Лекин 1-5 гача идиал холат хисобланади
#Savol
Электриклардан савол келди:
Нега чет эл ускуналари учун алоҳида ерлаштиргич ўрнатилиши ва ускунага уланиши талаб қилинади?
Бу саволга кўп ва ҳўп жавоб беришимиз мумкин ва Бу саволлрага Улуғбек ака энергетигимиз батафсил каналимиз учун жавоб беради. Жавоб қуйида👇👇👇
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Электриклардан савол келди:
Нега чет эл ускуналари учун алоҳида ерлаштиргич ўрнатилиши ва ускунага уланиши талаб қилинади?
Бу саволга кўп ва ҳўп жавоб беришимиз мумкин ва Бу саволлрага Улуғбек ака энергетигимиз батафсил каналимиз учун жавоб беради. Жавоб қуйида👇👇👇
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Хозир куп жойда, янги курилган домларда, обьектларда НОЛнинг TN-S системаси килинаяпти👇👇
Давоми> ТПда куйи тараф (6 - 10кВ) обмоткаси юлдуз уланган булиб, умумий нуктасидан нол учун выход (изоляторлик шпилка) чикариб к,уйган, шу ердан истемолчиларга НОЛ тортиб кетилади.
Транс ичида 10кВ лик обмотка ва 0.4кВлик обмотка жуда йонма йон, бир бирига якин тургани - уралгани учун, КЗ булганда, ток 10 000 лаб Ага бирдан юкорилаганида, бунака катта ток обмоткада каттагина - кучлигина магнит майдон хосил килади ва обмоткаларни деформация килади, бир бирига торттиради, итартиради, буни купчилигимиз сварка апарат ишлатилганда курганмиз, сварка пайтида ток 200 - 300 А булганидан - катталигидан сваркани обмоткалари кимирлаб туради, иш пайтида, бир биридан итарилиб - тортилиб.
Транс ичида хам КЗ пайтида обмоткалар кучли магнит майдон тасирида динамик ударга тушади, бир кимирлайди, деформация булади, шунака пайт юкори кучланиш тарафи обмоткасидан битта жила узилиб - эгилиб куйи тараф обмоткасига тегиб колиши ва одамларни уйига юкори кучланиш кетиб колиши мумкин. Мана шу хавфни олдини олиш учун хам транснинг куйи тараф обмоткалари заземлит килинади, транс ичидан юкори кучланиш куйи тарафга тегиб колса ЕР уша катта кучланишни су'ндирсин, Подстанциядаги масленный выключательни ( вакуумный, элегазовый) КЗ на ЗЕМЛЮ дан оттирсин деб.
Бунинг учун энг кулай нукта 3 чала обмоткани умумий НОЛ нуктаси, мана шу нуктани заземлит килса автоматический 3та фаза обмоткаси заземлен булиб колади, чунки 3 чала обмоткани учлари мана шу нуктада туташган бир бири билан.
2- тарафдан, агар нагрузка 3 та фазада тенг таксимланаган булса (хайотда буни иложи хам йук, хамиша озгина перекосда туради транс) НОЛ шпилкадаги - НОЛ симдаги потенциал озгина сурилади ва одамни ток урадиган даражада кучланиш пайдо булиши мумкин НОЛ симда, масалан 40 - 50В. Мана шу перекос хисобига нолда пайдо булган хавфлирок кучланишни ЕР су'ндирсин деб хам трансни НОЛи- чикиши глухозаземлит килинади.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Транс ичида 10кВ лик обмотка ва 0.4кВлик обмотка жуда йонма йон, бир бирига якин тургани - уралгани учун, КЗ булганда, ток 10 000 лаб Ага бирдан юкорилаганида, бунака катта ток обмоткада каттагина - кучлигина магнит майдон хосил килади ва обмоткаларни деформация килади, бир бирига торттиради, итартиради, буни купчилигимиз сварка апарат ишлатилганда курганмиз, сварка пайтида ток 200 - 300 А булганидан - катталигидан сваркани обмоткалари кимирлаб туради, иш пайтида, бир биридан итарилиб - тортилиб.
Транс ичида хам КЗ пайтида обмоткалар кучли магнит майдон тасирида динамик ударга тушади, бир кимирлайди, деформация булади, шунака пайт юкори кучланиш тарафи обмоткасидан битта жила узилиб - эгилиб куйи тараф обмоткасига тегиб колиши ва одамларни уйига юкори кучланиш кетиб колиши мумкин. Мана шу хавфни олдини олиш учун хам транснинг куйи тараф обмоткалари заземлит килинади, транс ичидан юкори кучланиш куйи тарафга тегиб колса ЕР уша катта кучланишни су'ндирсин, Подстанциядаги масленный выключательни ( вакуумный, элегазовый) КЗ на ЗЕМЛЮ дан оттирсин деб.
