#etimologiya

So‘zlarimiz etimologiyasini bilasizmi❓

YAROQLI ‘biror narsaga yoki biror maqsadda ishlatsa bo‘ladigan’.

Tekshiruv natijasi tuproqning damba uchun yaroqli ekanini ko‘rsatib turibdi.

Bu sifat asl qadimgi turkiy tilda ‘yaroqli bo‘l-’, ‘biror maqsadga xizmat qil-’ ma’nosini anglatuvchi yara- fe’lining -g‘u sifatdosh qo‘shimchasi bilan hosil qilingan shakliga -lug‘ qo‘shimchasini qo‘shib yasalgan (yarag‘ulg‘), keyinroq uchinchi bo‘g‘indagi u unlisi talaffuz qilinmay, oxirgi bo‘g‘indagi u unlisi i unlisiga almashib, yarag‘lig shakli yuzaga kelgan. Undan keyin ikkinchi bo‘g‘indagi g‘ undoshi q undoshiga, q undoshi oldidagi a unlisi o‘rniga o‘ unlisiga almashgan, so‘ngra so‘z oxiridagi g‘ undoshi talaffuz qilinmay qo‘ygan: (yara- + g‘u = yarag‘u) + lug‘ = yarag‘ulug‘ > yarag‘lig > yaraqlig‘ > yaroqli.

🛡 Ma'lumotlar Sh.Rahmatullayevning "O'zbek tilining etimologik lug'ati" dan olindi.

🌎Bizning manzillar:
🌐Veb-sahifa |✈️Telegram |™️ Facebook | 📺Youtube

📌📌📌📌📌📌

SEN BAHORNI SOGʻINMADINGMI?

Uyg‘onguvchi bog‘larni kezdim,
Topay dedim qirdan izingni.
Yanog‘ingdan rang olgan dedim
Lolazorga burdim yuzimni,
Uchratmadim ammo o‘zingni,
– Sen bahorni sog‘inmadingmi?

Uzoqlarda zalvorli tog‘lar
Xayolimni keldilar bosib.
Kechdi qancha intizor chog‘lar,
Vasling menga bo‘lmadi nasib,
Sensiz men ham, bahor ham g‘arib,
– Sen bahorni sog‘inmadingmi?

O‘ngirlarda sakraydi ohu,
Na’mataqda sa’va mittijon.
Qorliklardan sipqarilgan suv,
Daralarda uradi javlon.
Nigohimdan faqat sen pinhon,
– Sen bahorni sog‘inmadingmi?

Mana, bugun navro‘zi olam,
Do‘stlarimga gullar tutarman.
Qaylardasan, sevgili erkam.
Qo‘limda gul, seni kutarman,
Umrim bo‘yi chorlab o‘tarman,
– Sen bahorni sog‘inmadingmi?

1963

Abdulla ORIPOV

✈️Telegram | ™️Facebook | 📺 Youtube

#oʻzbekchasi_bor

⚠️O‘zbek tilidan sof foydalaning!

✈️Telegram | ™️Facebook | 📺 Youtube

✅
“Jadid” gazetasining 2026-yil 27-fevraldagi 9-soni bilan tanishing:

📱Elektron gazeta

🔘Jamoliddin BADALOV:
OLTIN AVLOD
🔘Nurulloh OSTON:
TINCHLIK KENGASHI
🔘Husniddin OLIMOV:
ILM YADROSI
🔘Davron FAYZIYEV:
SHARHLOVCHI NUKTADON BO‘LSA…
🔘Ozod SHARAFIDDINOV:
SIZNI SOG‘INDIM, ZULFIYA OPA
🔘Muhayyo RUSTAMOVA:
“JAHOLAT BIR DAVOSIZ DARD”
🔘Almaz Ulvi BINNATOVA, Bahodir KARIM:
YUZ YILLIK QURULTOY
🔘Saida SHERBOYEVA:
“TUGʻILGAN YER UCHUN HURMAT YAXSHIROQ”
🔘Xurshid DO‘STMUHAMMAD:
UZUN YO‘LNI YORITGAN CHIROQ
🔘Jasmina ISROIL:
MARIYA KYURI – TARIXDA O‘CHMAS IZ QOLDIRGAN, MATONAT VA VATANPARVARLIK TIMSOLI BO‘LGAN NOBELCHI
🔘Ro‘zimboy HASAN:
QORIN QAYG‘USIDAGI QAVM
🔘Rustambek SHAMSUTDINOV:
TARIX HIKMATI
🔘Bo‘ri QODIROV, Alisher ATAYEV:
CHO‘LPONNI YOQLAGAN MUTARJIM
🔘Ikrom ISKANDAR:
NAVQIRON DAVRA
🔘Otabek RAHIM:
“RO‘ZAMISIZ, KO‘ZAMI?”
🔘Azamat ZARIPOV:
KITOBXON FARHOD-U SHIRINLAR

Tilda, fikrda, ishda birlik!

Jadid.uz | Telegram | Facebook | Instagram | YouTube