فلسفه اخلاق | مصطفی سلیمانی
7.46K subscribers
2.45K photos
1.39K videos
346 files
1.05K links
🌱روان‌کاوی/فلسفه/ادبیات/ادیان/سینما
📍مصطفی سلیمانی
(دکتری فلسفه
کارشناسی ارشد فلسفه اخلاق
کارشناسی ارشد روان‌شناسی شخصیت)


📱ارتباط با من:
@mostafa_soleymani63
.
🔖اینستاگرام:
https://instagram.com/_u/mostafa_soleymani63
Download Telegram
📍 هنرِ زمین خوردن
(چرا کودکان باید با مشقت بزرگ شوند، نه با درد و رنج؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی

🔻 بعضی پدر و مادرها دلشان می‌خواهد فرزندشان هیچ‌وقت سختی نکشد. پیش از آنکه زمین بخورد، دستش را می‌گیرند؛ پیش از آنکه اشتباه کند، راه درست را نشانش می‌دهند و پیش از آنکه با مشکلی روبه‌رو شود، خودشان آن را حل می‌کنند. در مقابل، والدینی هم هستند که می‌گویند: «بگذار سختی بکشد تا قوی شود.» انگار میان این دو راه، انتخاب دیگری وجود ندارد. اما کودکان نه با آسایشِ بی‌وقفه رشد می‌کنند و نه با رنج کشیدن. آنچه به رشدشان کمک می‌کند، تجربه دشواری در فضایی امن و حمایتگر است.

▪️ میان «مشقت» و «درد و رنج» تفاوتی اساسی وجود دارد. مشقت یعنی کودک برای رسیدن به خواسته‌اش تلاش کند، گاهی ناکام بماند، مسئولیت بپذیرد و راه تازه‌ای پیدا کند. اما رنج زمانی شکل می‌گیرد که این دشواری با تحقیر، تهدید، خشونت یا احساس تنهایی همراه شود. کودکی که در مسابقه شکست می‌خورد، فرصتی برای شناختن ناکامی پیدا کرده است؛ اما اگر پس از شکست بشنود «تو هیچ‌وقت به جایی نمی‌رسی»، دیگر فقط با ناکامی مواجه نیست. او ممکن است شکست در یک کار را با بی‌ارزشیِ خودش اشتباه بگیرد.

▪️ کودکی را تصور کنید که می‌خواهد بند کفشش را ببندد. چند بار تلاش می‌کند و موفق نمی‌شود. مادری که فوراً بند کفش را می‌بندد، ناخواسته فرصت تمرین را از او می‌گیرد. مادری که با بی‌حوصلگی سرزنشش می‌کند، تلاش را به تجربه‌ای تلخ تبدیل می‌کند. اما مادری که کنارش می‌نشیند و می‌گوید «می‌دانم سخت است، یک بار دیگر امتحان کن؛ اگر لازم شد کمکت می‌کنم؛ من همین‌جا هستم»، به او درس مهم‌تری می‌دهد: می‌توان با دشواری روبه‌رو شد، بی‌آنکه در آن تنها ماند.

▪️ تاب‌آوری از همین تجربه‌های کوچک آغاز می‌شود. از منتظر ماندن برای نوبت بازی، پذیرفتن نتیجه یک امتحان، حل اختلاف با دوست یا جمع کردن وسایل شخصی. هیچ‌کدام از این موقعیت‌ها قرار نیست کودک را خرد کنند؛ قرار است توانایی‌هایش را کمی گسترش دهند. دشواریِ سازنده، متناسب با سن و توان کودک است. مسئولیت مرتب کردن اتاق برای یک دانش‌آموز می‌تواند تمرین استقلال باشد، اما سپردن نگرانی‌های مالی خانواده یا مسئولیت آرام کردن والدین به او، بارِ سنگینی است که به رشد تعلق ندارد.

▪️ گاهی بزرگ‌ترها گمان می‌کنند اگر کودک گریه کند یا ناراحت شود، حتماً تربیتشان اشتباه بوده است. در حالی که ناراحتی همیشه نشانه آسیب نیست. کودک حق دارد از باختن دلگیر شود، از شنیدن «نه» ناامید شود یا از تلاش دوباره خسته باشد. وظیفه والدین حذف همه این احساسات نیست؛ کمک به شناختن و گذر کردن از آنهاست. تفاوت بزرگی وجود دارد میان اینکه بگوییم «گریه نکن، چیزی نشده» و اینکه بگوییم «می‌فهمم ناراحتی؛ وقتی آماده شدی، با هم فکر می‌کنیم چه کار می‌شود کرد.»

▪️ در سوی دیگر، نباید سخت‌گیری را با تربیت اشتباه گرفت. جمله‌هایی مانند «ما هم سختی کشیدیم و آدم شدیم» به‌تنهایی توجیه مناسبی برای محروم کردن کودک از امنیت و محبت نیستند. بعضی تجربه‌ها انسان را پخته‌تر می‌کنند و بعضی تجربه‌ها زخمی بر جا می‌گذارند که سال‌ها بعد هم در روابط و تصمیم‌های او دیده می‌شود. قرار نیست کودک برای یاد گرفتن مسئولیت، از محبت محروم شود یا برای مستقل شدن، احساس کند هیچ‌کس پشتیبان او نیست.

