ҚР Орталық референдум комиссиясы Республикалық референдумның нәтижелерін белгіледі.
Алынған мәліметтерге сәйкес, референдумға қатысуға құқығы бар Қазақстан Республикасы азаматтарының жалпы саны 12 миллион 284 мың 487 адамды құрады.
Дауыс беруге қатысқан азаматтардың саны 7 миллион 820 мың 204 адамды немесе референдумға қатысуға құқығы бар азаматтар санының 63,66% құрады.
Референдумға шығарылған мәселені оң шешуге дауыс берген азаматтардың саны 5 миллион 561 мың 937 адамды немесе 71,12% құрады.
Осылайша, референдум өтті деп саналады.
Референдумға шығарылған мәселе бойынша оң шешім қабылданды.

Центральная комиссия референдума РК установила итоги республиканского референдума
Согласно полученным данным, общее число граждан Республики Казахстан, имеющих право участвовать в референдуме, составило 12 миллионов 284 тысячи 487 человек.
Число граждан, принявших участие в голосовании, составило 7 миллионов 820 тысяч 204 человека, или 63,66 % от числа граждан, имеющих право участвовать в референдуме.
Число граждан, проголосовавших за положительное решение вопроса, вынесенного на референдум составило 5 миллионов 561 тысяча 937 человек или 71,12 %.
Таким образом референдум считается состоявшимся.
По вопросу, вынесенному на референдум, принято положительное решение.

21 сәуірде Орталық сайлау комиссиясы жанындағы мүгедектігі бар адамдардың сайлау құқықтарын қамтамасыз ету жөніндегі жұмыс тобының отырысы өтті. Кездесуді ОСК Төрағасы Нұрлан Әбдіров өткізді. Еңбекминінің, қоғамдық ұйымдардың өкілдері, өңірлердің сарапшылары қатысты.

Жұмыс тобы 2018 жылдан бастап жұмыс істейді, ал 2022 жылдан бастап жаңартылған ереже негізінде жұмыс істейді. Бүгінде оның құрамының 70%-дан астамы ҮЕҰ өкілдері. Отырыс қолданбалы міндеттерге бағытталды: қандай мәселелер бар және оларды шешудің тәсілдері.

- Үгіт ақпаратының қолжетімдігі. ОСК Төрағасы мүгедектігі бар сайлаушылардың әртүрлі санаттарының қажеттіліктерін ескере отырып, сайлауалды бағдарламаларды мазмұны бойынша ғана емес, сонымен қатар техникалық орындалуы бойынша да бейімдеу туралы мәселені талқылауды ұсынды.

- Білім беру бастамалары. Мүгедектігі бар адамдардың құқықтары мәселелері бойынша сайлауды ұйымдастырушыларға арналған бейнекурстар ұсынылды. Оны «Шырақ» ҚБ ЕҚЫҰ-ның Астанадағы бағдарламалар офисімен және ОСК-мен бірлесіп әзірлейді. Курсқа теориялық блоктар да, практикалық тапсырмалар да кіреді.

- Зағип сайлаушыларға арналған бағдарламалық жасақтама. Интерфейсті дауыстайтын және басқа бір тұлғаның көмегінсіз ақпарат алуға мүмкіндік беретін NVDA бағдарламасын пайдалану тәжірибесін талқылады. Пилот Павлодарда өтті, енді масштабтау мүмкіндігін бағалау жоспарлануда.

- Учаскелердің қолжетімділігіне мониторинг. «IteachMe» қорының мәліметі бойынша, 2025 жылғы наурыздағы қосымша сайлаудағы сайлау учаскелерінің көп бөлігі қолжетімділіктің негізгі элементтерімен жабдықталған. Бұл ретте әкімдіктердің қарамағындағы сыртқы инфрақұрылымдағы жекелеген кемшіліктер атап өтілді.

- Интерактивті карта. Еңбек министрлігі инфрақұрылым және оның талаптарға сәйкестігі туралы ақпарат алу үшін азаматтар пайдалана алатын «Қолжетімділіктің интерактивті картасы» ресурсын еске салды.

Кездесу қорытындысы бойынша күш-жігерді жүйелеу және сайлауға қолжетімділік мәселелеріне жалпы көзқарастарды әзірлеу үшін ОСК мен Еңбекмині арасындағы бірлескен Жол картасын әзірлеу ұсынылды.

