اندر حکایت نخبگان برای پول بیشتر مهاجرت نکنند.

@fazeli_mohammad

طرح کسب‌وکار شهرک چای چه بوده است؟

محمد فاضلی

اگر تخصیص ارز و پذیرش ایده #شهرک_چای بدون طرح کسب‌وکار (بیزنس پلن) بوده که اسفناک است؛ و اگر طرح کسب‌وکار موجه دارد، و جایی بر مبنای آن تصمیم‌گیری شده، طرح را منتشر کنید.

خلاصه دو ورق کاغذ باید باشد که بر مبنای آن چند نفر چنین تصمیمی گرفته‌اند. همان چند ورق را منتشر کنید.

#دغدغه_ایران #محمد_فاضلی

@fazeli_mohammad

🔳⭕️ملوانان چرا حامله می شوند؟
مجتبی لشکربلوکی

در یکی از کشتی های نظامی پیشرفته اروپایی، چندین ملوان زن باردار شدند و با هلی کوپتر به خشکی و سپس به کشورشان باز گردانده شدند. ظاهرا این مساله برای اولین بار نبوده و چند بار تکرار شده. این در حالی است که هر گونه رابطه در این ناوها مطلقا ممنوع است حتی برای زوج های رسمی. خب چرا چنین اتفاقی می افتد؟ مطمئنا این را نمی شود به گردن دزدان دریایی یا عوامل ناشناخته فضایی انداخت. قبل از اینکه به این سوال پاسخ دهم، سه سوال دیگر هم می پرسم و جواب این سه سوال هم عینا همان مانند سوال اولی است.
چرا میلیون ها دلار ارز با نرخ ترجیحی را رانت خواران یقه سفید محترم خوردند و یک لیوان آب هم روش؟
چرا برخی سر جلسه امتحان تقلب می کنند؟
چرا در برخی ادارات درآمد رشوه از درآمد حقوق رسمی بیشتر است؟
نقطه مشترک ملوانان باردار، رانت خواران، متقلبان و رشوه بگیران چیست؟

☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی:
فساد و هر گونه رفتار غیرقانونی ریشه در چهار متغیر دارد: امکان، توجیه، وسوسه و فشار.

◽️امکان: یعنی آنکه عملا امکان یک رفتار دیگر غیر از رفتار مورد انتظار وجود داشته باشد؟ مثلا شما نمی توانید به یک دستگاه خودپرداز رشوه بدهید و از او بخواهید که به جای ۲۰۰ هزار تومان پول، به شما سیصد هزار تومان پول بدهد. ماشین است و نفهم و غیرقابل مذاکره. پس شما عملا امکان لابی و رشوه ندارید.

◽️وسوسه: یک فکر موذی و اغواکننده است که وارد ذهن می شود و ما را به کاری یا استفاده از موقعیتی یا تجربه کردن چیزی دعوت می کند و گاهی اوقات این دعوت را ادامه می دهد تا در برابرش تسلیم شویم. وقتی شما می بینید که با استفاده از ارز دولتی ارزان می توانیدیک ماهه، معادل ۳۰ سال حقوق یک کارمند درآمد داشته باشید، حداقل یک بار وسوسه می شوید.

◽️فشار: فرض کنید که کالای شما پشت گمرک گیر کرده است و اگر تا هفته بعد ترخیص نشود یک ضرر ده میلیاردی می کنید و نتایج یک عمر زحمت شما بر باد می رود. در چنین موقعیتی شما تحت فشار هستید. یا فرض کنید که فرزند شما بیمار است و تا هفته دیگر اگر عمل نشود می میرد، شما هم پول ندارید، کسی به شما پیشنهاد رشوه می کند! فشار فضا را مساعد می کند برای رشوه، تبانی، تقلب، رابطه غیراخلاقی و ....

