Bugun Prezident Shavkat Mirziyoyev Ko‘ksaroy qarorgohida sog‘liqni saqlash va farmatsevtika sohasi xodimlari bilan uchrashuv o‘tkazadi hamda Olimpiya shaharchasiga tashrif buyurib, Prezident Olimpiadasining ochilish marosimida ishtirok etadi.
—
Сегодня Президент Шавкат Мирзиёев проведет встречу с работниками сферы здравоохранения и фармацевтики, а также посетит Олимпийский городок, где примет участие в церемонии открытия Президентской Олимпиады.

Facebook|Instagram|X

Prezident Shavkat Mirziyoyevning tibbiyot va farmatsevtika sohasi xodimlari bilan uchrashuvi boshlandi. Davlatimiz rahbari ularni yaqinlashib kelayotgan kasb bayrami bilan tabriklab, mehnati uchun minnatdorlik bildirdi.

– Oilasining baxtini ko‘rish, halol mehnat qilib, orzulariga yetish, umrini mazmunli o‘tkazish uchun odamga, avvalo, sog‘liq kerak. Shu bois, inson salomatligini asrashni islohotlarimizning eng muhim yo‘nalishlaridan biri etib belgilaganmiz,

– dedi Prezidentimiz.

So‘nggi o‘n yilda mamlakatimizda 10 million aholiga xizmat ko‘rsatadigan yangi poliklinika va shifoxonalar ishga tushdi, 58 ming shifo o‘rni yaratildi. Zamonaviy shifoxonalar ko‘payib, xususiy sektorga keng imkoniyat berilgani tufayli tibbiy xizmatlar hajmi uch karra oshdi.

Ilgari chet elda amalga oshirilgan tug‘ma yurak nuqsonlari, a’zolar transplantatsiyasi, robot jarrohligi va bosh miyadagi murakkab jarrohlik amaliyotlari kabi yuzdan ziyod xizmatlar bugun mamlakatimizda bajarilmoqda.

Prezidentimiz bu natijalarda tibbiyot xodimlarining bilim va mahorati hal qiluvchi o‘rin tutayotganini qayd etdi.

Facebook|Instagram|X

Tibbiyotni raqamlashtirish bo‘yicha ishlar xususiy klinikalar va dorixonalarni ham qamrab olmoqda.

– Yaqinda bu tizimni sun’iy intellekt imkoniyatlari bilan yanada boyitib, shifokor va hamshiralarning haqiqiy ko‘makchisiga aylantiramiz,

– dedi davlatimiz rahbari.

Farmatsevtika tovarlarining 70 foizini ichki imkoniyatlar hisobidan qoplash maqsad qilingan. Shu bois, so‘nggi yillarda 1 milliard dollarlik 330 ta yangi quvvat ishga tushirildi.

“Toshkent biofarm siti” klasteri, Andijon, Namangan, Jizzax va Toshkent viloyatida farmatsevtika erkin iqtisodiy zonalari tashkil etildi. Ularda 1 milliard 200 million dollarlik loyihalar amalga oshirilmoqda.

Facebook|Instagram|X

Prezidentimiz tibbiyot va farmatsevtika sohasidagi o‘zgarishlarda 800 mingdan ziyod xodimning munosib hissasi borligini ta’kidladi.

Yaqinda soha fidoyilarining bir guruhini davlat mukofotlari bilan taqdirlash haqida farmon imzolandi. Ular orasida tibbiyot xodimlari bilan birga tadbirkorlar va xorijlik hamkorlar ham bor.

Uchrashuvda mamlakatimiz yetakchisi davlat mukofotlarini o‘z egalariga tantanali ravishda topshirdi.

Inson salomatligini asrash, ilg‘or ilmiy ishlanmalar va davolash usullarini joriy etishda barchaga o‘rnak bo‘layotgan tibbiyot xodimlari uchun alohida davlat mukofotini ta’sis etish tashabbusi ham ilgari surildi. U buyuk bobomiz Ibn Sino nomi bilan ataladi.

Facebook|Instagram|X

– Doim aytaman, birlamchi bo‘g‘in qancha yaxshi ishlasa, xalqimiz shuncha sog‘lom bo‘ladi,

– dedi Prezidentimiz.

