Forwarded from Orif Tolib
Vitaminda “jir” bormi?
Jiri yoʻq ekan, jir bitibdi degan iboralarni eshitgansiz. Ular semirish, yogʻ toʻplash yoki boyish maʼnosida keladi. Dehqonlar hosildorligi kamaygan yer haqida jiri qolmabdi deydi.
Abdulla Qodiriy “Obid ketmon”da yozadi:
– Yetmish ikki hunaring bor, lekin xumchangda besh paysa jiring yoʻq!
Yaʼni hunaring boʻlsa-da, xumchangda yogʻ yoʻq, och-nahorsan.
Ruscha жир (yogʻ) soʻzi tilimizga oʻzlashgan. Lekin uning tarixi kutilmagan burilishlarga boy. Keling, Sherlok Holmsdek izquvarlik qilib, soʻzning izidan tushamiz. 🕵️♂️
1️⃣-fakt. Yogʻ – yemish va boylik
Ruscha жир soʻzi qadimgi slavyan tilidagi žirъ oʻzagidan olingan. Qadimda bu soʻz yogʻni emas, yemish, oziq yoki boylikni anglatgan.
2️⃣-fakt. Kutilmagan burilish
Bu soʻzning ildizi bizni qadimiy hind-yevropa tilidagi gʷeyh₃ oʻzagiga olib boradi. Uning maʼnosi nima deng? Yashamoq!
Ruschadagi живой (tirik), жить (yashamoq) kabi soʻzlar ham ana shu ildizdan oʻsib chiqqan.
Kalavaning uchi topildi. Qadimgi hind-yevropa oʻzagidan yasalgan soʻzlar dunyo boʻylab tarqab ketgan. Ular orasida mashhurlari ham bor:
💊 Vitamin – lotincha vita (hayot) soʻzidan.
🧬 Biologiya – yunoncha bios (hayot) soʻzidan.
🇮🇹 Viva! – “Yashasin!” degani. Mashhur Viva Italia (Yashasin Italiya) yoki Viva la vida (Yashasin hayot) iboralari aynan shu o‘zakdan.
🇬🇧 Quick – inglizchada tez degani, lekin qadimda tirik maʼnosida qoʻllangan.
@oriftolib | Boshqa sahifalarimiz
Jiri yoʻq ekan, jir bitibdi degan iboralarni eshitgansiz. Ular semirish, yogʻ toʻplash yoki boyish maʼnosida keladi. Dehqonlar hosildorligi kamaygan yer haqida jiri qolmabdi deydi.
Abdulla Qodiriy “Obid ketmon”da yozadi:
– Yetmish ikki hunaring bor, lekin xumchangda besh paysa jiring yoʻq!
Yaʼni hunaring boʻlsa-da, xumchangda yogʻ yoʻq, och-nahorsan.
Ruscha жир (yogʻ) soʻzi tilimizga oʻzlashgan. Lekin uning tarixi kutilmagan burilishlarga boy. Keling, Sherlok Holmsdek izquvarlik qilib, soʻzning izidan tushamiz. 🕵️♂️
1️⃣-fakt. Yogʻ – yemish va boylik
Ruscha жир soʻzi qadimgi slavyan tilidagi žirъ oʻzagidan olingan. Qadimda bu soʻz yogʻni emas, yemish, oziq yoki boylikni anglatgan.
2️⃣-fakt. Kutilmagan burilish
Bu soʻzning ildizi bizni qadimiy hind-yevropa tilidagi gʷeyh₃ oʻzagiga olib boradi. Uning maʼnosi nima deng? Yashamoq!
Ruschadagi живой (tirik), жить (yashamoq) kabi soʻzlar ham ana shu ildizdan oʻsib chiqqan.
Kalavaning uchi topildi. Qadimgi hind-yevropa oʻzagidan yasalgan soʻzlar dunyo boʻylab tarqab ketgan. Ular orasida mashhurlari ham bor:
💊 Vitamin – lotincha vita (hayot) soʻzidan.