Бунинг учун энг кулай нукта 3 чала обмоткани умумий НОЛ нуктаси, мана шу нуктани заземлит килса автоматический 3та фаза обмоткаси заземлен булиб колади, чунки 3 чала обмоткани учлари мана шу нуктада туташган бир бири билан.
2- тарафдан, агар нагрузка 3 та фазада тенг таксимланаган булса (хайотда буни иложи хам йук, хамиша озгина перекосда туради транс) НОЛ шпилкадаги - НОЛ симдаги потенциал озгина сурилади ва одамни ток урадиган даражада кучланиш пайдо булиши мумкин НОЛ симда, масалан 40 - 50В. Мана шу перекос хисобига нолда пайдо булган хавфлирок кучланишни ЕР су'ндирсин деб хам трансни НОЛи- чикиши глухозаземлит килинади.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Давоми» Энди савол: Агар НОЛ симини узи хам нариги тарафдан ТПни ичида контур заземленияга уланган экан шу рабочий нолни хам нол учун, хам зазем учун фойдаланаверсак булмайдими, нимага овора булиб ТПдан 5 - симни тортиб келиш керак (земля учун), канча харажат канча оворагарчилик. Нима маъно сталбадаги 4 - сим булган рабочий нол хам, 5 - сим булган "зазем учун сим" хам ТП ичида битта ерга уланган эканку, яъни худди 2 та нол тортиб келингандек эканку ТПдан?
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Давоми»
Бу ерда бир нечта нюанслар бор:
1- дан : Сталбадаги рабочий нолда хамиша озгина ток окиб туради ассимметрие фаз хисобига, нагрузка идеально симметрик булмагани хисобига. Мана шу ток нолда озгина кучланиш фарки хосил килади, яъни ТПдан узокрок жойда яхши контур зазем га тестерни бир учини текказиб, 2 - учини сталбадаги нолга текказса тестер 20 - 30в баъзида эса ассимметрие жуда катта булса 50 - 60в кучланиш курсатади. Чунки нол сими хам маълум каршиликка эга булгани учун уша симда окайотган ток озгина потенциаллар фарки хосил килади. Агар нол симида хам уламалар булса, яъни бутун сталба буйлаб нол учун ущлуксиз бир бутун сим тортилмаган булса, каердадур 2та 3та жойда улама булса (одатда шундай булади) мана шу уламалар хам нол симини общий каршилигини оширади ва нолда ток окишидан пайдо булайотган потенциаллар фаркини хам ошигига сабаб булади.
Агар рабочий нолдан хам нол хам зазем учун фойдвланилса тескари эффект булаяпти, яъни ускуна ичида каердадур фаза сими корпусга тегиб колса корпусда хосил буладиган хавфли кучланишни су'ндирсин, одам билмай тегиб кетса ток уриб колмасин яна деб корпусга нол улаган эди, энди булса хамма нарса жойида лекин корпусда 30 - 40в кучланиш пайдо булиб утирибди мана, юкорида айтилган сабабдан.
Нокулай жойда 40в хам яхшигина уради одамни.
2 - дан: Шамолданми, дарахт аганабми хуллас сталбада нол сими узилса нолда каттагина кучланиш пайдо булади. Яна уша тескари эффект мана. Одамни корпусга тегиб колган фазадан ток урмасин деб корпусни ЗАНУЛИТ килган эди, унга мутахасислар: "ЗАЗЕМЛИТ килгин ЗАНУЛЕНИЕ килма" - дейишганида: " нима киламан ортикча харажат - мехнат килиб контур заземление ясатиб, харажат килиб, мана тайер сталбадан келган НОЛ борку, мана шу симни нариги учи ТП ичида глухо заземлит килинган, узим курганман мана шуни узи ЗЕМЛЯда" - деб ЗАНУЛЕНИЕни тугри деб уйлаган эди, сталбада нол узилиши билан нол симида ва нол симига уланган хамма нарсада, яъни ЗАНУЛИТ килинган хамма нарсада наборот катта ва хавфли кучланиш пайдо булиб утирибди мана.
Агар ЗАЗЕМЛЕНИЕ учун ТПдан алохида 5 - симни тортиб келиб корпусни шунга уласа шу гаплар йук эди, хотя НОЛни(4-сим) ва ЗЕМЛЯни(5-сим) нариги учлари битта булгани билан мана шунака нюанслари бор мана.
