Ірі кәсіпорындардың айналасындағы шағын және орта бизнес

📌 Мемлекет басшысының тапсырмалары шеңберінде Үкімет ірі кәсіпорындардың айналасында тұрақты ШОБ желісін құруды көздейтін кәсіпкерлікті дамытудың жаңа моделін қалыптастыруда. Тауарлар мен жиынтықтауыштарды өндіруге, қызметтер көрсетуге және сервис жасауға қатысы бар өңірлік бизнесті дамытуға басты назар аударылып отыр. Бұл тәсіл өндірістік кооперацияны кеңейтеді, ел ішінде қосымша құнды локализациялауға және құруға ықпал етеді.

Мұндай экожүйені қалыптастыру үшін мемлекет бизнесті қолдаудың қаржылық құралдарын жетілдіруде. Негізгі тетіктердің бірі – 2025 жылы іске қосылған «Өрлеу» жеңілдікпен қаржыландыру бағдарламасы. Ол жұмыс істеп тұрған өндірістерді кеңейтуге, кәсіпорындарды технологиялық жаңғыртуға және өңдеуші өнеркәсіп, агроөңдеу, логистика, білім беру, сондай-ақ денсаулық сақтауды қоса алғанда, экономиканың басым секторларында жаңа инвестициялық жобаларды іске қосуға бағытталған.

2025 жылы «Өрлеу» бағдарламасы аясында 588 млрд теңге сомасына 2 278 жоба қаржылай қолдау алды. Бағдарламаның жинақталған портфелі ірі индустриялық-экономикалық орталықтар мен индустриалды дамыған өңірлерде ең жоғары белсенділік көрсетті. Тартылған қаражат көлемі бойынша Алматы қаласы (104 млрд теңгеге 319 жоба), Астана қаласы (90 млрд теңгеге 268 жоба), Алматы облысы (56 млрд теңгеге 150 жоба) және Шымкент қаласы (52 млрд теңгеге 182 жоба) көш бастап шықты. Қаржының едәуір көлемі Қостанай (30 млрд теңге), Қарағанды (29 млрд теңге) және Ақтөбе (23 млрд теңге) облыстарына бағытталды.

2026 жылдың басынан бастап «Өрлеу» бағдарламасы аясында 23 млрд теңге шамасында тағы 131 жоба қаржыландырылды. Биыл қаражаттың ең көп көлемін Ақтөбе облысы тартты, онда ірі бастамаларды жүзеге асыру есебінен 7,4 млрд теңгеге 12 жоба қаржыландырылды. Жоғары қарқын Астана (4 млрд теңгеге 24 жоба), Алматы (3,7 млрд теңгеге 21 жоба) және Шымкент (1,4 млрд теңгеге 12 жоба) қалаларында, сондай-ақ Қарағанды (0,7 млрд теңгеге 8 жоба) және Абай (0,7 млрд теңгеге 10 жоба) облыстарында сақталып отыр.

Қаржы екінші деңгейлі банктер мен «Даму» қорының біріге қаржыландыру шарттары арқылы ұсынылып отыр, бұл ретте түпкі қарыз алушы үшін мөлшерлеме 12,6%-дан аспайды. Қаржыландырудың максималды көлемі инвестициялық жобалар үшін 7 млрд теңгеге және айналым қаражатын толықтыру үшін 3,5 млрд теңгеге жетеді. 

Президенттің тапсырмасын орындау мақсатында Үкімет 2025 жылдың соңында бекіткен «Іскер аймақ» шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай бағдарламасы аясында ауылдық елді мекендердегі, аудан орталықтарындағы және шағын қалалардағы микро және шағын кәсіпкерлік жобаларына қолдау көрсетіліп келеді. Жергілікті өндіріске, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуге, қолөнерге және аймақтық қосылған құн тізбегін құратын басқа да бағыттарға басымдық берілген. Қызметтің басым түрлерінің тізбесін әкімдіктер аумақтардың мамандануын ескере отырып айқындайды.