◽️توجیه: یعنی اینکه وجدان خود را با یک سری دلایل قانع کنیم. به عبارت دیگر شستشوی اخلاقی دهیم. مثلا به این جملات دقت کنید: همه تقلب می کنند من چرا نکنم؟ همه رشوه می دهند حالا من بچه پیغمبر که نیستم. بابا همه دارند می خورند و می برند، فقط سر ما بی کلاه مونده بود. حتی گاهی اوقات فساد و رفتار غیرقانونی با اتکا به دلایل اخلاقی و اهداف متعالی شستشو داده می شود.

حالا فکر می کنم جواب سوال معلوم شد: کافیست فضای کشتی جنگی را تصور کنید! در آن کشتی هم امکان خطا وجود دارد، هم وسوسه و هم فشار و در نهایت همه این ها با توجیه، شستشوی اخلاقی می شود و می شود آنچه نباید بشود.
رانت خواران، متقلبان و رشوه بگیران دقیقا شبیه ملوانان باردار هستند. وقتی هم امکان فساد هست (رانت دولتی و ارتباط)، هم وسوسه (عادی شدن فساد)، هم فشار (فشار برای یک شبه پول دار شدن و به باقی ثروتمندان پیوستن) و در نهایت توجیه (وقتی هر کسی دستش به هر جایی می رسد می خورد چرا من نخورم)، شما هم باردار (رانت خوار/متقلب/رشوه بگیر/دزد) می شوید.

حذف ارتباطات انسانی، کنترل متقاطع اطلاعات، قاعده ثروتت را از کجا آورده ای، عقوبت های بسیار دردناک، انتشار شفاف نتایج پرونده های مفسدین در مهار فساد موثر است. متاسفانه در کشتی ما هر چهار رکن مربع فساد فراهم است. برای توسعه نیازمند آن هستیم که طراحی های هوشمند انجام دهیم تا مربع فساد در هم شکسته شود.

t.me/Dr_Lashkarbolouki

محمد فاضلی - مناسک: زنجیره‌ی اجتماعی

سمینار عبور کسب‌وکارها از شرایط بحرانی (RBO)
Rahnaman Business Outlook
اسفند ۱۴۰۱
مرکز همایش‌های کتابخانه ملی

————————————————-
تلگرام رهنمان
@Rahnaman_Official
————————————————-
#rbo #رهنمان

کارزاری برای مطالبه #گزارش_دقیق_تخلف_چای

محمد فاضلی

کارزاری برای مطالبه #گزارش_دقیق_تخلف_چای ثبت کرده‌ام. متن کارزار را در ادامه آورده‌ام. شما را هم دعوت می‌کنم که از این کارزار حمایت کرده، امضا کنید و آنرا به اشتراک بگذارید تا دیگران نیز امضا کنند.

لینک کارزار (شاید لازم باشد بدون فیلترشکن وارد لینک شوید.)
https://www.karzar.net/95653

رئیس جمهور محترم
رئیس محترم قوه قضائیه

با سلام
آشکار شدن تخلف در تخصیص ارز به واردات چای و ماشین‌آلات به میزان سه‌وهفت‌دهم میلیارد دلار و حتی پیگیری قضایی آن کافی نیست. مردم ایران حق دارند از فرایندهای بوروکراتیک و سیاسی منجر به بروز چنین تخلفی آگاه شوند.
درخواست ارائه گزارشی دقیق و روشن از همه ابعاد این پرونده و تخلفات صورت‌گرفته در آن، هم حق مردم ایران است و هم فرصتی برای اصلاح‌جویی و اصلاحات فراهم می‌کند. از آن‌جا که چنین تخلفی برای چندمین بار رخ می‌دهد و به دلیل روشن نشدن ابعاد چنین تخلفاتی، زمینه ممانعت از تکرار آن‌ها نیز ایجاد نشده است، ارائه گزارش دقیقی که زمینه پیگیری اصلاحات توسط جامعه و اصلاح‌جویان را فراهم کند، ضرورت دارد.

امضاکنندگان این کارزار، از دولت، قوه قضائیه و همه نهادهای مسئول می‌خواهند گزارشی دقیق درباره تخلف رخ داده ارائه کرده و زمینه دسترسی شفاف و عادلانه مردم به اطلاعات مرتبط با این پرونده را فراهم کنند.