▪️ هنر والدگری شاید همین باشد: بدانیم چه وقت باید دست کودک را بگیریم و چه وقت تنها یک قدم عقب بایستیم. اجازه بدهیم اشتباه کند، اما تحقیر نشود؛ شکست بخورد، اما ارزشمندی‌اش زیر سؤال نرود؛ تلاش کند، اما بارِ بیش از توانش را به دوش نکشد. قرار نیست فرزندانمان هرگز زمین نخورند. قرار است وقتی زمین می‌خورند، برخاستن را یاد بگیرند و مطمئن باشند زمین خوردن، قرار نیست زخمی عمیق بر جانشان بنشاند.

#تربیت_فرزند ۵
‌
❤️☘ https://t.me/tarbiat_mind
👍10❤5👏3
🔆سوگ در مرزِ درد، وجدان و حیرت
خوانشی روان‌شناختی ـ وجودی از تجربه فقدان
با تأملی بر آرای #نیما_قربانی ، #مصطفی_ملکیان و #آذرخش_مکری
✍️ #مصطفی_سلیمانی

سوگ، غالباً به‌مثابه واکنشی عاطفی به مرگ و فقدان تعریف می‌شود؛ گویی مسئله اصلی فرد سوگوار، تحمل اندوه ناشی از نبودن دیگری و سازگار شدن تدریجی با واقعیت فقدان است؛ با این ‌حال، تجربه زیسته سوگ نشان می‌دهد که آنچه پس از مرگ یک عزیز رخ می‌دهد، به «غمِ نبودن» محدود نیست. فقدان می‌تواند همزمان، بدن و دستگاه هیجانی فرد را درگیر کند، حساب اخلاقی رابطه با متوفی را دوباره بگشاید، امکان‌های از دست ‌رفته گذشته و آینده را به صورت حسرت بازگرداند و سرانجام، فرد را با پرسش‌هایی درباره مرگ، جهان، زندگی و معنای بودن، مواجه سازد.

مقاله حاضر با روش مروری ـ تحلیلی، خوانشی سه‌لایه از تجربه فقدان ارائه می‌کند. برای صورت‌بندی این سه لایه، سه مسیر فکری در فضای روان‌شناختی و فلسفی معاصر ایران در گفت‌وگو با ادبیات علمی سوگ قرار گرفته‌اند: تمایز نیما قربانی میان درد واقعیت و رنج ناشی از گریز و دفاع دربرابر آن؛ تمایز مصطفی ملکیان میان غم فقدان، پشیمانی اخلاقی و حسرت فرصت‌های از دست‌ رفته و توجه آذرخش مکری در خوانش آثار داکر کلتنر درباره حیرت، به امکان ظهور تجربه‌ای رازآلود و وجودی در مواجهه با مرگ عزیزان؛ این سه مسیر در مقاله حاضر تحت عناوین «درد»، «وجدان» و «حیرت» بازسازی می‌شود. یافته‌های پژوهشی درباره اجتناب تجربی، نشخوار فکری، گناه مرتبط با سوگ، کار ناتمام با متوفی، بازسازی معنا و هیجان حیرت نشان می‌دهد که این ساحت‌ها گرچه از یکدیگر متمایزند، در تجربه واقعی سوگ می‌توانند بر یکدیگر اثر بگذارند.

استدلال اصلی مقاله این است که همه سوگ‌ها الزاماً بحران معنا نیستند و معنابخشی نیز نباید به وظیفه‌ای فوری برای فرد سوگوار تبدیل شود. گاه نخستین ضرورت، تحمل درد است؛ گاه مسئله اصلی، مواجهه با وجدان رابطه و آنچه ناگفته و ناکرده باقی مانده و گاه، در سطحی دیگر، مرگ، افق فهم فرد از زندگی را چنان مختل می‌کند که پرسش معنا به‌طور طبیعی پدیدار می‌شود. بر همین اساس، سوگ را می‌توان نه مسیری خطی از اندوه به پذیرش، بلکه حرکتی پیچیده میان درد، رابطه، وجدان و مواجهه وجودی با محدودیت زندگی دانست.

🌐 مطالعه متن کامل

📕 این مقاله در شمارهٔ ۲۸ فصلنامهٔ «حیات معنوی» با موضوع «سوگ و معنای زندگی» منتشر شده است. برای مطالعهٔ دیگر مطالب این شماره می‌توانید نسخه کامل فصلنامه را از طاقچه خریداری کنید.

🌾 @filsofak
🌾 @Sedanet
🌾 @boshrairan
❤10👏4
Forwarded from اتاق درمان
📍 هیولای قصه‌ی دیگری
(چرا اصرار داریم در داستان زندگی همه، آدم خوبی باشیم؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی

🔻 هرکدام از ما در داستان زندگی یک نفر، ممکن است هیولا باشیم. شاید در خاطره‌ی کسی، همان آدمی باشیم که ترکش کرده؛ شاید دوستی که ناگهان سرد شده، یا کسی که باعث شده یک نفر ساعت سه صبح، روی زمین اتاقش بنشیند و گریه کند. ممکن است قصد آزار نداشته باشیم و از نگاه خودمان، تلاشمان را کرده باشیم. آن‌ها ما را از میان تجربه‌ها و زخم‌های خودشان می‌بینند؛ گاهی تصویرشان از ما، هیچ شباهتی به تصویر خودمان ندارد.

