This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❄️KUN SO‘ZI
Ilmоqlar o‘rnatilgan taxta yoki to‘sin] Go‘sht оsib qo‘yiladigan bir nеcha ilgakli mоslama; changak.
Sеmiz qo‘y o‘zini qanоrada ko‘rar. Maqоl.
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤2
Forwarded from Orif Tolib
Qadimiy bitiktoshlardan soʻz olgan Toshkent shevasi
Toshkent shevasi qadimgi turk tilining noyob belgilarini saqlab qolgan. Buni kundalik muloqotda ishlatiladigan baʼzi soʻzlar misolida koʻrish mumkin.
Tarix fanlari doktori, professor Gʻaybulla Boboyorning yozishicha:
Ada
Bu soʻz asosan toshkentliklar tilida ota maʼnosida qoʻllanadi. Qizigʻi shundaki, bu soʻz qoʻshni qardosh xalqlarda emas, balki xakaslar tilida aynan shu shaklda va shu maʼnoda uchrar ekan (ada – ota).
Dada
Koʻpchilik shevalarda bu soʻz otani bildirsa-da, toshkentliklar uni doda (dåda) shaklida va bobo maʼnosida ishlatadi. XI asrda Mahmud Koshgʻariy ham “Devonu lugʻatit turk” asarida dädä soʻzini dada, ota (oʻgʻuzcha) deb izohlagan. Bu soʻz hozirgi Onadoʻli (Turkiya) turklarida ham dede shaklida bobo maʼnosida keladi.
Opoqi
Toshkent va Fargʻona shevalarida uchraydigan opoqi soʻzi ham qadimiy ildizga ega. Koshgʻariyning yozishicha, qadimda yaqin qarindoshlarga hurmat va erkalash maʼnosida -qi qoʻshimchasi qoʻshilgan (ataqi – otaginam, anaqi – onaginam). Toshkent shevasidagi opoqi va adamgilar, opamgilar soʻzlaridagi -gi qoʻshimchasi aynan oʻsha qadimiy -qining oʻzgargan shaklidir.
👉 Maqolani oʻqish
@oriftolib | Boshqa sahifalarimiz
Toshkent shevasi qadimgi turk tilining noyob belgilarini saqlab qolgan. Buni kundalik muloqotda ishlatiladigan baʼzi soʻzlar misolida koʻrish mumkin.
Tarix fanlari doktori, professor Gʻaybulla Boboyorning yozishicha:
Ada
Bu soʻz asosan toshkentliklar tilida ota maʼnosida qoʻllanadi. Qizigʻi shundaki, bu soʻz qoʻshni qardosh xalqlarda emas, balki xakaslar tilida aynan shu shaklda va shu maʼnoda uchrar ekan (ada – ota).
Dada
Koʻpchilik shevalarda bu soʻz otani bildirsa-da, toshkentliklar uni doda (dåda) shaklida va bobo maʼnosida ishlatadi. XI asrda Mahmud Koshgʻariy ham “Devonu lugʻatit turk” asarida dädä soʻzini dada, ota (oʻgʻuzcha) deb izohlagan. Bu soʻz hozirgi Onadoʻli (Turkiya) turklarida ham dede shaklida bobo maʼnosida keladi.
Opoqi
Toshkent va Fargʻona shevalarida uchraydigan opoqi soʻzi ham qadimiy ildizga ega. Koshgʻariyning yozishicha, qadimda yaqin qarindoshlarga hurmat va erkalash maʼnosida -qi qoʻshimchasi qoʻshilgan (ataqi – otaginam, anaqi – onaginam). Toshkent shevasidagi opoqi va adamgilar, opamgilar soʻzlaridagi -gi qoʻshimchasi aynan oʻsha qadimiy -qining oʻzgargan shaklidir.
