دغدغه ایران
55.7K subscribers
1.18K photos
527 videos
149 files
2.59K links
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشته‌هایم ندارم.
Download Telegram
✅کار مطالعات فرهنگی، آشنایی زدایی از فرهنگ است، فرهنگ آن گونه که در زندگی روزمره تولید و بازتولید می شود✅
🔵کانال تلگرام دکتر نعمت الله فاضلی(دانشیار انسان شناسی و مطالعات فرهنگی)
@DrNematallahFazeli
Forwarded from ساحت زیست
جامعه‌شناسی سیاسی بحران آب در ایران
قسمت پنجم: بوروکراسی و ادامه بحران
✒️دکتر محمد فاضلی

@sahatzist
دولت در جایگاه سیاسی و بوروکراتیک، بدون مشورت ذی‌نفعان تصمیم‌گیری‌ کرده است و این نخستین ویژگی حاکمیت دولت بر آب است. کیک بزرگ «آب» در اختیار بوروکراسی‌ای که امروز در فساد آن هیچ شکی نیست قرار داده شده است. این بوروکراسی از سوی نمایندگان تحت فشار قرار گرفته و قدرت بدون نیاز به مشورت آن با ذینفعان، انگیزه‌های بهره‌برداری از آب به‌مثابه کالای عمومی را فراهم کرده است. محیط زیست، توسعه پایدار و عقلانیت بلندمدت در چنین وضعیتی هیچ جایگاهی نمی‌یابد. نظریه بازی و نظریه انتخاب عاقلانه نشان داده‌اند که ممکن است وضعیتی دائماً به زیان کل بدتر شود اما همگان به دلیل منافعی که از وضعیت عایدشان می‌شود مسبب بدتر شدن وضعیت شوند. نماینده مجلس با فشار بر منابع آبی رای می‌گیرد، کشاورز چاه می‌زند، مدت محدودی کار می‌کند و محصولات غیراقتصادی به بازار می‌فرستد، دولت نمایش توسعه می‌دهد، و مشروعیت می‌خرد، پیمانکاران عظمت اقدامات سازه‌ای را نمایش می‌دهند، دانشگاهیان پروژه‌های تحقیقاتی مربوط به منابع آب را انجام می‌دهند، و مهندسان سروری می‌کنند؛ اما صداهای ضعیف و ناشنیده نابود می‌شوند: تغییر اکولوژیک تنوع زیستی و حیات گیاهی و حیوانی را نابود می‌کند، کشاورزان اندک اندک رو به نابودی می‌روند، قنات‌ها می‌خشکند، بیابان‌ها دامن‌شان گسترده‌تر می‌شود و بادهای نمکی و ریزگردها روستاها و شهرها را درمی‌نوردند. این فرایند، همه دست‌آوردهای اولیه را به باد خواهد داد. نمایش توسعه رنگ می‌بازد، مشروعیت‌ها زوال می‌یابند، و شرکت‌های پیمانکاری و مشاوره‌ای بی‌آبرو می‌شوند.
@sahatzist
در چنین وضعیتی، یکی از بدترین کارها این است که برای کاهش بحران چشم به بوروکراسی دوخته شود. بوروکراسی آب یکی از همان ذی‌نفعانی است که از خرده‌منفعت‌ها بهره‌مند می‌شود. با جرأت می‌توان گفت بروکراسی با آمارهای غلط و مجموعه‌ای از رویه‌های شبه‌علمی، اقدامات توسعه‌ای بدون توجیه، مدیریت سازه‌ای ایدئولوژیک‌شده، و انبوه طرح‌های ناقص و فاقد توجیه اقتصادی را درست جلوه می‌دهد. این توانمندی بوروکراسی که بر گرده فقدان شفافیت اطلاعات سواری می‌کند، بر بستر پوپولیسم ساختاری پیشران بحران است. بوروکراسی خود بخشی از مسأله‌ای است که در تعامل «دموکراسی آنتروپیک» با «بوروکراسی فاسد بی‌ثبات» پدید آمده است. انبوهی اختیارات در دست دستگاه‌ بوروکراتیک که به شدت تحت فشارهای سیاسی ناشی از نظام نمایندگی است، بر بستر فقدان حاکمیت قانون، به عوض آن‌که بوروکراسی را به راه‌حل بدل سازد، آن‌را بخش مهمی از پیشران بحران می‌کند.