■ پذیرفتن این موضوع آسان نیست. دوست داریم در خاطره‌ی دیگران، آدم خوبی بمانیم؛ کسی که بی‌دلیل نرفته و عمداً قلب کسی را نشکسته است. برای همین، وقتی در ذهن کسی آدم بد ماجرا می‌شویم، شروع به توضیح‌دادن می‌کنیم. گذشته را مرور می‌کنیم، از تصمیم‌هایمان دفاع می‌کنیم و دنبال کلماتی می‌گردیم که تصویر ساخته‌شده از ما را تغییر بدهند. انگار اگر به‌اندازه‌ی کافی توضیح بدهیم، طرف مقابل می‌فهمد که ما آن هیولایی نیستیم که تصور کرده است.

■ اما همیشه مسئله کمبود توضیح نیست. گاهی آدم‌ها برای کنارآمدن با رنجشان، به روایتی نیاز دارند که در آن مقصر مشخص باشد. شاید پذیرفتن پایان یک رابطه دشوارتر از این باشد که یک نفر را مسئول همه‌چیز بدانند. شاید خاطرات مشترک را جور دیگری معنا کنند. در چنین شرایطی، هر توضیح تازه‌ای گفت‌وگوی بی‌پایان را ادامه می‌دهد: ما می‌خواهیم ثابت کنیم آدم بدی نبوده‌ایم و آن‌ها از دریچه‌ی زخم خود به ما نگاه می‌کنند. از یک اتفاق، دو روایت باقی می‌ماند که شاید هیچ‌وقت به هم نرسند.

■ دشوارترین بخش ماجرا، پذیرفتن این است که نمی‌توانیم ذهن دیگران را کنترل کنیم یا خاطره‌هایشان را دوباره بنویسیم. باید اجازه بدهیم از ما دلخور باشند و حتی در داستانشان، آدم بد ماجرا بمانیم. دست برداریم از دادن مداد و پاک‌کن به کسی که از قبل برایمان شاخ‌های هیولا کشیده است. قرار نیست عمرمان را صرف پاک‌کردن تصویری کنیم که دیگری شاید نخواهد تغییرش بدهد.

■ پذیرفتن قضاوت دیگران، به معنای انکار اشتباهاتمان نیست. ممکن است کسی را رنجانده یا وقتی به ما نیاز داشته، کنارش نبوده باشیم. مسئولیت رفتارمان با ماست؛ اگر فرصتی برای عذرخواهی یا جبران وجود دارد، باید سهممان را بپذیریم. اما میان مسئولیت‌پذیری و محکوم‌کردن خودمان تفاوت است. می‌توانیم پشیمان باشیم، بی‌آنکه هویتمان را به همان اشتباه تقلیل بدهیم. می‌توانیم جبران کنیم، بی‌آنکه برای بخشیده‌شدن به هر قیمتی تلاش کنیم.

■ تا وقتی می‌کوشیم خودمان را به کسی ثابت کنیم که حکم را از پیش صادر کرده، بخشی از زندگی‌مان در گذشته متوقف می‌ماند. هر توضیح تازه، ما را به نقطه‌ای برمی‌گرداند که می‌خواستیم از آن عبور کنیم. گاهی اصرار برای فهمیده‌شدن، از بدفهمیده‌شدن فرساینده‌تر است. آن‌قدر درگیر اصلاح تصویرمان می‌شویم که فراموش می‌کنیم زندگی خودمان ادامه دارد.

■ شاید بعضی آدم‌ها هیچ‌وقت ما را نبخشند؛ شاید نفهمند چرا رفتیم یا سکوت کردیم و حتی پس از شنیدن حقیقت، روایت خودشان را ترجیح بدهند. پذیرفتن این احتمال سخت است، به‌خصوص وقتی هنوز دوستشان داریم. اما آرامش ما نمی‌تواند به روزی وابسته بماند که کسی تصمیم بگیرد ما را بفهمد.

■ گاهی بهترین کار، پایان‌دادن به دفاعی است که چیزی را تغییر نمی‌دهد. در بعضی داستان‌ها، نقش دلخواهمان را نداریم؛ لازم نیست برای تغییر آن، آرامشمان را از دست بدهیم. هرکسی حق دارد گذشته را از نگاه خودش به یاد بیاورد، همان‌طور که ما حق داریم پس از پذیرفتن سهممان، فاصله بگیریم و ادامه بدهیم.

■ قرار نیست در تمام قصه‌ها قهرمان باشیم. گاهی باید بپذیریم که در داستان یک نفر دیگر، تا همیشه هیولا می‌مانیم؛ و یاد بگیریم بدون تغییر پایان آن داستان، فصل تازه‌ای از زندگی خودمان را آغاز کنیم.

