Ушбу Вазирлик доирасидаги «ҚТЭМ» қўмитаси хақидаги шахсий фикрларим:
Қайта тикланувчи электр манбааларидан юртимиз учун Мен қуёш ва сув энергиясидан фойдаланишни ёқлайман. Юртимизда хозирда қуёш энергиясидан фойдаланишни ривожлантирувчи қўмита тузилиши хақида гаплар юрибди. Бу Бизнинг хозирги энерготизимиз учун жуда зарур ва илм фан ривожлантиришга катта йўл, аммо...
Аммо деганим Миллий энерготежаш компанияси очилди ва жуда катта тўсиқ манаполия ташкил қилинди ҳамда энерготежаш ишларини анча сустлашди. Буни эса давлат қўллади. Бу уларни ўзларини чегараларини аниқ қонунларда кўрсатилмаганлиги учун хохлаган тарафга тортишябди.
Бу билан нима демоқчиман агар бу қўёш энергиясидан фойдаланиш бўйича шуғулланувчи қўмита давлат томонидан манаполия бўлишига асос бўлса бу қўмита бир тийинга қиммат ва бу сохани ортга тортади. У қўмита бўйича чет эллик шу соха вакиллари ҳам хайрихохлигини билдириб очилишини ёқлашди. Агар қайта тикланувчи энергия манбаалари бўйича илмий ишлар, қўллаб-қувватлаш ва ривожланишга ўз хиссасини қўшадиган ҳамда бошқаларни оёғига болта урмайдиган бўлса, шу қўмита очилишига Мен ҳам ўз хиссамни қўшган бўлардим.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Қайта тикланувчи электр манбааларидан юртимиз учун Мен қуёш ва сув энергиясидан фойдаланишни ёқлайман. Юртимизда хозирда қуёш энергиясидан фойдаланишни ривожлантирувчи қўмита тузилиши хақида гаплар юрибди. Бу Бизнинг хозирги энерготизимиз учун жуда зарур ва илм фан ривожлантиришга катта йўл, аммо...
Аммо деганим Миллий энерготежаш компанияси очилди ва жуда катта тўсиқ манаполия ташкил қилинди ҳамда энерготежаш ишларини анча сустлашди. Буни эса давлат қўллади. Бу уларни ўзларини чегараларини аниқ қонунларда кўрсатилмаганлиги учун хохлаган тарафга тортишябди.
Бу билан нима демоқчиман агар бу қўёш энергиясидан фойдаланиш бўйича шуғулланувчи қўмита давлат томонидан манаполия бўлишига асос бўлса бу қўмита бир тийинга қиммат ва бу сохани ортга тортади. У қўмита бўйича чет эллик шу соха вакиллари ҳам хайрихохлигини билдириб очилишини ёқлашди. Агар қайта тикланувчи энергия манбаалари бўйича илмий ишлар, қўллаб-қувватлаш ва ривожланишга ўз хиссасини қўшадиган ҳамда бошқаларни оёғига болта урмайдиган бўлса, шу қўмита очилишига Мен ҳам ўз хиссамни қўшган бўлардим.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
#Маслаҳат
Кўрга хасса қилиб Ўзбекэнерго сайтида ўз ва истеъмолчилар хуқуқларини ёзиб кўрсатишган. Буни қуйида кўриб ўзингиз учун заметка қилиб кейинчалик фойдаланишингиз мумкин яъни судда.
ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСИ ИСТЕЪМОЛЧИЛАРИ ҲУҚУҚЛАРИ
- ўзининг электр қурилмаларини техник шартларга мувофиқ ҳудудий электр тармоқларига улаш;
- сифат кўрсаткичлари давлат стандартларига мувофиқ бўлган электр энергияси олиш;
- электр энергияси етказиб беришнинг тўхтатиб қўйилиши сабаблари тўғрисида белгиланган тартибда ахборот олиш;
- ҳудудий электр тармоқлари корхонасига улар истеъмол қиладиган электр энергияси ҳажмларининг ўзгартирилиши тўғрисида белгиланган тартибда таклифлар киритиш;
- электр энергияси тўлиқ ҳажмда етказиб берилмаслиги ёки сифат кўрсаткичлари давлат стандартларига мувофиқ бўлмаган электр энергияси етказиб берилиши оқибатида ҳудудий электр тармоқлари корхонаси ёки электр таъминоти корхонаси томонидан етказилган зарарларни белгиланган тартибда қоплаш;
- электр таъминоти шартномаларини тузиш ва бажаришда юзага келаётган низоларни ҳал этиш учун судга ёки бўйсуниши бўйича юқори ташкилотга, мансабдор шахсга мурожаат қилиш.
Электр энергияси истеъмолчилари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Кўрга хасса қилиб Ўзбекэнерго сайтида ўз ва истеъмолчилар хуқуқларини ёзиб кўрсатишган. Буни қуйида кўриб ўзингиз учун заметка қилиб кейинчалик фойдаланишингиз мумкин яъни судда.
ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСИ ИСТЕЪМОЛЧИЛАРИ ҲУҚУҚЛАРИ
- ўзининг электр қурилмаларини техник шартларга мувофиқ ҳудудий электр тармоқларига улаш;
- сифат кўрсаткичлари давлат стандартларига мувофиқ бўлган электр энергияси олиш;
- электр энергияси етказиб беришнинг тўхтатиб қўйилиши сабаблари тўғрисида белгиланган тартибда ахборот олиш;
- ҳудудий электр тармоқлари корхонасига улар истеъмол қиладиган электр энергияси ҳажмларининг ўзгартирилиши тўғрисида белгиланган тартибда таклифлар киритиш;
- электр энергияси тўлиқ ҳажмда етказиб берилмаслиги ёки сифат кўрсаткичлари давлат стандартларига мувофиқ бўлмаган электр энергияси етказиб берилиши оқибатида ҳудудий электр тармоқлари корхонаси ёки электр таъминоти корхонаси томонидан етказилган зарарларни белгиланган тартибда қоплаш;
- электр таъминоти шартномаларини тузиш ва бажаришда юзага келаётган низоларни ҳал этиш учун судга ёки бўйсуниши бўйича юқори ташкилотга, мансабдор шахсга мурожаат қилиш.
Электр энергияси истеъмолчилари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
#foydali
Электр энергиясини сифат кўрсаткичларини қонун хужжатлари асосида белгилаб қўйилган ва уни аниқлаш учун махсус электранализаторлар керак бўлади. Масалан Бизда электроанализатор AR6 испания.
Электроэнергия сифат кўрсаткичларини бахолаш қуйидаги катталиклар орқали аниқланади:
• Ўрнатилган кучланиш силжиши, δUу= ±5% ва ±10%;
• Кучланишни синисоидал бурчагини силжиш коэффициенти, KU=±8%;
• Кучланишнинг n- гармоник ташкил этувчи коэффициенти, KU(n)=±5%;
• Тескари кетма-кетликдаги кучланишнинг несимметрия коэффициенти K2U =±4%;
• Нолинчи кетма-кетликдаги кучланиш несимметри коэффициенти, K0U=±4%;
• Частотани оғиши, ∆f ± 0,2 и ± 0,4 Гц ~ 50Гц;
• Кучланишни йўқолиш давомийлиги, ∆tп, 30 сек;
• Импульс кучланиш, Uимп;
• Кучланишни вақтинчалик ортиш коэффициенти, Kпер U.
Кейинги постларимда хар бирига алохда тўхталаман.
Бу юқоридаги электрни сифат кўрсаткичлары бу Сиз учун сифат белгиси!
Электр энергиясини сифат кўрсаткичларини қонун хужжатлари асосида белгилаб қўйилган ва уни аниқлаш учун махсус электранализаторлар керак бўлади. Масалан Бизда электроанализатор AR6 испания.