@sahatzist
http://s1.upzone.ir/73835/31855-9_1.jpg
Forwarded from ساحت زیست
دکتر محمد فاضلی : نظریه بازی و نظریه انتخاب عاقلانه نشان داده‌اند که ممکن است وضعیتی دائماً به زیان کل بدتر شود اما همگان به دلیل منافعی که از وضعیت عایدشان می‌شود مسبب بدتر شدن وضعیت شوند.
نماینده مجلس با فشار بر منابع آبی رای می‌گیرد، کشاورز چاه می‌زند، مدت محدودی کار می‌کند و محصولات غیراقتصادی به بازار می‌فرستد، دولت نمایش توسعه می‌دهد، و مشروعیت می‌خرد، پیمانکاران عظمت اقدامات سازه‌ای را نمایش می‌دهند، دانشگاهیان پروژه‌های تحقیقاتی مربوط به منابع آب را انجام می‌دهند، و مهندسان سروری می‌کنند؛ اما صداهای ضعیف و ناشنیده نابود می‌شوند: تغییر اکولوژیک تنوع زیستی و حیات گیاهی و حیوانی را نابود می‌کند، کشاورزان اندک اندک رو به نابودی می‌روند، قنات‌ها می‌خشکند، بیابان‌ها دامن‌شان گسترده‌تر می‌شود و بادهای نمکی و ریزگردها روستاها و شهرها را درمی‌نوردند. این فرایند، همه دست‌آوردهای اولیه را به باد خواهد داد. نمایش توسعه رنگ می‌بازد، مشروعیت‌ها زوال می‌یابند، و شرکت‌های پیمانکاری و مشاوره‌ای بی‌آبرو می‌شوند.
@sahatzist
در چنین وضعیتی، یکی از بدترین کارها این است که برای کاهش بحران چشم به بوروکراسی دوخته شود.
http://s1.upzone.ir/77992/139212091053221232228824.jpg
از همه دوستانی تشکر می کنم که ایده هایی درباره خرید و فروش پایان نامه در اختیار من قرار دادند. سعی کردم همه ایده های دریافت شده را در برنامه زاویه بیان کنم. متن جمع بندی شده ای درباره همه ایده ها را روی کانال منتشر می کنم. شاید هم برای دیده شدن بهتر اول در رسانه دیگری منتشر و در این جا بازتولید کنم.
متنی که برای برنامه زاویه درباره خرید و فروش پایان نامه ها آماده کرده بودم، اکنون در اختیار دوستان قرار می گیرد. این متن فقط متعلق به من نیست بلکه حاصل یک کار جمعی از طریق همین کانال تلگرام است. نام دوستان را ننوشتم چرا که برخی شاید مایل نباشند و نوشتن بقیه خیلی زیاد می شد. ولی در کل حاصل کار جمعی است.👆🏽👆🏽👆🏽
لینک برنامه تلویزیونی زاویه، پرونده خرید و فروش پایان نامه. http://www.telewebion.com/#!/episode/1532769/
متن زیر با عنوان «کنار آمدن با افول هژمونی آمریکا» در روزنامه ایران مورخ 22 آبان 1395 منتشر شده است. 👇👇👇👇
کنار آمدن با افول هژمونی آمریکا
محمد فاضلی
دونالد ترامپ به زودی قدرت را در آمریکا به دست می‌گیرد و یکی از سؤال‌های مهم برای جهان و ایران آن است که تعاملات ایران و آمریکا به چه سمتی پیش خواهد رفت. این سؤال برای ایران و تأمین منافع ملی آن بسیار اهمیت دارد. من این سؤال را با ذکر یک خاطره و فرضیه برآمده از آن پاسخ می‌گویم.
ایمانوئل والرستین جامعه‌شناس بزرگ آمریکایی، و ارائه‌دهنده نظریه نظام-جهان مدرن، اسفندماه سال 1392 میهمان انجمن جامعه‌شناسی ایران بود و یک سخنرانی هم در مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری ارائه کرد. والرستین در بخش پرسش و پاسخ سخنرانی در برابر این پرسش که مشکل رابطه ایران و آمریکا چیست، ترکیبی از نتایج نظریه نظام-جهان مدرن و روان‌شناسی رهبران را به‌کار گرفت و پاسخ داد. وی از دهه 1970 استدلال کرده است که هژمونی آمریکا رو به افول می‌رود. دیگرانی نظیر پاول کندی نیز درباره ظهور و افول قدرت‌های جهانی نوشته‌اند و دلایل آن‌را توضیح داده‌اند. افول هژمونی آمریکا بدان معنی نیست که آمریکا در حال فروپاشی است یا به سطح یک قدرت درجه چندم سقوط می‌کند. بریتانیا و به درجاتی کشورهایی نظیر اسپانیا نیز قدرت‌های هژمونی بوده‌اند که افول کرده‌اند اما این بدان معنا نیست که بریتانیا یک قدرت تأثیرگذار جهانی نیست. افول در معنای نسبی به‌کار می‌رود یعنی در نسبت با بقیه قدرت‌های در حال ظهور، فاصله نسبی قدرت برتر کاهش می‌یابد، ولی قدرت هژمون کماکان به عنوان قدرتی بزرگ و دارای توانایی آسیب‌رسانی به بقیه باقی می‌ماند. آمریکا نیز با تحلیل نظریه نظام-جهان مدرن والرستین سیر افول به معنای دور شدن از موقعیت سیطره و هژمونی بر جهان را طی می‌کند.
والرستین در آن نشست پاسخ داد مشکل رابطه آمریکا و ایران روانشناختی است، یعنی رهبران آمریکا به سختی با این واقعیت کنار می‌آیند که آمریکا دیگر آن قدرت چیره سابق نیست و مدتی طول می‌کشد تا با این واقعیت خو کنند. مقامات ایران نیز به سختی خواهند پذیرفت که ایران نیز آن قدرتی که ادعا می‌کند نیست و پذیرش واقعیت‌های جهان برای آن‌ها دشوار است. مقامات دو کشور به زمان نیاز دارند تا با این واقعیت کنار بیایند.
باراک اوباما به هر دلیل از جمله ویژگی‌های شخصی یا نزدیکی با طیفی از تحلیل‌گران راهبردی در آمریکا که واقعیت افول هژمونیک آمریکا را پذیرفته‌اند، کوشید تا هژمونی آمریکا را به «رهبری» آمریکا تبدیل کند و از این جهت واژه لیدرشیپ در ادبیات او جایگاهی مهم یافت و اجماع‌سازی جهانی را هدفی راهبردی قرار داد. این دست از تحلیل‌گران هنوز هم در اندیشکده‌های آمریکایی جایگاه مناسبی دارند، اما این اندیشه با بستر اقتصادی و ژئوپلتیکی مناسبی همراه نبود. این اندیشه دقیقاً در زمانی قوت می‌گرفت که آمریکای مواجه‌شده با بحران اقتصادی بعد از سال 2007، بحران‌های برآمده از بهار عربی و جنگ‌های داخلی در خاورمیانه، منازعات در دریای چین جنوبی و بحران ناشی از بروز خواست‌های ژئوپلتیک روسیه و ظهور آن در اوکراین، در تناقضاتی ساختاری قرار گرفته است.
باراک اوباما کوشید تا گذار به آمریکای غیرهژمون را به کمک رهبری آمریکا در جریان‌های بین‌المللی و اجماع‌سازی هدایت کند و فرود اطمینان‌بخشی را تضمین نماید. وی با تأکید استراتژیک بر شرق آسیا تلاش کرد برآمدن چین در عرصه قدرت جهانی را مسالمت‌آمیز سازد و با تأکید بر فناوری‌ها و انرژی‌های نوین و توسعه اجتماعی در آمریکا، تلاش کرد غیرهژمونیک بودن را با پیشروترین بودن جبران کند. او رئیس‌جمهور خوش‌اقبالی نبود و تناقضات ساختاری ناشی از قرار داشتن در بحران‌های اقتصادی و ژئوپلتیک، فرود آرام قدرت هژمون را با چالش مواجه ساخت.
جامعه آمریکا در نهایت به دو کاندیدایی رو آورد که افول قدرت هژمونیک را به رسمیت نمی‌شناسند. دونالد ترامپ و هیلاری کلینتون هر دو تجلی رؤیای آمریکای مسلط بر جهان هستند. تحلیل والرستین در این‌جا قوت خود را نشان می‌دهد: کنار آمدن روانی با افول قدرت هژمون دشوار است. شعارهای ترامپ درخصوص بازگرداندن قدرت اقتصادی آمریکا، رویکرد فعالانه‌تر در سیاست جهانی و استفاده از قدرت نظامی بیشتر (هر چند نسبت به هزینه نظامی حساس است) و تحقیر کردن دیگران از جمله گروه‌های اقلیت تا کشورهای دیگر، نمودی از تلاش برای بازگشت به هژمونی است. این‌ها بازتاب ذهنیت آمریکایی‌هایی است که هنوز نوستالژی وضعیت پیشین خود را دارند.