#اتاق_درمان ۲۳

❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
❤13👍5👏3🔥1
📍رفاقت و شراکت؛ دو قانون متفاوت
(آیا می‌توان هم‌زمان رفیق و شریک یکدیگر بود؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی

🔻 رفاقت از کجا شروع می‌شود؟
به نظرم رفاقت و شراکت، با وجود شباهت ظاهری‌شان، از دو منطق متفاوت پیروی می‌کنند. در رفاقت، آدم‌ها یکدیگر را به خاطر خودشان می‌خواهند؛ به خاطر حضورشان، خاطرات مشترکشان و احساسی که از کنار هم بودن دارند. رفاقت قرار نیست همیشه سودآور باشد. گاهی یکی بیشتر می‌دهد و دیگری بیشتر می‌گیرد، اما این نابرابری‌ها لزوماً رابطه را خراب نمی‌کنند؛ چون قرار نیست همه‌چیز به ترازوی حساب‌وکتاب گذاشته شود.

■ اما شراکت چه می‌خواهد؟
شراکت داستان دیگری دارد. اینجا پای سرمایه، زمان، تخصص، مسئولیت، سهم، سود و زیان در میان است. دیگر نمی‌توان صرفاً به اتکای علاقه و اعتماد پیش رفت. باید مشخص باشد چه کسی چقدر آورده، چه کسی چقدر کار کرده و سهم هرکدام چقدر است. شراکت بدون حساب‌وکتاب، دیر یا زود به اختلاف می‌رسد. در اینجا مطالبه حق، بی‌معرفتی نیست؛ بخشی از ماهیت شراکت است.

■ تعارض دقیقاً از کجا آغاز می‌شود؟
مشکل از جایی شروع می‌شود که این دو منطق را در یک رابطه به هم گره می‌زنیم. دوستی که دیروز بدون چشمداشت برایت وقت می‌گذاشت، امروز ممکن است از تو بخواهد سهم بیشتری از سود را به او بدهی. تو هم شاید انتظار داشته باشی چون سال‌ها رفیق بوده‌اید، در تقسیم مسئولیت‌ها و منافع بیشتر مراعاتت کند. یک روز یکی از طرفین حساب می‌خواهد و دیگری به جای پاسخ‌دادن درباره اعداد و تعهدات، از رفاقت حرف می‌زند. اینجاست که اختلاف مالی، آرام‌آرام به زخمی عاطفی تبدیل می‌شود.

■ آیا روان‌شناسی هم چنین تفاوتی را می‌پذیرد؟
مارگارت کلارک و جادسون میلز در روان‌شناسی اجتماعی، میان روابط جمعی و روابط مبادله‌ای تمایز قائل شده‌اند. در روابط جمعی، افراد بر اساس نیاز یکدیگر به هم کمک می‌کنند و منتظر جبران فوری نیستند؛ اما در روابط مبادله‌ای، توازن دریافت و پرداخت اهمیت دارد. وقتی از یک نفر هم انتظار رفاقت بی‌چشمداشت داریم و هم انتظار شراکت دقیق و حساب‌شده، ممکن است او را در دو موقعیت متناقض قرار دهیم.

■ آیا فیلسوفان هم به این مسئله توجه کرده‌اند؟
ارسطو در کتاب هشتم «اخلاق نیکوماخوسی» از دوستی مبتنی بر فضیلت، لذت و منفعت سخن می‌گوید. او معتقد است دوستی مبتنی بر منفعت تا زمانی دوام دارد که منفعت متقابل برقرار باشد. بیشترین گلایه‌ها هم گاهی از همین‌جا شکل می‌گیرند؛ چون هر طرف تصور می‌کند بیشتر از آنچه دریافت کرده، برای دیگری هزینه کرده است. این همان وضعیتی است که در بسیاری از شراکت‌های تجاری می‌بینیم؛ جایی که هرکس خودش را طلبکارتر می‌داند.


■ پس آیا رفاقت و شراکت هرگز کنار هم قرار نمی‌گیرند؟
دوستان می‌توانند شریک‌های موفقی باشند، به شرط آنکه مرز میان این دو رابطه را بشناسند. قرارداد دقیق، تقسیم مسئولیت، شفافیت مالی و توافق درباره سود و زیان، از ضرورت‌های چنین شراکتی است. مهم‌تر از همه اینکه هر دو نفر باید بتوانند هنگام اختلاف، نقش شریک را از نقش دوست جدا کنند و بدون احساس گناه درباره حق و سهم خودشان حرف بزنند.

■ و در آخر؛ کدام را باید انتخاب کرد؟
من شخصاً ترجیح می‌دهم رفاقت را از شراکت جدا نگه دارم. نه به این دلیل که دوستان قابل اعتماد نیستند، بلکه چون بعضی رابطه‌ها آن‌قدر ارزشمندند که نمی‌خواهم بی‌دلیل در معرض آزمون‌های مالی قرار بگیرند. ممکن است در شراکت اختلاف کنیم، قرارداد را فسخ کنیم و راه‌مان از هم جدا شود؛ اما گاهی همین اتفاق‌ها چیزی را از بین می‌برند که با هیچ سود و سرمایه‌ای قابل جبران نیست.