👉 Maqolani oʻqish
@oriftolib | Boshqa sahifalarimiz
❤2
#hududlar #Xorazm 🩷 🩷 🩷
Urganch Innovatsion universiteti “O‘zbek adabiy tili me’yorlari va davlat tilida ish yuritish” kursi tashkil etildi
✍️ O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Mamlakatimizda o‘zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6084-sonli farmoni, Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 3-martdagi 117-sonli qarorining ijrosini ta’minlash maqsadida Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti huzuridagi Davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish markazi Xorazm viloyati hududiy boʻlinmasida Urganch Innovatsion universitetining bir guruh xodimlari “O‘zbek adabiy tili me’yorlari va davlat tilida ish yuritish” kursida 2026-yilning yanvar oyi tinglovchilari sifatida o‘z malakalarini oshirmoqda.
✅ Dars mashg‘ulotlarini malakali pedagog Begimov O‘ktam Xaytbayevich olib bormoqda.
🌎 Bizning manzillar:
🌐 Veb-sahifa |✈️Telegram |™️ Facebook | 📺 Youtube
Urganch Innovatsion universiteti “O‘zbek adabiy tili me’yorlari va davlat tilida ish yuritish” kursi tashkil etildi
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤1👍1🔥1
#jarayon
🤩 Toshkentda hind tilida yozilgan reklama peshlavhasi olib tashlandi.
Ijtimoiy tarmoqlarda Toshkent davlat tibbiyot universiteti yaqinida hind tilida yozilgan reklama peshlavhasi o‘rnatilganligi haqida xabarlar tarqaldi.
Mazkur holat yuzasidan Toshkent shahar hokimligi ishchi guruhi tomonidan o‘rganish o‘tkazildi. O‘rganish davomida reklama peshlavhasi belgilangan tartibda ruxsat hujjatlarisiz — noqonuniy o‘rnatilganligi aniqlandi.
Peshlavhada “Davlat tili to‘g‘risida”gi hamda “Reklama to‘g‘risida”gi Qonun talablari buzilgan.
Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, reklama axborotlari O‘zbekiston Respublikasining davlat tilida bo‘lishi, zarurat bo‘lsa boshqa tillarda ham berilishi mumkinligi belgilangan, biroq bu holatda ham davlat tilidagi matnning ustuvorligi saqlanishi, reklama materiallari qonuniy joylashtirilishi shart.
Aniqlangan qoidabuzarliklar asosida noqonuniy o‘rnatilgan reklama peshlavhasi belgilangan tartibda demontaj qilindi.
Eslatma: Toshkent shahar hokimligi tadbirkorlik subyektlari reklama peshlavhalari, bannerlar hamda tashqi axborot vositalarini o‘rnatishda ruxsat berish tartibiga, shuningdek, davlat tili va reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga qat’iy rioya etishga chaqiradi. Qonunbuzarlik holatlari aniqlangan taqdirda, reklama materiallari demontaj qilinadi hamda mas’ullarga nisbatan qonunchilikda belgilangan tartibda choralar ko‘riladi.
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
Ijtimoiy tarmoqlarda Toshkent davlat tibbiyot universiteti yaqinida hind tilida yozilgan reklama peshlavhasi o‘rnatilganligi haqida xabarlar tarqaldi.
Mazkur holat yuzasidan Toshkent shahar hokimligi ishchi guruhi tomonidan o‘rganish o‘tkazildi. O‘rganish davomida reklama peshlavhasi belgilangan tartibda ruxsat hujjatlarisiz — noqonuniy o‘rnatilganligi aniqlandi.
Peshlavhada “Davlat tili to‘g‘risida”gi hamda “Reklama to‘g‘risida”gi Qonun talablari buzilgan.
Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, reklama axborotlari O‘zbekiston Respublikasining davlat tilida bo‘lishi, zarurat bo‘lsa boshqa tillarda ham berilishi mumkinligi belgilangan, biroq bu holatda ham davlat tilidagi matnning ustuvorligi saqlanishi, reklama materiallari qonuniy joylashtirilishi shart.
Aniqlangan qoidabuzarliklar asosida noqonuniy o‘rnatilgan reklama peshlavhasi belgilangan tartibda demontaj qilindi.
Eslatma: Toshkent shahar hokimligi tadbirkorlik subyektlari reklama peshlavhalari, bannerlar hamda tashqi axborot vositalarini o‘rnatishda ruxsat berish tartibiga, shuningdek, davlat tili va reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga qat’iy rioya etishga chaqiradi. Qonunbuzarlik holatlari aniqlangan taqdirda, reklama materiallari demontaj qilinadi hamda mas’ullarga nisbatan qonunchilikda belgilangan tartibda choralar ko‘riladi.