3 - дан : ЗЕМЛЯ учун алохида сим тортиб келса бу схемани надежностини жудаям оширади ва бу симда факат каердадур, кимнидур уйида, кайсидур учкунасини ичидаги фаза сими корпусга тегиб колсагина ток окади, жуда редкий случай яъни, асосан бу 5- симда ток окмайди, шундай туради дежурит килиб. Ток йук - демак потенциаллар фарки йук, токни симда димланишидан пайдо буладиган кучланиш йук (30 - 40в), демак шу 5- симга уланган корпусларда хам 30 - 40в пайдо булган кучланиш йук, узи шу керак эди, талаб шу эди.
4 - дан: сталбадаги нол сими одатда бир бутун эмас, йул йулакай бир нечта уламаси бор экан ва нол симида ассимметрие хисобига кеча кундуз доимий равишда ток окиб турар экан, мана шу ток уламаларда сим сирти ва хаво орасидаги кимйовий реакцияни жадаллаштиради, оксид пленка хосил килади йоки бошкача айтсак борган сари НОЛ симини каршилигини ошириб боради, бунака катта каршиликли сим эса ЗАЗЕМЛЕНИЕ учун ЯРАМАЙДИ, камига каршилик ошган сари уша симда окайотган ток димланиб потенциал фарки пайдо булади, буям йомон защита учун, чунки шу симга уланган занулен корпуслар хам шу ток димланишидан пайдо булган кучланиш остида булиб коладидаа.
Кимдур айтиши мумкин нима энди кандайдур 20 - 30в га шунчами, арзимаган кучланишку деб, лекин сувли зах хоналарда, хаммомда масалан бу энди арзимаган эмас, яхшигина ток уриши мумкин одамни 30в да хам.
Агар ошхонада 3йош, 4 йошлик жуда йош булган болалар уйнаб юрган булсачи, занулен булган газ плитасинига юзи билан суйкалиб, тили билан плита корпусини яласачи...
ХУЛОСА: Бекорга ЗАЗЕМЛЕНИЕ лар, TN-S тизимлар килинмаган, мутахасислар бир нимани билмаса гапирмайди, тавсия килмайди. Айтилган ишни килиш керак, "ТПни ичида НОЛ хам ТПни контур заземига уланганку, демак шуни узи земляда ва хоказо шахсий фикрларни йигиштириб, китоб нима деса, мутахасис нима деса ушанга амал килиш керак.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Бу ерда бир нечта нюанслар бор:
1- дан : Сталбадаги рабочий нолда хамиша озгина ток окиб туради ассимметрие фаз хисобига, нагрузка идеально симметрик булмагани хисобига. Мана шу ток нолда озгина кучланиш фарки хосил килади, яъни ТПдан узокрок жойда яхши контур зазем га тестерни бир учини текказиб, 2 - учини сталбадаги нолга текказса тестер 20 - 30в баъзида эса ассимметрие жуда катта булса 50 - 60в кучланиш курсатади. Чунки нол сими хам маълум каршиликка эга булгани учун уша симда окайотган ток озгина потенциаллар фарки хосил килади. Агар нол симида хам уламалар булса, яъни бутун сталба буйлаб нол учун ущлуксиз бир бутун сим тортилмаган булса, каердадур 2та 3та жойда улама булса (одатда шундай булади) мана шу уламалар хам нол симини общий каршилигини оширади ва нолда ток окишидан пайдо булайотган потенциаллар фаркини хам ошигига сабаб булади.
Агар рабочий нолдан хам нол хам зазем учун фойдвланилса тескари эффект булаяпти, яъни ускуна ичида каердадур фаза сими корпусга тегиб колса корпусда хосил буладиган хавфли кучланишни су'ндирсин, одам билмай тегиб кетса ток уриб колмасин яна деб корпусга нол улаган эди, энди булса хамма нарса жойида лекин корпусда 30 - 40в кучланиш пайдо булиб утирибди мана, юкорида айтилган сабабдан.
Нокулай жойда 40в хам яхшигина уради одамни.
2 - дан: Шамолданми, дарахт аганабми хуллас сталбада нол сими узилса нолда каттагина кучланиш пайдо булади. Яна уша тескари эффект мана. Одамни корпусга тегиб колган фазадан ток урмасин деб корпусни ЗАНУЛИТ килган эди, унга мутахасислар: "ЗАЗЕМЛИТ килгин ЗАНУЛЕНИЕ килма" - дейишганида: " нима киламан ортикча харажат - мехнат килиб контур заземление ясатиб, харажат килиб, мана тайер сталбадан келган НОЛ борку, мана шу симни нариги учи ТП ичида глухо заземлит килинган, узим курганман мана шуни узи ЗЕМЛЯда" - деб ЗАНУЛЕНИЕни тугри деб уйлаган эди, сталбада нол узилиши билан нол симида ва нол симига уланган хамма нарсада, яъни ЗАНУЛИТ килинган хамма нарсада наборот катта ва хавфли кучланиш пайдо булиб утирибди мана.