با تشکر

لینک کارزار
https://www.karzar.net/95653

@fazeli_mohammad

🔴درسی که صادق بوقی داد

🔺اعتماد ۲۱ آذر ۱۴۰۲

✍️عباس عبدی

🔘ماجرای صادق بوقی در رشت می‌تواند درسی آموزنده برای سیاست‌گذاران باشد و اتفاقاً همین درس را می‌توانند به مسأله حجاب نیز تسری دهند. درس این است که ممنوعیت رسمی یا حقوقی یک رفتار، هنگامی کارساز و عملی و نتیجه‌بخش است که آن رفتار ابتدا در ذهن و ضمیر مردم و جامه مذموم باشد.

🔘اگر کسی عمل مذمومی را انجام دهد، ابتدا این مردم هستند که آن فرد را محکوم می‌کنند، و خواهان برخورد حکومت و مسئولین با عامل آن رفتار می‌شوند، سپس مأموران حکومتی به تبع این رویکردِ مردم، می‌توانند وارد ماجرا شده و با آن عمل برخورد کنند.در این صورت از سوی مردم نیز تشویق و تأیید می‌شوند.

🔘حالا اگر مردم عملی را مذموم ندانند بلکه از آن استقبال کنند، در این صورت هر گونه مواجهه رسمی و انتظامی با آن عمل نه تنها موجب خشنودی و حمایت مردم نمی‌شود، سهل است که موجب انزجار عمومی و حتی واکنش عملی نیز خواهد شد. چنین مواجهه‌ای، آن فرد را محبوب می‌کند و مردم نیز با او همراهی خواهند کرد.

🔘مورد صادق بوقی به خوبی نشان داد که این قاعده برقرار است، و نه تنها مردم از برخورد با او حمایت نکردند، حتی در خیلی از جاهای دیگر در همراهی با آن ابراز شادی و نشاط و آن را در جاهای گوناگون تکرار کردند.

🔘آیا پلیس می‌خواهد با همه اینها برخورد کند؟ در این صورت واکنش‌ها تشدید خواهد شد. باید توجه کرد که واکنش‌های مردم، طیف وسیعی از رفتارها را شامل می‌شود، که هیچ نیروی انتظامی با هر اندازه توان و امکانات قادر به مقابله با آنها نیست. مهم‌تر از همه اینکه نیروی انتظامی در این برخوردها مستهلک و فرسوده می‌شود.

🔘مسأله حجاب هم از همین نوع است. از ابتدای انقلاب تا سال گذشته مسأله حجاب حداقل در فضای عمومی کمابیش رعایت می‌شد. علت آن فقط برخوردهای قانونی نبود، بلکه در درجه اول نگاه غالب جامعه بود که موجب رعایت نسبی این رفتار می‌شد. به عبارت دقیق‌تر اکثریتی بودند که از این پوشش دفاع می‌کردند، ولی به مرور زمان این وضع تغییر کرد.

🔘ابتدا در اماکن غیر عمومی مثل نشست‌های محدود، عروسی‌ها و جشن‌ها و مهمانی‌ها و دورهمی‌های دوستانه و خانوادگی، حجاب به امری اختیاری تبدیل شد. این فرآیند چند سال ادامه داشت. ولی از آنجا که این رفتار در میان قشر بزرگی از مردم پذیرفته شده بود، آمادگی ذهنی برای پذیرش آن در فضای عمومی هم وجود داشت در نتیجه بحران ناشی از مسأله خانم مهسا امینی و اتفاقات پس از آن فرصتی بود برای بروز این رفتار در فضای عمومی.

🔘اکنون با قاطعیت می‌توان گفت که بازگرداندن حجاب به شکل سابق بدون فشار حداکثری که موثر هم باشد، مستلزم تغییر نگاه مردم است. آیا چنین هدفی قابل تحقق است؟ قطعاً خیر. اگر نتوان این نگاه را نسبت به حجاب ایجاد کرد، فقط یک راه می‌ماند، آن هم افزایش شدید هزینه‌های تخطی از حجاب است.

