Web Mercator — ko'plab veb xaritalarda ishlatiladigan proyeksiya. Dunyoni kvadrat xaritaga aylantirishi tile tizimi uchun qulay, lekin ekvatordan uzoqlashgan sari maydon va masofa buzilishi ortadi.
Nega Grenlandiya xaritada Afrika bilan deyarli teng ko'rinadi? EPSG:4326 va EPSG:3857 nimasi bilan farq qiladi? Xaritada ko'rsatilgan metr har doim haqiqiy metrmi?

Maqolada kenglik bo'yicha masshtab buzilishi va Toshkent misolidagi hisoblar tushuntirilgan. Ma'lumotni saqlash, xaritada ko'rsatish va maydon o'lchash uchun CRS tanlash alohida ko'rsatilgan.

📖 Maqolani o'qish

@geoaxborotuz

Xarita tile'lari— veb xaritani tashkil etuvchi kvadrat bo'lak. Brauzer butun dunyoni bir yo'la yuklamaydi: faqat ekrandagi hududga kerakli tile'larni olib, yonma-yon joylashtiradi.
Nega har keyingi masshtab darajasida tile'lar soni to'rt baravar oshadi? {z}/{x}/{y} manzili nimani bildiradi? XYZ bilan TMS adashtirilsa, xarita nega noto'g'ri yig'iladi?
Maqolada tile'lar piramidasi, qatorlarni sanash yo'nalishi va Toshkent uchun tile manzili rasmlar bilan izohlangan. Piksel o'lchami jadvali hamda rastr va vektor tile farqi ham berilgan.

📖 Maqolani o'qish

@geoaxborotuz

Yangi uchirilgan Sentinel-3C sunʼiy yoʻldoshi Yerdan olingan dastlabki tasvirlarini uzatdi

Yevropa kosmik agentligi (ESA) Copernicus dasturining yangi aʼzosi — Sentinel-3C sunʼiy yoʻldoshidan olingan ilk kosmik tasvirlarni rasman namoyish etdi.
Yangi apparat orbitada uzoq yillar xizmat qilgan Sentinel-3A oʻrnini egallab, Sentinel-3B bilan juftlikda uzluksiz global monitoringni davom ettiradi.

Bortdagi asosiy sensorlar va ularning vazifasi:
▫️ OLCI (21 spektral kanalli optik sensor): Suv havzalaridagi xlorofill miqdori (suv gullashi), loyqalik va quruqlikdagi vegetatsiya holatini baholaydi;
▫️ SLSTR (Radiometr): Yer yuzasi va suv havzalari haroratini (LST / SST) yuqori aniqlikda oʻlchash hamda oʻrmon yongʻinlarini aniqlashga xizmat qiladi;
▫️ SRAL (Radar altimetr): Dengizlar, yirik koʻllar, suv omborlari va daryolar sathi balandligini santimetr aniqligida qayd etadi.

💡 Mutaxassislar uchun: Sentinel-3C kalibrlash bosqichidan oʻtgach, uning maʼlumotlari Copernicus Data Space Ecosystem va Google Earth Engine kataloglarida issiqlik anomaliyalari, qurgʻoqchilik hamda suv resurslarini tahlil qilish uchun bepul ochiladi.

🔗 Rasmiy manba: ESA — Sentinel-3C returns its first views of Earth

Telegram | Youtube | GeoInfo.Uz | Geoaxborot.uz

Geoma'lumotlar bazasi — qatlamlar, jadvallar, ular orasidagi aloqalar va qoidalarni yagona tuzilmada saqlaydigan tizim. U oddiy fayllar papkasidan farqli ravishda ma'lumotning tuzilishi, sifati va kim tomonidan o'zgartirilishini ham boshqaradi.

Nega obyekt nomini kalit sifatida ishlatish xavfli? Bitta uchastkaga ko'p tekshiruv qanday bog'lanadi? Mavjud bo'lmagan uchastkaga ishora qiluvchi yozuvni baza qanday to'xtatadi?

