Жылы температуралы Жаңа жыл

2025 жылдың соңында әдеттегіден әлдеқайда жылырақ Жаңа жыл аптасы күтілуде.
Жаңа жыл аптасында (29 желтоқсан – 5 қаңтар аралығы) ауа температурасы көпжылдық орташа климаттық көрсеткіштерден жоғары болады деп болжануда.

🌌 Полярлық шұғыла туралы 10 қызықты дерек

1️⃣ Полярлық шұғыла – Күннен келеді
Ол Күннен ұшып шыққан зарядталған бөлшектердің Жер атмосферасымен соқтығысуынан пайда болады.

2️⃣ Екі түрі бар
Солтүстік жартышарда – Аврора Бореалис,
Оңтүстік жартышарда – Аврора Аустралис деп аталады.

3️⃣ Түрлі түстері әр газға байланысты
🟢 Жасыл – оттек
🔴 Қызыл – жоғары биіктіктегі оттек
🔵🟣 Көк, күлгін – азот

4️⃣ 100–500 км биіктікте пайда болады
Шұғыла бұлтта емес, ғарышқа жақын қабатта жарқырайды.

5️⃣ Күн белсенділігі артса – шұғыла да күшейеді
Күндегі жарқылдар мен магниттік дауыл кезінде шұғыла алыстағы елдерден де көрінуі мүмкін.

6️⃣ Дыбыс шығарады деген болжам бар
Кейбір адамдар полярлық шұғыланы көргенде сыбдыр, шартылдаған дыбыс естігенін айтқан.

7️⃣ Ежелгі халықтар оны құпия белгі санаған
Скандинавтар – құдайлардың белгісі,
Солтүстік халықтар – рухтар биі деп сенген.

8️⃣ Басқа ғаламшарларда да бар
Юпитер, Сатурн, Уран мен Нептунда да аврора байқалады.

9️⃣ Ең жиі көрінетін елдер
Норвегия, Финляндия, Исландия, Канада, Аляска, Ресейдің солтүстігі.

🔟 Қазақстаннан да сирек көрінген
Күшті магниттік дауыл кезінде Қазақстанның солтүстік өңірлерінде әлсіз шұғыла байқалған.

Егер пост сізге ұнаған болса лайк басыңыз.

Қазақстанда Жаңа жыл алдында ауа райы күрт өзгереді

Алдағы күндері суық антициклонның орнын оңтүстіктен келетін жылы циклон басады. Оңтүстңк өңірлерде 30–31 желтоқсанда ауа температурасы 5–15° жетіп, күн күрт жылынады. Ал кей өңірде қар жауып, боран соғуы ықтимал.

Республика бойынша көктайғақ, тұман, желдің екпіні күшейеді. 30 желтоқсанда елдің солтүстігі мен орталығында, 30–31 желтоқсанда шығыс өңірлерде ауа температурасы күндіз 2° аяздан 3° жылуға дейін көтеріледі деп күтіледі. Республиканың оңтүстігінде 30–31 желтоқсанда ауа температурасы 5–15° жылуға жетеді.

🌍 Әлемдегі ең кішкентай 10 ел туралы қызықты деректер

🇻🇦 Ватикан

🔹 Ел аумағында қылмыс жасасаңыз, статистика бойынша әлемдегі ең қылмысты елге айналасыз
🔹 Өзінің банкоматында латын тілін таңдауға болады
🔹 Азаматтарының көбі – уақытша азамат (паспорт өмір бойына берілмейді)

🇲🇨 Монако

🔹 Ел аумағында бірде-бір шаруа қожалығы жоқ
🔹 Полицейлер саны қарапайым тұрғындардан көпке жуық
🔹 Түнде кей көшелерде кондиционер шуына заңмен тыйым салынған

🇳🇷 Науру

🔹 Елді 45 минутта автокөлікпен толық айналып шығуға болады
🔹 Халқының 90%-ы артық салмақты (әлемдегі рекорд)
🔹 Елде өзен де, көл де жоқ

🇹🇻 Тувалу

🔹 Ел аумағы кейде теңіз толқынымен бірге «жоғалып кетеді»
🔹 Кейбір үйлерде жер астынан теңіз суы шығады
🔹 Ел тұрғындары болашақта толық көшіп кету жоспарын жасап қойған

🇸🇲 Сан-Марино

🔹 Әскер саны – 80 адамнан аз, бірақ соғыс жариялау құқығы бар
🔹 Өз азаматтары шетелде көп туған (ел тым кішкентай)
🔹 Елде бірде-бір табиғи өзен жоқ

🇱🇮 Лихтенштейн

🔹 Елді теориялық түрде жеке адам сатып ала алады (бұрын ұсынылған)
🔹 Әскерін таратып жіберген, бірақ соғыс ресми түрде тоқтатылмаған
🔹 Түнде есіктердің көбі құлыпталмайды