Shu maqsadda 28 ta tumanda birlamchi tibbiy yordam sifatini oshirish bo‘yicha yangi tizim sinovdan o‘tkazildi. Ushbu tumanlarda 7 million aholi oilaviy shifokorlarga nomma-nom biriktirildi, ikki tomonning vazifa va majburiyatlari o‘zaro bitimda belgilandi.

Yangi laboratoriyalar ishga tushirilib, shifokor va hamshiralar o‘qitildi, “bemor marshruti” ishlab chiqildi. Bu poliklinikalarga aholi ishonchini oshirdi. Kafolatlangan paket doirasida ambulator bemorlarga 69 turdagi dori vositasi bepul berilmoqda.

Birlamchi bo‘g‘inda samara bergan ushbu model kelasi yildan yana 100 ta tumanda yo‘lga qo‘yiladi.

Facebook|Instagram|X

Prezidentimiz oshqozon, yo‘g‘on ichak, prostata bezi va o‘pka saratonini erta aniqlash ishlari Samarqanddan boshlanib, 2028-yildan barcha hududlarda joriy etilishini ma’lum qildi. Bunga yiliga 700 milliard so‘m ajratiladi.

Qandli diabet, sil, yurak-qon tomir kasalliklari, ayollardagi o‘smalar hamda bolalardagi onkogematologik xastaliklarni erta aniqlash dasturlari ham davom ettiriladi.

Andijon, Farg‘ona, Namangan, Samarqand va Toshkent shahrida infarkt va insultni erta aniqlash hamda davolash dasturi natijasida ushbu kasalliklardan erta o‘lim besh oyda 15 foizga kamaydi. Kasallik boshlanishidagi “oltin soat”da 855 nafar inson erta o‘lim va nogironlik asoratlaridan saqlab qolindi. Kelasi yil dasturga 280 milliard so‘m ajratilib, barcha tuman va shaharlar qamrab olinadi.

Aholi uchun kafolatlangan paket ham kengaytiriladi. Kelasi yil bepul dori vositalari turi 73 taga, tibbiy tekshiruvlar turi 36 taga yetkaziladi.

Facebook|Instagram|X

Davlatimiz rahbari sohada ta’lim, qurilish va sanitariya-gigiyena, bemorlar xavfsizligi hamda xodimlar madaniyatini qamrab oladigan “Yangi O‘zbekiston tibbiyot standartlari” joriy etilishini ma’lum qildi.

– Har qanday inson poliklinikaga kirganda, avvalo, ozodalikni, tartibni, madaniyatni ko‘rishi kerak,

– dedi Prezidentimiz.

Shu bois, birlamchi bo‘g‘in tibbiyot xodimlari bosqichma-bosqich maxsus kiyim-bosh bilan bepul ta’minlanadi.

Joriy yil ilk bor tuman bo‘g‘inidagi eng yaxshi shifokor va hamshira nominatsiyalari bo‘yicha viloyat tanlovlari o‘tkazilmoqda. G‘oliblar 30 million so‘mdan mukofotlanadi.

Kelasi yil rag‘bat yanada kuchaytiriladi: viloyat bosqichida g‘olib bo‘lgan 14 nafar shifokor elektromobil bilan taqdirlanadi. Sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qiladigan eng yaxshi o‘nta loyiha muallifiga 200 million so‘mdan grant beriladi.

Facebook|Instagram|X

– Qancha zamonaviy klinikalar qurmaylik, eng so‘nggi uskunalarni olib bermaylik, malakali xodimlarsiz natija bo‘lmaydi,

– dedi Prezidentimiz.

Bugun 11 ta davlat oliygohida yiliga 15 ming shifokor tayyorlanmoqda. Biroq bitiruvchilarning hammasi ham ishga kirgan birinchi kundan bemor bilan ishlashga tayyor emas.

– Boshqa sohada yosh xodim xato qilishi mumkin, ammo bo‘lg‘usi shifokorning bunga haqqi yo‘q. Chunki tibbiyot xodimining har bir harakati ortida inson hayoti turibdi,

– dedi davlatimiz rahbari.

Shu bois, kadrlar tayyorlash klinik amaliyot bilan bog‘lanadi. Kelasi yildan talabalar haftada uch kun bemor bilan ishlashni o‘rganadi, bitiruvchilar esa oxirgi o‘quv yilida to‘liq tibbiyot muassasasida amaliyot o‘taydi.