■ آیا هر رابطه‌ای باید در جای خودش بماند؟
شاید بلوغ در رابطه‌ها به معنای تشخیص جایگاه درست آدم‌ها در زندگی‌مان باشد. بعضی‌ها را باید برای روزهای خوب و بد زندگی نگه داشت، نه برای صورت‌حساب‌های آخر ماه. من به این قاعده باور دارم: اگر کسی را برای رفاقت می‌خواهم، لازم نیست حتماً او را وارد شراکتم کنم. همه آدم‌هایی که دوستشان داریم، لزوماً نباید شریک منافع و سرمایه‌مان باشند. گاهی بهترین راه حفظ یک دوستی، این است که پای پول را به میان آن باز نکنیم.

#تأملات_دوستی ۵
#دوستی_و_شراکت

❤️☘ https://t.me/filsofak
❤11👍3👏3👌2
Forwarded from اتاق درمان
📍 ریشه‌های جهنمی
(اگر آدم خوبی هستیم، چرا از بعضی آدم‌ها این‌قدر بدمان می‌آید؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی

🔻 چند وقت پیش توی یک جمع کاری، یکی از دوستان تعریف می‌کرد که همکارش چطور زیرآب یکی دیگر را زده و موقعیت شغلی‌اش را به خطر انداخته است. از آن داستان‌هایی که آدم وسط شنیدنش دلش می‌خواهد طرف را بگیرد و ببرد وسط میدان شهر و با بلندگو اعلام کند که این موجود دوپا، در واقع یک کفتار با لباس اداری است. من هم نشسته بودم و با حرارت درباره‌ی بی‌اخلاقی و سقوط انسانیت حرف می‌زدم. بعد یادم افتاد چند سال پیش، وقتی یکی از همکارانم موفقیت چشمگیری به دست آورده بود، چندان هم از شنیدن خبرش خوشحال نشده بودم. ته دلم دوست داشتم کمی از آن موفقیت کم شود و سهم بیشتری از توجه‌ها به من برسد. البته من هیچ‌وقت زیرآب کسی را نزده بودم. فقط دلم می‌خواست دنیا کمی بیشتر حواسش به من باشد. همین. این هم از آن اعتراف‌هایی است که آدم ترجیح می‌دهد با صدای آهسته بگوید.

■ این‌جور موقعیت‌ها آدم را یاد جمله‌ی معروف یونگ می‌اندازد: «هیچ درختی نمی‌تواند به بهشت رشد کند، مگر آنکه ریشه‌هایش به جهنم برسند.» جمله‌ی عجیبی است. انگار برای رسیدن به ارتفاعات انسانی، باید سری هم به قسمت‌های تاریک وجودمان بزنیم؛ همان جاهایی که معمولاً با یک دستمال تمیز می‌کنیم و می‌گذاریم زیر فرش. حسادت، خودخواهی، میل به قدرت، نیاز به تأیید و حتی لذت پنهانی از شکست رقیب. چیزهایی که اگر از ما بپرسند داریم یا نه، احتمالاً یک ابرو بالا می‌اندازیم و می‌گوییم: «من؟ عمراً!»

■ یونگ به این بخش‌های پنهان شخصیت، «سایه» می‌گفت. سایه مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و تمایلاتی است که با تصویری که از خودمان ساخته‌ایم جور درنمی‌آید. مثلاً من دوست دارم خودم را آدمی منصف و اخلاق‌مدار بدانم؛ کسی که از موفقیت دیگران خوشحال می‌شود. اما گاهی موفقیت یک نفر، به‌خصوص اگر در حوزه‌ای باشد که خودم هم در آن فعالیت می‌کنم، کمی آزارم می‌دهد. انگار یک نفر آمده و از سهم من در جهان کم کرده است. این احساس شاید چندان خوشایند نباشد، اما می‌تواند سرنخی درباره‌ی نیاز من به توجه و دیده شدن باشد.

■ ما معمولاً برای رفتار خودمان پرونده‌ی قطور توجیهات داریم و برای رفتار دیگران یک برگه‌ی کوچک اتهام. اگر ما برای موفقیت‌مان تبلیغ کنیم، داریم حق خودمان را ادا می‌کنیم؛ اگر دیگری همین کار را بکند، گرفتار خودشیفتگی شده است. اگر ما از موفقیت کسی خوشحال نشویم، لابد روز خوبی نداشته‌ایم؛ اما اگر دیگری از موفقیت ما خوشحال نشود، آدم حسود و تنگ‌نظری است. این تفاوت‌ها گاهی همان جایی هستند که سایه خودش را نشان می‌دهد.

■ یونگ از مفهومی به نام «فرافکنی» هم حرف می‌زند. گاهی ویژگی‌هایی را که در خودمان تحمل نمی‌کنیم، با شدت بیشتری در دیگران تشخیص می‌دهیم. مثلاً کسی که میل زیادی به برتری دارد، ممکن است مدام دیگران را به خودنمایی متهم کند. یا کسی که از دیده نشدن رنج می‌برد، به آدم‌های مشهور برچسب خودشیفتگی بزند. البته هر انتقادی فرافکنی نیست؛ گاهی رفتار دیگران واقعاً آزاردهنده است. اما شدت واکنش ما می‌تواند سرنخی برای شناختن بخش‌هایی از خودمان باشد.

