдан чиқармайдилар, доимо биродарларининг ҳақларига дуо қилиб турадилар.
Бошқа-бошқа шаҳарда, бир-биридан узоқда яшаса ҳам, доимо бир-бирларини эслаб, дуода бўлиб турадилар, борган-келганлардан салом айтиб юборадилар, хуллас, улар қалбан, руҳан доимо бирга бўладилар.
Ибн Аббосдан ривоят қилинади:
"Баъзан неъматларга ношукрчилик бўлади. Гоҳида қариндошлик алоқалари узилади. Бироқ қалб яқинлиги каби нарсани кўрганимиз йўқ".
Шарҳ: Қалблар яқин бўлиб қолгандан кейин уни ажратиш қийин. Қиёматлик дўст тутинганлар бир умрга улфат бўладилар, Аллоҳнинг наздида дўст бўладилар.
Умайр ибн Исҳоқдан ривоят қилинади:
"Биз ўзимизча одамлар ўртасида биринчи бўлиб улфатчилик кўтарилса керак, деб юрардик".
Шарҳ: Демак, одамлар ўртасида улфатчилик бўлиши яхшилик аломати экан. Улфатчиликнинг кўтарилиши эса қиёмат яқинлашганининг аломатларидан бири экан.
"Одоблар хазинаси" китобидан.
👉 @diyonatli
Абдуллоҳ ибн Амр ибн Осдан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Икки мўминнинг руҳи бир кунлик масофадан туриб ўзаро мулоқотда бўлади. Ўзлари бир-бирини кўрмаса ҳам", дедилар".
Шарҳ: Дарҳақиқат, мўминлар ўзаро муҳаббат қўйсалар, бир-бирларини эсдан чиқармайдилар, доимо биродарларининг ҳақларига дуо қилиб турадилар.
Бошқа-бошқа шаҳарда, бир-биридан узоқда яшаса ҳам, доимо бир-бирларини эслаб, дуода бўлиб турадилар, борган-келганлардан салом айтиб юборадилар, хуллас, улар қалбан, руҳан доимо бирга бўладилар.
Ибн Аббосдан ривоят қилинади:
"Баъзан неъматларга ношукрчилик бўлади. Гоҳида қариндошлик алоқалари узилади. Бироқ қалб яқинлиги каби нарсани кўрганимиз йўқ".
Шарҳ: Қалблар яқин бўлиб қолгандан кейин уни ажратиш қийин. Қиёматлик дўст тутинганлар бир умрга улфат бўладилар, Аллоҳнинг наздида дўст бўладилар.
Умайр ибн Исҳоқдан ривоят қилинади:
"Биз ўзимизча одамлар ўртасида биринчи бўлиб улфатчилик кўтарилса керак, деб юрардик".
Шарҳ: Демак, одамлар ўртасида улфатчилик бўлиши яхшилик аломати экан. Улфатчиликнинг кўтарилиши эса қиёмат яқинлашганининг аломатларидан бири экан.
"Одоблар хазинаси" китобидан.
👉 @diyonatli
👍1
ҚУРЪОННИ ҚАНЧАДА ТЎЛИҚ ЁДЛАШ МУМКИН?
Умр - беқиёс фурсат. Унинг ҳар соатидан олам-олам яхшиликлар яширинган. Банда ану шу яхшиликларни ўзиники қилиб олиши учун катта машаққат чекиши шарт эмас. Вақтини тартибга солиб, ундан унумли фойдаланса бўлгани. Алқисса, кейинчалик тўхтаб қоладиган кўп амалдан кўра кам-кам бўлса-да, давом этиб турадигани яхши. Биз ҳам оз-оздан ҳиммат қилиб, катта натижаларга эришишимиз мумкин. Масалан, ҳар куни Қуръондан бир оят ёдлаган киши 17 йилу 7 ою 9 кунда ҳофизи Калом бўлади. Агар оятлар сони кўпайса, ёдлаш муддати қисқариб боради. Жумладан:
Ҳар куни икки оятдан ёдланса, 8 йилу 9 ою 17 кунда;
Уч оятдан ёдланса, 5 йилу 10 ою 13 кунда;
Тўрт оятдан ёдланса, 4 йилу 4 ою 24 кунда;
Беш оятдан ёдланса, 3 йилу 6 ою 7 кунда;
Олти оятдан ёдланса, 2 йилу 11 ою 4 кунда;
Етти оятдан ёдланса, 2 йилу 6 ою 3 кунда;
Саккиз оятдан ёдланса, 2 йилу 2 ою 12 кунда;
Тўққиз оятдан ёдланса, 1 йилу 11 ою 12 кунда;
Ўн оятдан ёдланса, 1 йилу 9 ою 3 кунда Қуръонни тўлиқ ҳифз қилиш мумкин.
