TARİX ¹

📌⚡️AZƏRBAYCAN SSR KONSTİTUSİYALARI:

📍🕊️1921-ci il

📍🕊️1937-ci il

📍🕊️1978-ci il

📌⚡️SSRİ KONSTİTUSİYALARI:

📍🕊️1924-cü il

📍🕊️1936-cı il

📍🕊️1977-ci il

@Histoty_aze

👍7❤6🔥2

3.08K views09:00

TARİX ¹

Xəritə.🫠

@History_aze

❤3👍3🔥3

3.15K views09:33

TARİX ¹

AZƏRBAYCAN ELXANİLƏR DÖVLƏTİNİN TƏRKİBİNDƏ:

✅Hülakü xanın hakimiyyəti dövrü:

📌1258-ci ildə dövlət yaradır
📌paytaxtı Marağa Təbriz Sultaniyyə Təbriz olmuşdur
📌yaylaq Qarabağ qışlaq Muğan və Aran olmuşdur
📌köçəri feodallara arxalanırdı
📌Şahzadə Yuşmut Aran hakimi təyin edir
📌Mərkəzləşmiş dövlət yaradır
📌Azərbaycan uğrunda Qızıl Ordu dövləti ilə müharibə aparırlar

✅Qazan xanın hakimiyyəti (1295-1304)

📌Qarabağda padşah elan edilir
📌Azərbaycanın şimalında monol qiyamlarını yatırıb mərkəzi hakimiyyəti möhkəmləndirir
📌Köçəri feodalların qüdrətini sarsıtmaq üçün yerli feodallara arxalanırdı
📌İslahatlar keçirir
📌vəziri Fəzrullah Rəşidəddin olmuşdur

TORPAQ İSLAHATI:

🖇Xidmət müqabilində İQTA torpaqları paylanılır
🖇İqta incu divan bayrt torpaqları hesabına paylanılır
🖇1303 cü ildə iqta torpaqlarında yaşayan kəndlilər torpağa təhkim edilir

VERGİ İSLAHATI:

🖇Kəskin mübarizə şəraitində keçir
🖇Verginin toplanmasında qayda qanun yaradılır
🖇vergi verənlərin siyahısı tutulur
🖇Ödəniləcək vergilər lövhələrdə baxımlı yerlərdə asılır
🖇Vergi yığılması mərkəzi divana həvalə olunur
🖇vilayət hakimləri işə qarışması qadağan olundu
🖇vergi toplanması 3 illik icarəyə verilir

MƏHKƏMƏ İSLAHATI:

📌Əsas diqqəti qazı vəzifəsinə layiqli din xadimlərinin təyin edilməsinə verir
📌30 ili keçmiş iddia sənədləri ləğv edildi
📌qazıların səlahiyyətləri dəqiqləşdirilir
📌qazı vəzifəsinə ədalətli din xadimləri təyin olundu
📌islahat tam həyata keçirilmir yarımçıq qalır

Dini islahat

✅Yerli feodalları öz tərəfinə çəkmək üçün islam dinini qəbul edib

Rabitə islahatı:
🖇Rabitə sistemi yaradılmışdı
🖇3 fərsəxdən bir yamlar (rabitə dayanacağı)yaradılır
🖇yerli əhalidən vəsait alınması qadağan olundu
🖇karvansaralar tikilir, qonaqların kəndlinin evində qalması qadağan olundu

✅Ticarət islahatı:

🖇Vahid pul ölçü çəki sistemi yaradılmışdı
🖇Ticarət yollarının və s. qorunması üçün tədbirlər görülür

✅MƏHƏMMƏD OLCAYTU HAKİMİYYƏTİ DÖVRÜ (1304-1316)
📌Qazan xanın islahatı davam etdirilir
📌mərkəzi hakimiyyəti daha da gücləndirir