Электроэнергия сифат кўрсаткичларини бахолаш қуйидаги катталиклар орқали аниқланади:
• Ўрнатилган кучланиш силжиши, δUу= ±5% ва ±10%;
• Кучланишни синисоидал бурчагини силжиш коэффициенти, KU=±8%;
• Кучланишнинг n- гармоник ташкил этувчи коэффициенти, KU(n)=±5%;
• Тескари кетма-кетликдаги кучланишнинг несимметрия коэффициенти K2U =±4%;
• Нолинчи кетма-кетликдаги кучланиш несимметри коэффициенти, K0U=±4%;
• Частотани оғиши, ∆f ± 0,2 и ± 0,4 Гц ~ 50Гц;
• Кучланишни йўқолиш давомийлиги, ∆tп, 30 сек;
• Импульс кучланиш, Uимп;
• Кучланишни вақтинчалик ортиш коэффициенти, Kпер U.
Кейинги постларимда хар бирига алохда тўхталаман.
Бу юқоридаги электрни сифат кўрсаткичлары бу Сиз учун сифат белгиси!
Электр қаршилик R (Ом)
Электр қаршилик физик катталик бўлиб ўтказгичдан оқаётган токка қаршилик кўрсатувчи ва ўтказгич учларидаги потенциаллар фарқига тўғри боғланган катталик.
R=U/I
Содда қилиб тушинтирсам, электр қаршилик жисмдаги атом ва молекулалар жойида тебраниб қизиши натижасида электронларни харакатига қаршилик қилиши тушинилади. Буни Бирор бино йўлагида одамлар харакатланмоқда аммо бу йўлакда айрим одамлар туриб ўтиш йўлини тўсиб харакатни секинлаштириб тиқин хосил қилиши билан солиштирса бўлади.
R=ρ*l/S
Бу ерда ρ- солиштирма (удельний) қаршилик яъни хар бир жисмни ўзига хос аниқ бир қаршилиги. Мисол учун йўлак мисолида айтсак, йўлакда қанча одам бор, уларни ориқ ёки тўлалари қанча
l- ўтказгич узунлиги. Мисол учун йўлакни узун ёки калталиги
S- ўтказгич юзаси. мисол учун йўлакни кенг ёки торлиги, агар йўлак кенг бўлса шунча кўп одам харакатланиши ва йўлакдаги турган тўсиқ одамлар камроқ қаршилик қилиши тушинилади.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Электр қаршилик физик катталик бўлиб ўтказгичдан оқаётган токка қаршилик кўрсатувчи ва ўтказгич учларидаги потенциаллар фарқига тўғри боғланган катталик.
R=U/I
Содда қилиб тушинтирсам, электр қаршилик жисмдаги атом ва молекулалар жойида тебраниб қизиши натижасида электронларни харакатига қаршилик қилиши тушинилади. Буни Бирор бино йўлагида одамлар харакатланмоқда аммо бу йўлакда айрим одамлар туриб ўтиш йўлини тўсиб харакатни секинлаштириб тиқин хосил қилиши билан солиштирса бўлади.
R=ρ*l/S
Бу ерда ρ- солиштирма (удельний) қаршилик яъни хар бир жисмни ўзига хос аниқ бир қаршилиги. Мисол учун йўлак мисолида айтсак, йўлакда қанча одам бор, уларни ориқ ёки тўлалари қанча
l- ўтказгич узунлиги. Мисол учун йўлакни узун ёки калталиги
S- ўтказгич юзаси. мисол учун йўлакни кенг ёки торлиги, агар йўлак кенг бўлса шунча кўп одам харакатланиши ва йўлакдаги турган тўсиқ одамлар камроқ қаршилик қилиши тушинилади.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Bugun Germon yurtidan kelgan energetik, asosan qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish bo‘yicha etuk olim Zafar Safaev bilan uchrashib soxamizdagi o‘zgarishlar xaqida suxbat qurdik
Бизда кучланиш 220В, нега айрим давлатларда 110В (120В, 127В),
Энг биринчи навбатда кучланиш ва ток нима деган саволларга жавоб берсак.