Буни бет (саҳифа) билан ҳисобласа ҳам бўлади. Масалан:
Ҳар куни ярим бетдан ёдланса, 3 йилу 4 ою 24 кунда;
Бир бетдан ёдланса, 1 йилу 8 ою 12 кунда;
Икки бетдан ёдланса, 10 ою 6 кунда Каломуллоҳни тўлиқ ёдлаш мумкин.
Бу маълумот ҳар бир кундан унумли фойдаланиш учун туртки бўлса ажаб эмас. Аллоҳ умрингизга барака ато этсин, Каломини қалбингизга жо айлашга тавфиқ берсин.
"Қуръон - қалблар шифоси" китобидан.
👉 @diyonatli
Умр - беқиёс фурсат. Унинг ҳар соатидан олам-олам яхшиликлар яширинган. Банда ану шу яхшиликларни ўзиники қилиб олиши учун катта машаққат чекиши шарт эмас. Вақтини тартибга солиб, ундан унумли фойдаланса бўлгани. Алқисса, кейинчалик тўхтаб қоладиган кўп амалдан кўра кам-кам бўлса-да, давом этиб турадигани яхши. Биз ҳам оз-оздан ҳиммат қилиб, катта натижаларга эришишимиз мумкин. Масалан, ҳар куни Қуръондан бир оят ёдлаган киши 17 йилу 7 ою 9 кунда ҳофизи Калом бўлади. Агар оятлар сони кўпайса, ёдлаш муддати қисқариб боради. Жумладан:
Ҳар куни икки оятдан ёдланса, 8 йилу 9 ою 17 кунда;
Уч оятдан ёдланса, 5 йилу 10 ою 13 кунда;
Тўрт оятдан ёдланса, 4 йилу 4 ою 24 кунда;
Беш оятдан ёдланса, 3 йилу 6 ою 7 кунда;
Олти оятдан ёдланса, 2 йилу 11 ою 4 кунда;
Етти оятдан ёдланса, 2 йилу 6 ою 3 кунда;
Саккиз оятдан ёдланса, 2 йилу 2 ою 12 кунда;
Тўққиз оятдан ёдланса, 1 йилу 11 ою 12 кунда;
Ўн оятдан ёдланса, 1 йилу 9 ою 3 кунда Қуръонни тўлиқ ҳифз қилиш мумкин.
Буни бет (саҳифа) билан ҳисобласа ҳам бўлади. Масалан:
Ҳар куни ярим бетдан ёдланса, 3 йилу 4 ою 24 кунда;
Бир бетдан ёдланса, 1 йилу 8 ою 12 кунда;
Икки бетдан ёдланса, 10 ою 6 кунда Каломуллоҳни тўлиқ ёдлаш мумкин.
Бу маълумот ҳар бир кундан унумли фойдаланиш учун туртки бўлса ажаб эмас. Аллоҳ умрингизга барака ато этсин, Каломини қалбингизга жо айлашга тавфиқ берсин.
"Қуръон - қалблар шифоси" китобидан.
👉 @diyonatli
👍4👏1
Forwarded from Fitrat.uz
🟢 ЖОНЛИ СУҲБАТ
Бугун, 16 октябр куни соат 15:00 да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти бош-имом хатиби ўринбосари Абдулҳамид домла Маликов жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
Дўстларингизга ҳам улашинг
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
Бугун, 16 октябр куни соат 15:00 да @fitratuz телеграм каналида онлайн савол-жавоб бўлиб ўтади.