✅ƏBU SƏİDIN HAKİMİYYƏTİ DÖVRÜ (1316-1335)
🖇dövləti Əmir Çoban idarə edirdi
🖇Daxili çəkişmələr gücləndi
🖇1318 ildə Xorasandakı qiyamı Əmir Çoban yatırdı
🖇1318-ci il Qızıl Ordunun hücumu
🖇1319-cu il Gürcüstan Naxçıvan Sultaniyyədəki qiyamı yatızdırıb BAHADIR ləqəbi slır
🖇1328 ci il Əmir Çoban və oğullarını edam etdirir
🖇1335 ci ildə Kür çayına qədər irəliləyən Özbək xanı qovurlar

✅Cobanilərin hakimiyyəti:

🖇1338-1357 ci illər Çobani dövrü adlanır
🖇1344 cü ildən Məlik Əşrəf ölkəni idarə edirdi
🖇1344 cü il Məlik Əşrəfə qarşı Təbriz üsyanı
🖇dövləti Elxani hökmdarının adından idarə edirdi

✅1357 ci ildə Qızıl ordu xanı Cani bəyin yürüşü nəticəsində Elxanilər dövləti süqut etdi.

@History_aze

❤6👍2🥰2🔥1

3.9K views11:47

TARİX ¹

AXC-nin unudulmazları🕊🇦🇿

@History_aze

❤17🥰2🏆2

3.82K viewsedited 10:05

TARİX ¹

🪄Ağqoyunluların qalib gəldiyi döyüşlər🪄

_*->⚔️Qoyluhisar döyüşü - 1461-ci ildə Osmanlı imperiyasını məğlub etmişdir(Dövlət deyildi)*_

_*->⚔️Muş döyüşü -1467-ci ildə Qaraqoyunlu dövlətini məğlub etmişdir(Dövlət deyildi)*_

_*->⚔️Muğan döyüşü - 1468-69-cu illərdə müttəfiqi Ərdəbil hakimliyi ilə birgə Teymuri dövlətini məğlub etmişdir*_

_*->⚔️Malatya döyüşü - 1473-cü il 1 avqust Osmanlı imperiyasını məğlub etmişdir*_

_*->⚔️Şahdağ döyüşü - 1488-ci ildə müttəfiqi Şirvanşahlar dövləti ilə birgə Ərdəbil hakimliyini məğlub etmişdir*_

_*->⚔️Şəməsi döyüşü - 1494-cü ildə Ərdəbil hakimliyini məğlub etmişdir*_

@History_aze

❤7🔥5🥰1🏆1

4.04K viewsedited 18:58

TARİX ¹

@History_aze

🔥8🤓3❤1

4.05K views11:13

TARİX ¹

PDF_GO_2_5442918789006002365.PDF

175 KB

⚔️Frank dövləti

@History_aze

❤3👍1

3.58K viewsedited 11:18

TARİX ¹

2_5442918789006002249.pdf

275.9 KB

✅Tarix xronologiya.

@History_aze

❤4🥰1

4.14K viewsedited 11:20

TARİX ¹

TARİX ¹ pinned a file

17:53

TARİX ¹

@History_aze

👍2🥰2❤1🤔1

3.43K views12:14

TARİX ¹

*Şəddadilər dövlətini yaradıb:*?

_💙 Məhəmməd ibn Şəddad_ _💚Əli Ləşkəri_ _❤️Fəzl ibn Məhəmməd_ _💜Əbüləsvar Şavur_

Anonymous Quiz

❤7👍2👏2

499 voters2.94K views07:02

TARİX ¹

🏺 QƏDİM DÖVR (Eramızdan əvvəl dövrlər)💕💕

🔹 1. Daş dövrü

İnsanların ilk yaşayış mərhələsi daş dövrü adlanır.

Üç hissəyə bölünür:

Paleolit (Qədim daş dövrü)

Mezolit (Orta daş dövrü)

Neolit (Yeni daş dövrü)

🔹 2. Paleolit dövrü

İnsanlar əsasən mağaralarda yaşayırdı.

