7 сынып география пәні. 17-Атмосфера неден тұрады? тақырыбына қосымша инфографика
Атмосфераның газ құрамы және оның мәні.
Атмосфера – Жер ғаламшарын қоршап тұрған ауа қабықшасы. Атмосфераның ішкі қабаты гидросфераны және ішінара жер қыртысын жабады. Сыртқы қабаты
ғарыш кеңістігінің Жер төңірегіндегі бөлігімен шектеседі. Азот – 78%,
оттегі – 21%, инертті газдар (аргон) – 0,94%, көмірқышқыл газы –
0,03% – атмосфера ауасының негізгі тағы басқа газдары, сондай-ақ ауа құрамына су булары мен қоспалар (тозаң, мұз кристалдары, теңіз тұздары) – 0,03% кіреді (66-сурет)
Атмосфераның газ құрамы және оның мәні.
Атмосфера – Жер ғаламшарын қоршап тұрған ауа қабықшасы. Атмосфераның ішкі қабаты гидросфераны және ішінара жер қыртысын жабады. Сыртқы қабаты
ғарыш кеңістігінің Жер төңірегіндегі бөлігімен шектеседі. Азот – 78%,
оттегі – 21%, инертті газдар (аргон) – 0,94%, көмірқышқыл газы –
0,03% – атмосфера ауасының негізгі тағы басқа газдары, сондай-ақ ауа құрамына су булары мен қоспалар (тозаң, мұз кристалдары, теңіз тұздары) – 0,03% кіреді (66-сурет)
👍3🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Камчатка үстінен метеор ұшты. Авачинский өткелінде орнатылған камера кешкі Петропавловсктың жарықтары аясында аспанда жанып жатқан метеорды түсірді.
🔥1
🏛Енді Қазақстанда оқып, Arizona State University дипломын алуға болады
Орталық Азия мен АҚШ мемлекеттері басшыларының C5+1 форматындағы кездесу аясында Q Group және Arizona State University Алматы қаласында жаңа халықаралық University of Innovation and Technology powered by Arizona State University (InnoTech) университетін ашу туралы ресми келісімге қол қойды.
Бакалавриат және магистратураның алғашқы білім беру бағдарламалары 2026 жылы іске қосылады.
Университеттің басты ерекшелігі - студенттерге қазақстандық үлгідегі және АҚШ-та ресми түрде мойындалған Arizona State University дипломын, яғни екі диплом алу мүмкіндігі беріледі.
Орталық Азия мен АҚШ мемлекеттері басшыларының C5+1 форматындағы кездесу аясында Q Group және Arizona State University Алматы қаласында жаңа халықаралық University of Innovation and Technology powered by Arizona State University (InnoTech) университетін ашу туралы ресми келісімге қол қойды.
Бакалавриат және магистратураның алғашқы білім беру бағдарламалары 2026 жылы іске қосылады.
Университеттің басты ерекшелігі - студенттерге қазақстандық үлгідегі және АҚШ-та ресми түрде мойындалған Arizona State University дипломын, яғни екі диплом алу мүмкіндігі беріледі.
👍2
Еуропадағы үңгірден әлемдегі ең үлкен өрмекші торы табылды
Грекия мен Албания шекарасында орналасқан Күкүрт үңгірінің терең бөлігінде 106 шаршы метр аумақты қамтыған алып өрмекші торы анықталды. Бұл тор әлемдегі ең үлкен өрмекші торы ретінде мойындалды. Оны Tegenaria domestica және Prinerigone vagans атты екі түрге жататын 111 мыңнан астам өрмекші бірге тоққан.
Румыниядағы Сапиенция – Трансильвания Венгр университеті зерттеушілерінің айтуынша, бұл — аталған екі кең таралған өрмекші түрі үшін «отарлық мінез-құлықтың» алғаш рет құжатталған мысалы.
Әдетте екі түр де адамның тұрмыс аймағына жақын жерлерде жиі кездеседі. Алайда олардың мұншалықты үлкен бір тордың ішінде, өте жоғары тығыздықта, бірге өмір сүріп, өзара әрекеттесуі — ерекше құбылыс.