🇲🇭 Маршалл аралдары

🔹 Кей аралдарда адам тұруға әлі тыйым салынған (радиация)
🔹 Жолдардың кей бөлігі бұрын ұшу-қону жолағы болған
🔹 Кей тұрғындарда ядролық сынақ салдары әлі байқалады

🇰🇳 Сент-Китс және Невис

🔹 Азаматтықты ақшаға сатып алуға болады
🔹 Елде екі арал бір мемлекет болса да, арақатынасы суық
🔹 Бұрын қант экспортымен байыған, қазір туризмге тәуелді

🇲🇻 Мальдив

🔹 Елде жердің өзі қолдан жасалған (аралдар толтырылып жатыр)
🔹 Президент бір кездері су астында үкімет отырысын өткізген
🔹 Зираттарда орын жетіспейді

🇲🇹 Мальта

🔹 Елде сол жақпен жүреді, бірақ континенталь Еуропада
🔹 Тұщы су өте тапшы – теңіз суын ішеді (тазартылған)
🔹 Әлемдегі ең көне жерасты ғибадатханалар осында

Егер пост сізге ұнаған болса лайк басыңыз.

30 желтоқсанға арналған ауа райы болжамы

Мектеп оқушысы 1,5 миллион жаңа ғарыш нысанын анықтады. Енді ол 250 000 доллар мен NASA-да қызметке ие болады.

Маттео Паз өз қолымен жасанды интеллект алгоритмін жасап, аяқталған NEOWISE миссиясының деректерін қайта талдады. Соның нәтижесінде ғалымдардың назарынан тыс қалған нысандарды — алыс квазарлардан бастап, жаңа жұлдыздар мен қара құрдымдарға дейін — анықтады.

Бұл зерттеуі үшін ол ғылыми байқауда 250 000 доллар көлеміндегі бас жүлдені жеңіп алды. Ал NASA басшылығы оны көпшілік алдында жұмысқа шақырып, қосымша бонус ретінде реактивті ұшақта ұшуды уәде етті.

Сары теңіз туралы қызықты 10 дерек 🌊

1️⃣ Атауының сыры
Сары теңіз атауы Хуанхэ (Сары өзен) әкелетін мол лайдан шыққан. Лай суға сарғыш түс береді.

2️⃣ Ең лайлы теңіздердің бірі
Бұл теңіздегі су құрамында әлемдегі ең көп шөгінділердің бірі бар, сондықтан суы жиі бұлдыр көрінеді.

3️⃣ Қытай мен Корея арасындағы теңіз
Сары теңіз Қытайдың шығыс жағалауы мен Корей түбегінің батысын бөліп тұр.

4️⃣ Өте таяз теңіз
Орташа тереңдігі небәрі 40–50 метр шамасында. Бұл оны әлемдегі ең таяз теңіздердің қатарына қосады.

5️⃣ Қайтымды тасқындар (отлив–прилив)
Кей жерлерде су деңгейі 8–9 метрге дейін өзгереді. Тасқын кезінде теңіз, қайту кезінде құрлық кеңейіп кетеді.

6️⃣ Жылдам жылынатын теңіз
Таяз болғандықтан Сары теңіз жазда тез қызады, қыста кей аймақтары қатып қалады.

7️⃣ Биологиялық өнімділігі жоғары
Лайлы су қоректік заттарға бай, сондықтан балық пен теңіз жәндіктері өте көп.

8️⃣ Тарихи шайқастар болған орын
Бұл теңіз маңында Қытай, Корея және Жапония арасында көптеген теңіз соғыстары өткен.

9️⃣ Қоршаған орта мәселелері
Өнеркәсіптік қалдықтар мен пластик қалдықтар теңіз экологиясына қауіп төндіруде.

🔟 Маңызды теңіз жолы
Сары теңіз – Шанхай, Тяньцзинь, Инчхон сияқты ірі порттарды байланыстыратын стратегиялық аймақ.

«Қазгидромет» 16 облыста дауылды ескерту жариялады

Бүгін және ертең Қазақстанның 16 облысында ауа райы қолайсыз болады. Синоптиктердің мәліметінше, суық антициклонның орнын оңтүстіктен келетін жылы циклон басып, соған байланысты қар, боран күтіледі.

Ақмола, Павлодар, Қарағанды және Ұлытау облыстарында жауын-шашын алдымен жаңбыр түрінде жауып, кейін қарға ұласады.

Елдің оңтүстігінде жаңбыр жауады, ауа температурасы +15°-қа дейін көтеріледі. Шығыста күндіз +3° шамасында болады.

Ел бойынша көктайғақ, тұман және желдің күшеюі болжанып отыр.

Қарағанды облысында 2 мыңға жуық көлік жолда қалды

Қарағанды облысында көктайғақ салдарынан 2 мыңға жуық автокөлік жолда қалды. Қазір республикалық маңызы бар 8, облыстық маңызы бар 3 жол учаскесі толықтай жабық.