21 апреля прошло заседание Рабочей группы по обеспечению избирательных прав лиц с инвалидностью при Центральной избирательной комиссии. Встречу провёл председатель ЦИК Нурлан Абдиров. Участвовали представители Минтруда, общественных организаций, эксперты из регионов.

Рабочая группа работает с 2018 года, а с 2022 действует на основе обновленного положения. Сегодня более 70% её состава — представители НПО. Заседание было сосредоточено на прикладных задачах: какие проблемы имеются и какие подходы могут их решить.

– Доступность агитационной информации. Председатель ЦИК предложил к обсуждению вопрос об адаптации предвыборных программ с учётом потребностей разных категорий избирателей с инвалидностью - не только по содержанию, но и по техническому исполнению.

– Образовательные инициативы. Представлен видеокурс для организаторов выборов по вопросам прав лиц с инвалидностью. Он разрабатывается ОО «Шырақ» совместно с Офисом программ ОБСЕ в Астане и ЦИК. В курс включены как теоретические блоки, так и практические задания.

– Программное обеспечение для незрячих избирателей. Обсудили опыт использования программы NVDA, которая озвучивает интерфейс и позволяет получать информацию без посторонней помощи. Пилот уже прошёл в Павлодаре, теперь планируется оценить возможность масштабирования.

– Мониторинг доступности участков. По данным фонда «IteachMe», большая часть избирательных участков на довыборах в марте 2025 года была оснащена базовыми элементами доступности. При этом отмечены отдельные недостатки во внешней инфраструктуре, находящейся в ведении акиматов.

– Интерактивная карта. Министерство труда напомнило о ресурсе «Интерактивная карта доступности», которым могут пользоваться граждане для получения информации об инфраструктуре и её соответствии требованиям.

По итогам встречи предложено разработать совместную Дорожную карту между ЦИК и Минтруда — чтобы систематизировать усилия и выработать общие подходы к вопросам доступности выборов.

🇰🇿Орталық сайлау комиссиясының ҚазАТЗУ студенттері және жастармен кездесуінде не талқыланды?

📍22 сәуірде Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы Нұрлан Әбдіров С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің студенттерімен және елордалық жастардың өкілдерімен кездесу өткізді. 400-ден астам адам қатысты: олардың қатарында студенттер, ОСК жанындағы Жас сайлаушылар клубының, сайлау комиссияларының мүшелері және мәслихат депутаттары бар.

Кездесу барысында бірнеше бағыттар талқыланды:

✔️Конституциялық реформа аясында сайлау жүйесіндегі жаңашылдықтар талқыланды: ауылдық деңгейдегі әкімдер мен мәслихат депутаттарының басым көпшілігі қазір тікелей сайланған. Бұл сайлау процесінің құрылымына әсер етіп, жергілікті сайланбалы лауазымдардың санын кеңейтті.

✔️Қатысушылар қойған сұрақтар: әкім лауазымына үміткерлерге қандай талаптар қойылады, ауылдық деңгейде сайланған әкімдерді кері қайтарып алу тәртібін енгізуге болады ма, есептен шығару бюллетеньдерін беруді қалай цифрландыруға болады және т.б.

✔️Техникалық мәліметтерді де талқыладық. Мәселен, жас сайлаушыны оқу орындардардағы өзін-өзі басқару органдарын сайлау мәселесі қызықтырса, Мемлекеттік басқару академиясының магистранттары ашықтық пен цифрландыру құралдарына қызығушылық танытты.

📋Кездесу соңында онлайн сауалнама жүргізілді. Оның кейбір нәтижелері бойынша кездесуге қатысушылардың:

– 39,7% заң бұзушылықтар мен манипуляциялар себебінен интернет арқылы дауыс бермейді;
– 55,1% бюллетеньмен фотоға (селфиге) тыйым салуды жақтайды,
– 47% қағаз жүзінде дауыс беруді қалайды,
– 86,8% президенттікке кандидаттар қазақ тілін білу үшін лингвистикалық емтихан тапсыруы керек деп санайды,
– 28,2% көп күндік дауыс беруді енгізуді қолдамайды.

🇰🇿Что обсуждали на встрече ЦИК со студентами КазАТИУ и молодежью?

📍22 апреля Председатель ЦИК Нурлан Абдиров провёл встречу со студентами Казахского агротехнического исследовательского университета имени С.Сейфуллина и представителями столичной молодежи. Участвовали более 400 человек — студенты, участники Клуба молодых избирателей при ЦИК, члены избиркомов и депутаты маслихатов.