Кәдімгі жағдайда Tegenaria domestica өрмекшісі Prinerigone vagans-ті жейді. Алайда зерттеушілердің пайымдауынша, үңгірдегі жарықтың болмауы өрмекшілердің көру қабілетін төмендетіп, олардың әдеттегі жемтік аулау инстинктерін өзгертіп, бірге өмір сүруге жағдай жасаған.
Грекия мен Албания шекарасында орналасқан Күкүрт үңгірінің терең бөлігінде 106 шаршы метр аумақты қамтыған алып өрмекші торы анықталды. Бұл тор әлемдегі ең үлкен өрмекші торы ретінде мойындалды. Оны Tegenaria domestica және Prinerigone vagans атты екі түрге жататын 111 мыңнан астам өрмекші бірге тоққан.
Румыниядағы Сапиенция – Трансильвания Венгр университеті зерттеушілерінің айтуынша, бұл — аталған екі кең таралған өрмекші түрі үшін «отарлық мінез-құлықтың» алғаш рет құжатталған мысалы.
Әдетте екі түр де адамның тұрмыс аймағына жақын жерлерде жиі кездеседі. Алайда олардың мұншалықты үлкен бір тордың ішінде, өте жоғары тығыздықта, бірге өмір сүріп, өзара әрекеттесуі — ерекше құбылыс.
Кәдімгі жағдайда Tegenaria domestica өрмекшісі Prinerigone vagans-ті жейді. Алайда зерттеушілердің пайымдауынша, үңгірдегі жарықтың болмауы өрмекшілердің көру қабілетін төмендетіп, олардың әдеттегі жемтік аулау инстинктерін өзгертіп, бірге өмір сүруге жағдай жасаған.
Колумбиядағы мектеп оқушылары мектепке бару үшін өте қауіпті жолдан өтеді.
Болат тросс (арқан) — Колумбияның алыс аймағындағы Лос Пинос ауылында тұратын тұрғындар үшін жалғыз «көлік» түрі.
Жас балаларға бұл арқан жолымен өз бетімен өтуге рұқсат етілмейді, сондықтан олар мектепке ата-аналары немесе үлкен әпке-ағаларының сүйемелдеуімен барады. Әйтпесе, балалар сабаққа жету үшін екі сағаттық тропикалық орманды жаяу кесіп өтуге мәжбүр болады.
Ал сіздің білім алу жолыңыз соншалықты қиын ба?
Білімге ұмтылмауға сылтауыңыз одан да орынды ма?
Болат тросс (арқан) — Колумбияның алыс аймағындағы Лос Пинос ауылында тұратын тұрғындар үшін жалғыз «көлік» түрі.
Жас балаларға бұл арқан жолымен өз бетімен өтуге рұқсат етілмейді, сондықтан олар мектепке ата-аналары немесе үлкен әпке-ағаларының сүйемелдеуімен барады. Әйтпесе, балалар сабаққа жету үшін екі сағаттық тропикалық орманды жаяу кесіп өтуге мәжбүр болады.
Ал сіздің білім алу жолыңыз соншалықты қиын ба?
Білімге ұмтылмауға сылтауыңыз одан да орынды ма?
🔥1
Бразилия қалаларын торнадо соғып, 5 адам қаза тапты
130 адам жарақат алды. Желдің жылдамдығы сағатына 180-нен 250 шақырымға дейін жетті. Ал қаланың кейбір бөліктерінде желдің жылдамдығы бұл көрсеткіштен асып кеткен болуы мүмкін.
130 адам жарақат алды. Желдің жылдамдығы сағатына 180-нен 250 шақырымға дейін жетті. Ал қаланың кейбір бөліктерінде желдің жылдамдығы бұл көрсеткіштен асып кеткен болуы мүмкін.
💯1
Итальяндықтар Ай мен Марсқа арналған күріш сорттарын шығарды 🌾
Италия ғалымдары «Ай күріші» жобасы аясында жаңа күріш сортын шығарды, бұл жоба 4 жыл бойы жүргізіліп келеді. Алғашқы нәтижелер 9 ай жұмыс істегеннен кейін ұсынылды. Жаңа сорт Милан, Рим (Ла Сапиенца) және Неаполь (Федерико II атындағы) университеттерінің үш күш-жігерімен, Италияның ғарыш агенттігінің қолдауымен жасалды. Өсімдік шамалы, биіктігі 10 см дейін, бірақ жоғары өнімділігімен және ақуыздың көп мөлшерімен ерекшеленеді, бұл ет тапшылығы жағдайында өте маңызды.
Күріш ғарыштық колонияларда өсіру үшін жасалған: Айда немесе Марста, сондай-ақ Жердің қиын жағдайларында (шөлдерде, Арктикада немесе жабық базаларда). Ғалымдар Жердегі жасанды микрогравитация жағдайында жұмыс істеу ғарыштағы қымбат эксперименттерге қарағанда жақсы нәтижелер беретініне назар аударады.
Италия ғалымдары «Ай күріші» жобасы аясында жаңа күріш сортын шығарды, бұл жоба 4 жыл бойы жүргізіліп келеді. Алғашқы нәтижелер 9 ай жұмыс істегеннен кейін ұсынылды. Жаңа сорт Милан, Рим (Ла Сапиенца) және Неаполь (Федерико II атындағы) университеттерінің үш күш-жігерімен, Италияның ғарыш агенттігінің қолдауымен жасалды. Өсімдік шамалы, биіктігі 10 см дейін, бірақ жоғары өнімділігімен және ақуыздың көп мөлшерімен ерекшеленеді, бұл ет тапшылығы жағдайында өте маңызды.
Күріш ғарыштық колонияларда өсіру үшін жасалған: Айда немесе Марста, сондай-ақ Жердің қиын жағдайларында (шөлдерде, Арктикада немесе жабық базаларда). Ғалымдар Жердегі жасанды микрогравитация жағдайында жұмыс істеу ғарыштағы қымбат эксперименттерге қарағанда жақсы нәтижелер беретініне назар аударады.
Жаңа Зеландияның 16 әкімшілік аймағы:
1. Нортленд (Northland)
2. Окленд (Auckland)
3. Вайкато (Waikato)
4. Бэй оф Пленти (Bay of Plenty)
5. Гисборн (Gisborne)
6. Хоукс Бэй (Hawke's Bay)
7. Таранаки (Taranaki)
8. Манавату-Вангануи (Manawatu-Wanganui)
9. Веллингтон (Wellington)
10. Тасман (Tasman)
11. Нельсон (Nelson)
12. Марлборо (Marlborough)
13. Уэст Коуст (West Coast)
14. Кантебери (Canterbury)
15. Отаго (Otago)
16. Саутленд (Southland)
1. Нортленд (Northland)
2. Окленд (Auckland)
3. Вайкато (Waikato)
4. Бэй оф Пленти (Bay of Plenty)
5. Гисборн (Gisborne)
6. Хоукс Бэй (Hawke's Bay)
7. Таранаки (Taranaki)
8. Манавату-Вангануи (Manawatu-Wanganui)
9. Веллингтон (Wellington)
10. Тасман (Tasman)
11. Нельсон (Nelson)
12. Марлборо (Marlborough)
13. Уэст Коуст (West Coast)
14. Кантебери (Canterbury)
15. Отаго (Otago)
16. Саутленд (Southland)
Түркияның Балыкесир провинциясында магнитудасы 4,5 балдық жер сілкінісі болды
Балықесир провинциясының Сындыргы ауданында жергілікті уақытпен 11:58-де магнитудасы 4,5 балдық жер сілкінісі болды.
Түркияның Төтенше жағдайлар және апаттар басқармасының (AFAD) мәліметінше, дүмпу ошағы 7,14 шақырым тереңдікте орналасқан.
Жапонияда жер сілкінісінен кейін цунами дабылы жарияланды
Жапонияның солтүстік-шығыс жағалауында магнитудасы 6,7 жер сілкінісі тіркелді. Жапония метеорологиялық агенттігінің хабарлауынша, дүмпу Ивате аймағында магнитудасы 6,9-ға дейін жетіп, кей аймақтарда цунами толқынын тудырған.
Қазіргі уақытта жарақат алғандар немесе материалдық залал туралы ақпарат жоқ.
Балықесир провинциясының Сындыргы ауданында жергілікті уақытпен 11:58-де магнитудасы 4,5 балдық жер сілкінісі болды.
Түркияның Төтенше жағдайлар және апаттар басқармасының (AFAD) мәліметінше, дүмпу ошағы 7,14 шақырым тереңдікте орналасқан.
Жапонияда жер сілкінісінен кейін цунами дабылы жарияланды
Жапонияның солтүстік-шығыс жағалауында магнитудасы 6,7 жер сілкінісі тіркелді. Жапония метеорологиялық агенттігінің хабарлауынша, дүмпу Ивате аймағында магнитудасы 6,9-ға дейін жетіп, кей аймақтарда цунами толқынын тудырған.
Қазіргі уақытта жарақат алғандар немесе материалдық залал туралы ақпарат жоқ.
🔥1
🌨️ 10 қарашаға арналған ауа райы болжамы
«Қазгидромет» мәліметінше, Қазақстанның басым бөлігінде жауын-шашын болады. Солтүстік, шығыс және орталық өңірлерде көктайғақ пен боран күтіледі. Кей жерлерде тұман түсіп, жел күшеюі мүмкін.
▪️ Астана: қар, боран, көктайғақ.
Температура: түнде −3…−5 °C, күндіз −3…−5 °C.
▪️ Алматы: Ауа райы құбылмалы, жауын-шашынсыз.
Температура: түнде 0…+2 °C, күндіз +7…+9 °C.
▪️ Шымкент: Ауа райы құбылмалы, жаңбыр.
Температура: түнде +1…+3 °C, күндіз +12…+14 °C.
«Қазгидромет» мәліметінше, Қазақстанның басым бөлігінде жауын-шашын болады. Солтүстік, шығыс және орталық өңірлерде көктайғақ пен боран күтіледі. Кей жерлерде тұман түсіп, жел күшеюі мүмкін.
▪️ Астана: қар, боран, көктайғақ.
Температура: түнде −3…−5 °C, күндіз −3…−5 °C.
▪️ Алматы: Ауа райы құбылмалы, жауын-шашынсыз.
Температура: түнде 0…+2 °C, күндіз +7…+9 °C.
▪️ Шымкент: Ауа райы құбылмалы, жаңбыр.
Температура: түнде +1…+3 °C, күндіз +12…+14 °C.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Альп тауларындағы мұздықтардың соңғы 1 және 1,5 ғасыр ішінде жылдам әрі қарқынды жойылып бара жатқаны көрсетілген видеоанимация.
Еуропада жаз айларында жиі болып жатқан қорқынышты қуаңшылықтардың бар екенін осы бір ғана бейнетаспа да «айтып» тұр.
Еуропада жаз айларында жиі болып жатқан қорқынышты қуаңшылықтардың бар екенін осы бір ғана бейнетаспа да «айтып» тұр.
🌧️ 11 қарашаға арналған ауа райы болжамы
«Қазгидромет» мәліметінше, сейсенбі күні Қазақстанның басым бөлігінде қар және жаңбыр жауады. Елдің 15 өңірінде дауылды ескерту жарияланды. Жалпы республика аумағында желдің күшеюі, тұман және көктайғақ күтіледі.
▪️ Астана: Ауа райы құбылмалы, қар, көктайғақ, боран. Температура: түнде −1…−3 °C, күндіз 0…+2 °C.
▪️ Алматы: Бұлтты, жауын-шашынсыз, тұман. Температура: түнде +1…+3 °C, күндіз +8…+10 °C.
▪️ Шымкент: Бұлтты, жауын-шашынсыз. Температура: түнде 0…+2 °C, күндіз +13…+15 °C.
«Қазгидромет» мәліметінше, сейсенбі күні Қазақстанның басым бөлігінде қар және жаңбыр жауады. Елдің 15 өңірінде дауылды ескерту жарияланды. Жалпы республика аумағында желдің күшеюі, тұман және көктайғақ күтіледі.
▪️ Астана: Ауа райы құбылмалы, қар, көктайғақ, боран. Температура: түнде −1…−3 °C, күндіз 0…+2 °C.
▪️ Алматы: Бұлтты, жауын-шашынсыз, тұман. Температура: түнде +1…+3 °C, күндіз +8…+10 °C.