🧬 Biologiya – yunoncha bios (hayot) soʻzidan.
🇮🇹 Viva! – “Yashasin!” degani. Mashhur Viva Italia (Yashasin Italiya) yoki Viva la vida (Yashasin hayot) iboralari aynan shu o‘zakdan.
🇬🇧 Quick – inglizchada tez degani, lekin qadimda tirik maʼnosida qoʻllangan.
Soʻzlar olami sir-sinoatlarga toʻla. Qarang, bugun yogʻ, semizlik maʼnosidagi soʻz salomatlik va sogʻlom turmushni eslatadigan vitamin soʻzi bilan qarindosh boʻlib chiqdi!
@oriftolib | Boshqa sahifalarimiz
🔥2❤1
Xorazm viloyati tuman (shahar) hokimlarining davlat tili masalalari bo‘yicha maslahatchilari ishtirokida yig‘ilish o‘tkazildi
Joriy yilning 25-dekabr kuni IT-Park Xorazm viloyati filialida tuman (shahar) hokimlarining davlat tili masalalari bo‘yicha maslahatchilari ishtirokida 2025-yil yakunlariga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilishda viloyat hokimining davlat tili masalalari bo‘yicha maslahatchisi J. Sobirov so‘zga chiqib, kun tartibidagi masalalar bilan ishtirokchilarni tanishtirdi hamda viloyatda 2025-yil davomida davlat tilini rivojlantirish va hujjatlarni rasmiylashtirish borasida amalga oshirilgan ishlar, shuningdek, yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar yuzasidan atroflicha ma’lumot berdi.
Shundan so‘ng yig‘ilish ishtirokchilarining yil yakunlari bo‘yicha hisobotlari tinglandi. Hisobotlar davomida erishilgan yutuqlar bilan bir qatorda bajarilmagan topshiriqlar va yakuniga yetmagan ishlar mavjudligi qayd etildi. Shu asosda 2026-yil davomida amalga oshirilishi lozim bo‘lgan ustuvor vazifalar belgilab olindi.
Shuningdek, yig‘ilish davomida hududlarda qabul qilinayotgan qarorlar, farmoyishlar hamda boshqa turdagi hujjatlarda uchrayotgan asosiy kamchiliklar ko‘rsatib o‘tildi. Davlat tili me’yorlariga zid holatlar va qo‘pol xatoliklarga yo‘l qo‘yayotgan ayrim maslahatchilarga nisbatan jiddiy ogohlantirishlar berildi.
Yig‘ilish yakunida belgilangan vazifalar ijrosini o‘z vaqtida va sifatli ta’minlash, hujjatlarni rasmiylashtirishda davlat tili talablariga qat’iy rioya etish zarurligi alohida ta’kidlandi hamda maslahatchilarga tegishli topshiriqlar berildi.
Joriy yilning 25-dekabr kuni IT-Park Xorazm viloyati filialida tuman (shahar) hokimlarining davlat tili masalalari bo‘yicha maslahatchilari ishtirokida 2025-yil yakunlariga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilishda viloyat hokimining davlat tili masalalari bo‘yicha maslahatchisi J. Sobirov so‘zga chiqib, kun tartibidagi masalalar bilan ishtirokchilarni tanishtirdi hamda viloyatda 2025-yil davomida davlat tilini rivojlantirish va hujjatlarni rasmiylashtirish borasida amalga oshirilgan ishlar, shuningdek, yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar yuzasidan atroflicha ma’lumot berdi.
Shundan so‘ng yig‘ilish ishtirokchilarining yil yakunlari bo‘yicha hisobotlari tinglandi. Hisobotlar davomida erishilgan yutuqlar bilan bir qatorda bajarilmagan topshiriqlar va yakuniga yetmagan ishlar mavjudligi qayd etildi. Shu asosda 2026-yil davomida amalga oshirilishi lozim bo‘lgan ustuvor vazifalar belgilab olindi.
