? дедим дадаллик билан, аммо овозим калтираб чикди. Кузим корон-гиликка урганмай туриб кимдир каттик кучоклаб олди, кучли куллардан чикиб кетишга кучим етмасди. "Азиза, нега бунча куйдирасиз мени? Сизни биринчи куришдаёк севиб колганман. Мана, ни-хоят висолингизга эришадиган кун кел-ди. Бу кунни канчалик кутганимни бил-сангиз эди! - хансираб гапираётган аб-лах Восит эди. Унинг кулидан чикишга хар канча уринмай, баттар ёпишарди. На ялиниб-ёлворишим, на эрим келса айтиб бераман деган пуписаларим унга кор киларди. Аблах билан курашиб хол-дан тоя бошладим. Яна бир дакикадан сунг номимга иснод тамгаси босилиши мумкин. Куз олдим коронгилашиб кет-ди. Бу тамгани кутариб юргандан кура улим афзал! Шу фикр хаёлимдан кет-масди. Кутилмаганда...бирдан хамма ёк ёришиб кетди. Дастлаб нима булга-нини тушунолмадим. Мени судраб бош-ка хонага олиб киришга уринаётган Во-сит хам нима булганини тушунолмай каловланиб колди. Узимга келиб, нима булганини тушунганимда кайнонамнинг нафрат тула кузига кузим тушди. Кейин билсам, кишлокда туй тугагач, шахарга кайтадиган мехмонлар кайно-намга хам бирга кетиши таклиф кили-шибди. Хайкотдай ховлида келиним ёш болалари билан куркади, деб уйлаган кайнонам улар билан бирга кайтавери-бди. Уйга кириб карасаки...Мен бир ах-волда эдим. Сочларим тузгиган, юзла-рим бугрикиб кетган, тунги кийимда...
Пасткаш Восит хам нафсини тезрок кондириш учун устидаги кийимларини хар томонга сочиб ташлаган...Восит уй-га бостириб кириб, менга ташланганини хеч кандай айбим йуклигини айтсам-да кайнонам ишонмади. "Биров айтганда ишонмаслигим мумкин эди, ахир, уз ку-зим билан курдим-ку! деди нафрат би-лан. Салгина олдин мени севишини ай-тиб ох-вох килаётган Восит хеч нарса-ни тан олмади. Менинг хеч кандай ай-бим йук, келинингиз узи анчадан буён куз сузиб юради. Бугун туйга кетганин-гиздан кейин кунгирок килди, лекин мен гаплашмагач, "смс" юборди. Бундай "смс"ни укигандан кейин кайси эркак узини тутиб тура оларди. Ишон-масангиз, мана, куринг деб телефони-даги "смс"ни курсатди. Уша "смс" мени-нг ракамимдан юборилган булиб, "Кай-нонам бу кеча уйга келмайди. Тун яр-мидан окканда келинг. Нахотки сизни севишимни кузларимга караб билмаса-нгиз?"деб ёзилганди.
- Бундай гап хар кандай йигитнинг хир-сини кузгаб юборади. Мен нима кила олардим, ахир, эркакман. - деди Восит.
"Смс"ни мен ёзмаганман" дейишимга карамай хеч ким ишонмади. Чунки у менинг ракамимдан юборилганди. Пасткаш Восит телефон килиш бахона-сида менинг телефонимни олганида узининг ракамига ана шу "смс"ни ёзиб юборган экан. Унинг аблахлигини кара-нгки, бирор ишкаллик чикса шу "смс"ни бахона килиб, мени айблаб, узи сувдан курук чикиб кетмокчи булган. Макса-дига эришди хам. Кайнонам бирорта сузимга ишонмади. "Уз уйимдан кузим-га чуп сукдингми?"деб мени хар хил сузлар билан хакоратлади. Уша тун пе-шонамга "Беномус" деган тавки лаънат ёпиштирилди. Кейин...кейинги вокеалар гуё тушимда кечаётгандай эди. Кайно-
нам уйдан чикиб кетишимни талаб кил-ди, Воситнинг хотини бутун кучага эши-тиладиган рвозда жанжал килди, мени "фохиша" деб хакоратлади. Айбсиз ай-бдор булиб колдим, хамма далиллар менга карши эди. Хатто уз отам гап-сузлардан ор килиб, уйга киргизмади. Эримга кунгирок килиб, бор гапни тушунтирмокчи булдим. Лекин кимдир мендан олдин аллакачон кунгирок ки-либ, ошириб-тошириб, кушиб-чатиб айтган экан. "Мен вокеани тагига етгу-нимча бошка жойда яшаб тур", деди эрим. Шунисига хам шукур килдим. Калта уйлайдиган эркак булганида хеч нарсани уйламай, суриштирмай