Ovçuluq və yığıcılıqla məşğul olurdular.

Azərbaycanda ən qədim insan məskənləri:

Azıx mağarası (Azıxantrop – 350–400 min il əvvəl)

Tağlar mağarası

Ən qədim insan Azıx adamı (Azıxantrop) sayılır.

🔹 3. Mezolit dövrü

İnsanlar ox və kaman ixtira etdilər.

İlk balıqçılıq bu dövrdə yarandı.

Qobustan qaya rəsmləri bu dövrə aiddir.
Rəsmlər insanın ov, rəqs və gündəlik həyatını göstərir.

🔹 4. Neolit dövrü

İnsanlar əkinçilik və maldarlığa keçdilər.

Daimi yaşayış məskənləri yarandı.

Gil qablar hazırlayırdılar.

Bu dövrdə əmlak bərabərsizliyi yaranmağa başladı.

🔹 5. Eneolit dövrü (Mis-daş dövrü)

Mis məmulatları hazırlanmağa başlandı.

Kültəpə, Şomutəpə, Aliköməktəpə kimi yaşayış məskənləri bu dövrdəndir.

İlk ticarət əlaqələri formalaşdı.

@History_aze

👍2🥰2❤1

2.26K views12:24

TARİX ¹

🛡️🇦🇿 CAVANŞİR — MEHRANİLƏR SÜLALƏSİNİN MƏŞHUR HÖKMDARI

📌 1. Cavanşir kim idi?

Cavanşir (I Cavanşir) — Albaniya (Qafqaz Albaniyası) dövlətinin ən məşhur hökmdarlarından və sərkərdələrindən biridir.
Onun fəaliyyəti VII əsrə təsadüf edir.
O, Məsudilər/Cavanşirlər sülaləsinə mənsub idi.

📌 2. Yaşadığı dövr

630–681-ci illər arası hakimiyyətdə olduğu qəbul edilir.

O dövr Qafqazda çox qarışıq idi:

Xəzərlər hücum edirdi

Ərəb xilafəti Qafqaza girirdi

Bizans və İran (Sasani) mübarizəsi davam edirdi

Cavanşir isə dövlətini bu güclər arasında diplomat kimi qoruyurdu.

📌 3. Harada hakim olub?

Qəbələ, Bərdə və Arran ərazilərinə rəhbərlik edib.

Albaniyanın əsas siyasi mərkəzi o dövrdə Bərdə şəhəri idi.

⚔️ 4. Cavanşirin SƏRKƏRDƏ kimi fəaliyyəti

🔥 Xəzərlərə qarşı döyüşlər

Cavanşir dövründə xəzərlər Albaniyanı tez-tez talayırdı.
Cavanşir onların hücumlarını dəf etmiş və ölkəni qorumuşdur.

🔥 Ərəb-Xilafəti ilə münasibətlər

Ərəblər Qafqaza daxil olanda Cavanşir:

bəzən onlarla döyüşüb,

bəzən müqavilə bağlayaraq ölkəni müharibədən qoruyub.

🔥 Bizansla əlaqələri

Bizans imperatoru II Konstans ona:

hədiyyələr,

şərəf nişanı,

və titul verib.

Bu da Cavanşirin böyük diplomatik nüfuzunun göstəricisidir.

📌 5. Xarakteri və fəaliyyəti

Cavanşir:

⭐ igid sərkərdə,

⭐ diplomat,

⭐ dövlət xadimi,

⭐ xalqını qoruyan hökmdar kimi tanınır.

Albaniya tarixində ən ağıllı hökmdarlardan biri sayılır.

📌 6. Ölümü

Cavanşir 681-ci ildə daxili saray xəyanəti nəticəsində qətlə yetirilib.
Bu, Albaniyanın zəifləməsinə səbəb olmuşdur.