Bakalavriatni bitirgan hamshira va tibbiyot og‘asiga 1,5 million so‘m, magistraturani tugatganlarga 2,5 million so‘m qo‘shimcha ustama to‘lanadi. Oilaviy shifokorlik bo‘yicha tor soha mutaxassisiga ustama 5,5 million so‘m bo‘ladi.

Facebook|Instagram|X

Prezidentimiz 2027-yildan oliygohlarda tor soha mutaxassisligi bo‘yicha o‘qish – rezidentura bepul bo‘lishini ma’lum qildi. Talabalarga 3 million so‘m stipendiya to‘lanadi.

Yo‘nalishga qarab rezidentura ikki yildan besh yilgacha davom etadi. Oilaviy shifokorlik bo‘yicha o‘qish ikki yil, jarrohlik bo‘yicha esa besh yil bo‘ladi.

Oliygohlarga klinikalar bog‘lanib, “universitet klinikasi” tizimi joriy etilgan. Endi tibbiyotdagi ilmiy tadqiqotlarning 80 foizi oliygohlar klinikasida bo‘lishi kerakligi ko‘rsatib o‘tildi.

Tadqiqotlarda tashxis aniqligini oshirish, davolash samarasini yaxshilash va asoratlarni kamaytirishga e’tibor qaratiladi.

Facebook|Instagram|X

Kun sayin tibbiyotga yangi texnologiyalar, zamonaviy diagnostika va davolash usullari kirib kelmoqda.

– Tibbiyot xodimlari doim o‘z ustida ishlashi, yangiliklardan ortda qolmasligi kerak!

– dedi Prezidentimiz.

Shu bois, xodimlar malakasini oshirishga xususiy sektor faol jalb etiladi. Tibbiyot xodimlari qayerda malaka oshirishni o‘zlari mustaqil tanlaydi.

Birlamchi bo‘g‘in va tumanlardagi xodimlarning malaka oshirish xarajatlari to‘liq qoplanadi. Mazkur xarajatlarni davlat o‘z zimmasiga oladi.

Natijada tumanlarda ishlaydigan 130 ming tibbiyot xodimining har yili 100 milliard so‘m mablag‘i o‘zida qoladi.

Facebook|Instagram|X

– Aholi salomatligi bilan bog‘liq sohada aniq tartib, qat’iy nazorat bo‘lishi, bu faoliyat bilan faqat professionallar shug‘ullanishi kerak,

– dedi mamlakatimiz yetakchisi.

Tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tizimiga uzoq tayyorgarlik ko‘rildi, ilg‘or tajribalar o‘rganildi. Tizim kelasi yil 1-iyuldan yo‘lga qo‘yiladi.

Dastlabki bosqichda davlat ro‘yxatidan o‘tish ixtiyoriy bo‘ladi. 2030-yildan esa bu tartib majburiy tus oladi.

Ro‘yxatdan o‘tgan shifokor va farmatsevtlarning ish haqiga 7 million so‘mdan, hamshiralarga 3,5 million so‘mdan ustama to‘lanadi.

Mutasaddilarga sohada ta’lim sifati, kadrlar tayyorlash va malaka oshirish tizimining uzluksiz ishlashini ta’minlash topshirildi.

Facebook|Instagram|X

Prezidentimiz xususiy klinikalar soni 2017-yildagi 3,5 mingtadan 9 mingtadan ortiqqa yetganini qayd etdi. Ayrim yuqori texnologik xizmatlarda xususiy sektor oldinga o‘tdi: uning ulushi stomatologiyada 90 foiz, diagnostikada 70 foiz, LOR xizmati, urologiya va oftalmologiyada 60 foizni tashkil etmoqda.

Shu bilan birga, hududlar o‘rtasida katta tafovut saqlanib qolmoqda. Andijon, Farg‘ona, Namangan, Samarqand viloyatlari va Toshkent shahrida xususiy klinikalarning 35-40 foizi statsionar o‘rinlarga ega. Qoraqalpog‘iston, Sirdaryo, Jizzax va Navoiyda bu ko‘rsatkich 15 foizga ham yetmaydi.