Shuningdek, yig‘ilish davomida hududlarda qabul qilinayotgan qarorlar, farmoyishlar hamda boshqa turdagi hujjatlarda uchrayotgan asosiy kamchiliklar ko‘rsatib o‘tildi. Davlat tili me’yorlariga zid holatlar va qo‘pol xatoliklarga yo‘l qo‘yayotgan ayrim maslahatchilarga nisbatan jiddiy ogohlantirishlar berildi.
Yig‘ilish yakunida belgilangan vazifalar ijrosini o‘z vaqtida va sifatli ta’minlash, hujjatlarni rasmiylashtirishda davlat tili talablariga qat’iy rioya etish zarurligi alohida ta’kidlandi hamda maslahatchilarga tegishli topshiriqlar berildi.
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🇺🇿 Yangi O‘zbekistonning ertasi qanday bo‘ladi? Prezident Murojaatnomasini o‘tkazib yubormang!
🔝 O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi joriy yil 26 dekabr kuni bo‘lib o‘tadi.
🎙Soat 11:00dan boshlab MTRK telekanallari muxbirlari voqea joyidan jonli reportajlarni efirga uzatishni boshlaydi.
🔝 O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi joriy yil 26 dekabr kuni bo‘lib o‘tadi.
🎙Soat 11:00dan boshlab MTRK telekanallari muxbirlari voqea joyidan jonli reportajlarni efirga uzatishni boshlaydi.
Bu voqea nafaqat davlat boshqaruvi tizimidagi, balki har bir fuqaro hayotidagi muhim palla hisoblanadi. Murojaatnomada mamlakatimiz taraqqiyotining yaqin istiqboldagi strategik yo‘nalishlari belgilab beriladi hamda Yangi O‘zbekistonni barpo etish yo‘lidagi tub islohotlar yangi bosqichga ko‘tariladi.
👍2
📖“Toshkent shahri joy nomlarining izohli lug‘ati” kitobi taqdimoti bo‘lib o‘tdi
🇺🇿Toshkent shahar hokimligi rahbarligi va homiyligida poytaxtimiz hududidagi tarixiy va zamonaviy joy nomlarini ilmiy asosda jamlagan “Toshkent shahri joy nomlarining izohli lug‘ati” kitobi taqdimoti bo‘lib o‘tdi.
🔵Taqdimot davomida tarix fanlari doktori, professor Omonullo Bo‘riyev hamda tarix fanlari doktori Xayriya Bo'riyeva hamda boshqa ishtirokchilar tomonidan mazkur nashrning ilmiy-amaliy ahamiyati, toponimika sohasidagi o‘rni va poytaxt joy nomlarini tizimli o‘rganishdagi ahamiyati yuzasidan ma’ruzalar qilindi.
🇺🇿Mazkur izohli lug‘at Toshkent shahrining boy tarixiy merosi va bugungi zamonaviy qiyofasini aks ettirgan bo‘lib, u ikki qismdan — “Tarixiy Toshkent” va “Zamonaviy Toshkent” bo‘limlaridan iborat. Unda ariqlar va kanallar, daha va darvozalar, tumanlar, mahallalar, metro bekatlari, qabriston va ziyoratgohlar kabi joy nomlarining ilmiy va xalqona talqinlari keltirilgan.
analga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
🇺🇿Toshkent shahar hokimligi rahbarligi va homiyligida poytaxtimiz hududidagi tarixiy va zamonaviy joy nomlarini ilmiy asosda jamlagan “Toshkent shahri joy nomlarining izohli lug‘ati” kitobi taqdimoti bo‘lib o‘tdi.
🔵Taqdimot davomida tarix fanlari doktori, professor Omonullo Bo‘riyev hamda tarix fanlari doktori Xayriya Bo'riyeva hamda boshqa ishtirokchilar tomonidan mazkur nashrning ilmiy-amaliy ahamiyati, toponimika sohasidagi o‘rni va poytaxt joy nomlarini tizimli o‘rganishdagi ahamiyati yuzasidan ma’ruzalar qilindi.
