Ikki ko‘prikdan boshlangan tarix: Qo‘shko‘pir nomi nimani anglatadi?

Xorazm viloyatidagi joy nomlari xalqning ko‘p asrlik tarixiy tajribasi, tabiiy muhit va ijtimoiy hayoti bilan uzviy bog‘liqdir. Shunday toponimlardan biri — Qo‘shko‘pir tumani bo‘lib, uning nomi ham tarixiy-geografik omillar asosida shakllangan.
“Qo‘shko‘pir” atamasi ikki qismdan iborat: “qo‘sh” — ikki, juft degan ma’noni bildirsa, “ko‘pir” so‘zi o‘zbek tilida va Xorazm shevasida “ko‘prik” ma’nosida qo‘llanilgan. Toponimist olimlarning ta’kidlashicha, bu nom qadimda hududda mavjud bo‘lgan ikki muhim ko‘prik bilan bog‘liq bo‘lib, ular suv yo‘llari va aholi qatnovida muhim ahamiyat kasb etgan.
Ayrim manbalarga ko‘ra ushbu hududda bir joyda ikkita ko‘prik joylashganligi uchun qadimda Qo‘shako‘pir deb atalgan, keyinchalik u mahalliy sheva vakillari nutqida ushbu joy nomi Qo‘shko‘pir deb atalib kelinmoqda.
Xorazm vohasi qadimdan sug‘orma dehqonchilik rivojlangan hudud bo‘lib, bu yerda Amudaryo va uning irmoqlari asosida keng kanal va ariq tizimi shakllangan. Ushbu suv inshootlari ustidan qurilgan ko‘priklar savdo-sotiq, xo‘jalik aloqalari hamda aholi harakatini ta’minlagan. Qo‘shko‘pir hududi ana shunday strategik joylashuvga ega bo‘lgan maskanlardan biri sifatida tarixda tilga olinadi.
Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, Qo‘shko‘pir nomi faqatgina geografik belgini emas, balki hududning o‘tmishdagi ijtimoiy-iqtisodiy hayotini aks ettiruvchi tarixiy atama sifatida ham ahamiyatlidir. Bu kabi joy nomlari xalq og‘zaki ijodi va tarixiy xotira orqali avloddan avlodga yetib kelgan.
Bugungi kunda Qo‘shko‘pir tumani Xorazm viloyatining muhim qishloq xo‘jaligi va aholi yashash hududlaridan biri hisoblanadi. Uning nomi esa milliy merosning ajralmas qismi sifatida tarixiy mazmunini saqlab kelmoqda.

Tuman hokimining maslahatchisi N.Eshchanova