🔘ولی این راه دو مشکل دارد. اول؛ افزایش تنش میان مردم با حکومت و نیروی انتظامی و سایر مأموران دولتی است. چنین تنشی بسیار زیان‌بار است و مستعد انفجار خواهد بود. ضمن اینکه نیروهای پلیس را از انجام دیگر وظایف خود و به طور مشخص تأمین امنیت بازمی‌دارد و این امر به نارضایتی بیش‌تر مردم منجر خواهد شد.

🔘مشکل دوم؛ تنوع واکنش‌های مردم است، بویژه زنان که به راحتی می‌توانند مأموران را مچل کنند. آنها اگر تحت فشار قرار گیرند، حجابی را انتخاب خواهند کرد که خواهید گفت صد رحمت به بی‌حجابی! میلیون‌ها نفر در حال فکر کردن برای بروز واکنش‌های مناسب در برابر مأموران خواهند بود، و هیچ دولتی و حکومتی قادر به مقابله با این افراد نخواهد بود.

🔘به همین دلیل است که سیاست رسمی در برابر بی‌حجابی دچار سردرگمی شده است چون نمی‌توانند در برابر افکار عمومی که مخالف این نوع برخوردها هستند، شفاف و روشن موضع‌گیری کنند لذا روزی حجاب‌بان می‌گذارند روز دیگر مسئولیت آن را نمی‌پذیرند، روز بعد حرف دیگری می‌زنند و طبعأ مردم هم بحق هیچکدام را نمی‌پذیرند. چون این برخوردها همسو با افکار عمومی نیست و نمی‌توانند هم رسماً در برابر این افکار بایستند.

🔘شاید سخت باشد که حکومت از سیاست‌های خود عقب‌نشینی کند. قطعاً سخت است ولی سیاست‌مداران واقعی و معتبر فقط آنانی نیستند که مرغ‌شان یک پا دارد و تا آخرین لحظه و با هر قیمتی راه خود را ادامه می‌دهند. چه بسا عقب‌نشینی یا بهتر بگوییم اصلاح سیاست‌ها نیز ویژگی بارز سیاست‌مداران معتبر است.

🔘🔘اگر قرار باشد یک درس از صادق بوقی گرفته شود، همین است که آقا جان! مردم را رها کنید، از پشت سر مردم، امنیت را برقرار کنید و نه از روبروی آنان.

به ۱۴۵۰۰ امضا رسید. با رسیدن به ۵۰۰۰ امضا، خبر کارزار برای رسانه‌ها ارسال شده است و از مسئولان پیگیری می‌شود.
karzar.net/95653‎
اگر خواستید امضا کنید، بدون فیلترشکن وارد لینک شوید.

برای یک مطالبه مدنی به بیش از ۵۰۰۰ امضا رسیدیم. همراهی نخبگان و رسانه‌ها و شهروندان، بسیار مؤثر است.

https://www.karzar.net/95653

@fazeli_mohammad

چند ماه قبل گفت‌وگویی با رسانه خانه کار و دیدار کارمان داشتم که حالا در یوتیوب منتشر شده است. عمده آن درباره مسأله ایران است.
https://youtu.be/0hmJwojoA14

⚡️ بیش از دوازده هزار نفر طی سه روز گذشته کارزار «درخواست ارائه گزارش دقیق و روشن تخصیص ارز به واردات چای» را امضا کرده‌اند و این کارزار بر صدر فهرست داغ‌ترین و محبوب‌ترین‌های پلتفرم کارزار قرار گرفته است.

🗣 دکتر محمد فاضلی، جامعه‌شناس و نویسنده این کارزار در یادداشتی نوشته است: «تقاضا می کنم علاوه بر لعن و نفرین اصحاب چای و خواندن اخبار و ابراز تأسف، شما نیز همراه شوید و راه‌های تحقق این مطالبه را هموار کنیم. اصرار و مقاومت نامحدود برای تحقق خواسته‌ای محدود.»