Maqolada baza tarkibi, identifikatorlar va 1→ko'p aloqa, yaxlitlik qoidalari, tranzaksiya va ko'p foydalanuvchili ish rasmlar bilan izohlangan. Bazani loyihalash va sinovdan o'tkazish tartibi ham berilgan.

📖 Maqolani o'qish

@geoaxborotuz

⏳ Chegirma tugashiga 2 kun qoldi

«Geoaxborot tizimlari va QGIS asoslari» kursi — 800 000 600 000 so'm. Chegirma 24-oktyabr, 23:59 gacha.

✅ Kursning 3 ta bo'limi tayyor:
• Kursga kirish
• GAT bilan tanishuv — GAT nima, komponentlari, atamalar lug'ati, test
• QGIS bilan tanishuv — QGIS'ni o'rnatish, interfeys va birinchi loyiha, test

Kurs sahifasida «Bepul ko'rish» bilan darslardan birini ko'rib chiqishingiz mumkin.

📚 QGIS dasturini mustaqil o'rganish uchun eng zo'r bepul va rasmiy kitoblar!

Agar siz Geografik Axborot Tizimlari (GIS) sohasida professional bo'lmoqchi bo'lsangiz, quyidagi kitoblar va qo'llanmalar sizga yordam beradi. Hammasi mutlaqo bepul va qonuniy (Open Access):

1️⃣ QGIS Rasmiy O'quv Qo'llanmasi — Boshlang'ichdan professional darajagacha bo'lgan barcha mavzular jamlangan asosiy qo'llanma.
🔗 Havola: https://docs.qgis.org/latest/en/docs/training_manual/index.html

2️⃣ A Gentle Introduction to GIS — GIS sohasiga endi kirib kelayotganlar uchun eng sodda qo'llanma (PDF formatida).
🔗 Havola: https://docs.qgis.org/3.40/pdf/en/QGIS-3.40-GentleGISIntroduction-en.pdf

3️⃣ QGIS Tutorials and Tips — Real keyslar va loyihalar ustida ishlash uchun amaliy qo'llanmalar to'plami.
🔗 Havola: https://www.qgistutorials.com/en/docs/learning_resources.html

Do'staringizga ham ulashing! 🌍

NASA Yer yuzasining uzluksiz 3D xaritasini yaratuvchi yangi avlod CASALS LiDAR tizimini taqdim etdi

NASA Goddard kosmik parvozlar markazi muhandislari orbitadan Yer relefi va oʻrmon qoplamini uch oʻlchamli (3D) xaritaga tushiruvchi yangi CASALS (Concurrent Artificially-intelligent Spectrometry Lidar System) lazer tizimini sinovdan oʻtkazmoqda.

Texnologiya anʼanaviy kosmik LiDARʼlardan nimasi bilan farq qiladi?
▫️ Chiziqdan — uzluksiz tasvirga: Hozirgi kosmik lazerlar (masalan, ICESat-2 yoki GEDI) Yer yuzasini faqat tor chiziqlar boʻylab oʻlchab, orada katta boʻshliqlar qoldiradi. CASALS esa 1040 nm diapazonda 256 ta toʻlqin uzunligini difraksion panjara orqali yoʻnaltirib, keng va uzluksiz 3D yoʻlakni (swath) skanerlaydi;
▫️ Mexanik koʻzgularsiz dizayn: Harakatlanuvchi motorli oynalardan voz kechilgani sababli qurilma hajmi va vazni kichrayib, kosmosda buzilish xavfi keskin kamaydi;
▫️ 80% kvant samaradorligi (QE): Yuqori sezgir detektor qalin daraxt shoxlari ostidagi tuproq relefini ham 22 sm gorizontal aniqlikda (aviatsiya sinovida) ajrata oladi.

💡 Ahamiyati: Tizim 2027-yilda ASCENT kampaniyasi doirasida yakuniy parvozdan oʻtib orbitaga chiqarilgach, global DEM (raqamli balandlik modellari) va biomassa tahlilida yangi davrni boshlab beradi.

🔗 Rasmiy manba: NASA — CASALS Instrument Bridges Gaps in 3D Maps

Telegram | Youtube | GeoInfo.Uz | Geoaxborot.uz

Copernicus dasturi Sentinel-1 radar maʼlumotlarini qayta ishlashning yangi (v4.1.1) standartini ishga tushirdi

Yevropa kosmik agentligi (ESA) 2026-yil 21–22-oktabrdan boshlab Sentinel-1 (SAR — sintezlangan aperturali radar) sunʼiy yoʻldoshlarining Level-1 va Level-2 mahsulotlari uchun yangi Processing Baseline (4.1.1) algoritmini amaliyotga joriy etdi.

Asosiy texnik oʻzgarishlar:
▫️ Geolokatsiya aniqligi: Stripmap (SM) rejimidagi tasvirlarda masofa boʻyicha kuzatilgan geolokatsiya ogʻishlari (anomaliyalari) toʻliq bartaraf etildi;
▫️ DEM va orbita metamaʼlumotlari: Endilikda qayta ishlashda foydalanilgan raqamli relef modeli (DEM) turi hamda orbita maʼlumotlari sifati toʻgʻridan-toʻgʻri fayl manifestida (metadata) qayd etiladi;
▫️ Radiochastota xalaqitlari (RFI) filtri: Level-2 mahsulotlarida radioxalaqitga uchragan hududlar oʻchirib tashlanmasdan, maxsus sifat bayrogʻi (flag) bilan belgilanadi hamda TOPS cross-spectra hisoblashda yorqin obyektlar xatosi kamaytirildi.

💡 Mutaxassislar uchun: Interferometriya (InSAR), yer choʻkishi va tuproq namligini tahlil qiluvchilar yangi yuklanayotgan radar tasvirlarida yuqoriroq geometrik aniqlikka ega boʻladilar.

🔗 Rasmiy manba: Copernicus — Sentinel-1 New Processing Baseline

Telegram | Youtube | GeoInfo.Uz | Geoaxborot.uz

Bulutli ob-havoda ham hosil yigʻib olingan sanani aniqlash: Sentinel-1 SAR va openEO asosida yangi Python yechimi taqdim etildi

Copernicus Data Space Ecosystem (CDSE) jamoasi katta maydonlarda qishloq xoʻjaligi ekinlari qachon oʻrib-yigʻib olinganini Sentinel-1 radar maʼlumotlarining interferometrik kogerentligi (SAR Coherence) orqali avtomatik aniqlovchi yangi openEO + Python ishlanma namunasini (Jupyter Notebook) eʼlon qildi.

Ushbu texnologiya qanday ishlaydi?
▫️ Bulutlardan mustaqil tahlil: Kuzgi yigʻim-terim mavsumida optik sunʼiy yoʻldoshlar (Sentinel-2) bulutlar sababli koʻpincha yaroqsiz boʻladi. Sentinel-1 (VH-polyarizatsiya) radar toʻlqinlari esa bulutlardan oʻtib, dala strukturasining (oʻsimlikdan — ochiq tuproqqa oʻtish) oʻzgarishini aniq qayd etadi;
▫️ Yuklab olmasdan hisoblash (Cloud Processing): Terabaytlab hajmdagi radar tasvirlarini kompyuterga yuklab olish shart emas — ogʻir interferometrik hisob-kitoblar sentinel1_sar_coherence jarayoni orqali openEO bulutli serverida bajariladi;
▫️ Python va xarray integratsiyasi: Tayyor boʻlgan kichik hajmdagi NetCDF fayl Python (xarray) muhitida z-score algoritmi yordamida tahlil qilinib, har bir kontur boʻyicha oʻrim-yigʻim sanalari xaritasi shakllantiriladi.

💡 Mutaxassislar uchun: Tayyor Jupyter Notebook kodlari ochiq manbada joylangan boʻlib, uni Oʻzbekistonning gʻalla va paxta maydonlari monitoringiga bevosita moslashtirish mumkin.