▪️ Шымкент: Бұлтты, жауын-шашынсыз. Температура: түнде 0…+2 °C, күндіз +13…+15 °C.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Гавайиде 36-шы Килауэа жанартау атқылауының эпизоды аяқталды, ол жергілікті уақыт бойынша 9 қарашада сағат 11:15-те басталған. АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) мәліметтері бойынша, белсенді фаза бес сағаттан аз уақытқа созылып, шамамен 16:16-да аяқталды.
Атқылау кезінде лава фонтандары ұлттық «Гавайи жанартаулары» саябағындағы Халемаʻумаʻу кратерінің түбіндегі екі вентиляциялық тесіктен 300–330 метр биіктікке дейін көтерілді. Лава көлемінің жалпы мөлшері 10–11 миллион куб ярдты (шамамен 8–9 миллион м³) құрады.
Обсерватория деректері бойынша, лава шығару орташа жылдамдығы секундына 650 куб ярдтан асты — бұл ағымдағы атқылау цикліндегі ең жоғары көрсеткіш. Лава ағындары кратердің түбінің шамамен 60–80%-ын жауып тастады.
Эпизод аяқталған кезде жанартау газдары айтарлықтай төмендеді, ал қалған лава баяу суып, қатая бастады.
Атқылау кезінде лава фонтандары ұлттық «Гавайи жанартаулары» саябағындағы Халемаʻумаʻу кратерінің түбіндегі екі вентиляциялық тесіктен 300–330 метр биіктікке дейін көтерілді. Лава көлемінің жалпы мөлшері 10–11 миллион куб ярдты (шамамен 8–9 миллион м³) құрады.
Обсерватория деректері бойынша, лава шығару орташа жылдамдығы секундына 650 куб ярдтан асты — бұл ағымдағы атқылау цикліндегі ең жоғары көрсеткіш. Лава ағындары кратердің түбінің шамамен 60–80%-ын жауып тастады.
Эпизод аяқталған кезде жанартау газдары айтарлықтай төмендеді, ал қалған лава баяу суып, қатая бастады.
Африка құрлығының өз аумағы түгелдей немесе басым бөлігі аралдарда орналасқан мемлекеттер:
Тұтастай аралда орналасқан мемлекеттер:
1. Мадагаскар — Үлкен арал, Африканың шығысында орналасқан.
2. Маврикий — Үнді мұхитындағы арал мемлекет.
3. Сейшель аралдары (Сейшелдер) — Африканың шығыс жағалауында, көптеген шағын аралдардан тұрады.
4. Комор аралдары — Африка мен Мадагаскар аралығында орналасқан архипелаг мемлекет.
5. Кабо-Верде (Жасыл мүйіс аралдары) — Атлант мұхитының шығысында, Батыс Африкадан алыс орналасқан.
6. Сан-Томе және Принсипи — Гвинея шығанағындағы екі негізгі аралдан тұратын ел.
Жартылай аралдық, бірақ континентпен байланысты аумаққа ие мемлекеттер:
7. Экваторлық Гвинея — елдің бір бөлігі материкте (Рио-Муни), бірақ астанасы Малабо орналасқан Биоко аралында.
Тұтастай аралда орналасқан мемлекеттер:
1. Мадагаскар — Үлкен арал, Африканың шығысында орналасқан.
2. Маврикий — Үнді мұхитындағы арал мемлекет.
3. Сейшель аралдары (Сейшелдер) — Африканың шығыс жағалауында, көптеген шағын аралдардан тұрады.
4. Комор аралдары — Африка мен Мадагаскар аралығында орналасқан архипелаг мемлекет.
5. Кабо-Верде (Жасыл мүйіс аралдары) — Атлант мұхитының шығысында, Батыс Африкадан алыс орналасқан.
6. Сан-Томе және Принсипи — Гвинея шығанағындағы екі негізгі аралдан тұратын ел.
Жартылай аралдық, бірақ континентпен байланысты аумаққа ие мемлекеттер:
7. Экваторлық Гвинея — елдің бір бөлігі материкте (Рио-Муни), бірақ астанасы Малабо орналасқан Биоко аралында.