Кәсіпкерлерді қолдау несиелерді субсидиялаудан және инженерлік желілерге қосылудан бастап үй-жайларды, жер учаскелерін беруге және оқытуға дейінгі қаржылық, инфрақұрылымдық және консультациялық шараларды қамтиды. Осы жылдың шілде айының соңындағы жағдай бойынша мамандар 127 аудан мен 16 қалаға 146 рет барып, кәсіпкерлерге 1,8 мыңнан астам кеңес берді. Бағдарламаны жүзеге асыруға 2026 жылы 24 млрд теңге қарастырылған, бұл 5 мыңға жуық жаңа жобаны қолдауға мүмкіндік береді. Тамыз айының басында жалпы сомасы 18 млрд теңге болатын 266 жоба қолдау тапты.

Қабылданып жатқан шаралар ірі кәсіпорындардың айналасындағы отандық жеткізушілердің желісін кеңейтуге, сондай-ақ өнімді, сервисті және мердігерлік жұмыстарды локализациялауға ШОБ тарту үшін жағдай туғызады. Бұл өндірістік кооперацияны дамытуға, өңірлерде жұмыспен қамту мен бизнес табысының өсуіне, сондай-ақ экономиканы әртараптандыруға ықпал етеді.

📱 @KZgovernment

Малый и средний бизнес вокруг крупных предприятий

📌 В рамках поручений Главы государства Правительство формирует новую модель развития предпринимательства, предусматривающую создание вокруг крупных предприятий устойчивой сети МСБ. Основной акцент сделан на развитии регионального бизнеса, вовлеченного в производство товаров и комплектующих, оказание услуг и сервисное обслуживание. Такой подход расширяет производственную кооперацию, способствует локализации и созданию добавленной стоимости внутри страны.

Для формирования такой экосистемы государством совершенствуются финансовые инструменты поддержки бизнеса. Одним из ключевых механизмов стала программа льготного финансирования «Өрлеу», запущенная в 2025 году. Она ориентирована на расширение действующих производств, технологическую модернизацию предприятий и запуск новых инвестиционных проектов в приоритетных секторах экономики, включая обрабатывающую промышленность, агропереработку, логистику, образование и здравоохранение.

В 2025 году в рамках программы «Өрлеу» финансовую поддержку получили 2 278 проектов на сумму 588 млрд теңге. Накопленный портфель программы показал наиболее высокую активность в крупных индустриально-экономических центрах и промышленно развитых регионах. Лидерами по объему привлеченных средств стали г. Алматы – 319 проектов на 104 млрд теңге, г. Астана – 268 проектов на 90 млрд теңге, Алматинская область – 150 проектов на 56 млрд теңге и г. Шымкент – 182 проекта на 52 млрд теңге. Значительные объемы финансирования также направлены в Костанайскую (30 млрд теңге), Карагандинскую (29 млрд теңге) и Актюбинскую (23 млрд теңге) области. 

С начала 2026 года в рамках «Өрлеу» профинансирован еще 131 проект на сумму около 23 млрд теңге. В текущем году наибольший объем средств привлекла Актюбинская область, где за счет реализации крупных инициатив профинансировано 12 проектов на 7,4 млрд теңге. Высокая динамика сохраняется в городах Астана – 24 проекта на сумму около 4 млрд теңге, Алматы – 21 проект на 3,7 млрд теңге и Шымкент – 12 проектов на 1,4 млрд теңге, а также в Карагандинской области – 8 проектов на 0,7 млрд теңге и области Абай – 10 проектов на 0,7 млрд теңге.

Финансирование предоставляется на условиях софинансирования банков второго уровня и Фонда «Даму», при этом ставка для конечного заемщика не превышает 12,6%. Максимальный объем финансирования достигает 7 млрд теңге на инвестиционные проекты и 3,5 млрд теңге на пополнение оборотных средств. 