Агар ЗАЗЕМЛЕНИЕ учун ТПдан алохида 5 - симни тортиб келиб корпусни шунга уласа шу гаплар йук эди, хотя НОЛни(4-сим) ва ЗЕМЛЯни(5-сим) нариги учлари битта булгани билан мана шунака нюанслари бор мана.
3 - дан : ЗЕМЛЯ учун алохида сим тортиб келса бу схемани надежностини жудаям оширади ва бу симда факат каердадур, кимнидур уйида, кайсидур учкунасини ичидаги фаза сими корпусга тегиб колсагина ток окади, жуда редкий случай яъни, асосан бу 5- симда ток окмайди, шундай туради дежурит килиб. Ток йук - демак потенциаллар фарки йук, токни симда димланишидан пайдо буладиган кучланиш йук (30 - 40в), демак шу 5- симга уланган корпусларда хам 30 - 40в пайдо булган кучланиш йук, узи шу керак эди, талаб шу эди.
4 - дан: сталбадаги нол сими одатда бир бутун эмас, йул йулакай бир нечта уламаси бор экан ва нол симида ассимметрие хисобига кеча кундуз доимий равишда ток окиб турар экан, мана шу ток уламаларда сим сирти ва хаво орасидаги кимйовий реакцияни жадаллаштиради, оксид пленка хосил килади йоки бошкача айтсак борган сари НОЛ симини каршилигини ошириб боради, бунака катта каршиликли сим эса ЗАЗЕМЛЕНИЕ учун ЯРАМАЙДИ, камига каршилик ошган сари уша симда окайотган ток димланиб потенциал фарки пайдо булади, буям йомон защита учун, чунки шу симга уланган занулен корпуслар хам шу ток димланишидан пайдо булган кучланиш остида булиб коладидаа.
Кимдур айтиши мумкин нима энди кандайдур 20 - 30в га шунчами, арзимаган кучланишку деб, лекин сувли зах хоналарда, хаммомда масалан бу энди арзимаган эмас, яхшигина ток уриши мумкин одамни 30в да хам.
Агар ошхонада 3йош, 4 йошлик жуда йош булган болалар уйнаб юрган булсачи, занулен булган газ плитасинига юзи билан суйкалиб, тили билан плита корпусини яласачи...
ХУЛОСА: Бекорга ЗАЗЕМЛЕНИЕ лар, TN-S тизимлар килинмаган, мутахасислар бир нимани билмаса гапирмайди, тавсия килмайди. Айтилган ишни килиш керак, "ТПни ичида НОЛ хам ТПни контур заземига уланганку, демак шуни узи земляда ва хоказо шахсий фикрларни йигиштириб, китоб нима деса, мутахасис нима деса ушанга амал килиш керак.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
EnergoMenejer
#Savol Электриклардан савол келди: Нега чет эл ускуналари учун алоҳида ерлаштиргич ўрнатилиши ва ускунага уланиши талаб қилинади? Бу саволга кўп ва ҳўп жавоб беришимиз мумкин ва Бу саволлрага Улуғбек ака энергетигимиз батафсил каналимиз учун жавоб беради.…
Бу савол юқоридаги ерлаштириш мавзуимиздан чиқди. Агар бериб бораётган мавзуларда саволлар чиқса шахсийда алоқага чиқиб беришингиз мумкин! Бахолиқудрат жавоб беришга харакат қиламиз!
Каналимиздан маълумот олсангиз каналимиз манзилини кўрсатинг илтимос!
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Каналимиздан маълумот олсангиз каналимиз манзилини кўрсатинг илтимос!
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
Яшил тарифга ўтиш Бизда шунчалик қийин(ми?)
Яшил тариф нима?
Яшил тариф бу 1кВт*соат электр энергияни қайта тикланувчи энергия манбаларидан (қуёш, шамол, сув, геотермал энергия) олиниши тушунилади. Яшил таъриф кимга фойда? Яшил тариф энергия тизимимиз яъни электр узатиш тармоқларимизга фойда. Тармоқларни тиғиз пайтда юкланишидан асраш бу ўз ўрнида электр энергиясини таъминотини узлуксизлигини ва исрофлар камаяшини таъминлайди. Бундан ташқари табиатга заҳарли газлар чиқарилишини камайтириш.
Бизни шароитимизда яшил тарифни оммалаштириш учун уни давлат тарифларидан юқори бўлиши керак. Масалан ҳозирги нарх 228 сўм 60 тийин бўлса, яшил тариф нархи эса 400 сўмдан ортиқ бўлиши керак. Давлат бу орқали ахолини рағбатлантириб қуёш электростанцияларини қуриш истагини хосил қилиш.