Бирлик мусбат зарядни кўчиришда майдон бажарган ишга кучланиш деб аталади, U=A/q, ўлчов бирлиги Волть (В, V) содда қилиб тушинтирилса потенциаллар фарқи.
Яна ҳам содда бўлиши учун: агар сув идишига сув тўлдирилса ва пастки очиқ қисмига труба уласак труба тирқишидан босимлари фарқини хисобиг сув оқа бошлайди. Фараз қилайлик шу идишдаги сув бу электр зарядлари, босим бу кучланиш U, сувнинг оқиб чиқиш тезлиги эса бу электр токи I, шу сувни оқишига халақит берувчи яъни трубани ўлчами ва материали қаршилик R бўлади.
Энди мавзуга қайтсак, Электрлаштириш жараёнида энг аввало ёритиш жихозларидан бошланган биринчи кенг оммалашган ёритиш чироғи Томас Эдисон тамонидан кўмир симли чўғланма лампа бўлган ва унинг иш кучланиши 100В бўлган. Эдисон тамонидан биринчи электростанция кучланиши 110В қилиб белгиланган бунга сабаб эса 10% тармоқдаги исрофларни кўрсатган. У вақтда рангли металлар тежалиши эмас электрлаштириш биринчи навбатда турган.
Электрлаштириш жараёни европага келганида берлинда метал симли чўғланма лампалар учун 110В етарли бўлмаслиги назарда тутилиб кучланишни 2 бараварга кўтаришган. Натижада эса чўғланма лампа яхши ёритга, тармоқдаги исрофлар эса 4 баробарга қисқарган. Бундан юқорига кўтариш Одам хаётига хавфли бўлганлиги учун ишчи кучланиш 220В 50Гц қилиб танланган.
Мисол учун АҚШ давлатида электр станциялардан TN-С-S система орқали электр тарқатилади. Пасайтирувчи транчформаторлар 120/240В, иккиламчи трансформатор чулғами ва ерлатилган нейтрал 120В ва фазалар аро 240В 60Гц холатида тарқатилади.
Бизда нега 220В 50Гц деган саволга ўтсак. Ўзбекистон худуди электрлаштириш вақтида Собиқ СССР таркибида бўлиб улар электрлаштириш лойиҳаси бўйича "127В"дан, 1960-х йилларда "220В"га электрлаштирилган. Россия ҳудуди эса электрлаштириш жараёнида Германиялик олимлар лойиҳалари бўйича амалга оширилганлиги учун 220В 50Гц. Аммо шуни унитмаслик керакки Германия олимлари электрлаштириш лойиҳаларини қилмасдан аввал ҳам Россия худуди айрим қисмлари 110-127В бўлган. Форумларда ёзилишича Москванинг айрим квартираларида 1975йилгача 127В кучланишли тармоқдан фойдаланишган.
Айрим давлатлар кучланишни 230В гача кўтариб тармоқдаги исрофларни камайтиршган.
Кўпчилик ўқувчиларда савол пайдо бўлади.
1. Нега АҚШ дек давлат 220В системага ўтмаган?
АҚШ да 220В кучланиш ҳам мавжуд бўлиб улар 220В кучланиш орқали катта қувватли ускуналарни ишлатишда фойдланишади. Уйдаги жихозлар ўта энерготежамкор бўлганлиги учун 110-127В кучланишда исрофлари кам бўлади.
АҚШ шу система орқали ўзларидаги битавой техникалр ишлаб чиқарувчиларни ҳам химоя қилади. Экспорт қилинадиган битавой техникаларни 220В 50Гц системадан 110В 60Гц системага ўтказиш ортиқча сарф ва исроф, агар 110В га мўлжалланган ускунани 220В лик системада ишлатмоқчи бўлсангиз арзимаган пулга битта трансформатор сотиб олиб хал қилишингиз мумкин.