🔗 Rasmiy manba: Copernicus — Detect Harvest Timing with Sentinel-1 SAR Coherence

Telegram | Youtube | GeoInfo.Uz | Geoaxborot.uz

📘 Fazoviy ma'lumot sifati va metama'lumot

Fazoviy ma'lumot sifati — qatlamning belgilangan vazifaga qanchalik mosligini ko'rsatadi. Metama'lumot esa uning manbasi, sanasi, koordinata tizimi, usuli va sifatini hujjatlashtiradi.
Xaritada bir joyga zich to'plangan nuqtalar nega noto'g'ri bo'lishi mumkin? Eski bino qatlami geometrik jihatdan aniq bo'lsa ham qachon yaroqsiz bo'ladi?

Maqolada sifatning besh o'lchovi, to'g'rilik bilan takrorlanuvchanlik farqi va metama'lumot tarkibi xaritali rasmlar orqali tushuntirilgan. Tekshiruv usuli, qabul chegarasi va qolgan cheklovlarni qayd etish tartibi ham berilgan.

📖 Maqolani o'qish
@geoaxborotuz

Assalomu alayku hammaga

Yangi Kursimizda haqida oldinroq ma'lumot bergan edik

Kurs haqida geoinfo.uz saytidan ma'lumot topishingiz mumkin

Savollar bolsa saytdan ro'yxatdan o'tib qo'llab quvvatlash orqali biz bilan bog'lanishingiz mumkin

Bu kurs siz uchun qiziqmi? 🔥 bosamiz

Telegram | Youtube | GeoInfo.Uz | Geoaxborot.uz

Unda 3 kishi uchun bepul o'qish imkoniyatini beramiz

🎉 Tanlov yakunlandi — 3 emas, 17 g'olib!

«Geoaxborot tizimlar va QGIS asoslari» kursi bo'yicha tanlovda faollik shunchalik yuqori bo'ldiki, birinchi o'rinlar 15 daqiqada to'ldi. Shuning uchun bepul o'rinlarni 3 tadan 17 taga ko'paytirdik!

🏆 G'oliblar (kurs kabinetlarida allaqachon ochilgan):

1. Jasurbek Nasriddinov
2. Javohir Abduğanıyev
3. Bahodir Nazirov
4. Sarvarbek Kenesbekov
5. Siroj Jo'rayev
6. Maftuna Abdullayeva
7. Davron Omanov
8. Tillaxo'ja Xo'jayev
9. Sevinch Sirajaddinova
10. Abdullox G'ofurjonov
11. Jamshid Fattohov
12. Shoxrux Fayzullayev
13. Madina Abdukhoshimova
14. Laziz Majidov
15. Bobur Choriyev
16. Shohruh Abdullayev
17. Sardor Mavlonov

🎓 Barchangizni tabriklaymiz! Kursni boshlash uchun geoinfo.uz → Kabinet. Darslarni ketma-ket o'tib, oxirida sertifikat oling. Kirish 30 kun ochiq, shuning uchun o'qishni kechiktirmang 😉

🙏 Qatnashgan hammaga rahmat! Bu safar ulgurmaganlar ham xafa bo'lmang: yangi tanlov va chegirmalar shu yerda e'lon qilinadi.

Tez orada yana tanlov qilib 10 kishiga bepul kursdan foydalanish imkoniyatini taqdim qilamiz
Bu safar tasodifiy tanlab olamiz

📘 Topologiya va geometriya xatolari

Topologiya — xaritadagi obyektlar bir-biriga qanday tutashishi, kesishishi yoki ajralib turishini belgilovchi qoidalar. Ko'zga ko'rinmas darajadagi bo'shliq yoki ustma-ust tushish maydon hisobini va tarmoq tahlilini buzadi.
Nega ikki yer uchastkasi orasidagi ingichka yoriq muammo? Ekranda tegib turgan ikki yo'l bo'lagi nega marshrut bermaydi? Yopishtirish masofasi qanday tanlanadi?

Maqolada yaroqsiz geometriya, keng tarqalgan topologik xatolar va ularni tekshirib tuzatish tartibi kadastr misolida rasmlar bilan izohlangan.

📖 Maqolani o'qish

@geoaxborotuz