Саволларга Тошкент вилояти бош-имом хатиби ўринбосари Абдулҳамид домла Маликов жавоб берадилар.
Ўзингизни қизиқтирган диний саволларга жавоб олишингиз мумкин.
Дўстларингизга ҳам улашинг
https://t.me/joinchat/AAAAAEGj0hkBXGlopIDbXA
👍1
МУСУЛМОНЛАР ОММАСИ УЧУН НАСИҲАТ.
“Мусулмонлар оммаси учун”.
Бу барча мусулмонларга икки дунё саодати, яъни Ислом йўлини кўрсатиб холис насиҳат қилиш билан бўлади.
Уламоларимиз бу борада бироз батафсилроқ гапларни ҳам айтганлар. Уларнинг айтишларича, мусулмонлар оммаси учун насиҳат қилиш жумладан, қуйидагилардан иборат:
1.Ўзига раво кўрган нарсани мусулмонлар оммасига ҳам раво кўриш.
2.Ўзига раво кўрмаган нарсани мусулмонлар оммасига ҳам раво кўрмаслик.
3.Мусулмонлар оммаси учун шафқатли бўлиш.
4.Мусулмонлар оммасининг кичиклари учун раҳимли бўлиш.
5. Мусулмонлар оммасининг катталари учун хурматли бўлиш.
6. Мусулмонлар оммасининг маҳсумлиги учун маҳсум бўлиш.
7. Мусулмонлар оммасининг хурсандлиги учун хурсанд бўлиш.
8. Мусулмонлар оммаси учун салоҳият ва офият бўлишини исташ.
9. Мусулмонлар оммаси учун неъматлар бардавом бўлишини орзу қилиш.
10. Мусулмонлар оммаси учун доимо яхшиликда ёрдамчи бўлиш.
11. Мусулмонлар оммасидан барча озорлар ва кўнгилсизликларни даф қилиш.
Ушбу вазифларни бажарган одам диннинг энг муҳим ишини амалга оширган бўлади. Аммо бу осон иш эмас. Чунки одамлар насиҳатни ёқтирмайдилар. Айниқса ушбу ҳадиси шарифда зикр этилган нарсалар учун қилинган насиҳат кўпчиликка ҳуш келмайди.
Бу ҳадиси шариф комил иймон стфатлари бобида келтирилган. Бу бежиз эмас, албатта. Кишида комил иймон бўлгандагина, у шундай насиҳатлар бериш қобилиятига эга бўлади. Комил иймон соҳиби томонидан берилган насиҳатлар эса самара бериши шубҳасиздир. Аллоҳ учун, Аллоҳнинг Китоби ва Расули учун, мусулмонларнинг имомлари оммаси учун насиҳат қилишни дин деб тушунган жамиятгина олдинга кетади, кўзлаган мақсадига эришади.
Агар биз ушбу ҳадиси шарифдан фойда олмоқчи бўлсак, ана ўша тушунчани қайта тирилтиришимиз Аллоҳ учун, У Зотнинг Китоби учун, У Зотнинг Расули учун, мусулмонларнинг имомлари учун, оммаси учун насиҳат қилишга ўтишимиз лозим бўлади.
Бутун дунё ушбу ҳадиснинг ҳикматига ниҳоятда муҳтождтр. Энг аввало, мусулмон олами муҳтож. “Мусулмон олами” деб ном олган олам Исломдан узоқлашгани учун, динни насиҳат деб билмагани учун турли муаммо ва кулфатларга кўмилиб ётибди.
"Дин насиҳатдир" китобидан.
👉 @diyonatli
“Мусулмонлар оммаси учун”.
Бу барча мусулмонларга икки дунё саодати, яъни Ислом йўлини кўрсатиб холис насиҳат қилиш билан бўлади.
Уламоларимиз бу борада бироз батафсилроқ гапларни ҳам айтганлар. Уларнинг айтишларича, мусулмонлар оммаси учун насиҳат қилиш жумладан, қуйидагилардан иборат:
1.Ўзига раво кўрган нарсани мусулмонлар оммасига ҳам раво кўриш.
