🏗️ Орталық Азияда тәуелсіздік жылдарында салынған 10 заманауи нысан

Тәуелсіздік алғаннан кейін Орталық Азия елдері қарқынды дамып, сәулетімен көз тартатын бірегей заманауи нысандарды бой көтертті. Бұл ғимараттар тек инфрақұрылымдық маңызға ие емес, сонымен қатар елдердің жаңа келбеті мен даму жолын айқындайтын символға айналды.

🔹 1. Ашхабад халықаралық әуежайы (Түрікменстан)
Қанат жайған қыран пішініндегі ерекше әуежай – әлемдегі ең заманауи әуежайлардың бірі.

🔹 2. Байтерек монументі (Қазақстан, Астана)
Тәуелсіз Қазақстанның символына айналған сәулет туындысы.

🔹 3. Хазрати Имам кешені (Өзбекстан, Ташкент)
Заманауи үлгіде жаңғыртылған рухани-мәдени орталық.

🔹 4. Душанбе ту тұғыры (Тәжікстан)
Ұзындығы бойынша әлемдегі ең биік тулардың қатарында.

🔹 5. Астана ЭКСПО қалашығы (Қазақстан)
Болашақ энергиясына арналған инновациялық кешен.

🔹 6. Тәуелсіздік сарайы (Қазақстан, Астана)
Мемлекеттік және халықаралық деңгейдегі маңызды іс-шаралар өтетін нысан.

🔹 7. Ала-Тоо алаңының жаңартылған кешені (Қырғызстан, Бішкек)
Елдің басты алаңы заманауи сипатқа ие болды.

🔹 8. Ұлттық кітапхана (Өзбекстан, Ташкент)
Білім мен мәдениеттің жаңа орталығы.

🔹 9. Түрікменбашы порт кешені (Түрікменстан)
Каспий теңізіндегі ірі заманауи көлік-логистикалық хаб.

🔹 10. Саманидтер сарайының заманауи үлгідегі ғимараттары (Тәжікстан)
Ұлттық нақыш пен қазіргі сәулетті үйлестірген нысандар.

✨ Бұл нысандар Орталық Азия елдерінің тәуелсіздік жылдарындағы жетістігі мен болашаққа деген сенімін көрсетеді.

Бүгін қаңтар айында өтетін ҰБТ басталды, ол 10 ақпанға дейін жалғасады.

187 мыңға жуық адам ҰБТ-ға қатысуға өтініш берді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 20 мыңға көп.

Олардың 75,2% пайызы қазақ тілінде, 24,6% пайызы орыс тілінде, 189 адам ағылшын тілінде тестілеуден өтуге өтініш білдірді.

#жаратылыстану

Күнделікті өмірдегі химиялық айналымдар (жеңіл мысалдар)

Шайға қант салу 🍵
Қант суда еріп кетеді. Бұл – заттың күйі өзгеретін, күнде көретін химияға жақын үдеріс.

Нан пісіру 🍞
Пеште қамыр қызғанда жаңа дәм, иіс пайда болады – бұл химиялық реакция нәтижесі.

Жұмыртқа қуыру 🍳
Шикі жұмыртқа қатаяды, кері өзгермейді. Бұл – есте оңай қалатын химиялық өзгеріс.

Алманың қарайып кетуі 🍎
Кесілген алма ауада тұрып қарайады – бұл оттекпен әрекеттесу (тотығу).

Темірдің тот басуы 🔩
Велосипед, қақпа, шеге тот басады – оқушылар күнде көреді.

Газ плитасын жағу 🔥
Газ жанғанда жылу мен жарық шығады – таза химиялық реакция.

Сүттің ашуы 🥛
Үйде тұрған сүттің ашып кетуі – химиялық өзгеріс.

Тыныс алу 😮‍💨
Біз оттекті жұтып, көмірқышқыл газын шығарамыз – ағзадағы химиялық айналым.

Өсімдікті суару 🌱
Өсімдік суды, көмірқышқыл газын пайдаланып өседі (фотосинтез).

Қоқыстың шіруі 🍂
Ауладағы жапырақтар уақыт өте шіріп, топыраққа айналады.

Күнтізбелік қыстың басталуымен Қазақстан тұрғындарын ауа райы жылы болып қуантты. Алдағы күндері ол өз құқықтарын айқын сездіреді: Жаңа Жер аудандарынан Қазақстан аумағына суық антициклон жылжып келеді. Ол республика аумағы арқылы жылдам қозғалып, алдымен солтүстік өңірлерде, кейін еліміздің басқа аймақтарында ауа температурасының айтарлықтай төмендеуіне әкеледі.
14 қаңтарда солтүстік, 15 қаңтарда шығыс өңірлерде түнгі уақытта ауа температурасы 30–38 градус аязға дейін төмендейді. Қатты аязға қарамастан, антициклонның жылдам жылжуы желдің күшеюіне себеп болады: елдің солтүстік жартысында кейбір аудандарда жел екпіні секундына 28 метрге дейін жетеді.