Хозирги вақтда қайта тикланувчи энергия манбалари орқали электр энергия олиш учун ишлатиладиган ускуналар қиммат, сармояни эса оқлаш вақти кам. Агар яшил тариф жорий қилинса, ахоли ва ишбилармонлар бундай электростанцияларни ўрнатишдан қўрқишмайди. Қисқача айтганда сарфлаган пулини тезда қайтариб олиши учун имкон яратилади.
Бизда яшил тариф қабул қилинганми ёки йўқ?
Яшил тариф бугун пайдо бўлган нарса эмас, 20 асрлар охирларида айрим давлатларда йўлга қўйилган.
Бизда яшил тариф қабул қилинмаган, лекин бошланғич қадам ташланган. Қуйидаги хавола орқали кўришимиз мумкин. (https://www.norma.uz/…/uzbekistonda_hususiy_elektrostanciya…)
Яшил тариф бўйича иш юритишни механизми ишлаб чиқилмаган. Юқоридаги ҳужжатда келтирилган бандлар эса бизда яшил тариф йўлга қўйиш ниятимиз йўқлигидан далолат.
Ўзбекистонда яшил тарифни жорий қилиш механизми қандай бўлиши керак?
1. Ахоли учун Яшил тарифга эга бўлиш учун қуёш электростанцияси қуввати 10кВт ва ундан ортиқ бўлиши керак.
1- сабаб - 10кВт деганимизга асосий сабаб хозирда ўртача хонадоннинг умумий қуввати 10кВт ва ундан ортмаган. Бу эса хонадон тиғиз пайтлардан ташқари ўз электр энергиясини 70% гача тармоққа сота олиши мумкин.
2- сабаб. Қуввати 10кВт нарх жиҳатидан қиммат бўлиб кетмайди ва давлат томонидан имтиёзли кредитлар ҳисобига бемалол қуриши мумкин.
3- сабаб. Ҳар бир хонадон томидан қуёш панелларини ўрнатиш учун ўртача 75 квадрат метр жой ажрата олади.
4- сабаб. Электр тармоқларини тиғиз пайтларда юкламайди ва электр тармоқларида электр таъминотини узлуксизлигини таъминлашда кўмаклашади. (Шунда электр энергияси чекка чекка қишлоқларга ҳам етиб боради)
2. Тадбиркорлар учун Яшил тарифга ўтиш учун қуёш электростанциялари қуввати 200кВт ва ундан ортиқ бўлиши керак.
1- сабаб. Ҳозирги вақтда кичик тадбиркорлар томонидан ишлаб турган корхоналар деярли 200кВт ўрнатилган қувватга эга. Шундай корхона эгалари ўзини ўзи электр токи билан таъминлашни йўлга қўйишга қизиқиш пайдо бўлади ва электр тармоқларидаги электр энергиядан фойдаланмайди. Бу эса Республика электр тармоғини юкламайди.
2- сабаб. Давлатни ривожланиши ва юксалиши энг аввало энергия ресурсларига боғлиқ. Табиий энергоресурсларимиз тежаган ҳолда, қуёш электр тизими фойдага киришни бошлагач, рақобат сифатида ишлаб чиқараётган маҳсулотини тан нархини камайтириши ёки ишлаб чиқаришни яна ривожлантириши ҳамда кенгайтириши мумкин.
3. Яшил тариф бўйича электр энергиясини электр тармоқларимиз сотиб олиш нархи 4-6 цент атрофида бўлиши керак. Ахоли учун 6 цент ишлаб чиқарувчилар учун 4 цент.
1-сабаб. 6 цент нарх қўйилишига сабаб қуввати 10кВт ли электростанция бир камида соатига 30000 кВт электр энергияси ишлаб чиқаради. Бу эса бир йилда 1800 АҚШ доллари фойда дегани. Бу фойданинг ҳисобига ўзини 5-6 йилда тўла оқлайди. Тўғри лойиҳаланган ва ўрнатилган электростанция эҳтиёт қисмлар 5-6 йилдан сўнг техник хизмат талаб қила бошлайди.
2-сабаб: агар лойиҳага сарфланган маблағ ўзини қоплаш даври оз бўлса, аҳолининг етарлича қисми бу ишга пул тикади..
3- сабаб: ҳисоботлар бўйича 5-6 йилда энергия ресурслари нархи 4-6 баробар ортади, бу эса яшил тариф ва давлат тарифлари ўз ўзидан тенглашишига олиб келади.
Яшил тариф нима?
Яшил тариф бу 1кВт*соат электр энергияни қайта тикланувчи энергия манбаларидан (қуёш, шамол, сув, геотермал энергия) олиниши тушунилади. Яшил таъриф кимга фойда? Яшил тариф энергия тизимимиз яъни электр узатиш тармоқларимизга фойда. Тармоқларни тиғиз пайтда юкланишидан асраш бу ўз ўрнида электр энергиясини таъминотини узлуксизлигини ва исрофлар камаяшини таъминлайди. Бундан ташқари табиатга заҳарли газлар чиқарилишини камайтириш.