2.Ўзига раво кўрмаган нарсани мусулмонлар оммасига ҳам раво кўрмаслик.
3.Мусулмонлар оммаси учун шафқатли бўлиш.
4.Мусулмонлар оммасининг кичиклари учун раҳимли бўлиш.
5. Мусулмонлар оммасининг катталари учун хурматли бўлиш.
6. Мусулмонлар оммасининг маҳсумлиги учун маҳсум бўлиш.
7. Мусулмонлар оммасининг хурсандлиги учун хурсанд бўлиш.
8. Мусулмонлар оммаси учун салоҳият ва офият бўлишини исташ.
9. Мусулмонлар оммаси учун неъматлар бардавом бўлишини орзу қилиш.
10. Мусулмонлар оммаси учун доимо яхшиликда ёрдамчи бўлиш.
11. Мусулмонлар оммасидан барча озорлар ва кўнгилсизликларни даф қилиш.
Ушбу вазифларни бажарган одам диннинг энг муҳим ишини амалга оширган бўлади. Аммо бу осон иш эмас. Чунки одамлар насиҳатни ёқтирмайдилар. Айниқса ушбу ҳадиси шарифда зикр этилган нарсалар учун қилинган насиҳат кўпчиликка ҳуш келмайди.
Бу ҳадиси шариф комил иймон стфатлари бобида келтирилган. Бу бежиз эмас, албатта. Кишида комил иймон бўлгандагина, у шундай насиҳатлар бериш қобилиятига эга бўлади. Комил иймон соҳиби томонидан берилган насиҳатлар эса самара бериши шубҳасиздир. Аллоҳ учун, Аллоҳнинг Китоби ва Расули учун, мусулмонларнинг имомлари оммаси учун насиҳат қилишни дин деб тушунган жамиятгина олдинга кетади, кўзлаган мақсадига эришади.
Агар биз ушбу ҳадиси шарифдан фойда олмоқчи бўлсак, ана ўша тушунчани қайта тирилтиришимиз Аллоҳ учун, У Зотнинг Китоби учун, У Зотнинг Расули учун, мусулмонларнинг имомлари учун, оммаси учун насиҳат қилишга ўтишимиз лозим бўлади.
Бутун дунё ушбу ҳадиснинг ҳикматига ниҳоятда муҳтождтр. Энг аввало, мусулмон олами муҳтож. “Мусулмон олами” деб ном олган олам Исломдан узоқлашгани учун, динни насиҳат деб билмагани учун турли муаммо ва кулфатларга кўмилиб ётибди.
"Дин насиҳатдир" китобидан.
👉 @diyonatli
👍1
ЎЗ АЙБИНИ БИЛИШ ЙЎЛЛАРИ.
Аллоҳ таоло бандасига яҳшиликни раво кўрса, уни ўз айбини ўзи кўра оладиган қилиб қўяди. Айбни кўргандан кейин уни туғирлаш осон бўлади. Ўз айбини аниқлашнинг тўрт йўли бор:
1. Кишиларнинг айбларини яхши биладиган шайх ҳузурида таълим олиш. Мазкур шайх айбларни ва уларнинг давосини васф қилиб беради.
2. Диндор, мухлис ва садоқатли дўст топиш.
У кузатиб бориб, камчиликларини топади ва хабарини беради. Катта имомлар ва улуғлар шу ишни қилганлар.
Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу: “Менга айбларимни ҳадя қилган кишини Аллоҳ раҳм қилсин”, дер эди.
У киши Салмон розияллоҳу анҳудан ўз айби ҳақида сўрар эди. Бир куни унинг олдига келганида:
“Мендан сенга ўзингга ёқмайдиган нима етди?” деди. У айтишдан бош тортди. Умар қаттиқ туриб олди. Шунда:
“Менга етиб келган ҳабарга қараганда, бир дастурҳонда икки ҳил хўрак ермишсан. Икки сидра кийим кийиб олиб, бирини кундузи, иккинчисини кечаси киярмушсан”, деди.
“Бундан бошқа нарса етмадими?” деди.
“Йўқ”, деди Салмон.
“Иккисини тўғриланди деб ҳисоблайвер”, деди Умар.
Умар ибн Хаттоб Ҳузайфадан ҳам доимо: “Сен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мунофиқлар ҳақидаги сирлари соҳибисан. Менда мунофиқликнинг белгиларидан кўрасанми?” деб сўраб юрарди.
3. Ўз айбларини билиш учун душманларидан фойдаланиш.
Душманнинг кўзи энг кичик айбларни ҳам кўради. Гоҳида киши уни доим мақтаб юрадиган дўстларидан кўра тирноқ остидан кир аҳтарадиган душманидан кўпроқ фойда олиши мумкин. Дўст аяши мумкин, лекин душман аямай гапираверади. Шунинг учун душманнинг ҳар бир гапини ҳасадга ёявермаслик керак. Яҳшилаб таҳлил қилиб, ундан ўзига фойда олиш ҳаракатида бўлиш лозим.
4. Одамларга аралашиб, улар ёмон кўрган нарсалардан ҳазар қилсин.
Мўмин мўминниг ойнасидир. Бошқаларга қараб, ўзининг айбини топиб олиш қийин эмас.
Ҳаё борасида ҳам ҳудди шу қоидалар ҳам ишга тушади. Шунинг учун ҳам ушбу биз ўрганаётган ҳадисни шарҳлаган уламолардан баъзилари бу масалага алоҳида эътибор берганлар.
"Зуҳд ва Ҳаё" китобидан.
👉 @diyonatli
Аллоҳ таоло бандасига яҳшиликни раво кўрса, уни ўз айбини ўзи кўра оладиган қилиб қўяди. Айбни кўргандан кейин уни туғирлаш осон бўлади. Ўз айбини аниқлашнинг тўрт йўли бор:
1. Кишиларнинг айбларини яхши биладиган шайх ҳузурида таълим олиш. Мазкур шайх айбларни ва уларнинг давосини васф қилиб беради.
2. Диндор, мухлис ва садоқатли дўст топиш.
У кузатиб бориб, камчиликларини топади ва хабарини беради. Катта имомлар ва улуғлар шу ишни қилганлар.
Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу: “Менга айбларимни ҳадя қилган кишини Аллоҳ раҳм қилсин”, дер эди.
У киши Салмон розияллоҳу анҳудан ўз айби ҳақида сўрар эди. Бир куни унинг олдига келганида:
“Мендан сенга ўзингга ёқмайдиган нима етди?” деди. У айтишдан бош тортди. Умар қаттиқ туриб олди. Шунда:
“Менга етиб келган ҳабарга қараганда, бир дастурҳонда икки ҳил хўрак ермишсан. Икки сидра кийим кийиб олиб, бирини кундузи, иккинчисини кечаси киярмушсан”, деди.
“Бундан бошқа нарса етмадими?” деди.
“Йўқ”, деди Салмон.
“Иккисини тўғриланди деб ҳисоблайвер”, деди Умар.
Умар ибн Хаттоб Ҳузайфадан ҳам доимо: “Сен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мунофиқлар ҳақидаги сирлари соҳибисан. Менда мунофиқликнинг белгиларидан кўрасанми?” деб сўраб юрарди.
3. Ўз айбларини билиш учун душманларидан фойдаланиш.
Душманнинг кўзи энг кичик айбларни ҳам кўради. Гоҳида киши уни доим мақтаб юрадиган дўстларидан кўра тирноқ остидан кир аҳтарадиган душманидан кўпроқ фойда олиши мумкин. Дўст аяши мумкин, лекин душман аямай гапираверади. Шунинг учун душманнинг ҳар бир гапини ҳасадга ёявермаслик керак. Яҳшилаб таҳлил қилиб, ундан ўзига фойда олиш ҳаракатида бўлиш лозим.
4. Одамларга аралашиб, улар ёмон кўрган нарсалардан ҳазар қилсин.
Мўмин мўминниг ойнасидир. Бошқаларга қараб, ўзининг айбини топиб олиш қийин эмас.