Улар тармоқлардаги исрофларни камайтириш учун истемолчиларни олдигача юқори кучланишларда тармоқ тортиб боришади ва истеъмолчи ўзига пасайтирувчи трансформатор ўрнатилади. Шунинг учун ҳам АҚШ электр тармоқларида исрофлар – 5-6% ни ташкил қилади (Бизда бу кўрсаткич анча катта).
2. 110-127В кучланиш 220В кучланишга нисбатан одам хаётига хавфсизми?
Авсуски Одам хаёти учун намлик юқори бўлган жойларда 12В, қуруқ ва очиқ жойларда 36В хавфли хисобланади. Демак 110-127В Ҳам одам хаёти учун хавфли. Одам хаёти учун хавфли бўлмаслиги учун тўғри ва сифатли электр монтаж қилиш керак. Бунинг учун эса уқувли ва тажрибали электрик-энергетик керак (+998977031706).
3. 220В дан 110-127В га ўтиш биз учун қийинми?
Системани алмаштириш ўта қийин ва қиммат. Агар иложи бўлса 0.4кВ лик системамиздан биз ҳам фақат истеъмолчилар яқинига пасайтирувчи трансформаторлар орқали 0.4кВ системага ўтсак исрофлар камаяди.
220В кучланишли система бу рангли металларни тежалиши ва исрофларни камайиши демакдир. Агар тартиб қоида ва турли ҳил имкониятларга эга хашаматли уйлар учун электр узатиш симларини ўзига минглаб АҚШ доллари сарфланади
Энг биринчи навбатда кучланиш ва ток нима деган саволларга жавоб берсак.
Бирлик мусбат зарядни кўчиришда майдон бажарган ишга кучланиш деб аталади, U=A/q, ўлчов бирлиги Волть (В, V) содда қилиб тушинтирилса потенциаллар фарқи.
Яна ҳам содда бўлиши учун: агар сув идишига сув тўлдирилса ва пастки очиқ қисмига труба уласак труба тирқишидан босимлари фарқини хисобиг сув оқа бошлайди. Фараз қилайлик шу идишдаги сув бу электр зарядлари, босим бу кучланиш U, сувнинг оқиб чиқиш тезлиги эса бу электр токи I, шу сувни оқишига халақит берувчи яъни трубани ўлчами ва материали қаршилик R бўлади.
Энди мавзуга қайтсак, Электрлаштириш жараёнида энг аввало ёритиш жихозларидан бошланган биринчи кенг оммалашган ёритиш чироғи Томас Эдисон тамонидан кўмир симли чўғланма лампа бўлган ва унинг иш кучланиши 100В бўлган. Эдисон тамонидан биринчи электростанция кучланиши 110В қилиб белгиланган бунга сабаб эса 10% тармоқдаги исрофларни кўрсатган. У вақтда рангли металлар тежалиши эмас электрлаштириш биринчи навбатда турган.
Электрлаштириш жараёни европага келганида берлинда метал симли чўғланма лампалар учун 110В етарли бўлмаслиги назарда тутилиб кучланишни 2 бараварга кўтаришган. Натижада эса чўғланма лампа яхши ёритга, тармоқдаги исрофлар эса 4 баробарга қисқарган. Бундан юқорига кўтариш Одам хаётига хавфли бўлганлиги учун ишчи кучланиш 220В 50Гц қилиб танланган.
Мисол учун АҚШ давлатида электр станциялардан TN-С-S система орқали электр тарқатилади. Пасайтирувчи транчформаторлар 120/240В, иккиламчи трансформатор чулғами ва ерлатилган нейтрал 120В ва фазалар аро 240В 60Гц холатида тарқатилади.