Tibbiy reabilitatsiya, nefrologiya, onkologiya, neyroxirurgiya, psixiatriya, narkologiya va tug‘uruq komplekslari kabi talab yuqori yo‘nalishlarda xususiy sektor ishtiroki kutilgan darajada emas. Ushbu yo‘nalishlarga ustuvor ahamiyat qaratiladi.

Hokimlar har yili xususiy klinikalar uchun yer uchastkalarini belgilab, e’lon qiladi. Yerlar faqat shu maqsadda auksionga chiqariladi va qulay shartlarda taklif etiladi.

Facebook|Instagram|X

Aholi soni ortib, yangi shahar va massivlar qurilayotgani tibbiyot infratuzilmasini puxta rejalashtirishni talab etmoqda. Bu ish qilinmasa, bir joyda shifoxona yetishmaydi, boshqa joyda mavjud quvvat to‘liq ishlatilmaydi.

– Shu bois, endi yangi muassasalar aholi soni va hududlar joylashuvidan kelib chiqib, master-reja asosida tashkil etiladi,

– dedi Prezidentimiz.

Tibbiy xizmatlarni bosqichma-bosqich xususiy sektordan xarid qilishga o‘tiladi. Yangi autsorsing mexanizmlari joriy qilinadi.

Tadbirkorlarga zamonaviy uskunalarni o‘rnatish uchun davlat shifoxonalaridan joy ajratilib, ko‘rsatilgan xizmatlarga sug‘urta tizimi orqali haq to‘lanadi. Gemodializ, laboratoriya, sterilizatsiya, reabilitatsiya va fizioterapiya xizmatlari ham tadbirkorlardan xarid qilinadi. Har bir hududda tibbiy xizmatlar bozori va moliyalashtirish mexanizmlari tadbirkor uchun foydali shartlarda e’lon qilib boriladi.

Facebook|Instagram|X

Prezidentimiz kelasi yil har bir hududga kamida 150 million dollar investitsiya va grant jalb qilish vazifasini qo‘ydi. Bu borada hududlar rahbarlariga tegishli topshiriqlar berildi.

Dunyo tibbiyotida genomika, hujayra va biotexnologiyalar orqali ilgari davolash imkonsiz bo‘lgan ko‘plab kasalliklarga yechim topilayotganini qayd etildi. Biroq ilmiy taraqqiyot inson oldidagi mas’uliyatni ham oshiradi.

– Inson hayoti va salomatligi bilan bog‘liq tadqiqotlarda uning huquqi, roziligi va qadr-qimmati birinchi o‘rinda turishi shart,

– dedi davlatimiz rahbari.

Shu bois, bioetika va biotexnologiya sohalari uchun mustahkam huquqiy asos yaratiladi.

Garvard tibbiyot maktabi bilan hamkorlikda irsiy kasalliklar bo‘yicha mutaxassislar o‘qitiladi va genetik tekshiruv joriy etiladi.

Facebook|Instagram|X

– Malakali tibbiyot uchun shifokorning o‘zi yetarli emas, yonida yaxlit jamoasi ham kerak,

– dedi Prezidentimiz.

Respublika shoshilinch yordam markazida neyroxirurgiya bo‘yicha katta maktab shakllangani, uning tajribasini hududlarga yetkazish zarurligi ta’kidlandi.

Buning uchun jarroh, anesteziolog, reanimatolog, assistent va hamshiralardan iborat yaxlit jamoalar joylarga yuboriladi. Ular quyi bo‘g‘inda tibbiy xizmat sifati va aholi ishonchini oshirishga xizmat qiladi.

Bunday jamoalar har bir hududda tibbiyot xodimlarini jipslashtiradigan, bemorlarga malakali yordam ko‘rsatadigan guruhlarni tayyorlashi kerak. Ixtisoslashgan markazlarning tuman va mahallalarda ishlashi, quyi bo‘g‘in xodimlarini o‘qitishi bo‘yicha yangi tizim joriy etiladi.

Tibbiyot guruhlari markazlarga olib kelinib, 3-4 oylik stajirovkadan o‘tkaziladi. Bu talab qolgan markazlarga ham taalluqli.

Facebook|Instagram|X

Kelasi yildan 26 ta ixtisoslashgan markaz direktori bilan bir yillik kontrakt asosida ishlashga o‘tiladi. Har bir direktor sohaga yangilik kiritish, quyi bo‘g‘in xodimlari malakasini oshirish va ilmni amaliyotga joriy qilish bo‘yicha aniq majburiyat oladi.