■ یک تمرین ساده دارم. دفعه‌ی بعد که از کسی به‌شدت عصبانی شدید یا از موفقیتش احساس ناخوشایندی پیدا کردید، سه سؤال از خودتان بپرسید: دقیقاً کدام بخش رفتار او مرا آزار داده است؟ این رفتار چه نیازی را در من به یاد می‌آورد؟ آیا من هم در موقعیت‌های دیگری همین احساس را تجربه کرده‌ام؟ مثلاً اگر از خودنمایی کسی ناراحت شده‌اید، ببینید خودتان چقدر به دیده شدن احتیاج دارید. اگر از موفقیت همکارتان دلخور شده‌اید، ببینید چه چیزی در زندگی حرفه‌ای خودتان هنوز به اندازه‌ی کافی دیده نشده است.

■ شناخت سایه قرار نیست بهانه‌ای برای توجیه رفتارهای غیراخلاقی دیگران باشد. کسی که زیرآب همکارش را می‌زند، همچنان باید مسئولیت رفتارش را بپذیرد. در عین حال، ما هم می‌توانیم احساسات ناخوشایند خودمان را بشناسیم و درباره‌ی رفتاری که در واکنش به آن‌ها انتخاب می‌کنیم، مسئولانه‌تر تصمیم بگیریم.

■ به نظرم یکی از نشانه‌های بلوغ این است که آدم گاهی از تصویر قشنگی که از خودش ساخته فاصله بگیرد و کمی هم واقع‌بینانه به خودش نگاه کند. بپذیرد که گاهی حسادت می‌کند، دلش می‌خواهد بیشتر دیده شود و همیشه از موفقیت دیگران به وجد نمی‌آید. شاید رشد از همین اعتراف‌های کوچک شروع شود. درختی که قرار است قد بکشد، باید ریشه‌های خودش را هم بشناسد؛ حتی اگر این ریشه‌ها در خاک چندان تمیزی فرو نرفته باشند.

#اتاق_درمان ۲۴

❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
👏15❤4👍3🔥1
Deng
Mahya Hamedi
#موسیقی #عاشقانه

🔻اگر روزی جهان از مدار آرامشش بیرون بیفتد، شهرها خاموش شوند و آسمان از دودِ اتفاق‌ها تیره شود، من باز هم از میان تمام ویرانی‌ها راهی به سمت تو پیدا می‌کنم. تو از آن اتفاق‌هایی هستی که اگر هزار بار دیگر متولد شوم، دلم می‌خواهد در هر بار، دوباره پیدایت کنم؛ حتی اگر رسیدن به تو، تنها مسیرِ گم‌شدنِ شیرین من باشد.

من تو را فقط در بهارهای زندگی‌ام نمی‌خواهم؛ دلم می‌خواهد در پاییزهای بی‌برگ، زمستان‌های بی‌پناه و روزهایی که حتی لبخند زدن سخت است، کنارم باشی. بگذار دنیا هرچقدر می‌خواهد از ما چیزی کم کند؛ من هنوز به معجزه‌ای ایمان دارم که اسمش «ما»ست. چه خوشبختی عجیبی‌ست که در این جهانِ پر از رفتن، آدمی را داشته باشی که دلت می‌خواهد همیشه به او برگردی. ❤️
✍️ #مصطفی_سلیمانی

https://t.me/filsofak
❤22👏2🕊1
Forwarded from اتاق درمان
📍بازجویی از خود
(اگر دیگر نتوانیم پشت جواب‌های آماده پنهان شویم، چه حقیقتی از ما آشکار می‌شود؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی

🔻 گاهی یک سؤال ساده بیشتر از یک ساعت حرف زدن آدم را به فکر فرو می‌برد؛ نه چون جوابش دشوار است، چون جوابش را می‌دانیم و مدت‌هاست دورش می‌چرخیم. پنج پرسش در فضای مجازی به کارل یونگ نسبت داده شده‌اند؛ درباره ترس، اجتناب، شکست، محیط اطراف و تصویری که از خودمان ساخته‌ایم. نمی‌توان با اطمینان گفت این‌ها پرسش‌های ثبت‌شده یونگ بوده‌اند، اما می‌توان آن‌ها را بهانه‌ای برای نگاه دقیق‌تر به زندگی دانست.

▪ از چه چیزی اجتناب می‌کنی؟

شاید اولین جوابمان کارهای عقب‌افتاده، تماس‌های بی‌پاسخ یا دیدار با آدم‌های دشوار باشد. اما کمی که دقیق‌تر شویم، ممکن است به چیزهای مهم‌تری برسیم: گفت‌وگویی که باید داشته باشیم، تصمیمی که ماه‌ها عقب انداخته‌ایم، رابطه‌ای که تغییر کرده یا حقیقتی درباره خودمان که نمی‌خواهیم بپذیریم. گاهی می‌گوییم «الان وقتش نیست» و هفته‌ها می‌گذرد. اجتناب همیشه فرار از موقعیتی ترسناک نیست؛ گاهی آن‌قدر خودمان را مشغول می‌کنیم که فرصتی برای فکر کردن باقی نماند.