Ҳаё борасида ҳам ҳудди шу қоидалар ҳам ишга тушади. Шунинг учун ҳам ушбу биз ўрганаётган ҳадисни шарҳлаган уламолардан баъзилари бу масалага алоҳида эътибор берганлар.
"Зуҳд ва Ҳаё" китобидан.
👉 @diyonatli
👍2
ҒИЙБАТДАН ҚОЧИНГ!
Ҳомид Рабъий ривоят қилади: "Мен масжидда ўтирган эдим, у ердагилар бир киши ҳақида ҳар хил гапларни гапира бошлашди. Уларни бундан қайтардим. У одам ҳақида гапиришни тўхтатиб, яна бошқасига ўтишди. Кейин бошқа кишини гапиришдан тўхтаб, яна олдинги кишини ғийбат қилишга тушишди. Мен ҳам уларнинг баъзи гапларига аралашиб ўтирдим.
Ўша кечаси туш кўрдим. Тушимда бўйи узун, қоп-қора кишининг уйимга келганини кўрдим. Унинг қўлида бир товоқ бўлиб, товоқда бир бўлак чўчқа гўшти бор эди. У менга: "Шу гўштдан егин", деди. Мен: "Чўчқа гўшти емайман, Аллоҳга қасамки, емайман", дедим. У эса қаттиқ сўкиб: "Сен бундан ҳам ёмонроғини единг-ку!" деди ва оғзимга гўштни тиқа бошлади. Шу пайт уйқудан уйғониб кетдим. Шундан сўнг ўттиз-қирқ кун уйда ўтириб қолдим. Қайси овқатни есам, ўша гўштнинг таъми келиб, кўнглимни беҳузур қилар эди".
"Кўҳна дунё ва ривоятлари" китобидан.
👉 @diyonatli
Ҳомид Рабъий ривоят қилади: "Мен масжидда ўтирган эдим, у ердагилар бир киши ҳақида ҳар хил гапларни гапира бошлашди. Уларни бундан қайтардим. У одам ҳақида гапиришни тўхтатиб, яна бошқасига ўтишди. Кейин бошқа кишини гапиришдан тўхтаб, яна олдинги кишини ғийбат қилишга тушишди. Мен ҳам уларнинг баъзи гапларига аралашиб ўтирдим.
Ўша кечаси туш кўрдим. Тушимда бўйи узун, қоп-қора кишининг уйимга келганини кўрдим. Унинг қўлида бир товоқ бўлиб, товоқда бир бўлак чўчқа гўшти бор эди. У менга: "Шу гўштдан егин", деди. Мен: "Чўчқа гўшти емайман, Аллоҳга қасамки, емайман", дедим. У эса қаттиқ сўкиб: "Сен бундан ҳам ёмонроғини единг-ку!" деди ва оғзимга гўштни тиқа бошлади. Шу пайт уйқудан уйғониб кетдим. Шундан сўнг ўттиз-қирқ кун уйда ўтириб қолдим. Қайси овқатни есам, ўша гўштнинг таъми келиб, кўнглимни беҳузур қилар эди".
"Кўҳна дунё ва ривоятлари" китобидан.
👉 @diyonatli
👍3
АКА ОТА ЎРНИДАДИР
Саъид ибн Амр ибн Осдан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Ака-укаларнинг каттасининг кичикларидаги ҳаққи отанинг боладаги ҳаққичадир", дедилар".
Абу Довуд ва Байҳақий ривоят қилишган.
Аканинг укаларидаги ҳаққи отанинг боласидаги ҳаққи кабидир. Шунинг учун оилада ота вафот этиб кетса, катта ўғил бошлиқ бўлиб қолади. Бошқа фарзандлар, яъни унинг укалари, сингиллари - ҳаммалари отага қандай итоат қилишса, катта акага шундай итоат қилишлари лозим. Чунки бу нарсани Расули Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам айтиб турибдилар.
Бинобарин, отага оқ бўлишдан сақлангандек, акаларнинг ҳам дилини оғритиб қўйишдан эҳтиёт бўлиш, уларнинг иззат-ҳурматини ўрнига қўйиш укаларига, сингилларга вожибдир.