талоги-мни берган буларди. Мана, олти ойдан буён шу ётокхонада яшаймиз, - огир хурсинди Азиза. - Шу вакт ичида боши-миздан не кунлар утгани факат узим-гаю Узига аён. Лекин шуни билдимки, инсон узи пок булса эртами-кеч юзи ёруг буларкан. Якинда эрим кунгирок килиб, "Мен хамма нарсани билдим, се-нинг хеч кандай гунохинг йук экан. Гу-нохкор аслида мен эканман. Уша нома-рдга ишонмаслигим керак экан, аммо мен гур уни дуст билибман. Эркак киши ахли аёлини узидан бошка хеч кимга ишонмаслиги керак экан" деди. Кайнонам хам бор гапни билиб келди. "Уйга кайтинг, сизсиз, невараларимсиз уй хуввилаб колди" деб куз ёш килди. "Углингиз келсалар, б
Пасткаш Восит хам нафсини тезрок кондириш учун устидаги кийимларини хар томонга сочиб ташлаган...Восит уй-га бостириб кириб, менга ташланганини хеч кандай айбим йуклигини айтсам-да кайнонам ишонмади. "Биров айтганда ишонмаслигим мумкин эди, ахир, уз ку-зим билан курдим-ку! деди нафрат би-лан. Салгина олдин мени севишини ай-тиб ох-вох килаётган Восит хеч нарса-ни тан олмади. Менинг хеч кандай ай-бим йук, келинингиз узи анчадан буён куз сузиб юради. Бугун туйга кетганин-гиздан кейин кунгирок килди, лекин мен гаплашмагач, "смс" юборди. Бундай "смс"ни укигандан кейин кайси эркак узини тутиб тура оларди. Ишон-масангиз, мана, куринг деб телефони-даги "смс"ни курсатди. Уша "смс" мени-нг ракамимдан юборилган булиб, "Кай-нонам бу кеча уйга келмайди. Тун яр-мидан окканда келинг. Нахотки сизни севишимни кузларимга караб билмаса-нгиз?"деб ёзилганди.
- Бундай гап хар кандай йигитнинг хир-сини кузгаб юборади. Мен нима кила олардим, ахир, эркакман. - деди Восит.
"Смс"ни мен ёзмаганман" дейишимга карамай хеч ким ишонмади. Чунки у менинг ракамимдан юборилганди. Пасткаш Восит телефон килиш бахона-сида менинг телефонимни олганида узининг ракамига ана шу "смс"ни ёзиб юборган экан. Унинг аблахлигини кара-нгки, бирор ишкаллик чикса шу "смс"ни бахона килиб, мени айблаб, узи сувдан курук чикиб кетмокчи булган. Макса-дига эришди хам. Кайнонам бирорта сузимга ишонмади. "Уз уйимдан кузим-га чуп сукдингми?"деб мени хар хил сузлар билан хакоратлади. Уша тун пе-шонамга "Беномус" деган тавки лаънат ёпиштирилди. Кейин...кейинги вокеалар гуё тушимда кечаётгандай эди. Кайно-
нам уйдан чикиб кетишимни талаб кил-ди, Воситнинг хотини бутун кучага эши-тиладиган рвозда жанжал килди, мени "фохиша" деб хакоратлади. Айбсиз ай-бдор булиб колдим, хамма далиллар менга карши эди. Хатто уз отам гап-сузлардан ор килиб, уйга киргизмади. Эримга кунгирок килиб, бор гапни тушунтирмокчи булдим. Лекин кимдир мендан олдин аллакачон кунгирок ки-либ, ошириб-тошириб, кушиб-чатиб айтган экан. "Мен вокеани тагига етгу-нимча бошка жойда яшаб тур", деди эрим. Шунисига хам шукур килдим. Калта уйлайдиган эркак булганида хеч нарсани уйламай, суриштирмай талоги-мни берган буларди. Мана, олти ойдан буён шу ётокхонада яшаймиз, - огир хурсинди Азиза. - Шу вакт ичида боши-миздан не кунлар утгани факат узим-гаю Узига аён. Лекин шуни билдимки, инсон узи пок булса эртами-кеч юзи ёруг буларкан. Якинда эрим кунгирок килиб, "Мен хамма нарсани билдим, се-нинг хеч кандай гунохинг йук экан. Гу-нохкор аслида мен эканман. Уша нома-рдга ишонмаслигим керак экан, аммо мен гур уни дуст билибман. Эркак киши ахли аёлини узидан бошка хеч кимга ишонмаслиги керак экан" деди. Кайнонам хам бор гапни билиб келди. "Уйга кайтинг, сизсиз, невараларимсиз уй хуввилаб колди" деб куз ёш килди. "Углингиз келсалар, б
👍87❤5
ирга кайтамиз" дедим..