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍2❤1
#etimologiya
So‘zlarimiz etimologiyasini bilasizmi❓
YARIM (biror narsaning ikki teng qismidan biri).
Bu so‘z qadimgi turkiy tilda “bo‘laklarga ajrat-” ma’nosini anglatgan yar- fe’lidan –im qo‘shimchasi bilan yasalgan, keyinroq a unlisining cho‘ziqlik belgisi, i unlisining qattiqlik belgisi yo‘qolgan.
YARIMTA (butunning qoq yarmi).
Bu so‘z o‘zbek tilida yarim so‘ziga “dona” ma’nosini ifodalovchi –ta qo‘shimchasini qo‘shish hosil qilingan:
yarim + ta = yarimta.
YARIMTAKI – yarmi singan.
Bu sifat o‘zbek tilida yarimta miqdor so‘zidan –ki qo‘shimchasi bilan yasalgan:
yarimta + ki = yarimtaki.
🛡 Ma'lumotlar Sh.Rahmatullayevning "O'zbek tilining etimologik lug'ati" dan olindi.
🌎 Bizning manzillar:
🌐 Veb-sahifa |✈️Telegram |™️ Facebook | 📺 Youtube
So‘zlarimiz etimologiyasini bilasizmi
YARIM (biror narsaning ikki teng qismidan biri).
Oy ham qora parda ichiga yarim yuzini ochib, yer yuziga mo‘ralab chiqdi (Abdulla Qodiriy).
Bu so‘z qadimgi turkiy tilda “bo‘laklarga ajrat-” ma’nosini anglatgan yar- fe’lidan –im qo‘shimchasi bilan yasalgan, keyinroq a unlisining cho‘ziqlik belgisi, i unlisining qattiqlik belgisi yo‘qolgan.
YARIMTA (butunning qoq yarmi).
Yarimta tarvuzni uch kishi zo‘rg‘a yedik.
Bu so‘z o‘zbek tilida yarim so‘ziga “dona” ma’nosini ifodalovchi –ta qo‘shimchasini qo‘shish hosil qilingan:
yarim + ta = yarimta.
YARIMTAKI – yarmi singan.
Kecha tushirilgan g‘isht orasida yarimtakisi anchagina ekan.
Bu sifat o‘zbek tilida yarimta miqdor so‘zidan –ki qo‘shimchasi bilan yasalgan:
yarimta + ki = yarimtaki.
🛡 Ma'lumotlar Sh.Rahmatullayevning "O'zbek tilining etimologik lug'ati" dan olindi.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤2
Audio
#Nodir_ovozlar
“Nodir ovozlar” loyihasining 7-sonini e’tiboringizga havola etamiz!
1. Shavkat Rahmon "Uchayotgan odam" she'ri
2. Ortiq Otajonov "Boshqacha" qo'shig'i
3. O'tkir Hoshimov "Ikki eshik orasi" romani
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤1👍1
Qish lug’ati
Ayoz – Bu so’z ham turkiy tillarga oid so’z sanaladi. Odatda quruq sovuq , achchiq sovuq uchun ishlatiladi. Bu so’zning tagi qadimgi turkiy tilda ham uchraydigan va “ochiq ko’k yuzi, osmon” ma’nolarini bildiradigan so’zga borib taqaladi.
Ayoz, o'tgan kuningni unutma,
Xom chorig'ingni quritma.
Buyug’ /Buyuq/ – qattiq sovuq. Bu ot qadimgi turkiy tilda “sovuqdan qotib o’lib qolmoq” ma’nosidagi bud- fe’lidan yasalgan so’zdir. Buyuq so’zi shevalarimizda ishlatilib kelinadi. Farg’onada, Qo’qon atrofida bu so’zni ko’p eshitganman. Odatda issiqroq havoda qavat-qavat qalin kiyinib olgan odamga e’tiroz ohangida : “Namuncha qalin kiyinib olibsan? Buyug’da qolganmisan?” deyiladi. Bud- so’zi Mahmud Qoshg’ariyning Devonida uch o’rinda keladi. Devonda shunday o’rnak bor: “Er tumlugqa budtı”- Odam sovuqdan qotib qoldi va o’ldi.