👍1
رهبرانی با این شعارها و مردمی با این رؤیاها سیطره بر جهان، در وضعیت روان‌شناختی خطرناکی قرار می‌گیرند. این خطر برآمده از دو حالت متناقض است: 1. تلاش برای نشان دادن قدرت پیشین، ممکن است به رفتارهای تهاجمی بینجامد؛ 2. ناامیدی از احیای قدرت قبلی و هم‌زمان برای برون‌فکنی ناکامی‌های درونی ممکن است ماجراجویی در خارج را در دستور کار قرار دهد. شوروی سابق ظاهراً در وضعیت دوم و در حالی که بقیه سیاست‌ها ناکام مانده بود، دست به اشغال افغانستان زد. بروز رفتارهای خشن در این حالت‌ها از سوی قدرت در حال افول امکان‌پذیر است.
این تحلیل تدوین راهبردی را برای دور ماندن از آسیب‌های یک قدرت هژمون در حال افول و رفتارهای برآمده از روان‌شناسی رهبران آن ضروری می‌سازد. این راهبرد در عین حال می‌تواند شامل بهره‌گیری از شرایط افول نیز باشد. قدرت هژمون در حال افول کماکان قدرتمند و آسیب‌زننده است. طراحی شیوه تعامل ایران و آمریکا (و نه الزاماً تلاش برای برقراری رابطه) می‌تواند با خودآگاهی طرفداران منافع ملی نسبت به تهدیدها و فرصت‌های مندرج در شرایط افول نسبی یک قدرت هژمونیک، و به همین دلیل، فرصت‌های موجود در موازنه نسبی قدرت بین بزرگان قدرت جهانی در چنین وضعیتی، صورتبندی شود.
برآمدن ترامپ فرایند افول هژمونی آمریکا را تندتر یا شاید کندتر کند، اما اصل مسیر افول ادامه می‌یابد و بنابراین کشوری نظیر ایران باید نگریستن به آمریکا را از منظر جدید مد نظر داشته باشد. این وضعیت می‌تواند الزامی برای تدوین راهبردی برای کنار آمدن با شرایط دنیای در حال افول قدرت هژمونیک باشد. این افول بدان معناست که سایر قدرت‌ها – چین و اعضای بریکس، و اتحادیه اروپایی که ممکن است نقش‌های متفاوتی به عهده بگیرد – و هم‌چنین متحدانی که به تدریج اعتماد و اتکای خود را به قدرت هژمونیک کم می‌کنند، راهبردهای جدیدی در پیش می‌گیرند که به معنای تغییر در روابط بین‌الملل و رویکردهای ایشان است.
«ترامپ‌آزمایی» - عبارتی که یکی از تحلیل‌گران به‌کار می‌برد – در شرایط روانی رهبران قدرت‌های هژمونیک در حال افول، گزینه خطرناکی است. جمهوری اسلامی ایران می‌تواند به عوض هر اقدامی برای تحریک یا آزمودن ترامپ، راهبردی برای تأمین منافع ملی خود در شرایط افول هژمونی آمریکایی تدوین نماید.
دوست گرامی جناب آقای دکتر حسن محدثی و همکار ارجمندشان آقای داوود حسینی در حال انجام پژوهشی درباره فساد آکادمیک در ایران هستند. پرسشنامه ای را تهیه کرده اند که با پر کردن و ارسال آن برای این دو محقق می توانید به انجام این پژوهش و مشخص شدن بسیاری از مقولات درباره فساد آکادمیک کمک کنید. پرسشنامه را در پست زیر آورده ام. اگر دوست دارید به شناخت فساد آکادمیک کمک کنید، لطفا این پرسشنامه را پر و ارسال کنید. محمد فاضلی.
کانال تلگرامی آقای محدثی هم از این طریق قابل دسترس است. https://telegram.me/HasanMohaddesi
دومین قسمت از برنامه زاویه با موضوع بررسی مشکلات مقالات علمی در ایران.
اگر برنامه امشب زاویه را مشاهده کردید، نظر خود درباره آن را به @MohFazeli ارسال نمایید.
آخرین نوشته من درباره آلودگی هوای تهران و بهره برداری سیاسی از آن. http://www.khabaronline.ir/detail/601705/society/environment
لینک برنامه تلویزیونی زاویه شب 26 آبان که به موضوع مقاله نویسی در ایران اختصاص داشت. برنامه "مجله تصویری زاویه > مقاله نویسی" در تلوبیون

http://www.telewebion.com/#!/episode/1536660/