- Уша Восит деганингиз ёлгон гапирга-нини тан олибдими? - кизикиб суради Гулширин.
- Ха, огир тин олди Азиза. - Бир ой ол-дин кечаси машинада аллакаердан ке-лаётган экан. Ёнида малласоч бир ен-гилтак аёл хам бор экан. Кутилмаганда машина уз-узидан бошкарилмай колиб, бир неча марта кайта-кайта айланиб, зарб билан бетон тусикка урилибди. Аёл уша захоти жон берибди, Воситни эса огир ахволда шифохонага еткази-шибди. Уч кеча-кундуз огир ахволда ётиб, туртинчи куни куз очиши билан мени сурабди. "Унга тухмат килгандим, аслида Азизанинг хеч кандай айби йук эди. Уни топиб келинглар, агар ундан ризолик сурамасам кузим очик кетади" дебди. Хотини ялиниб-ёлвориб келди ёнимга. Лекин мен бормадим, боролма-дим. Хаётимни дахшатга айлантирган, пок номимга иснод тамгасини ёпишти-рган одамни яна кургим келмади. Сун-гги дакикача мени кутиб эшикка тер-милибди. Жони узилаётган пайтда куз-ларидан кон чиккан эмиш...
Уртага огир сукут чукди. Хар икки аёл хам уз хаёллари билан банд эди.
- Агар эрим ушанда жахл устида мени ёмонотлик килганида, балки мен хам касдма касдига ёмон йулга кириб кети-шим мумкин эди. Аёл учун эрининг ишончи жуда мухим экан. Уша ишонч мени ёмон йулдан кайтарди. Куп аёлла-рни курдим - кимдир бошига тушган синовларни сабр билан енгади, кимни-нгдир эса бардоши етмайди. Булар-булмасга рашк килаверадиган, хар нар-садан шубхаланиб хотинига ишонмай-диган баъзи эркакларнинг аёллари "Бу-рининг еса хам, емаса хам огзи кон"деб нотугри йулга кириб кетганини хам кур-дим. Уша эркаклар "Узи шунака экан-лигини билгандим" деб аёлни бузукка чикаришади. Аслида, аёлни хиёнатга ундаган уша эркакнинг узи эмасми? Булар-булмасга рашк килаверса, фа-лончи сенинг хушторинг деяверса, аёл рухан синмайдими? Аёл-гул. Унга мехр берган кишига у хам мехр ифорини со-чади. Аксинча, хадеб хурланаверса унинг мехри кахрга айланади. Аёлга эрининг ишончи, мехри жуда мухим. Мени ана шу ишонч саклаб колди.
"Эрнинг ишончи мухим..." Бу сузлар Гулширинни уйлантириб куйди. Зохид унга ишонармиди? Ишонганида, Гулши-рин болалари билан сарсон булармиди? Нега унинг садокати, курбонликлари бу тарзда бахоланди? Эри унга ишонма-дими ёки ишонгиси келмадими? Хархо-лда, иккинчиси тугрирок эди. Негаки, шу билан у узининг айбини хаспушла-мокчи булган. У яна Нозимани излаёт-ганини Гулширин билан колди. Айбни узидан сокит килиш учун уни оппа-осон "кушмачи" деб айблаб куя колди..
- Узингиз-чи, узингиз бу ерларда нима килиб юрибсиз? - унинг хаёлини Азиза-нинг овози булиб юборди.
- Менми? - огир тин олди Гулширин. - Мен хам сиз каби тухмат балосига кол-ганларданман. Лекин эрим узи мени айблади, килмаган ишим учун гунохор килиб, уйдан хайдади.
Азиза Гулшириннинг сузини булмай, унинг дардли хикоясини тинглади.
- Мен узимни нохак эзилган десам, сиз-нингиз меникидан хам баттар экан, - деди Азиза. - Вакт утиб, ким айбдор экани аён булади. Лекин орада сиз ва болаларингиз жабр чекканларингиз ко-лади. Хамма сизни айблаб турганида хам эрингиз ёнингизни олиб, химоя кил-ганида бошка гап эди. Лекин унинг узи кайта-кайта соткинлик килибди..
- Соткинлик? - ажабланди Гулширин.
- Ха, соткинлик. Сизга хиёнат килгани, уша аёл ундан фарзанд кургани сотки-нлик эмасми? Фарзандларингиз хаки уни кечирибсиз, отангиз олиб берган уйни сотиб, камокдан олиб колибсиз. У-чи, бунга кандай жавоб берди? Яна уша аёлни излади, сизни тухматдан асраш урнига узи хам "кушмачи" деб, уйдан хайдади. Бу соткинлик эмасми?