Полицияның көмегімен Теміртауға 500, ал Ақмола облысының шекарасына дейін 1200-ден астам көлік жеткізілді. Жолдағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін 80 экипаж, 160 полиция қызметкері қызмет етуде.

Барлық бағытта қозғалысқа шектеу енгізілген.

🌍 Өзен атымен бірдей аталатын елдер

Кейбір мемлекеттер өз атауын дәл сол ел аумағынан ағатын ірі өзеннің атынан алған. Бұл – географиядағы сирек, бірақ өте қызықты құбылыс.

🔹 1. Нигер 🇳🇪
– Ел атауы Нигер өзенінен шыққан.
– Африкадағы ең маңызды өзендердің бірі, бірнеше ел арқылы ағады.

🔹 2. Конго 🇨🇬 / 🇨🇩
– Конго өзені атымен аталған.
– Әлемдегі ең терең өзендердің бірі.
– Өзен бойында екі мемлекет орналасқан.

🔹 3. Сенегал 🇸🇳
– Ел атауы Сенегал өзенінен алынған.
– Өзен Батыс Африкадағы маңызды су көзі.

🔹 4. Гамбия 🇬🇲
– Гамбия өзені елдің негізгі табиғи өзегі.
– Ел аумағы өзен аңғарымен созылып жатыр.

🔹 5. Парагвай 🇵🇾
– Ел атауы Парагвай өзенінен шыққан.
– Өзен елді шығыс және батыс бөлікке бөледі.

🔹 6. Уругвай 🇺🇾
– Уругвай өзені атымен аталған.
– Аргентинамен табиғи шекара қызметін атқарады.

🔹 7. Суринам 🇸🇷
– Ел атауы Суринам өзенімен байланысты.
– Өзендер елдің көлік және шаруашылық жүйесінің негізі.

📌 Қызықты дерек:
Өзендер ежелгі өркениеттердің қалыптасуына тікелей әсер еткен. Сондықтан кей мемлекеттер өзен атауын ел аты ретінде қабылдаған.

👍 Егер пост сізге ұнаған болса лайк басыңыз

#геодерек

Егер жауын-шашын мөлшері буға айналмаған, топыраққа сіңбеген және ағып кетпеген болса, миллиметрмен жауған жауын-шашыннан түзілген су қабатын көрсетеді. Сан тұрғысынан 1 миллиметр жауын-шашын – бұл 1 м2 жерге түсетін бір кг суға тең.

8 сынып География пәні "Географиялық қабықтың құрылымы мен құрамы" тақырыбына қрсымша материалдар топтамасы

Қытай ғарышқа екі жаңа спутникті сәтті ұшырды

Хайнань аралындағы Вэньчан ғарыш айлағынан «Шицзянь-29А» және «Шицзянь-29Б» спутниктері «Чанчжэн-7А» тасымалдаушы зымыраны арқылы ұшырылып, орбитаға сәтті шығарылды.

Жаңа спутниктер негізінен ғарыштағы нысандарды анықтауға арналған жаңа технологияларды сынақтан өткізу үшін пайдаланылмақ.

Ғарыштың иісі қандай?

Адам мұрын арқылы тыныс алған кезде, иіс сезу рецепторлары ауадағы молекулалармен өзара әрекеттесіп, біз белгілі бір иісті сеземіз.

Алайда шын мәнінде, ғарыш кеңістігінде бұл молекулаларды тасымалдайтын орта да, адамның оларды мұрын арқылы қабылдауына мүмкіндік беретін жеткілікті тығыз газ ортасы да жоқ.

Теориялық тұрғыда, егер адамның мұрнына молекулалар ағынын бағыттап «бомбалау» мүмкін болса, бәлкім қандай да бір иісті сезуге болар еді. Бірақ адам нөлдік қысым жағдайында өмір сүре алмайды. Ғарыштағы атомдар мен молекулалардың қозғалу жылдамдығы соншалықты жоғары, олар реакцияға түспей тұрып-ақ иіс сезу рецепторын жай ғана жойып жібереді.

Демек, ғарыштың иісі жоқ!

Құрметті оқырмандары!
Жаңа жыл әр шаңыраққа береке, әр жүрекке үміт, әр күнге қуаныш әкелсін.
Алдыңыздан ашылатын жолдар тек жақсылыққа бастасын,
арман-мақсаттарыңыз орындалып, еңбектеріңіздің жемісін көретін жыл болсын.

Білімге деген құштарлықтарыңыз артып,
ізденіс пен табыс қатар жүрсін.
Отбастарыңыз аман, денсаулықтарыңыз мықты болсын!

Жаңа жыл құтты болсын!
Бірге өсіп, бірге дамитын, мағыналы жыл болғай!

Мұхиттық аралдар, Австралия, Жаңа Зеландия, Ресейдің шығыс бөлігі, шығыс және оңтүстік-шығыс Азия елдері Жаңа жылды күтіп алды.