В рамках Единой программы поддержки малого бизнеса «Іскер аймақ», утвержденной Правительством в конце 2025 года во исполнение поручения Президента, поддерживаются проекты микро- и малого предпринимательства в сельских населенных пунктах, районных центрах и малых городах. Приоритет отдается локальному производству, переработке сельхозсырья, ремесленничеству и другим направлениям, создающим региональные цепочки добавленной стоимости. Перечень приоритетных видов деятельности определяется акиматами с учетом специализации территорий.

Поддержка предпринимателей включает финансовые, инфраструктурные и консультационные меры – от субсидирования кредитов и подключения к инженерным сетям до предоставления помещений, земельных участков и обучения. По состоянию на конец июля текущего года специалисты уже охватили 127 районов и 16 городов, проведя 146 выездов и предоставив свыше 1,8 тыс. консультаций предпринимателям. На реализацию программы в 2026 году предусмотрено 24 млрд теңге, что позволит поддержать около 5 тыс. новых проектов. Уже к началу августа поддержку получили 266 проектов на общую сумму кредитов 18 млрд теңге.

Принимаемые меры создают условия для расширения сети отечественных поставщиков вокруг крупных предприятий и вовлечения МСБ в локализацию продукции, сервис и подрядные работы. Это способствует развитию производственной кооперации, росту занятости и доходов бизнеса в регионах, а также диверсификации экономики.

📱 @KZgovernment

Отандық өндірушіні қолдау – экономикалық өсудің жаңа моделінің негізі

📌 Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында ұлттық экономиканы одан ары жаңғырту және азаматтардың әл-ауқатын дәйекті түрде арттыру үшін берік құқықтық және институционалдық іргетас қаланды. Жергілікті өндірісті дамыту, қазақстандық қамту үлесін кеңейту және бизнесті қаржылық қолдау жөніндегі шаралар кешенін жүзеге асыру негізгі конституциялық бағдарларға тікелей жауап бола алады.

Мемлекет қабылдайтын барлық шаралар нәтиже беруде: өндіріс пен инвестиция көлемі өсуде, отандық кәсіпорындар саны артуда, ШОБ үшін мүмкіндіктер кеңеюде, қазақстандық өнімнің ішкі және сыртқы нарықтардағы позициясы нығаюда. 

Толық өндірістік циклды құру, ШОБ-тың аймақтық белдеуін тиімді локализациялау және дамыту – өнеркәсіп пен ел экономикасының орнықты дамуының негізіне айналуда.

Осылайша, отандық тауар өндірушілерді ынталандыру өнеркәсіптік саясаттың ағымдағы құралы ғана емес, мемлекеттік дамудың жаңа кезеңіндегі Қазақстанның ұзақ мерзімді экономикалық тәуелсіздігі мен бәсекеге қабілеттілігінің басты драйверіне айналып келеді.

📱 @KZgovernment

Поддержка отечественного производителя – основа новой модели экономического роста 

📌 В новой Конституции Республики Казахстан заложен прочный правовой и институциональный фундамент для дальнейшей модернизации национальной экономики и последовательного повышения благосостояния граждан. Реализация комплекса мер по развитию местного производства, расширению доли казахстанского содержания и финансовой поддержке бизнеса прямо отвечает ключевым конституционным ориентирам.

Все принимаемые государством меры дают результаты: растут объемы производства и инвестиций, увеличивается количество отечественных предприятий, расширяются возможности для МСБ, укрепляются позиции казахстанской продукции на внутреннем и внешних рынках. 

Создание полного производственного цикла, эффективная локализация и развитие регионального пояса МСБ становятся основой устойчивого развития промышленности и экономики страны. 

Таким образом, стимулирование отечественных товаропроизводителей становится не просто текущим инструментом промышленной политики, а главным драйвером долгосрочной экономической независимости и конкурентоспособности Казахстана на новом этапе государственного развития.

📱 @KZgovernment