В ходе встречи были затронуты несколько направлений:

✔️Обсудили новшества в избирательной системе в рамках конституционной реформы: подавляющее большинство акимов сельского уровня и депутатов маслихатов сейчас избраны напрямую. Это повлияло на структуру избирательного процесса и расширило число выборных должностей на местах.

✔️Прозвучали вопросы от участников: каковы требования к кандидатам на пост акима, возможно ли внедрение процедуры отзыва избираемых акимов сельского уровня, каким образом можно цифровизировать выдачу открепительных талонов и др.

✔️Обсуждали и технические детали. Например, молодой избиратель интересовался вопросом о выборности органов самоуправления в образовательных учреждениях, а магистранты Академии госуправления — о прозрачности и инструментах цифровизации.

📋В конце встречи провели онлайн-опрос среди участников встречи. Несколько наблюдений по его результатам:

– 39,7% не доверяют онлайн-голосованию из-за рисков нарушения закона или манипуляций,
– 55,1% выступают за запрет на фото (селфи) с бюллетенем,
– 47% предпочитают голосование на бумаге,
– 86,8% считают необходимым сдачу кандидатом в президенты лингвистического экзамена на знание казахского языка,
– 28,2% не поддерживают введение досрочного (многодневного) голосования.

Орталық сайлаукомиссиясының Төрағасы Павлодар облысында: жастар және сайлау комиссияларымен қандай мәселелер талқыланды
📍 28-29 сәуірде Орталық сайлаукомиссиясының Төрағасы Нұрлан Әбдіров жас сайлаушылармен, Шарбақты ауданының тұрғындарымен және сайлау комиссияларының мүшелерімен кездесті.
Негізгі мәселе –ауыл әкімдерінің сайлауы және сайлауды ақпараттандыру мен ұйымдастыру тәсілдері.

Торайғыров университетімен аграрлық-техникалық колледжде өткен кездесулерде 305 жас қатысушылар арасында жастардың сайлау туралы ақпаратты қайдан алатынын және олардың сайлау процедураларына қаншалықты сенетінін анықтау мақсатында онлайн сауалнама жүргізілді.
📊 Сауалнама нәтижелері көрсеткендей:
– 51,6% сайлаутуралы әлеуметтік желі арқылы біледі,
– 40,4% қағаз
бюллетень арқылы дауыс беруді қалайды,
– 72,7 пайызыпрезиденттікке кандидаттардың мемлекеттік қызметте тәжірибесі болуын қолдайды.
Бұл ең алдымен цифрлық арналар мен жастардың қарым-қатынасының өзекті форматтарын ескереотырып, ақпаратты тарату тәсілдерін өзектендіруге мүмкіндік береді.
📌 Шарбақты ауданының тұрғындарымен кездесулерде ауыл әкімдерін сайлау және аудан әкімдерін пилоттық сайлаудыңқорытындысы талқыланды. Тікелей сайлау жариялылық пен тұрақты кері байланысқа талапты арттыратыны айтылды.
Тұрғындаржауапкершіліктің артқанын айтады — әкімдер тұрақты кездесулер өткізіп, цифрлық байланыс арналарын жиі пайдалана бастады.
Аумақтық комиссиямүшелерімен отырыстар өткізілді. Тақырыптары: ауыл әкімдерін сайлауын өткізу және осы тақырыпта оқыту және кейстерді талдау.

На встречах в Торайгыров Университете и аграрно-техническом колледже прошёл онлайн-опрос среди 305 молодых участников с целью определения того, как молодежь получает информацию о выборах и насколько доверяет электоральным процедурам.
📊 Результаты опроса показали:
– 51,6% узнают о выборах через соцсети,
– 40,4%
предпочитают голосовать бумажным бюллетенем,
– 72,7% выступают за наличие стажа госслужбы у кандидатов в президенты.
Это дает возможность актуализировать подходы к информированию — в первую очередь, с учётом цифровых каналов и актуальных молодежных форматов общения.
📌 На встречах с жителями Щербактинского
района обсудили выборы акимов сельского уровня и итоги пилотных выборов районных акимов. Было отмечено, что прямое избрание усиливает требования к публичности и постоянной обратной связи.
Жители говорят о росте подотчетности — акимы начали проводить регулярные встречи и чаще использовать цифровые каналы связи.
Прошли совещания с членами территориальных комиссий. Темы — проведение, обучение и анализ кейсов по выборам сельских акимов.