✅ برای امضای این کارزار روی لینک زیر بزنید:
https://www.karzar.net/95653

#گزارش_دقیق_تخلف_چای
#قدرت_بی_قدرتان

کارزار درخواست #گزارش_دقیق_تخلف_چای به ۱۴۶۰۰ امضا رسید. شما را هم به مشارکت در این مطالبه دعوت می‌کنم.

https://www.karzar.net/95653

مطالبه مدنی، راهی برای بهبود.

@fazeli_mohammas

🗺 "نقشه سرزمین سواد آبی"

سواد آبی چیه؟
شامل چه بخش هایی می شه؟
چطوری می تونم به نجات آب کمک کنم؟
اصلا شدنیه؟

⏱ در ۱۰ دقیقه با پهنه وسیع "آب" بیشتر آشنا بشیم
📁 حجم فایل: ۴۴ مگابایت

با الهام از طرح هایdomainofscience

@GroundWaterResources

⭕️ نقشۀ نظام رفاهی ایران

این نقشه زیر نظر معاونت رفاه اجتماعی در «مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه» طراحی شده است و می‌تواند مبنای خوبی برای پژوهشگران این حوزه باشد.

در طراحی آن از جداول قانون بودجۀ ۱۳۹۹، پیوست شمارۀ ۴ قانون بودجه، تبصرۀ ۱۴ (مربوط به هدفمندسازی یارانه‌ها)، و اعتبارات متفرقه استفاده شده است.

هر رنگ معرّف یکی از حوزه‌های رفاهی است. بنا بود برای هر فعالیت رفاهی یک شناسنامۀ تفصیلی هم تهیه شود که مبنایی برای ارزیابی و بازنگری در برنامه‌ها باشد، که به سرانجام نرسید.

توضیح کوتاهی دربارۀ این نقشه را می‌توانید در اینجا بخوانید.


@omidi_reza
@meidari

کارزار مطالبه #گزارش_دقیق_تخلف_چای به ۱۷۰۴۷ امضا رسید.

https://www.karzar.net/95653

شما را هم به مشارکت در این مطالبه مدنی زمینه‌ساز شناخت سازوکارهای بروز تخلف و فساد، و شناخت نقشه راه بهبود، دعوت می‌کنم.

محمد فاضلی

@fazeli_mohammad

اپیزود صدویکم پادکست دغدغه ایران

چرا مهاجرت می‌کنند؟ نقش جامعه و سازمان

فصل ششم پادکست را با طرح بحث مهاجرت، یکی از دغدغه‌های مهم ایران امروز، شروع می‌کنیم.

سالیانی است که بسیاری از ایرانیان راه مهاجرت در پیش گرفته‌اند. راستی چرا مهاجرت می‌کنند؟ آیا می‌توانیم علل مهاجرت را بر اساس داده‌های پژوهشی با دقتی فراتر از احساس کلی از جامعه، به تفکیک بررسی کنیم؟

اپیزود صدویکم پادکست دغدغه ایران، بر اساس پژوهش انجام‌شده درباره علل و انگیزه‌های مهاجرت ایرانیان، به سؤالات مهمی درباره این پدیده پاسخ می‌دهد.

از اینجا در کستباکس پادکست را بشنوید.
https://castbox.fm/app/castbox/player/id3687714?v=8.22.11&autoplay=0

به زودی منتشر می‌شود.

حمایت از پادکست

@dirancast_official

🎥 مطالبه ملی درباره پرونده دبش

▫️هفته گذشته بود که خبر تخلف بیش از 3 میلیارد دلاری در صنعت چای، رسانه‌ای شد. تخلفی که برخی از آن به عنوان یکی از بزرگترین تخلفات تاریخ ایران یاد می کنند.

▫️20 آذر امسال، محمد فاضلی، جامعه‌شناس به نمایندگی از مردم در سایت کارزار، طوماری تشکل داد که تا زمان انجام این مصاحبه بیش از 14 هزار امضا پای آن جمع شد.