▪ از چه چیزی می‌ترسی دیگران درباره تو بفهمند؟

هرکدام از ما تصویری ساخته‌ایم که دوست داریم دیگران ببینند: آدمی مستقل، موفق، مهربان یا شجاع. برای نگه داشتن این تصویر، بعضی بخش‌های خودمان را پنهان می‌کنیم؛ حسادت، ترس از تنهایی، نیاز به تأیید یا زخمی که هنوز خوب نشده است. ممکن است در جمع از استقلال حرف بزنیم، اما از تنها ماندن بترسیم؛ از اعتمادبه‌نفس بگوییم، اما با هر انتقادی به‌هم بریزیم. اگر در خلوت هم این احساس‌ها را انکار کنیم، شناختن خودمان دشوارتر می‌شود.

▪ اگر مطمئن بودی شکست نمی‌خوری، چه کاری انجام می‌دادی؟

این سؤال ما را به خواسته‌هایی می‌رساند که زیر لایه‌های احتیاط پنهان کرده‌ایم. شاید شغلمان را عوض می‌کردیم، برای ادامه تحصیل اقدام می‌کردیم، کسب‌وکاری راه می‌انداختیم یا بالاخره به کسی می‌گفتیم چه احساسی داریم. شاید هم فقط یک کلاس تازه شروع می‌کردیم یا برای کاری که دوست داریم وقت می‌گذاشتیم. شکست همیشه از دست دادن پول و موقعیت نیست؛ گاهی ترس از قضاوت دیگران، جدی گرفته نشدن یا خوب از آب درنیامدن است. همین ترس‌ها می‌توانند سال‌ها ما را در نقطه شروع نگه دارند.

▪ آیا محیط اطرافت تو را به انسانی تبدیل می‌کند که می‌خواهی باشی؟

آدم‌های اطراف ما فقط هم‌صحبت و همکار نیستند؛ بر عادت‌ها، معیارها و خواسته‌هایمان اثر می‌گذارند. در جمعی که مدام تحقیر و مقایسه می‌کند، ممکن است خودمان هم چنین رفتاری پیدا کنیم. در کنار کسانی که اهل یادگیری و تجربه‌اند، شاید جرئت کنیم قدمی تازه برداریم. البته نمی‌توانیم تمام انتخاب‌هایمان را به گردن دیگران بیندازیم. ما هم در ماندن، فاصله گرفتن و انتخاب رابطه‌ها سهم داریم. بعد از وقت گذراندن با آدم‌های نزدیکمان، بیشتر شبیه کسی می‌شویم که دوست داریم باشیم یا از خودمان دورتر؟

▪ با جواب‌هایت چه خواهی کرد؟

شاید این سؤال در میان آن پنج پرسش نباشد، اما بدون آن، باقی جواب‌ها در حد یک تمرین ذهنی می‌مانند. فهمیدن اینکه از چه می‌ترسیم یا چه آرزویی را عقب انداخته‌ایم، به‌تنهایی چیزی را تغییر نمی‌دهد. تغییر از جایی شروع می‌شود که قدمی کوچک برداریم: گفت‌وگویی را آغاز کنیم، برای تصمیمی زمان بگذاریم، از کسی کمک بخواهیم یا به رابطه‌ای که فرسوده‌مان کرده صادقانه نگاه کنیم. لازم نیست همه‌چیز را یک‌باره زیرورو کنیم؛ گاهی یک رفتار کوچک از ده‌ها تصمیم بزرگ روی کاغذ واقعی‌تر است.

▪ شاید خودشناسی همین باشد: هر بار کمی کمتر خودمان را فریب بدهیم. این پرسش‌ها قرار نیست تشخیص روان‌شناختی صادر کنند یا نسخه‌ای برای زندگی بپیچند؛ فقط مکثی ایجاد می‌کنند میان آنچه درباره خودمان می‌گوییم و آنچه واقعاً انجام می‌دهیم. پاسخ‌ها را جایی بنویسیم و چند هفته بعد دوباره بخوانیم. ممکن است جواب‌ها عوض شده باشند؛ یا تازه بفهمیم کدام سؤال را از همان ابتدا بی‌جواب گذاشته‌ایم.

#اتاق_درمان ۲۵

❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
❤7👏5🙏2👍1🤩1
📍فاصله‌ی عاشقانه
(آیا گاهی دوست‌داشتن یعنی کمی عقب‌تر ایستادن؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی

🔻 آدم‌ها برای نزدیک‌شدن به هم راه‌های عجیبی پیدا می‌کنند. یکی هر روز صبح پیام می‌دهد، یکی شب‌ها منتظر صدای طرف مقابلش می‌ماند و یکی هم آخرین بازدید واتساپ را نگاه می‌کند تا مطمئن شود آن‌طرف صفحه کسی به او فکر می‌کند. تلفن همراه قرار بود فاصله‌ها را کم کند، اما گاهی به خط‌کش اندازه‌گیری محبت تبدیل می‌شود: هرچه پیام بیشتر، خیالمان راحت‌تر! انگار عشق هم قبض دارد و باید حسابش را بررسی کنیم.