Бизда нега 220В 50Гц деган саволга ўтсак. Ўзбекистон худуди электрлаштириш вақтида Собиқ СССР таркибида бўлиб улар электрлаштириш лойиҳаси бўйича "127В"дан, 1960-х йилларда "220В"га электрлаштирилган. Россия ҳудуди эса электрлаштириш жараёнида Германиялик олимлар лойиҳалари бўйича амалга оширилганлиги учун 220В 50Гц. Аммо шуни унитмаслик керакки Германия олимлари электрлаштириш лойиҳаларини қилмасдан аввал ҳам Россия худуди айрим қисмлари 110-127В бўлган. Форумларда ёзилишича Москванинг айрим квартираларида 1975йилгача 127В кучланишли тармоқдан фойдаланишган.
Айрим давлатлар кучланишни 230В гача кўтариб тармоқдаги исрофларни камайтиршган.
Кўпчилик ўқувчиларда савол пайдо бўлади.
1. Нега АҚШ дек давлат 220В системага ўтмаган?
АҚШ да 220В кучланиш ҳам мавжуд бўлиб улар 220В кучланиш орқали катта қувватли ускуналарни ишлатишда фойдланишади. Уйдаги жихозлар ўта энерготежамкор бўлганлиги учун 110-127В кучланишда исрофлари кам бўлади.
АҚШ шу система орқали ўзларидаги битавой техникалр ишлаб чиқарувчиларни ҳам химоя қилади. Экспорт қилинадиган битавой техникаларни 220В 50Гц системадан 110В 60Гц системага ўтказиш ортиқча сарф ва исроф, агар 110В га мўлжалланган ускунани 220В лик системада ишлатмоқчи бўлсангиз арзимаган пулга битта трансформатор сотиб олиб хал қилишингиз мумкин.
Улар тармоқлардаги исрофларни камайтириш учун истемолчиларни олдигача юқори кучланишларда тармоқ тортиб боришади ва истеъмолчи ўзига пасайтирувчи трансформатор ўрнатилади. Шунинг учун ҳам АҚШ электр тармоқларида исрофлар – 5-6% ни ташкил қилади (Бизда бу кўрсаткич анча катта).
2. 110-127В кучланиш 220В кучланишга нисбатан одам хаётига хавфсизми?
Авсуски Одам хаёти учун намлик юқори бўлган жойларда 12В, қуруқ ва очиқ жойларда 36В хавфли хисобланади. Демак 110-127В Ҳам одам хаёти учун хавфли. Одам хаёти учун хавфли бўлмаслиги учун тўғри ва сифатли электр монтаж қилиш керак. Бунинг учун эса уқувли ва тажрибали электрик-энергетик керак (+998977031706).
3. 220В дан 110-127В га ўтиш биз учун қийинми?
Системани алмаштириш ўта қийин ва қиммат. Агар иложи бўлса 0.4кВ лик системамиздан биз ҳам фақат истеъмолчилар яқинига пасайтирувчи трансформаторлар орқали 0.4кВ системага ўтсак исрофлар камаяди.
220В кучланишли система бу рангли металларни тежалиши ва исрофларни камайиши демакдир. Агар тартиб қоида ва турли ҳил имкониятларга эга хашаматли уйлар учун электр узатиш симларини ўзига минглаб АҚШ доллари сарфланади
Агар 110-127В лик системада шу минглаб долларни 4 га кўпайтириб хисоблашга тўғри келади ва Бу айрим холларда барча хизматлари билан уйдан қимматга тушиб кетади.
Агар Мендан сўрашса 110-127В (220-240В) яхшими ёки 220-230В (0.4кВ) система Мен қўрқмай айта оламанки 220-230В (0.4кВ) сисема Биз учун энг оптимали Ишлаб чиқариш ва тадбиркорлик ривожланиб бораётган бир вақтда электр ускуналарда қувватларни йўқотмаслик ва исрофларга ортиқча пул тўламаслик учун ҳам зарур!