🇺🇿Mazkur izohli lug‘at Toshkent shahrining boy tarixiy merosi va bugungi zamonaviy qiyofasini aks ettirgan bo‘lib, u ikki qismdan — “Tarixiy Toshkent” va “Zamonaviy Toshkent” bo‘limlaridan iborat. Unda ariqlar va kanallar, daha va darvozalar, tumanlar, mahallalar, metro bekatlari, qabriston va ziyoratgohlar kabi joy nomlarining ilmiy va xalqona talqinlari keltirilgan.
analga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
👍5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❄️KUN SO‘ZI
QURALAY
✔️Kiyik yoki оhularning yosh bоlasi.
Ularbek yil emas, oy emas, kun emas, soat sayin to‘lishib, quralayning ko‘zini nishonga oladigan merganga aylanibdi. E.Ravshanov, Oqqush suzgan suv suluv.
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
QURALAY
✔️Kiyik yoki оhularning yosh bоlasi.
Ularbek yil emas, oy emas, kun emas, soat sayin to‘lishib, quralayning ko‘zini nishonga oladigan merganga aylanibdi. E.Ravshanov, Oqqush suzgan suv suluv.
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
👍3👏1
#Davlat_tilida_ish_yuritish
MEHNAT BITIMI
Mehnat bitimi shartnoma turlaridan biri bo‘lib, u orqali muassasalar bilan ularning hisobida turmaydigan xodim(lar) o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar rasmiylashtiriladi.
Xodim aniq bir ishni bajarishni zimmasiga oladi, muassasa esa ish haqini to‘lash va shu ishni bajarish uchun sharoit yaratib berish majburiyatini oladi.
Ayrim hollarda korxona hisobida turuvchi xodimlar bilan ham mehnat bitimi tuziladi. Bunda xodimlar bevosita o‘z asosiy vazifalari doirasiga kirmaydigan ishni bajarish majburiyatini oladilar.
Masalan, shu korxona xodimlari malakasini oshirish bo‘yicha ma’ruzalar o‘qish yoki asosiy ishdan keyin farroshlik qilish kabi.
Mehnat bitimi kamida ikki nusxada tuziladi. Bir nusxasi
bajaruvchi(lar)ga beriladi, ikkinchisi esa tegishli korxonaning hisob bo‘limi yoki boshqa tarkibiy bo‘linma hujjatlar yig‘majildida saqlanadi.
📖"DAVLAT TILIDA ISH YURITISH" 139-sahifa
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
MEHNAT BITIMI
Mehnat bitimi shartnoma turlaridan biri bo‘lib, u orqali muassasalar bilan ularning hisobida turmaydigan xodim(lar) o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar rasmiylashtiriladi.
Xodim aniq bir ishni bajarishni zimmasiga oladi, muassasa esa ish haqini to‘lash va shu ishni bajarish uchun sharoit yaratib berish majburiyatini oladi.
Ayrim hollarda korxona hisobida turuvchi xodimlar bilan ham mehnat bitimi tuziladi. Bunda xodimlar bevosita o‘z asosiy vazifalari doirasiga kirmaydigan ishni bajarish majburiyatini oladilar.
Masalan, shu korxona xodimlari malakasini oshirish bo‘yicha ma’ruzalar o‘qish yoki asosiy ishdan keyin farroshlik qilish kabi.
Mehnat bitimi kamida ikki nusxada tuziladi. Bir nusxasi
bajaruvchi(lar)ga beriladi, ikkinchisi esa tegishli korxonaning hisob bo‘limi yoki boshqa tarkibiy bo‘linma hujjatlar yig‘majildida saqlanadi.
📖"DAVLAT TILIDA ISH YURITISH" 139-sahifa
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep