Президенттің ШОБ-ты қолдау жөніндегі тапсырмасын жүзеге асыру: әрбір бесінші қазақстандық бизнес саласында жұмыс істейді

📌 Президенттің шағын және орта бизнесті қолдау жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру – Үкіметтің басым бағыттарының бірі. Қабылданған шаралардың арқасында соңғы жылдары елімізде ШОБ субъектілерінің ел экономикасына қосқан үлесі тұрақты түрде артып келеді. Primeminister.kz редакциясы еліміздің 2025 жылғы дамуы туралы жарияланымдар топтамасын жалғастыруда.

📊 Мемлекет басшысы өзінің жыл сайынғы Қазақстан халқына Жолдауында шағын және орта кәсіпкерлікті экономикалық өсудің қозғаушы күші болуы тиіс екенін айқындап берді. Ұлттық статистика бюросының деректері бүгінде әрбір бесінші қазақстандық бизнес саласында жұмыс істейтінін, шағын және орта кәсіпкерліктің экономикадағы жалпы қосылған құнының үлесі қазірдің өзінде 40%-ға (39,8%) жақындағанын растайды.

📈 2025 жылғы ІІ тоқсанның қорытындысы бойынша ЖІӨ-дегі орта бизнестің жалпы қосылған құнының үлесі 7,9%-ды құрады, бұл өткен жылғы деңгейден жоғары. Бұл – орта бизнес секторының нығайып, құндылық құруға қосқан үлесін арттыру деген сөз.

↔️ 2022-2024 жылдар аралығында бойы орта бизнестің ЖҚҚ 6,7%–6,9% деңгейінде тұрақты болып қалады, ал кәсіпорындар саны 3 мыңнан астам деңгейде сақталады, бұл орта буынның жетілгендігі мен тұрақтылығын көрсетеді.

👥 Бүгінгі таңда барлық кәсіпкерлік субъектісінің 99,9%-ы – микро және шағын компаниялар. Олар экономиканың «тірі тінін» қалыптастырады және 4,4 млн-нан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етеді, бұл бір жыл бұрынғы деңгейден 3,9%-ға артық. Яғни, бір жыл ішінде секторда ондаған мың жаңа жұмыс орны пайда болды деген сөз. ШОБ еліміздегі барлық экономикалық белсенді халықтың жартысына жуығын құрайды – 45,5%, бұл саланың азаматтардың әл-ауқатын жақсарту және еңбек нарығының тұрақтылығын сақтаудағы маңыздылығын көрсетеді.

📑 Үкімет Президент тапсырмасына сәйкес, кәсіпкерлікті қолдау шараларын дәйекті түрде кеңейтуде. Кәсіпкерлерге өндірісті дамытуға, технологияларды жетілдіруге, экспортты кеңейтуге және қаржыландыру көздерін тартуға мүмкіндік беретін 117 құралдан тұратын тізілім құрылды. Вaqylauda.qoldau.kz қызметі қолдау шараларына қол жеткізудің әмбебап нүктесіне айналды, оны қазірдің өзінде 222 мыңға жуық адам пайдаланған, бұл – аталған құралдардың қажеттілігі мен қолжетімділігінің дәлелі.

💼 Елімізде 2024 жылдан бері бизнес жасауға тең жағдай туғызу, компанияларды ірілендіруге ынталандыру және орта бизнестің рөлін күшейту бағытында кешенді саясат жүзеге асырылуда. Мақсат – кәсіпкерлер үшін болжамды және әділ орта құру.

📲 Бұған қосымша бизнеске қойылатын барлық талаптарды цифрландырып, бір ретке келтірген Міндетті талаптар тізілімі пайда болды. Бұл ашықтықты қамтамасыз етіп, кәсіпкерлерге міндетті нормаларды орындауды жеңілдетіп отыр. Нәтижесінде Қазақстанда ШОБ-ты қолдау бизнес-қоғамдастық үшін жүйелі әрі түсінікті бола түсті.

Соның ішінде:
⏩ біліктілік талаптары қайта қаралуда және рұқсат беру процедуралары оңтайландырылуда, бұл бизнесті бастау мен жүргізуге кедергілерді азайтады;
⏩ ірі кәсіпорындар ШОБ-пен ұзақ мерзімді шарттар жасасуға міндетелді, бұл шағын және орта бизнес үшін кепілді өткізу нарықтарын ашады және өсуге жаңа мүмкіндіктер туғызады;
⏩ жаңа Салық кодексінде арнайы салық режимдерінің саны 7-ден 3-ке дейін қысқарды. Бұл тәсіл ұсақталу схемаларын шектейді және компанияларды дамуға және кең ауқымда қанат жая түсуге ынталандырады.

✅ Орта бизнесті күшейту және ірілендіру мақсатында Ұлттық экономика министрлігі ЕҚДБ-мен бірлесіп кәсіпорындарды дамытудың нақты жоспарын әзірлеуде, ол өндіріс көлемін 2-3 есеге арттыруға бағытталған. Бұл кең ауқымда қанат жаю процесін сапалы жаңа деңгейге көтеруге және экономикадағы жоғары өнім шығаратын компаниялардың үлесін арттыра түсуге батыл қадам жасалып жатқанын білдіреді.

✔️ Осылайша, орта бизнес біртіндеп өңірлердің ғана емес тұтастай еліміздің де тұрақты дамуын қамтамасыз етуге қабілетті экономикалық өсімнің негізгі драйверлерінің біріне айналуда.

Президент Жолдауын іске асыру: «Өрлеу» бағдарламасы бойынша кәсіпкерлердің 1700 жобасына қолдау көрсетілді

✔️ Мемлекет басшысының «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты халыққа Жолдауын жүзеге асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарын орындау шеңберінде Үкімет ЕҚДБ-мен бірлесіп компаниялардың терең диагностикасын жүргізуде, олардың инвестициялық әлеуетін бағалай отырып, жеке-жеке өсу жоспарларын әзірлеуде. Қазірдің өзінде 20 кәсіпорынмен жұмыс басталды, ал 2030 жылға дейін бағдарламаға қатысушылардың саны кемінде 70-ке жетпек, бұл – өсуге дайын компаниялардың мықты тобын қалыптастырмақ.

🔍 Елде бизнесті реттеу қайта іске қосылуда. «Таза парақтан» реттеу қағидаты бойынша талаптар қайта қаралады, ескірген нормалар алынып тасталады және мемлекеттік бақылау жүйесі жаңартылады. Нәтижесінде Қазақстанда бизнесті жүргізу үшін жағдайлар айтарлықтай жеңілдетіледі.

🔹 Осы жылы «Өрлеу» жеңілдетілген қаржыландыру бағдарламасы іске қосылды. 482 млрд теңге сомасына 1 700-ден астам жоба қаржыландырылды, бұл осы құралдың жоғары сұранысы мен тиімділігін көрсетеді. «Даму» Қорының базасында кәсіпкерлердің қаржыландыруға қолжетімділігін кеңейтетін екі кепілдік қоры құрылды:

⏩ Кепілдік қоры - 1 кепілдіктерді портфельдік әдіспен береді, несиелеу қаржыландыру сомасы 7 млрд теңгеге дейінгі жобалар бойынша екінші деңгейлі банктер арқылы жүргізіледі. Қазіргі уақытта Қор 417,7 млрд теңгеге 2 384 жобаны қолдап, 229,9 млрд теңгеге кепілдік берді;

⏩ Кепілдік қоры - 2 ірі инвестициялық және инфрақұрылымдық жобаларға бағытталған. КҚ-2 бойынша құны 7,1 млрд теңге болатын алғашқы ірі жобаны жүзеге асырып, 2,8 млрд теңгеге кепілдік берді. Тағы бір жоба қол қою кезеңінде дайын тұр.

🔹 Болашақта салалық және өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып, неғұрлым атаулы және нақты бағытты қолдауға көшу жоспарлануда, бұл бизнестің әртүрлі сегменттерінің әлеуетін тиімді ашуға мүмкіндік береді.

🤝 Осылайша, кәсіпкерлікті қолдау үздіксіз дамып және идеяның пайда болуынан кеңейтуге дейінгі барлық кезеңдерді қамтиды. «Өрлеу» бағдарламасы және басқа да шаралар өндіріс көлемінің өсуі үшін берік негіз қалыптастырады. Өз кезегінде бизнестің белсенділігі Қазақстанның кәсіпкерлік ортасы анағұрлым жетілген, тұрақты және серпінді болып келе жатқанын көрсетеді.

📱 @KZgovernment

Исполнение поручений Президента по поддержке МСБ: каждый пятый казахстанец работает в сфере бизнеса

📌 Исполнение поручений Президента по поддержке малого и среднего бизнеса является одним из приоритетов деятельности Правительства. Благодаря принятым мерам в последние годы в Казахстане наблюдается устойчивый рост вклада МСБ в экономику страны. Редакция сайта Primeminister.kz продолжает серию публикаций о развитии Казахстана в 2025 году.

📊 В ежегодном Послании народу Казахстана Глава государства обозначил малое и среднее предпринимательство как один из главных драйверов роста экономики. Данные Бюро Национальной статистики подтверждают, что сегодня каждый пятый казахстанец работает в сфере бизнеса, а доля валовой добавленной стоимости малого и среднего предпринимательства в экономике уже приближается к 40% (39,8%).

📈 По итогам 2 квартала 2025 года доля валовой добавленной стоимости среднего предпринимательства в ВВП составила 7,9%, что выше прошлогоднего уровня. Это означает, что сектор среднего бизнеса укрепляется и увеличивает вклад в создание стоимости.

↔️ На протяжении 2022-2024 гг. ВДС среднего бизнеса сохраняет стабильность на уровне 6,7–6,9%, а число предприятий — на отметке более 3 тысяч, что говорит о зрелости и устойчивости среднего звена.

👥 Сегодня 99,9% всех субъектов предпринимательства — это микро- и малые компании. Именно они формируют «живую ткань» экономики и обеспечивают занятость более 4,4 млн человек, что на 3,9% больше, чем год назад. То есть за год в секторе появилось десятки тысяч новых рабочих мест. На долю МСП приходится почти половина всего экономически активного населения страны — 45,5%, что подчеркивает важность сектора для роста благосостояния граждан и стабильности рынка труда.

📑 По поручению Президента Правительство последовательно расширяет меры поддержки бизнеса. Создан Реестр, включающий 117 инструментов, которые позволяют предпринимателям развивать производство, совершенствовать технологии, выходить на экспорт и привлекать финансирование. Сервис baqylauda.qoldau.kz стал универсальной точкой доступа к мерам поддержки, которыми уже воспользовались около 222 тысяч человек — это подтверждение востребованности и доступности инструментов.

💼 С 2024 года в стране реализуется комплексная политика, направленная на выравнивание условий ведения бизнеса, стимулирование к укрупнению компаний и усиление роли среднего бизнеса. Цель — создание предсказуемой и справедливой среды для предпринимателей.

📲 Дополнительно создан Реестр обязательных требований, который оцифровал и упорядочил все требования к бизнесу. Это обеспечивает прозрачность и облегчает предпринимателям выполнение ими обязательных норм. В результате поддержка МСП в Казахстане становится системной и понятной для бизнес-сообщества.

В частности:
⏩ пересматриваются квалификационные требования и оптимизируются разрешительные процедуры, что снижает барьеры для запуска и ведения бизнеса;
⏩ крупные предприятия обязаны заключать долгосрочные договоры с МСБ, что открывает для малого и среднего бизнеса гарантированные рынки сбыта и создает новые возможности роста;
⏩ в новом Налоговом кодексе число специальных налоговых режимов сокращено с 7 до 3. Такой подход ограничивает схемы дробления и стимулирует компании развиваться и масштабироваться.

✅ В целях усиления и укрупнения среднего бизнеса Министерство национальной экономики совместно с ЕБРР работает над конкретными планами развития предприятий, направленными на увеличение объемов производства в 2–3 раза. Это означает переход к качественно новому уровню масштабирования и повышению доли высокопроизводительных компаний в экономике.

✔️ Таким образом, средний бизнес постепенно становится одним из ключевых драйверов экономического роста, способным обеспечивать устойчивое развитие регионов и страны в целом.

Реализация Послания Президента: по программе «Өрлеу» поддержаны 1700 проектов предпринимателей

✔️ В рамках исполнения Общенационального плана мероприятий по реализации Послания Главы государства народу «Казахстан в эпоху искусственного интеллекта: актуальные задачи и их решения через цифровую трансформацию» Правительство совместно с ЕБРР проводят глубокую диагностику компаний, оценивают их инвестиционный потенциал и разрабатывают индивидуальные планы роста. Уже начата работа с 20 предприятиями, а до 2030 года число участников программы достигнет не менее 70 — это формирует сильный слой компаний, готовых к росту.

🔍 В стране идет перезагрузка регулирования бизнеса. По принципу «регулирования с чистого листа» пересматриваются требования, убираются устаревшие нормы и обновляется система госконтроля. В результате в Казахстане значительно упрощаются условия для ведения бизнеса.

🔹 В текущем году запущена программа льготного финансирования «Өрлеу». Более 1 700 проектов профинансировано на сумму 482 млрд тенге, что подтверждает высокий спрос и эффективность данного инструмента. На базе Фонда «Даму» созданы два гарантийных фонда, которые расширяют доступ предпринимателей к финансированию:

⏩ Гарантийный фонд - 1 выдает гарантии портфельным методом, кредитование производится через банки второго уровня по проектам с суммой финансирования до 7 млрд тенге. На текущий момент фонд поддержал 2 384 проекта на сумму 417,7 млрд тенге, предоставив гарантий на 229,9 млрд тенге;

⏩ Гарантийный фонд - 2 ориентирован на крупные инвестиционные и инфраструктурные проекты. По ГФ-2 уже реализован первый крупный проект стоимостью 7,1 млрд тенге, обеспечив гарантией на 2,8 млрд тенге. Еще один проект на стадии подписания.

🔹 В дальнейшем планируется переход к более адресной и точечной поддержке с учетом отраслевых и региональных особенностей, что позволит эффективнее раскрывать потенциал разных сегментов бизнеса.

🤝 Таким образом, поддержка предпринимательства развивается непрерывно и охватывает все стадии — от появления идеи до масштабирования. Программа «Өрлеу» и другие меры формируют прочную основу для роста объемов производства. В свою очередь активность бизнеса подтверждает, что предпринимательская среда Казахстана становится более зрелой, устойчивой и динамичной.

📱 @KZgovernment