Биз бошқа кучланишли электр тармоқларига қизиқмасдан Ўзбекистон электр тармоқларидаги исрофларни аниқ хисоблашимиз ва ажратишимиз керак. Бунинг учун эса тўғридан тўғри ўлчаш усуллари орқали ва хисоблашлар орқали савдодаги исрофлар ва узатилишдаги техник исрофларни аниқлашимиз ва уларни камайтириш йўлларини топишимиз зарур.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Агар Мендан сўрашса 110-127В (220-240В) яхшими ёки 220-230В (0.4кВ) система Мен қўрқмай айта оламанки 220-230В (0.4кВ) сисема Биз учун энг оптимали Ишлаб чиқариш ва тадбиркорлик ривожланиб бораётган бир вақтда электр ускуналарда қувватларни йўқотмаслик ва исрофларга ортиқча пул тўламаслик учун ҳам зарур!
Биз бошқа кучланишли электр тармоқларига қизиқмасдан Ўзбекистон электр тармоқларидаги исрофларни аниқ хисоблашимиз ва ажратишимиз керак. Бунинг учун эса тўғридан тўғри ўлчаш усуллари орқали ва хисоблашлар орқали савдодаги исрофлар ва узатилишдаги техник исрофларни аниқлашимиз ва уларни камайтириш йўлларини топишимиз зарур.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Электр энергиясидан фойдаланишда ускуналарни ерлаш ва ноллаш
Электр ускуналарини ерлаш шу ускунани корпуси ерлагич билан боғланиши тушинилади. Бундан мақсад эса фойдаланувчини электр токи уришидан сақлаш ва ускунада ортиқча ток тўпланмасдан қаршилиги кичик бўлган ерлагичга ўтиб кетишини таъминлаш.
Электр ускуналарини ерлаштириш икки ҳил бўлиши мумкин.
1. Ерлаштириш
2. Ноллаштириш
Ерлаштириш юқорида айтиб ўтганим каби ускуна корпусига ерлаштиргич боғланади ва фойдаланувчи кучланиш остида қолмаслигини таъминлайди, лекин буни амалга ошириш учун деярли барча ускуналар мослаштирилган вилкалар билан ишлаб чиқарилади. Фойдаланувчи розеткалари ҳам нолланган розеткаларга эга бўлиши лозим. (асосан эски монтажларда бундай розеткалар фойдаланилмаган) Хозирда барча электриклар ҳам монтаж пайтида ерлаштириш ва уни қоидаларини билмайди. Чунки Бу ҳам хисоб китоб ва харажат дегани. Битта ўртача уйга бир дона ерлагич 1 миллионларга тушади ва ундан хар бир розеткага 3 толали симларда яъни 1 толаси ерлагичга боғланган холатда монтаж қилиниши шарт!!!
Савол туғилиши мумкин бундай холат қандай бўлиши мумкин деб. Масалан ускунага кирувчи сим доим сурилиб босим остида бўлади ва узатгичлар изолоция қатлами бузилиб ускуна корпусига ток оқиб ўтиши мумкин. Агар ускуна ерлаштирилган бўлса ток қаршилиги кичик бўлган ерлагич тамон харакатланиб фойдаланувчига зиён етказмайди. Ва бу ток оқишини сезувчи авария химоя қурилмаларига ўчиришга сабаб бўлади. Бундай ускуналар хақида кейин тўхтаб ўтаман.
Ерлаштириш ҳам икки ҳил бўлади, табий ва суний
Табий ерлаштиргичларга бу бинонинг темир корпуси ерга етарлича кирган бўлса.
Суний ерлаштиргич бу хисоб китоблар асосида ерга камида 2.5 метр қоқилган ва бирлаштирилган пўлат труба, юзаси 50мм квадраддан катта бўлган метал қисмлардан иборад бўлади. Ерлагичдан бино шитигача пўлат ёки мис пластиналаридан фойдланиб тортилади. Бино тарқатиш шитидан 3 толали симлар орқали истеъмолчи учун мўлжалланган жойгача тортилади.
Ноллаштириш бу ускуна корпусини нол ёрдамида ўлик ерлаштириш тушинилади, Бу эса агарда қандайдир химоя қатламларидан фаза орқали ток оқа бошласа қисфқа туташув содир бўлиб катта ток оқиши оқибатида химоя воситалари орқали буткил ўчириш учун хизмат қилади.
расмлар нетдан олинди.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Электр ускуналарини ерлаш шу ускунани корпуси ерлагич билан боғланиши тушинилади. Бундан мақсад эса фойдаланувчини электр токи уришидан сақлаш ва ускунада ортиқча ток тўпланмасдан қаршилиги кичик бўлган ерлагичга ўтиб кетишини таъминлаш.
Электр ускуналарини ерлаштириш икки ҳил бўлиши мумкин.
1. Ерлаштириш
2. Ноллаштириш
Ерлаштириш юқорида айтиб ўтганим каби ускуна корпусига ерлаштиргич боғланади ва фойдаланувчи кучланиш остида қолмаслигини таъминлайди, лекин буни амалга ошириш учун деярли барча ускуналар мослаштирилган вилкалар билан ишлаб чиқарилади. Фойдаланувчи розеткалари ҳам нолланган розеткаларга эга бўлиши лозим. (асосан эски монтажларда бундай розеткалар фойдаланилмаган) Хозирда барча электриклар ҳам монтаж пайтида ерлаштириш ва уни қоидаларини билмайди. Чунки Бу ҳам хисоб китоб ва харажат дегани. Битта ўртача уйга бир дона ерлагич 1 миллионларга тушади ва ундан хар бир розеткага 3 толали симларда яъни 1 толаси ерлагичга боғланган холатда монтаж қилиниши шарт!!!
Савол туғилиши мумкин бундай холат қандай бўлиши мумкин деб. Масалан ускунага кирувчи сим доим сурилиб босим остида бўлади ва узатгичлар изолоция қатлами бузилиб ускуна корпусига ток оқиб ўтиши мумкин. Агар ускуна ерлаштирилган бўлса ток қаршилиги кичик бўлган ерлагич тамон харакатланиб фойдаланувчига зиён етказмайди. Ва бу ток оқишини сезувчи авария химоя қурилмаларига ўчиришга сабаб бўлади. Бундай ускуналар хақида кейин тўхтаб ўтаман.
Ерлаштириш ҳам икки ҳил бўлади, табий ва суний
Табий ерлаштиргичларга бу бинонинг темир корпуси ерга етарлича кирган бўлса.
Суний ерлаштиргич бу хисоб китоблар асосида ерга камида 2.5 метр қоқилган ва бирлаштирилган пўлат труба, юзаси 50мм квадраддан катта бўлган метал қисмлардан иборад бўлади. Ерлагичдан бино шитигача пўлат ёки мис пластиналаридан фойдланиб тортилади. Бино тарқатиш шитидан 3 толали симлар орқали истеъмолчи учун мўлжалланган жойгача тортилади.
Ноллаштириш бу ускуна корпусини нол ёрдамида ўлик ерлаштириш тушинилади, Бу эса агарда қандайдир химоя қатламларидан фаза орқали ток оқа бошласа қисфқа туташув содир бўлиб катта ток оқиши оқибатида химоя воситалари орқали буткил ўчириш учун хизмат қилади.
расмлар нетдан олинди.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Иш қуролинг соз бўлса машаққатинг оз бўлур. Мен фаолият кўрсатаётган www.skb.uz korxonamiz ish qurollari quyida👇👇👇
Biz boshqa kompaniya ishlarida ham yordamlashamiz va yordamimiz tegayotganidan hursandmiz👇👇👇