📌 7. Cavanşirin tarixi əhəmiyyəti

✨ Qafqaz Albaniyasını dağıntıdan qorudu
✨ Xəzər, ərəb və bizans siyasətini balanslaşdırdı
✨ Dövlətin birliyini saxladı
✨ Tarixdə ən güclü albaniyalı sərkərdələrdən hesab olunur
✨ Qafqazdakı xalq və tayfaları birləşdirən lider idi

📚 8. Testlərdə tez-tez düşən məqamlar (sizlər üçün ❤️)

❗ Cavanşir — Qafqaz Albaniyasının hökmdarıdır

❗ Bərdə onun əsas idarə mərkəzi idi

❗ Xəzərlərə qarşı mübarizə aparıb

❗ Bizans imperatoru ona fəxri adlar verib

❗ 681-ci ildə öldürülüb

😇Tərtib etdi:SEVİNC💕

@History_aze💞

👍3❤2🥰1

2.19K viewsedited 17:59

TARİX ¹

🌄 MANNA DÖVLƏTİ — GÖYÇƏK TARİXİMİZİN ƏN QƏDİM DÖVRÜ✨✨

🕰 1. Yaranma vaxtı və yerləşməsi

E.ə. IX–VII əsrlərdə Cənubi Azərbaycan ərazisində yaranmış qədim türk mənşəli dövlətdir.

Əsas əraziləri:

Urmiya gölünün şərqi və cənubu,

Arazın aşağı axarı,

Həmçinin indiki Təbriz, Urmia, Sərab, Miyana, Süleymaniyyə bölgələri.

⚔️ Manna həm Assuriya, həm Urartu ilə sərhəd idi və daim bu iki güclə mübarizə aparırdı.

👑 2. Paytaxt

Əvvəl İzirtu (İranzu dövründə xüsusilə böyüdülüb möhkəmləndirilirdi).

Sonralar bəzi mənbələrdə Urmia yaxınlığında başqa siyasi mərkəzlər də qeyd olunur.

👥 3. Əhali və dili

Mannalıların türk mənşəli tayfalar olduğu güclü ehtimal sayılır.

Əhali əsasən maldarlıq və kənd təsərrüfatı ilə məşğul idi.

Dağlıq ərazilərdə yaşadıqları üçün igid və döyüşçü xalq kimi tanınıblar.

⚔️ 4. Manna hökmdarları

Ən tanınmış hökmdarları:

🔹 İranzu (e.ə. 740–719)

Dövlətin güclənməsi məhz onun adı ilə bağlıdır.

Urartuya qarşı uğurlu müharibələr aparıb.

🔹 Aza (İranzunun oğlu)

Taxta çıxanda daxildə qiyam olmuşdu.

🔹 Ullusunu

Assuriya və Urartu arasındakı ağıllı diplomatiyası ilə tanınır.

🏛 5. Manna dövlətinin inkişafı

Güclü orduya və istehkam şəhərlərinə malik idi.

Suvarma kanalları, torpaq əkini və ticarət geniş yayılmışdı.

Şərq-Qərb ticarət yollarına nəzarət edirdi.

🔥 6. Manna dövlətinin süqutu

E.ə. VII əsrin sonlarında İskit və Midiya tayfalarının hücumları nəticəsində zəifləməyə başladı.

Daha sonra Manna əraziləri Midiya dövlətinin tərkibinə daxil oldu.

🌟 7. Mannanın tariximizdə rolu

Azərbaycanın ən qədim dövlətlərindən biridir.

Sonrakı dövrlərdə yaranan Midiya, Atropatena və Albaniya dövlətlərinin əsas etnik və mədəni bazasını formalaşdırıb.

Mannanın dövlətçilik ənənələri Azərbaycan türklərinin formalaşmasında mühüm yer tutur.

🌹Tərtib etdi: SEVİNC 💕

@History_aze

❤9🥰1🤡1

2.34K viewsedited 15:23

TARİX ¹

UZUN HƏSƏN🫠💕

🔹 Kim idi Uzun Həsən

Uzun Həsənin həqiqi adı Həsən bəy Bayandur idi.