Bulduruq - Ayozli, sovuq kunlarda yoki tuman paytlarida nam havo zarralarining muzlashi natijasida hosil boʻladigan mayda qattiq qor; qirov.
Izg’irin - “sovuqqa shiddat bilan yo’naluvchi shamol” ma’nosida ishlatiladi. Bu ot izg’ir- feliga –ın qo’shimchasini qo’shish bilan yasalgan. Umuman olganda sovuq shamol desa bo’ladi.
Qahraton – bu so’z juda ham shiddatli sovuq ma’nosini bildirib, doim “qahraton qish, qahraton sovuq” birikmalari bilan ko’rinadi.
Qirov – sovuq havo natijasida paydo bo’lgan oppoq qorsimon zarralar. Bu so’z ham Devonda kıragu shaklida uchramoqda. G’ undoshining v ga o’zgarishi natijasida so’z “qirov qıråv” ga aylangan
Tuman - atmosferaning quyi qatlamlarida yuzaga keladigan mayda suv zarralari. Qadimgi turkiy tilda ham bu so’z xuddi shunday tuman shaklida bo’lgan.
Tumov - burundan suv yoki nazla oqish kasalligidir. Umuman olganda burundan suyuqlik oqishidir. Bu so’z Mahmud Qoshg’ariyning “Devoni Lug’ati’t turk” asarida tumagu shaklida keladi. G’ undoshining v ga o’zgarishi natijasida so’z “tumov tumåv” ga aylangan (qadimgi turkiy tildagi buzagu- buzåv kabi).
Kanalga ulanish 👉 https://t.me/dtrdep
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤4🙏2
#ilmiy
I TURKOLOGIYA QURULTOYI HAQIDA
✍️ f.f.d., prof. Inomjon Azimov
Turkiyot qurultoyida ishtirok etgan oʻzbekistonlik vakillar haqida turlicha fikrlar mavjud. Nemis turkiyshunos olimi T.Menzel Fitratning Tashkiliy qoʻmita tomonidan maxsus taklif qilinganini aytadi. Oʻzbekiston Ilmiy markazi tomonidan berilgan ma’lumotda ham Fitrat maxsus chaqirilgan vakil sifatida e’tirof etilgan. Davomi 👈
🌎 Bizning manzillar:
🌐 Veb-sahifa |✈️Telegram |™️ Facebook | 📺 Youtube
I TURKOLOGIYA QURULTOYI HAQIDA
Turkiyot qurultoyida ishtirok etgan oʻzbekistonlik vakillar haqida turlicha fikrlar mavjud. Nemis turkiyshunos olimi T.Menzel Fitratning Tashkiliy qoʻmita tomonidan maxsus taklif qilinganini aytadi. Oʻzbekiston Ilmiy markazi tomonidan berilgan ma’lumotda ham Fitrat maxsus chaqirilgan vakil sifatida e’tirof etilgan. Davomi 👈
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤2👍1
Forwarded from Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi | Rasmiy
TAKLIFNOMA
Hurmatli ijodkorlar, adabiyot muxlislari!
Yozuvchilar uyushmasida 23-yanvar kuni soat 15:00da filologiya fanlari doktori, professor Nizomiddin Mahmudov tavalludining 75 yilligiga bag‘ishlangan ijodiy anjuman bo‘lib o‘tadi.
Barchangizni ushbu tadbirga taklif etamiz.
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Axborot xizmati
Hurmatli ijodkorlar, adabiyot muxlislari!
Yozuvchilar uyushmasida 23-yanvar kuni soat 15:00da filologiya fanlari doktori, professor Nizomiddin Mahmudov tavalludining 75 yilligiga bag‘ishlangan ijodiy anjuman bo‘lib o‘tadi.
Barchangizni ushbu tadbirga taklif etamiz.
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Axborot xizmati
👍6🎉3❤1
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍5❤1