▫️او در این کارزار که خطاب به رییس جمهور و رییس قوه قضاییه است، نوشته: «آشکار شدن تخلف در تخصیص ارز به واردات چای و ماشین‌آلات به میزان 3.7 میلیارد دلار و حتی پیگیری قضایی آن کافی نیست. مردم ایران حق دارند از فرایندهای بوروکراتیک و سیاسی منجر به بروز چنین تخلفی آگاه شوند.»

▫️اما این کارزار چه اثراتی می‌تواند داشته باشد؟ آیا 14 هزار امضا پای آن نشانه استقبال است؟ این امضاها به معنای امیدواری جامعه به پیگیری پرونده است؟ آیا جامعه در سال‌های اخیر حساسیت خود را نسبت به فساد از دست داده است؟

▫️محمد فاضلی، نویسنده این کارزار در گفت‌وگو با اکوایران به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد.

📺 @ecoiran_webtv

📹 منشا تکرار فسادهای دبش

نسخه صوتی

▫️تخلف در صنعت چای را برخی یکی از بزرگترین تخلفات در ایران می‌دانند. به عقیده محمد فاضلی، جامعه‌شناس، نقشه راه فساد در ایران موضوع هنوز روشنی نیست.

▫️این جامعه‌شناس در فضای مجازی کارزاری تشکیل داده و در حال حاضر بیش از ۱۷ هزار امضا پای آن جمع شده است.

▫️کارزاری که او در بخشی از متن معرفی آن خطاب به روسای قوه قضاییه و قوه مجریه نوشته است: «درخواست ارائه گزارشی دقیق و روشن از همه ابعاد این پرونده و تخلفات صورت‌گرفته در آن، هم حق مردم ایران است و هم فرصتی برای اصلاح‌جویی و اصلاحات فراهم می‌کند. از آن‌جا که چنین تخلفی برای چندمین بار رخ می‌دهد و به دلیل روشن نشدن ابعاد چنین تخلفاتی، زمینه ممانعت از تکرار آن‌ها نیز ایجاد نشده است، ارائه گزارش دقیقی که زمینه پیگیری اصلاحات توسط جامعه و اصلاح‌جویان را فراهم کند، ضرورت دارد.»

▫️او در گفت‌وگو با اکوایران به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا حساسیت جامعه نسبت به پرونده‌های تخلف از بین رفته است؟

📺 @ecoiran_webtv

نسخه صوتی #ایران_بر_لبه_تیغ منتشر شد. نشر آوانامه آنرا منتشر کرده است.

لینک دسترسی به نسخه صوتی

@fazelu_mohammad

▫مرکز پژوهش‌های مجلس هشدار داد

🔻منابع غیرواقعی درآمد در لایحهٔ بودجهٔ

| ستاره حجتی |

◇مرکز پژوهش‌های مجلس در دو گزارش به بررسی لایحهٔ بودجهٔ سال ۱۴۰۳ در حوزهٔ منابع بودجه پرداخت. مطابق این گزارش پیش‌بینی می‌شود ۹۰ درصد منابع لایحهٔ بودجهٔ سال ۱۴۰۳ محقق شود. به‌عبارت ساده‌تر حدود ۲۴۰ هزار میلیارد تومان از منابع پیش‌بینی شده در لایحه محقق نخواهند شد. کاهش درآمدهای نفتی، همچنین نبود امکان تحقق همهٔ درآمدهای پیش‌بینی‌شده به‌عنوان منابع مالی بودجه به‌ویژه در بخش مالیات از دلایل این کسری است.

◇این گزارش همچنین توضیح می‌دهد که لایحهٔ بودجه از منظر منابع با محدودیت‌هایی رو‌به‌رو است که در صورت تصویب به‌این شکل در طول سال ۱۴۰۳، مشکلات احتمالی در نحوهٔ فعالیت دستگاه‌های اجرایی (بودجهٔ قابل‌برنامه‌ریزی)، معیشت عمومی و انضباط مالی به‌دنبال خواهد داشت. لذا ایجاد منابع جدید درآمدی، واقعی‌کردن منابع درآمدی و مدیریت هزینه‌ها اجتناب‌ناپذیر است.

گزارش کامل را این‌جا بخوانید.

@payamema