#Savol: ( Umid Xolmonov )
Salom aka 3 fazalik mator qanday qilib chapa xam o'ngga ishlatsa bo'ladi.

#Javob:
Uch fazalik asinxron dvigatelni revers ulash.
Asinxron elektrodvigatelni magnit maydonida aylanish yo'nalishi, unga berilayotgan fazalar ketma-ketligiga bog'liq. Berilayotgan fazalar ketma ketligini o'rnini almashtirib, valni aylanish yo'nalishini o'zgartirsa bo'ladi.

Stator cho'lg'ami qanday ulanganligidan qat'iy nazar yulduz yoki uchburchak.

Masalan, agar A,B,C fazalarni, kirish 1,2,3 klemniklarga muvofiq bersak, aylanish soat strelkasi bo'ylab bo'ladi (faraz, taxmin qilaylik) agar 2,1 va 3 klemmalarga ulasak soat strelkasiga qarshi aylanadi.

Dvigatelni magnit puskatel sxemasi orqali revers ulash, korobka klemniklaridan gaykani bo'shatib qotirish, o'tkazgichlarni o'rnini almashtirishdan xalos etadi. Ikkita magnit puskatel yordamida revers sxemasi bo'yicha ulab, bemalol dvigatelni aylanish yo'nalishini boshqarish mumkin.

@elcom_group

Nikola Tesla
XX asrda dunyoni o'zgartirgan, daho.

Ovozli chat uchun mavzu
Tesla, Edison va shular qatori boshqa elektronika olamiga hissa qo‘shgan shaxslar haqida foydali suhbat.

Lekin bitta asosiy masala bor: til o‘rganish dasturlash eng talab ko‘p hammani e‘tiborini tortgan mavzuga aylangan. Vaxolangki ‘‘ELEKTRON QURILMA‘‘larga yoziladi dastur. Bu degani dasturlashga qancha e‘tibor bo‘layotgan bo‘lsa elektronika soxasiga xam shundan kam e‘tibor bo‘lmasligi kerak.

Til o‘rganishga qaralsa - til o‘rgandi degani (o‘qituvchilik qilmasa agar) chetga boradimi shu yerdami yana biror ish qo‘lidan kelmasa pul topolmaydi, xatto gidlik (sayyoxlarga yo‘lboshchi) bo‘lganda ham tarixni bilishi kerak qo‘shimchasiga.

Elektronikani o‘rgangan odam to‘g‘ridan to‘g‘ri pul topishni boshlasa bo‘ladi. Maqsad Pul topish bo‘lganda xam  elektronikani o‘rgangan mutaxasis maqsadga oldinrog‘ borgan bo‘ladi.

Musofirlikda xam elektronikani, avto elektronikani bilgan mutaxasislarni xurmati xam topayotgan puli xam yaxshiroq. Endi shunday muhim soxa bo‘lib hech bo'lmaganda dasturlash va til o‘rgatish kurslaridan kam e‘tiborda?

Bu soxani  yoshlar orasiga trendga opchiqish uchun nima qilish kerak? Nima uchun shuncha video kurs tayyorlagan ELCOM jamoasi o‘quv markaz tashkillay olmasligi kerak.

Mana masala mayli shu mavzuga bir oy tayyorlaningizlar lekin shu mavzuga suxbat bo‘lguncha bu xabar ‘‘zakreplyonniy‘‘ xabarga qistirib qo‘yilsa xamma o'sha suxbat kunigacha imkoni yetgancha suxbatga tayyorlanishini eslatib turilsin.

Mavzu dolzarb deb xisoblaganlar fikrlaringizni yozib qoldiringlar. Jamoaga raxmat.

Muallif: Shuhrat S
@elcom_group

SSSRni elektrigi

Elektrik bo'lib ishlash ilgari, hozirgidan 10 barobar oson edi. Qaysi biri "faza", qaysinisi "nol" hech kimni parvoyiga kelmagan.

Uy montajiga ham markirovkasi yo'q, ikkala tolasi ham birdek oq rangdagi АППВ kabelidan montaj qilinardi, uyni egasini ishi ham bo'lmaydi, chiroq yonsa bo'ldi edi. Elektrik bir kunda katta hajmdagi ishni bajarib ketardi.

Umuman olganda SSSRni elektrigida ikkita o'tkazgich bo'lardi, qaysi biri, qandayligini birov bilmagan, bitta uyni lampochkasi vklyuchatelida nol uzilsa, boshqa uyda faza uziladi.

Bizni uyimizda ham burungi zamonni elektrigi xuddi shunday montaj qilgan ekan. Bir kuni pesh ayvonni lampochkasi yo'q, patronni o'zi osilib turgandi. Patron ham o'zlaringga ma'lum kabeli o'ralib spiral bo'lib tushardi😁

Patronga pastdan qarasam ichida mis kontakti ko'rinib turibdi, qiziqib qaradim, chiroq vklyuchateldan o'chiq-ku deb ko'rsatgich barmog'imni tiqqanimni bilaman, bir dirrillab barmog'imni tortib oldim. Yaxshi ham polda edim Alloh saqlagan. Aks holda bu postlarni sizlar o'qimayotgan bo'lar edilaring))

@elcom_group

#Savol: ( RNT )
Assalomu aleykum. Dazmol quvvati 3000 W.
U= 220 V.
3000 W qancha vaqtda sarf bo'ladi? Vaqtni qanday topish mumkin?

#Javob
Xar bir xonadonda elektr energiyasi hisoblagichi o'rnatilgan, oddiy so'z bilan elektr hisoblagich. Iste'mol qilingan quvvat miqdorini kW/s ( kilovatt soat ) hisoblagich displeyida ko'rsatib turadi.