Мусулмонларда бу ҳадиси шарифга яхши амал қилиб келинган. Оилаларда отадан кейин катта ака бошлиқ бўлиб қолган. Оиладаги бошқа ўғил-қизлар уни ота ўрнида ҳурматлаганлар, унга итоатда бўлганлар.
"Кексаларни эъзозлаш" китобидан.
👉 @diyonatli
Саъид ибн Амр ибн Осдан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Ака-укаларнинг каттасининг кичикларидаги ҳаққи отанинг боладаги ҳаққичадир", дедилар".
Абу Довуд ва Байҳақий ривоят қилишган.
Аканинг укаларидаги ҳаққи отанинг боласидаги ҳаққи кабидир. Шунинг учун оилада ота вафот этиб кетса, катта ўғил бошлиқ бўлиб қолади. Бошқа фарзандлар, яъни унинг укалари, сингиллари - ҳаммалари отага қандай итоат қилишса, катта акага шундай итоат қилишлари лозим. Чунки бу нарсани Расули Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам айтиб турибдилар.
Бинобарин, отага оқ бўлишдан сақлангандек, акаларнинг ҳам дилини оғритиб қўйишдан эҳтиёт бўлиш, уларнинг иззат-ҳурматини ўрнига қўйиш укаларига, сингилларга вожибдир.
Мусулмонларда бу ҳадиси шарифга яхши амал қилиб келинган. Оилаларда отадан кейин катта ака бошлиқ бўлиб қолган. Оиладаги бошқа ўғил-қизлар уни ота ўрнида ҳурматлаганлар, унга итоатда бўлганлар.
"Кексаларни эъзозлаш" китобидан.
👉 @diyonatli
👍2
МУСОФИРНИНГ НАМОЗИ
Пиёда ўртача юрганда уч кечаю уч кундузлик йўлни босиб етадиган жойга сафарга чиққан киши яшайдиган жойи ҳудудидан чиқиши билан қайтиб келгунича "мусофир" ҳисобланади (бу ҳанафий мазҳабида 96 километрга, бошқа мазҳабларда 88 километрга тенг). "Ўртача юриш" деганда туя ва пиёда кишининг юриши кабиларга айтилади. Ушбу масофадан камроқ ерга йўл олган киши мусофир ҳисобланмайди. Ана шу масофадаги ерга машинада, поездда, самолётда йўлга чиққанлар ҳам мусофир ҳисобланади. У жойда ўн беш кундан камроқ муддат туришни ният қилган бўлсаю, ойлаб-йиллаб қолиб кетса ҳам, мусофир саналаверади. Агар борган жойида ўн беш кун ёки ундан кўп муддат туришни ният қилса, етиб боргач, мусофир ҳисобланмайди.
Мусофир киши сафарда тўрт ракъатли фарз намозларини икки ракъат қилиб қисқартириб (қаср қилиб) ўқийди. Улар пешин, аср, хуфтондир. Аммо бомдод, шом ва витр намозлари ҳамда суннати равотиблар эса бутун ўқилади. Мусофир таҳорат олгач, маҳси кийса, маҳсисига уч кечаю уч кундузгача масҳ тортиши мумкин.
Агар мусофир йўл юриб турган бўлса, вақти зиқ, шароит йўқлиги учун суннатларни ўқимаслиги афзалдир.
Аммо шунда ҳам бомдоднинг суннатини тарк қилмайди. Агар мусофир бир манзилга келиб тушса, вақт бемалол, шароит етарли бўлгани учун суннатларни ўқиши афзал бўлади. Сафарда суннат намозларини ўқиш ёки ўқимаслик борасида изланиш қилган уламолар ушбу хулосани айтишган.
Мусофирга намозни қаср қилиш вожибдир. Бутун қилиб ўқиш жоиз эмас, мабодо бутун қилиб ўқиса, гуноҳкор бўлади.
"Мўминнинг меърожи" китобидан.