Бизни шароитимизда яшил тарифни оммалаштириш учун уни давлат тарифларидан юқори бўлиши керак. Масалан ҳозирги нарх 228 сўм 60 тийин бўлса, яшил тариф нархи эса 400 сўмдан ортиқ бўлиши керак. Давлат бу орқали ахолини рағбатлантириб қуёш электростанцияларини қуриш истагини хосил қилиш.
Хозирги вақтда қайта тикланувчи энергия манбалари орқали электр энергия олиш учун ишлатиладиган ускуналар қиммат, сармояни эса оқлаш вақти кам. Агар яшил тариф жорий қилинса, ахоли ва ишбилармонлар бундай электростанцияларни ўрнатишдан қўрқишмайди. Қисқача айтганда сарфлаган пулини тезда қайтариб олиши учун имкон яратилади.
Бизда яшил тариф қабул қилинганми ёки йўқ?
Яшил тариф бугун пайдо бўлган нарса эмас, 20 асрлар охирларида айрим давлатларда йўлга қўйилган.
Бизда яшил тариф қабул қилинмаган, лекин бошланғич қадам ташланган. Қуйидаги хавола орқали кўришимиз мумкин. (https://www.norma.uz/…/uzbekistonda_hususiy_elektrostanciya…)
Яшил тариф бўйича иш юритишни механизми ишлаб чиқилмаган. Юқоридаги ҳужжатда келтирилган бандлар эса бизда яшил тариф йўлга қўйиш ниятимиз йўқлигидан далолат.
Ўзбекистонда яшил тарифни жорий қилиш механизми қандай бўлиши керак?
1. Ахоли учун Яшил тарифга эга бўлиш учун қуёш электростанцияси қуввати 10кВт ва ундан ортиқ бўлиши керак.
1- сабаб - 10кВт деганимизга асосий сабаб хозирда ўртача хонадоннинг умумий қуввати 10кВт ва ундан ортмаган. Бу эса хонадон тиғиз пайтлардан ташқари ўз электр энергиясини 70% гача тармоққа сота олиши мумкин.
2- сабаб. Қуввати 10кВт нарх жиҳатидан қиммат бўлиб кетмайди ва давлат томонидан имтиёзли кредитлар ҳисобига бемалол қуриши мумкин.
3- сабаб. Ҳар бир хонадон томидан қуёш панелларини ўрнатиш учун ўртача 75 квадрат метр жой ажрата олади.
4- сабаб. Электр тармоқларини тиғиз пайтларда юкламайди ва электр тармоқларида электр таъминотини узлуксизлигини таъминлашда кўмаклашади. (Шунда электр энергияси чекка чекка қишлоқларга ҳам етиб боради)
2. Тадбиркорлар учун Яшил тарифга ўтиш учун қуёш электростанциялари қуввати 200кВт ва ундан ортиқ бўлиши керак.
1- сабаб. Ҳозирги вақтда кичик тадбиркорлар томонидан ишлаб турган корхоналар деярли 200кВт ўрнатилган қувватга эга. Шундай корхона эгалари ўзини ўзи электр токи билан таъминлашни йўлга қўйишга қизиқиш пайдо бўлади ва электр тармоқларидаги электр энергиядан фойдаланмайди. Бу эса Республика электр тармоғини юкламайди.
2- сабаб. Давлатни ривожланиши ва юксалиши энг аввало энергия ресурсларига боғлиқ. Табиий энергоресурсларимиз тежаган ҳолда, қуёш электр тизими фойдага киришни бошлагач, рақобат сифатида ишлаб чиқараётган маҳсулотини тан нархини камайтириши ёки ишлаб чиқаришни яна ривожлантириши ҳамда кенгайтириши мумкин.
3. Яшил тариф бўйича электр энергиясини электр тармоқларимиз сотиб олиш нархи 4-6 цент атрофида бўлиши керак. Ахоли учун 6 цент ишлаб чиқарувчилар учун 4 цент.
1-сабаб. 6 цент нарх қўйилишига сабаб қуввати 10кВт ли электростанция бир камида соатига 30000 кВт электр энергияси ишлаб чиқаради. Бу эса бир йилда 1800 АҚШ доллари фойда дегани. Бу фойданинг ҳисобига ўзини 5-6 йилда тўла оқлайди. Тўғри лойиҳаланган ва ўрнатилган электростанция эҳтиёт қисмлар 5-6 йилдан сўнг техник хизмат талаб қила бошлайди.