Agar sizda elektr priborni iste'mol quvvati ma'lum bo'lsa, elektr sarfini xisoblash uchun quvvatni soat miqdoriga ko'paytirsangiz bo'ldi.

Masalan: dazmol quvvati 3 kW, dazmol bir soat ishlasa 3 kW quvvat sarflaydi, dazmol 20 minut ishlasa 1 kW energiya sarf qiladi, 10 minut ishlasa 500 W energiya sarf qiladi.

Yana bir misol: 100 W lampochka 10 soat yonib tursa 1 kW energiya sarf qiladi.
Ko'rinib turibdiki quvvatni soat miqdoriga ko'paytirib elektr energiyasini hisoblash mumkin.

@elcom_group

#Savol: ( Jamshid )
Assalomu alaykum hammaga. Savol bor edi motorni xolostoy rejimda ishlatilsa qizib salnik urish, ko'p ishlamay o'rami kuyishi mumkin. Ammo yuklama ostida bo'lsa uzoq muddat ishlaydi va uzoq muddat ishlab kuymaydi..sababi nima?

#Javob:
Nasoslar ishlayotganda suyuqlik kelmay qolsa, liniyada bosim hosil qilmasdan o'zi quruq aylanib qolib, bir necha vaqtdan keyin ishdan chiqadi.

Elektronasos konstruksiyasiga ko'ra, ikki qismdan, elektrodvigatel va gidravlik qismlardan iborat. Nasosni toretsli zichlagichi ( salnik ) elektrodvigatel tarafiga suv o'tkazmaslikni, nasosni germetikligini ta'minlaydi.

Elektrodvigatel ishlayotganda nasos qiziydi. Nasosda xaydalayotgan suyuqlik, bu issiqlikni bir qismini o'zi bilan olib ketadi va nasosni qizishiga yo'l qo'ymaydi.

Agar nasosga suyuqlik kelishi to'xtasa, nasos kerakli darajada sovimaydi. Korpusda qolib ketgan suyuqlik qiziydi va qaynaydi. Zichlovchi salniklari xam qo'yib yuboradi nasosni germetikligi buzilib nasos xam ishdan chiqadi.

@elcom_group

Bugun, kech soat 21:00 da bo'ladigan ovozli chatimiz mavzusi: Nikola Tesla

Ovozli chatimiz chatimizni ikkinchi mavzusi: yerlashtirgich qurilmalari

Ovozli chatimizda ishtirok etgan barchaga o'z minnatdorchiligimizni bildiramiz.

Kecha bo'lib o'tgan ovozli chat birinchi soati mundarijasi:

1) 02:28 Yerlashtirgichga faza berib, tokini o'chab turib, yerlashtirgich qarshiligini topish qanchalik tog'ri chiqadi?

2) 07:25 LED lampochkalar nima uchun qiziydi?

3) 13:40 Uyimga difavtomat qo'ydim lekin yerlashtirgichini ulamadim, ariston suvidan qo'lni tutganda tok o'tdi, bir kishi aytdi difavtomatga yerlashtirgichini ulamasa, difavtomat ishlamaydi dedi.

4) 15:45 Qiziqarli savol bor edi, Nikola teslani ko'p gapirishadi, elektr tokini havoda tashish bo'yicha tajribasi bor degan fikrlar bor, bu nazariy jihatdan qanchalik yaqin, rostdan shu narsani iloji bormi?

5) 19:15 Yerlashtirgich haqida savol bor

6) 24:42 Podstansiyadan 4×16 alyuminiy kabel tortilgan, 100 amperlik avtomat qo'yilib, 7.5 kW nasosga shit yig'ilgan, avtomatni qo'shilsa kuchlanish yo'q bo'lib qolyapti.

7) 35:00 Uyni sesmik armaturasidan nolni ulab olsa, bu qanchalik to'g'ri?

8) 37:15 Bitta xonadonda uch fazalik hisoblagichi bor, uyni egasi nolni yerlashtirgichni klemmalariga qo'shib qotirgan, bu narsa qanchalik to'g'ri?

9) 44:00 Yangi chiqqan 2×4 o'tkazgichlarga ishonch bormi? 2x2 o'tkazgichlar bilan uylarni montaj qilyapman.

10) 51:34 Shit terganda invertorni ham montaj qilgan edim, ularga ikkita UZO qo'yganman, meni tok urdi.

Ovozli chat ikkinchi soati mundarijasi:
1) 00:35 Nikola tesla masofaga energiyani uzatish haqida

2) 08:33 Transformator yerlashtirgich haqida, uylarda nolni yerlashtirgichga ulash

3) 17:16 Nikola tesla, o'zgaruvchan tokni ishlatgan, Aleksandr Morkov, raqamli tokni ishlatgani, shu qanday bo'ladi.

4) 21:36 Toshkentda elektronika bo'yicha o'quv markazi ochib amaliy o'rgatishga vaqtingiz bo'ladimi?

5) 29:07 Quyosh paneli uchun kontroller yasash

6) 34:20 Honadonga kirishda faza va nolga ikkita alohida avtomat qo'yiladi, nima uchun nol avtomat eriydi?

7) 38:23 Zazemleniya va zanuleniya haqida qisqacha bir ma'lumot berib o'tasizmi?

8) 42:23 3.1 kW dvigatellarimiz ishlab turgan joyidan tushib ketyapti, vibratsiya natijasidami sababini bilmayapmiz.

9) 52:07 Stanoklarni stabilizator orqali ulaymiz, o'tkazgichlarni bir kW dan ulangan, ulangan joylarni tok yo'qolishiga ta'siri bormi, qancha kabelni bir biriga ulasa bo'ladimi?