▪︎ ماجرا وقتی جالب می‌شود که دو نفر با دو تعریف متفاوت از دوست‌داشتن کنار هم قرار می‌گیرند. یکی دوست دارد از جزئیات روز طرف مقابل باخبر باشد؛ از ناهار تا دلیل خنده‌های کمترش. دیگری گاهی می‌خواهد خلوت کند، کتاب بخواند یا به سقف نگاه کند. اولی سکوت را نشانه کم‌شدن علاقه می‌بیند و دومی از سؤال‌ها احساس می‌کند برای ورود به زندگی خودش باید مجوز بگیرد. هر دو خیال می‌کنند به رابطه رسیدگی می‌کنند.

▪︎ روان‌شناسان برای توضیح این رفتارها از مفهوم دلبستگی کمک می‌گیرند. بعضی آدم‌ها از رهاشدن می‌ترسند و مدام دنبال نشانه‌های محبت می‌گردند. بعضی دیگر وقتی رابطه خیلی نزدیک می‌شود، احساس می‌کنند فضای شخصی‌شان کوچک شده و عقب می‌روند. انگار یکی پنجره را باز می‌کند تا هوا عوض شود و دیگری از ترس سرما آن را می‌بندد. شناختن این تفاوت‌ها جلوی سوءتفاهم‌ها را می‌گیرد.

▪︎ دوست‌داشتن به کمی جا باز کردن احتیاج دارد. دو گلدان را کنار پنجره تصور کنید؛ هرکدام برای رشد به خاک و نور و فضای خودش نیاز دارد. اگر شاخه‌هایشان را به هم گره بزنیم، رشدکردن دشوار می‌شود. آدم‌ها هم دوستان، علاقه‌ها و ساعت‌های تنهایی خودشان را دارند. رابطه بخشی عزیز از زندگی است، اما تمام هوای قابل تنفس یک انسان نیست. گاهی بهترین کار این است که اجازه بدهیم هرکس به زندگی خودش برسد.

▪︎ البته هر فاصله‌ای نشانه بلوغ عاطفی نیست. گاهی کسی از گفت‌وگویی سخت فرار می‌کند، تلفنش را خاموش می‌کند و چند روز بعد با پیامی معمولی برمی‌گردد؛ انگار اتفاقی نیفتاده است. گاهی هم آدمی به اسم خوشبختی طرف مقابل، یک‌طرفه از زندگی او بیرون می‌رود و فرصت حرف‌زدن را از او می‌گیرد. آدم‌ها گاهی اسم ترسیدن را فداکاری می‌گذارند و اسم فرارکردن را مصلحت. رفتن نشانه بزرگی عشق نیست؛ ماندن هم همیشه نشانه وفاداری نیست.

▪︎ فاصله سالم چه شکلی دارد؟ شاید از چند جمله ساده شروع شود: «امروز خسته‌ام و کمی خلوت می‌خواهم» یا «بیا درباره اتفاقی که افتاده حرف بزنیم». همین جمله‌ها جلوی حدس‌زدن را می‌گیرند. در رابطه سالم، آدم‌ها نیازهایشان را روشن می‌گویند، برای هم جا باز می‌کنند و درباره مرزهایشان به توافق می‌رسند. اگر تلاش دوطرفه بی‌نتیجه بماند و رابطه به جایی برای ترس و فرسودگی تبدیل شود، فاصله‌گرفتن راهی برای مراقبت از خود است.

▪︎ اگر بفهمیم حضور ما در زندگی کسی آرامش او را گرفته است، چه می‌کنیم؟ پذیرفتنش آسان نیست. خاطره‌های مشترک و عادت‌های کوچک، مثل وسایل یک خانه قدیمی‌اند؛ دل‌کندن از هرکدام زمان می‌برد. حتی اگر بدانیم ادامه رابطه به هر دو آسیب می‌زند، ممکن است دلمان برای همان آدم تنگ شود. دلتنگی نشانه اشتباه‌بودن تصمیم نیست؛ گاهی یعنی چیزی برایمان ارزش داشته و حالا جای خالی‌اش را حس می‌کنیم.

▪︎ به گمانم عشق شبیه راه‌رفتن دو نفر در مسیر است. گاهی دست هم را می‌گیرند و گاهی یکی آهسته‌تر قدم برمی‌دارد. مهم این است هر دو با میل خودشان در مسیر باشند. گرفتن دست کسی وقتی زیباست که انگشتانش با خواست خودش دور دست تو حلقه شده باشند. شاید بلوغ عاطفی از همین‌جا شروع شود: بفهمیم دوست‌داشتن، مالک‌شدن نیست؛ مراقبت‌کردن و به‌رسمیت‌شناختن حق انتخاب دیگری است. گاهی باید نزدیک شد، گاهی فرصت داد و گاهی کنار کشید. فاصله هم می‌تواند بخشی از دوست‌داشتن باشد؛ به شرط آنکه صداقت و احترام در آن زنده بمانند.

☘❤️ https://t.me/filsofak
❤19👏7👍1🔥1