Nufuzli xorijiy universitet klinikalaridan mutaxassislar jalb qilinib, markazlardagi kamchiliklar ko‘rsatiladi va direktorlarning vazifalari aniq belgilanadi. Direktorlar yil yakunida jamoatchilik oldida hisobot beradi. Ish natijasiga qarab kontrakt uzaytiriladi.

Prezidentimiz respublika, viloyat va tumandagi har bir shifoxona hamda poliklinika faoliyatiga aholining o‘zi baho beradigan mexanizmlarni kelasi yildan joriy etish vazifasini qo‘ydi.

Har bir shifokor va hamshiraning oyligi KPIga bog‘lanishi, bunda aholining tibbiy xizmatdan qoniqish darajasi asosiy mezon bo‘lishi qayd etildi.

Facebook|Instagram|X

Prezidentimiz kelgusi yildan kardiologiya, gepatologiya, oftalmologiya va gematologiya kabi yo‘nalishlarda o‘nta sun’iy intellekt tizimi ishga tushirilishini ma’lum qildi.

– Bemorni masofadan kuzatish, nutq orqali kasallikni aniqlash va dori-darmon xavfsizligini nazorat qilish bo‘yicha yangi yechimlar joriy etiladi,

– dedi davlatimiz rahbari.

Bu yechimlar tibbiyotda sun’iy intellektdan foydalanish ko‘lamini kengaytiradi. Shifokorlar ishida yangi texnologiyalarni qo‘llashga e’tibor kuchaytiriladi.

Har bir viloyatda “Eng yaxshi AT operatori” va “Raqamli tibbiyotning eng yaxshi shifokori” tanlovlari o‘tkaziladi. G‘oliblar 100 million so‘mdan mukofot oladi.

Facebook|Instagram|X

Mamlakatimizda tibbiyotning turli yo‘nalishlarida shifokorlarning hamjamiyatlari bor.

Prezidentimiz ayrim assotsiatsiyalarda yangilanishga intilish yetishmayotganini tanqid qildi. Ba’zilariga uzoq yillar bir kishi rahbarlik qilib, boshqalarga yo‘l ochilmayapti. A’zolarning xorijda malaka oshirishi va ilg‘or davolash usullarini joriy etishida assotsiatsiyalar faolroq bo‘lishi kerak.

Yaqinda qabul qilingan farmon bilan assotsiatsiyalarga katta vakolatlar berildi. Endi ularning rahbarlari a’zolar tomonidan ko‘pi bilan ikki-uch yilga saylanadigan tizimga o‘tiladi.

– O‘ylaymanki, assotsiatsiyalar o‘zining qurultoyini o‘tkazib, tizimga yangi muhit, “yangi qon” olib kiradigan rahbarlarni saylab, sohada o‘zgarish qilishni boshlasa, ayni muddao bo‘ladi,

– dedi Prezidentimiz.

Facebook|Instagram|X

Davlatimiz rahbari shifokor mehnatining qadri haqida so‘z yuritib, ma’rifatparvar alloma Abdurauf Fitratning “Insonga xizmat qilgan har bir soha muqaddas, ammo inson sog‘lig‘iga xizmat qilgan soha – ulug‘roqdir” degan so‘zlarini esladi.

Tizimda kamida 15 yil ishlagan xodimlarning ipoteka kreditining bir qismini qoplash uchun 50 milliard so‘m ajratildi. Shu imkoniyat orqali kelasi yil 1 ming nafar tibbiyot xodimi yangi uyga ko‘chib o‘tadi.

Bu imkoniyat yosh kadrlar uchun ham joriy qilinadi: har yili 500 nafar yosh tibbiyot xodimining ipoteka krediti boshlang‘ich badalining 25 foizi qoplab beriladi.

Kelgusi yildan olis hududlarda ishlaydigan barcha shifokorlarning oylik qo‘shimcha ustamasi 2 million so‘mdan 4,5 million so‘mga oshiriladi. Bunday hududga ishga kirgan shifokorga 50 million so‘m bir martalik rag‘bat puli ham beriladi.

Facebook|Instagram|X