📌Микроқаржыландыру секторындағы негізгі өзгерістер туралы БЕҰР департаментінің директоры Нұржан Бидайбектің негізгі тезистері:
- тәуекелдерді басқару жүйесін енгізу арқылы тәуекелге бағдарланған қадағалауды күшейту;
- «үш қорғаныс желісі» моделіне көшу;
басшы қызметкерлерге қойылатын біліктілік талаптарын күшейту;
- өзін-өзі реттеу ұйымы институтын енгізу үшін құқықтық негіз қалыптастыру;
- Агенттік қадағалау периметрінен тыс шыққан микроқаржы нарығы субъектілерінің жауапкершілігін арттыру.

***

📌Основные тезисы директора ДРНО Нуржана Бидайбека о ключевых изменениях в секторе микрофинансирования:
- усиление риск-ориентированного надзора через внедрение системы управления рисками;
- переход к модели «трех линий защиты»;
- усиление квалификационных требований к руководящим работникам;
- правовая база для внедрения института саморегулирования;
- повышение ответственности субъектов рынка микрофинансирования, вышедших за периметр надзора Агентства.

📝Қазақстандағы исламдық қаржыландырудың қазіргі жағдайы мен даму перспективалары, сондай-ақ алдағы жылдары нарықты қандай өзгерістер күтіп тұрғаны туралы DKnews.kz басылымына Агенттік төрағасының орынбасары Дәурен Сәлімбаев айтып берді.

***

📝О текущем состоянии и перспективах развития исламского финансирования в Казахстане, а также о том, какие изменения ожидают рынок в ближайшие годы, изданию DKnews.kz рассказал заместитель Председателя Агентства Даурен Салимбаев.

📌Коллекторлық қызмет саласындағы негізгі өзгерістер туралы

📄2017 жылы «Коллекторлық қызмет туралы» Заң қабылданып, онда борышкермен өзара іс-қимыл жасау тәсілдері, уақыты мен кезеңі, борышкерге ұсынылатын ақпарат тізбесі, коллектор байланыса алатын тұлғалар шеңбері, өзара әрекет процесін тіркеу міндеті және берешекті өндіріп алуға байланысты жол берілмейтін әрекеттер айқындалды.

✅Коллекторлық қызметті одан әрі жетілдіру аясында:
- коллекторлық қызметті мерзімінен бұрын тоқтатудың негіздері нақтыланды;
- коллекторлардың үлестес нотариустармен, жеке сот орындаушыларымен өзара іс-қимыл жасауына тыйым салынды;
- коллекторлық агенттіктердің әкімшілік жауапкершілігі күшейтілді;
- коллекторлық агенттік қызметкерлерінің жеке әкімшілік жауапкершілігі енгізілді;
- азаматтардың қарыздарын коллекторлық агенттіктерге сатуға мораторий биылғы жылдың 1 мамырынан 2027 жылғы 1 мамырға дейін ұзартылды;
- коллекторлық қызметтер нарығында өзін-өзі реттейтін ұйымдарды құру мүмкіндігі енгізілді.

***

📌О ключевых изменениях в сфере коллекторской деятельности

📄В 2017 году был принят Закон «О коллекторской деятельности», которым были определены способы взаимодействия с должником, время и период взаимодействия, перечень информации, сообщаемой должнику, круг лиц, с которым может контактировать коллектор, обязанность фиксирования процесса взаимодействия, недопустимые операции, связанные с взысканием долга.

✅В рамках дальнейшего совершенствования коллекторской деятельности:
- уточнены основания для досрочного прекращения коллекторской деятельности;
- установлен запрет на взаимодействие коллекторов с аффилированными нотариусами и частными судебными исполнителями;
- усилена административная ответственность коллекторских агентств;
- установлена персональная административная ответственность работников коллекторского агентства;
- мораторий на продажу займов граждан коллекторским агентствам продлен до 1 мая 2027 года;
- введена возможность создания саморегулируемых организаций на рынке коллекторских услуг.

📌Қазақстанда шоғырландырылған қадағалауды дамыту аясында 2024 жылғы желтоқсанда банктік конгломераттардың тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесіне қойылатын жаңа талаптар енгізіліп, олар 2025 жылы күшіне енді.
📄Бұл талаптар бүкіл қаржы тобы деңгейінде бірыңғай тәуекел-менеджмент жүйесін қалыптастыруды көздейді (тәуекелдерді анықтау, бағалау және мониторинг жүргізу рәсімдері, тәуекел-аппетитті белгілеу, тұрақты стресс-тестілеу жүргізу және конгломерат қатысушылары арасында тиімді ақпарат алмасуды қамтамасыз ету).
✅Банктік конгломерат капиталының есептеу әдістемесі жетілдірілді.
✅Топ капиталының жеткіліктілігін бағалаудың жаңа тәртібі енгізілді, ол нақты шоғырландырылған капиталды конгломераттың барлық қатысушыларының жиынтық капитал қажеттілігімен салыстыруды қарастырады.
✅Қазіргі уақытта Агенттік қаржы нарығын қадағалау инфрақұрылымын одан әрі дамыту жұмыстарын жүргізуде – сақтандыру секторы мен бағалы қағаздар нарығы үшін банктік секторда қолданылатын SREP және AQR құралдарына ұқсас ішкі бағалау модельдері әзірленіп, жетілдірілуде.
✅«Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» жаңа Заңның қабылдануы, сондай-ақ сақтандыру қызметі мен бағалы қағаздар нарығы туралы заңнаманы жаңарту жоспарлары шоғырландырылған қадағалау тетіктерін одан әрі жетілдіруге негіз қалайды.

***

📌В рамках развития консолидированного надзора в Казахстане в декабре 2024 года были внедрены новые требования к системе управления рисками и внутреннего контроля банковских конгломератов, вступившие в силу в 2025 году.
📄Требования предусматривают формирование единой системы риск-менеджмента на уровне всей финансовой группы (процедуры идентификации, оценки и мониторинга рисков, установление риск-аппетита, проведение регулярного стресс-тестирования и обеспечение эффективного обмена информацией между участниками конгломерата).
✅Была усовершенствована методология расчета капитала банковского конгломерата.
✅Введен новый порядок оценки достаточности капитала группы, предусматривающий сопоставление фактического консолидированного капитала с совокупной потребностью в капитале всех участников конгломерата.
✅В настоящее время Агентством проводится дальнейшая работа по развитию надзорной инфраструктуры финансового рынка – ведется разработка и совершенствование внутренних оценочных моделей для страхового сектора и рынка ценных бумаг, аналогичных применяемым в банковском секторе инструментам SREP и AQR.
✅Принятие нового Закона «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан», а также планируемое обновление законодательства о страховой деятельности и рынке ценных бумаг создают основу для дальнейшего совершенствования механизмов консолидированного надзора.

📌«Рейтингтік қызмет туралы» және «Рейтингтік қызмет мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне толықтырулар енгізу туралы» заң жобалары Мәжілісте бірінші оқылымда мақұлданды.
📄Заң жобалары аясында рейтингтік қызметті реттеудің келесі негізгі бағыттары көзделген:
✅Рейтингтік қызметті жүзеге асыру үшін заңнамалық негіздерді қалыптастыру;
✅Рейтингтік қызметке мемлекеттік бақылау мен қадағалауды енгізу;
✅Кредиттік рейтингтердің әдіснамаларына қойылатын талаптарды белгілеу;
✅Рейтингтік агенттіктердің тәуелсіздігіне, мүдделер қақтығысын басқаруға және корпоративтік басқаруға қойылатын талаптарды белгілеу;
✅Ашықтық пен ақпаратты жария етуге қойылатын талаптарды белгілеу.
📃Заң жобалары 2022 жылғы 26 қыркүйектегі Мемлекет басшысының Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының қаржы секторын 2030 жылға дейін дамыту тұжырымдамасын іске асыру мақсатында әзірленді.

***

📌Проекты Законов «О рейтинговой деятельности» и «О внесении дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам рейтинговой деятельности» одобрены Мажилисом в первом чтении
📄В рамках Законопроектов предусматриваются следующие ключевые направления регулирования рейтинговой деятельности:
✅Создание законодательных основ для осуществления рейтинговой деятельности;
✅Введение государственного контроля и надзора за рейтинговой деятельностью;
✅Установление требований к методологиям кредитных рейтингов;
✅Установление требований к независимости рейтинговых агентств, управлению конфликтами интересов и корпоративному управлению;
✅Установление требований к прозрачности и раскрытию информации.
📃Законопроекты разработаны в реализацию Концепции развития финансового сектора Республики Казахстан до 2030 года, утвержденной Указом Главы государства от 26 сентября 2022 года.