2-сабаб: агар лойиҳага сарфланган маблағ ўзини қоплаш даври оз бўлса, аҳолининг етарлича қисми бу ишга пул тикади..
3- сабаб: ҳисоботлар бўйича 5-6 йилда энергия ресурслари нархи 4-6 баробар ортади, бу эса яшил тариф ва давлат тарифлари ўз ўзидан тенглашишига олиб келади.
www.norma.uz
Законодательство Республики Узбекистан (кодексы, законы, указы, постановления, нормативные акты, книги). Правовой портал. НОРМА…
Законодательство - законы и кодексы Республики Узбекистан. Образцы документов. Аналитические материалы. Новости законодательства РУз
4- сабаб: Тасдиқланмаган маълумотларга кўра чет эллик компанияларга шундоқ ҳам 4-6 центдан сотиб олишга розилик берганмиз. Пулларни четга чиқармай ўзимизда қолдирсак бу хар томонлама яхши.
4. Яшил тарифни расмийлаштириш қоғозбозликлардан ҳоли бўлиши керак. МИБ яшил тарифга ўтмоқчи бўлганларга давлат хисобидан махсус электр ҳисоблагичлар билан таъминлаши ва электр сифатини текширган ҳолда қабул қилиб олиш керак. Ҳисоб китоблар эса ҳар ойда амалга оширилиб, тўловлар ўз вақтида бўлиши керак.
5- сабаб: Бизнинг халқ шундоқ ҳам қоғозбозликдан чарчаган. Катта пул сарфлаб, яна бировга пора бериб, ишини тезлатиш ёки тўсиқлар мавжудлигини билиши билан яшил тарифга ўтиш ёмон деган фикрга келиб қолади.
5. Яшил тарифдан олинаётган дароматларни солиқлардан озод қилиш ҳамда кредитга олинган бўлса турли имтиёзлар жорий қилиниб, қўллаб қувватланиши керак.
Яшил тариф чет элларда қандай?
Чет эл давлатларида асосан европа давлатларида яшил тариф кенг йўлга қўйилмоқда ва уларда яшил тариф учун нарх 0.06-1 АҚШ долларини ташкил қилади. Бу тарифни жорий қилган мамлакатлар:
Алжир, Австралия, Канада, Хитой, Чехия, Миср, Франция, Германия, Греция, Хиндистон, Индонезия, Эрон, Ирландия, Исроил, Италия, Япония, Нидерландия, Португалия, Филиппин, Жанубий Африка, Испания, Швейцария, Тайвань, Таиланд, Уганда, Украина, Англия, АҚШ, Пуэрто-Рико
Яшил тарифга ўтиш қанчага тушади?
Қуввати 10кВт қуёш электростанция қуриш учун қуёш панеллари, тармоқ гибрид инвертори ўрнатилган қуввати 15 кВт (кейинчалик кенгайтириш учун), ўрнатиш учун керакли эхтиёт қисмлар ва хизмат хақи хисоблангшанда 10000 АҚШ доллардан сарфланади.
Катта қувватли қуёш электростанцияларини қуриш учун эса 1 Вт қувват учун 0.70 дан 1 АҚШ долларига тушади, яъни 200кВт электростанция учун 140-200 минг АҚШ доллари сарфланади.
Кимга фойда, кимга зарар?
Фойдаси:
Аҳолига фойдаси электр узилишларидан қутилади. Бу ҳам дехқончилик каби фойда олишни бошлайди. Табиатни келажак авлодга яхши ҳолатда қолдирамиз. Давлат электр тармоқларини кенгайтириш ва янги электр станциялар қуришга маблағ кам ажратади. Давлатни иқтисодий ўсиши бу энергия ресурсларига боғлиқ. Демак биз энергия ишлаб чиқарувчиларни қўллаб қувватлар эканмиз, улар ҳам ўз навбатида иқтисодимизни ўсишига катта ҳисса қўшишади. Ҳисоб китобларга қараганда қуввати 100МВт дан ортиқ бўлган иссиқлик электр станцияларини қуриш, худди шундай қуёш электростанцияларини қуриш каби маблағ сарфланар экан.
Зарари:
Давлат қиммат нархдан электр энергия сотиб олиши керак. Бу дегани 1кВт электр энергия тан нархини кўриб чиқиши ва қўшиладиган маблағни бюджетдан сарфлаши керак. Кўрилаётган фойдадан даромат солиғи олинмайди ва давлат бундан моддий фойда кўрмайди, албатта хозирча.