15 қаңтарға ауа райы болжамы

#ауарайы

Ауа райы: аяз күшейді

Шығыста қытымыр аяз. Бүгін түнде өңірдің кей аудандарында сынап бағанасы 42 градусқа дейін төмендеді.

Елдің солтүстігінде аяз қысты. Қазір арқада 38 градус. Астанада бірінші ауысымдағы мектеп оқушылары мен колледждің 1-2 курс студенттері сабақты онлайн оқиды. Сондай-ақ, бірнеше өңірде дауылды ескерту жарияланды.

Түркістан облысында қар аралас жаңбыр жаууы ықтимал.
Алматы облысында боран болады.
Батыста жол қозғалысы шектелді.

🦢«Алтын-Емел» ұлттық паркінде қыстап қалған аққулар байқалды

«Алтын-Емел» ұлттық паркінде қыс мезгілінде сыбырлақ аққулар тіркелді.

Әдетте жылы жаққа қоныс аударатын құстың қысты осы өңірде өткізуі - сирек кездесетін құбылыс.

Мамандар мұны климаттың жұмсаруы және су айдындарының қатпай сақталуымен байланыстырып отыр.

Мықты жер сілкінісі Пакистанді “қалқытты”

Геологиялық қызметтің (АҚШ) хабарлауынша, Пакистанның солтүстігінде магнитудасы 5,6 жер сілкінісі тіркелді.

Сілкініс 19 қаңтарда Гринвич уақытымен 06:21-де орын алды.

Жарақат алғандар мен зардаптар туралы ақпарат келіп түскен жоқ.

Пакистандық метеорологиялық департамент жер сілкінісінің магнитудасын 5,8 деп бағалады. Жер астындағы дүмпулер Гилгит-Балтистан, Пешавар провинциялары мен Хайбер-Пахтунхваға жақын аудандарда сезілді.

Пакистан бірден үш ірі тектоникалық плита — Араб, Үнді және Еуразия плиталарының түйіскен жерінде орналасқан. Олардың өзара әрекеттесуі ел аумағында бес сейсмикалық белдеуді қалыптастырады. Көптеген жарықтардың қиылысуы салдарынан өңірде тектоникалық процестер жиі жүреді, бұл Пакистанді ең сейсмикалық қауіпті аймақтардың біріне айналдырады.

Бір тәуліктен астам уақыт бойы Жер ғаламшары Күн плазмасының әсерінде қалып отыр.

Соңғы сағаттарда да Жерде 7 баллдық магниттік дауылдың күшеюі байқалуда.

Австралия 5 млн баланың аккаунтын өшірді

Австралияда 16 жасқа дейінгі балаларға әлеуметтік желіге тыйым салу туралы заң күшіне енгелі 5 миллионға жуық жасөспірімнің аккаунты бұғатталып, жабылды.

Жаңа заң әлеуметтік желілерге кәмелетке толмағандар үшін қолжетімділікті шектеуге міндеттейді. Талаптарды орындамаған платформаларға 50 млн долларға дейін айыппұл салынады. Әлемдік қауымдастық, оның ішінде Франция мен АҚШ Австралияның осы бағыттағы тәжірибесін ел ішінде пайдалануға ниетті екен.

#колибри

Колибри туралы қызықты 10 дерек

1. Колибри – артқа қарай ұша алатын жалғыз құс.

2. Оның қанаты секундына 50–80 ретке дейін қағылады.

3. Колибридің жүрегі минутына 1200 ретке дейін соға алады.

4. Ол қалықтап тұрып (бір орында) ұша алады.

5. Колибридің негізгі қорегі – гүл шырыны (нектар).

6. Кейбір колибрилер күн сайын өз салмағына тең қорек жейді.

7. Колибридің тілі өте ұзын және түтікше тәрізді.

8. Ең кішкентай құс – ара колибри (салмағы шамамен 2 грамм).

9. Колибрилердің қауырсындары жарыққа байланысты түсін өзгертеді.

10. Колибри ұйқы кезінде энергия үнемдеу үшін дене температурасын төмендетеді.

Қытайда қатты қар жауған кездерде ағаштарды осындай тәсілмен қардан тазартады екен. Бұл әдіс ағаштардың құлап кетуінің алдын алуға көмектеседі.