👉 @diyonatli
Пиёда ўртача юрганда уч кечаю уч кундузлик йўлни босиб етадиган жойга сафарга чиққан киши яшайдиган жойи ҳудудидан чиқиши билан қайтиб келгунича "мусофир" ҳисобланади (бу ҳанафий мазҳабида 96 километрга, бошқа мазҳабларда 88 километрга тенг). "Ўртача юриш" деганда туя ва пиёда кишининг юриши кабиларга айтилади. Ушбу масофадан камроқ ерга йўл олган киши мусофир ҳисобланмайди. Ана шу масофадаги ерга машинада, поездда, самолётда йўлга чиққанлар ҳам мусофир ҳисобланади. У жойда ўн беш кундан камроқ муддат туришни ният қилган бўлсаю, ойлаб-йиллаб қолиб кетса ҳам, мусофир саналаверади. Агар борган жойида ўн беш кун ёки ундан кўп муддат туришни ният қилса, етиб боргач, мусофир ҳисобланмайди.
Мусофир киши сафарда тўрт ракъатли фарз намозларини икки ракъат қилиб қисқартириб (қаср қилиб) ўқийди. Улар пешин, аср, хуфтондир. Аммо бомдод, шом ва витр намозлари ҳамда суннати равотиблар эса бутун ўқилади. Мусофир таҳорат олгач, маҳси кийса, маҳсисига уч кечаю уч кундузгача масҳ тортиши мумкин.
Агар мусофир йўл юриб турган бўлса, вақти зиқ, шароит йўқлиги учун суннатларни ўқимаслиги афзалдир.
Аммо шунда ҳам бомдоднинг суннатини тарк қилмайди. Агар мусофир бир манзилга келиб тушса, вақт бемалол, шароит етарли бўлгани учун суннатларни ўқиши афзал бўлади. Сафарда суннат намозларини ўқиш ёки ўқимаслик борасида изланиш қилган уламолар ушбу хулосани айтишган.
Мусофирга намозни қаср қилиш вожибдир. Бутун қилиб ўқиш жоиз эмас, мабодо бутун қилиб ўқиса, гуноҳкор бўлади.
"Мўминнинг меърожи" китобидан.
👉 @diyonatli
👍1
🌙 МУФТИЙ ҲАЗРАТ МИСРДА 90 ДАН ОРТИҚ УЛАМОЛАР САФИДА АНЖУМАНДА ИШТИРОК ЭТАДИЛАР
✈️ Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Нуриддин домла ҳазратлари бошчиликларидаги делегация Миср Араб Республикаси муфтийси Шавқий Иброҳим Алломнинг таклифига биноан Қоҳира шаҳрининг Наср шаҳарчасида 17-18 октябрь кунлари бўлиб ўтадиган “Фатвонинг мамлакат ва жамият барқарор ривожланишида тутган ўрни”нинг муҳокамасига бағишланган йирик анжуманда иштирок этадилар.
✅ Ташриф доирасида Муфтий ҳазратлари ушбу нуфузли конференцияда нутқ қиладилар ва мўмин-мусулмонлар учун муҳим бўлган бир қатор масалаларни муҳокама этиш ҳам режалаштирилган...
➡️ БАТАФСИЛ
#МУФТИЙ #МИСР #АНЖУМАН
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Muslim.uz
@muslimuzportal | @mp3muslim | @diniysavollar
✈️ Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Нуриддин домла ҳазратлари бошчиликларидаги делегация Миср Араб Республикаси муфтийси Шавқий Иброҳим Алломнинг таклифига биноан Қоҳира шаҳрининг Наср шаҳарчасида 17-18 октябрь кунлари бўлиб ўтадиган “Фатвонинг мамлакат ва жамият барқарор ривожланишида тутган ўрни”нинг муҳокамасига бағишланган йирик анжуманда иштирок этадилар.
✅ Ташриф доирасида Муфтий ҳазратлари ушбу нуфузли конференцияда нутқ қиладилар ва мўмин-мусулмонлар учун муҳим бўлган бир қатор масалаларни муҳокама этиш ҳам режалаштирилган...
➡️ БАТАФСИЛ
#МУФТИЙ #МИСР #АНЖУМАН
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Muslim.uz
@muslimuzportal | @mp3muslim | @diniysavollar
👍2