Хулоса қилиб айтганда “Яшил тариф”га ўтиш ҳозирги шароитимизда Юртимизга ва аҳолига жуда яхши фойда. Ҳозирги қоғозбозлик ва коррупцияга ботган тизимимизда “яшил тариф”ни жорий қилиш ва уни ишга туришиш, қийин ёки тезда амалга ошмайди. Бундай фикрлашимга сабаб бундан бир неча йил аввал қурилиши тасдиқланган Самарқанд вилоятига қуриладиган қуввати 100МВт қуёш электростанцияси қурилиши хали бошланмади. Менимча яшил тарифга ўтишимиз қийин ёки суст харакатимиз туфайли қийин кечади.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer
4. Яшил тарифни расмийлаштириш қоғозбозликлардан ҳоли бўлиши керак. МИБ яшил тарифга ўтмоқчи бўлганларга давлат хисобидан махсус электр ҳисоблагичлар билан таъминлаши ва электр сифатини текширган ҳолда қабул қилиб олиш керак. Ҳисоб китоблар эса ҳар ойда амалга оширилиб, тўловлар ўз вақтида бўлиши керак.
5- сабаб: Бизнинг халқ шундоқ ҳам қоғозбозликдан чарчаган. Катта пул сарфлаб, яна бировга пора бериб, ишини тезлатиш ёки тўсиқлар мавжудлигини билиши билан яшил тарифга ўтиш ёмон деган фикрга келиб қолади.
5. Яшил тарифдан олинаётган дароматларни солиқлардан озод қилиш ҳамда кредитга олинган бўлса турли имтиёзлар жорий қилиниб, қўллаб қувватланиши керак.
Яшил тариф чет элларда қандай?
Чет эл давлатларида асосан европа давлатларида яшил тариф кенг йўлга қўйилмоқда ва уларда яшил тариф учун нарх 0.06-1 АҚШ долларини ташкил қилади. Бу тарифни жорий қилган мамлакатлар:
Алжир, Австралия, Канада, Хитой, Чехия, Миср, Франция, Германия, Греция, Хиндистон, Индонезия, Эрон, Ирландия, Исроил, Италия, Япония, Нидерландия, Португалия, Филиппин, Жанубий Африка, Испания, Швейцария, Тайвань, Таиланд, Уганда, Украина, Англия, АҚШ, Пуэрто-Рико
Яшил тарифга ўтиш қанчага тушади?
Қуввати 10кВт қуёш электростанция қуриш учун қуёш панеллари, тармоқ гибрид инвертори ўрнатилган қуввати 15 кВт (кейинчалик кенгайтириш учун), ўрнатиш учун керакли эхтиёт қисмлар ва хизмат хақи хисоблангшанда 10000 АҚШ доллардан сарфланади.
Катта қувватли қуёш электростанцияларини қуриш учун эса 1 Вт қувват учун 0.70 дан 1 АҚШ долларига тушади, яъни 200кВт электростанция учун 140-200 минг АҚШ доллари сарфланади.
Кимга фойда, кимга зарар?
Фойдаси:
Аҳолига фойдаси электр узилишларидан қутилади. Бу ҳам дехқончилик каби фойда олишни бошлайди. Табиатни келажак авлодга яхши ҳолатда қолдирамиз. Давлат электр тармоқларини кенгайтириш ва янги электр станциялар қуришга маблағ кам ажратади. Давлатни иқтисодий ўсиши бу энергия ресурсларига боғлиқ. Демак биз энергия ишлаб чиқарувчиларни қўллаб қувватлар эканмиз, улар ҳам ўз навбатида иқтисодимизни ўсишига катта ҳисса қўшишади. Ҳисоб китобларга қараганда қуввати 100МВт дан ортиқ бўлган иссиқлик электр станцияларини қуриш, худди шундай қуёш электростанцияларини қуриш каби маблағ сарфланар экан.
Зарари:
Давлат қиммат нархдан электр энергия сотиб олиши керак. Бу дегани 1кВт электр энергия тан нархини кўриб чиқиши ва қўшиладиган маблағни бюджетдан сарфлаши керак. Кўрилаётган фойдадан даромат солиғи олинмайди ва давлат бундан моддий фойда кўрмайди, албатта хозирча.
Хулоса қилиб айтганда “Яшил тариф”га ўтиш ҳозирги шароитимизда Юртимизга ва аҳолига жуда яхши фойда. Ҳозирги қоғозбозлик ва коррупцияга ботган тизимимизда “яшил тариф”ни жорий қилиш ва уни ишга туришиш, қийин ёки тезда амалга ошмайди. Бундай фикрлашимга сабаб бундан бир неча йил аввал қурилиши тасдиқланган Самарқанд вилоятига қуриладиган қуввати 100МВт қуёш электростанцияси қурилиши хали бошланмади. Менимча яшил тарифга ўтишимиз қийин ёки суст харакатимиз туфайли қийин кечади.
каналга уланиш учун👇👇👇
@energomenejer