1423‑cü ildə doğulmuşdu.

“Uzun Həsən” ləqəbi — uca boylu olduğuna görə ona verilmişdi.

🔹 Hakimiyyəti və Ağqoyunlu Dövlətinin Güclənməsi

Uzun Həsən, Ağqoyunlu dövləti‑nin banisi və ən məşhur hökmdarı idi.

Onun dövründə Ağqoyunlu dövləti yalnız kiçik bir bəylikdən güclü imperiyaya çevrildi.

O, tayfa‑feodal bölünmələrini zəiflədərək, dövləti birləşdirməyə — mərkəzləşmiş hakimiyyət yaratmağa çalışdı.

Həmçinin, həmən dövrdə nizami ordu və odlu silah (top‑qədərli atəşli silahlar və topçu ordusu) sisteminin bünövrəsini qoydu.

Beləliklə, Ağqoyunlu ordusunun gücü artdı və dövlət regional gücə çevrildi.

🔹 Daxili və Xarici Siyasət, Diplomatiya

Uzun Həsən dövründə Ağqoyunlu dövləti Avropa (məsələn, Venesiya Respublikası), Qafqaz, Orta Şərq və qonşu türk‑müsəlman dövlətləri ilə diplomatik əlaqələr saxlayırdı.

Onun sarayına Venesiya diplomatı kimi səfərlər olmuş — bu diplomatik əlaqələr sayəsində odlu silah və hərbi texnologiyalar transferi planlaşdırılmışdı.

Daxildə isə feodal tayfaların gücünü zəiflətmək, mərkəzi hakimiyyəti gücləndirmək və vergilərdə islahat aparmaq kimi addımlar atmışdı.

🔹 Şəxsiyyəti, Ailə və İrs

Uzun Həsən arıq bədənli, ucaboy, qırmızı sifətli, “şən xasiyyətli” insan kimi xarakterizə olunurdu — belə yazırdı Venesiya diplomatı səfir.

O, Teodora Məqale Komni adlanan, yəni Despina Xatun adlı xanımla evli olmuşdu. Onlardan bir neçə övladı — oğul və qızları olmuşdu.

Uzun Həsənin dövrünə aid qanunlar və inzibati islahatlar həyata keçirmiş, “qanunnamə” hazırlatdırmışdı. Hərçənd bu qanunların orijinal mətni bizə çatmamışdır — amma tarixi mənbələrdə “Həsən padşah qanunları” kimi xatırlanır.

🔹 Tarixi Əhəmiyyəti və Mirası

Uzun Həsən sayəsində Ağqoyunlu dövləti daha öncəki fraksional tayfa birliyi olmadan, vahid və güclü dövlətə ► çevrildi.

Onun islahatları, silahlanma strategiyası və diplomatik siyasəti nəticəsində dövləti həm daxildə sabitləşdirdi, həm də xaricdə nüfuz qazandı.

Uzun Həsənin dövrü, sonradan bölgədə baş verəcək siyasi-sosial inkişaflara zəmin hazırladı — yəni Azərbaycan və Cənubi Qafqaz tarixində mühüm mərhələdir.

🔹 Müasir Dövrdə Təbərrüfatı və Xatirəsi

2023‑cü ildə Heydər Əliyev Mərkəzi‑də “Uzun Həsən – Ağqoyunlu dövlətinin hökmdarı” adlı sərgi açılıb. Orada Uzun Həsənin həyatı, dövrü, dövləti, ailəsi və onun dövrünə aid eksponatlar nümayiş etdirilir.

Bu sərgi və ona paralel hazırlanmış kitab vasitəsilə — qədim dövrləri, Ağqoyunlu dövlətini və Uzun Həsənin tarixdəki rolunu daha yaxından tanımaq mümkündür.

SEVİNC 💕

@History_aze

❤8

2.45K views17:38

TARİX ¹

Forwarded from PDF-lər