Гулширин бу тугрида сира уйлаб кур-маганди. Мен вазият курбони булдим деб хисобларди. Азизанинг сузлари уни уйлантириб куйди. Кунгли каттик огри-ди..
- Бугун кун буйи иш изладим, - деди сухбат мавзусини узгартириш учун. - Лекин хеч бир ташкилотда менга мос келадиган иш йук экан. Кулимдаги пул-нинг хам охири куриниб колди. Шу уч-турт кун ичида иш топмасам, билмай-ман, кейин кандай кун утказамиз...
- Ана, курдингизми?! - гапни яна эски узанига буриб юборди Азиза. - Сиз-ку, эрингизга керак эмас экансиз, лекин мана бу болалар узининг пуштикамари-дан булган-ку! Хеч булмаса шуларни уйламайдими? Болаларим нима еб-ичя-
пти демайдими? - бир оз сукутдан сунг гапини давом эттирди: - Ётокх
- Уша Восит деганингиз ёлгон гапирга-нини тан олибдими? - кизикиб суради Гулширин.
- Ха, огир тин олди Азиза. - Бир ой ол-дин кечаси машинада аллакаердан ке-лаётган экан. Ёнида малласоч бир ен-гилтак аёл хам бор экан. Кутилмаганда машина уз-узидан бошкарилмай колиб, бир неча марта кайта-кайта айланиб, зарб билан бетон тусикка урилибди. Аёл уша захоти жон берибди, Воситни эса огир ахволда шифохонага еткази-шибди. Уч кеча-кундуз огир ахволда ётиб, туртинчи куни куз очиши билан мени сурабди. "Унга тухмат килгандим, аслида Азизанинг хеч кандай айби йук эди. Уни топиб келинглар, агар ундан ризолик сурамасам кузим очик кетади" дебди. Хотини ялиниб-ёлвориб келди ёнимга. Лекин мен бормадим, боролма-дим. Хаётимни дахшатга айлантирган, пок номимга иснод тамгасини ёпишти-рган одамни яна кургим келмади. Сун-гги дакикача мени кутиб эшикка тер-милибди. Жони узилаётган пайтда куз-ларидан кон чиккан эмиш...
Уртага огир сукут чукди. Хар икки аёл хам уз хаёллари билан банд эди.
- Агар эрим ушанда жахл устида мени ёмонотлик килганида, балки мен хам касдма касдига ёмон йулга кириб кети-шим мумкин эди. Аёл учун эрининг ишончи жуда мухим экан. Уша ишонч мени ёмон йулдан кайтарди. Куп аёлла-рни курдим - кимдир бошига тушган синовларни сабр билан енгади, кимни-нгдир эса бардоши етмайди. Булар-булмасга рашк килаверадиган, хар нар-садан шубхаланиб хотинига ишонмай-диган баъзи эркакларнинг аёллари "Бу-рининг еса хам, емаса хам огзи кон"деб нотугри йулга кириб кетганини хам кур-дим. Уша эркаклар "Узи шунака экан-лигини билгандим" деб аёлни бузукка чикаришади. Аслида, аёлни хиёнатга ундаган уша эркакнинг узи эмасми? Булар-булмасга рашк килаверса, фа-лончи сенинг хушторинг деяверса, аёл рухан синмайдими? Аёл-гул. Унга мехр берган кишига у хам мехр ифорини со-чади. Аксинча, хадеб хурланаверса унинг мехри кахрга айланади. Аёлга эрининг ишончи, мехри жуда мухим. Мени ана шу ишонч саклаб колди.
"Эрнинг ишончи мухим..." Бу сузлар Гулширинни уйлантириб куйди. Зохид унга ишонармиди? Ишонганида, Гулши-рин болалари билан сарсон булармиди? Нега унинг садокати, курбонликлари бу тарзда бахоланди? Эри унга ишонма-дими ёки ишонгиси келмадими? Хархо-лда, иккинчиси тугрирок эди. Негаки, шу билан у узининг айбини хаспушла-мокчи булган. У яна Нозимани излаёт-ганини Гулширин билан колди. Айбни узидан сокит килиш учун уни оппа-осон "кушмачи" деб айблаб куя колди..
- Узингиз-чи, узингиз бу ерларда нима килиб юрибсиз? - унинг хаёлини Азиза-нинг овози булиб юборди.
- Менми? - огир тин олди Гулширин. - Мен хам сиз каби тухмат балосига кол-ганларданман. Лекин эрим узи мени айблади, килмаган ишим учун гунохор килиб, уйдан хайдади.
Азиза Гулшириннинг сузини булмай, унинг дардли хикоясини тинглади.
- Мен узимни нохак эзилган десам, сиз-нингиз меникидан хам баттар экан, - деди Азиза. - Вакт утиб, ким айбдор экани аён булади. Лекин орада сиз ва болаларингиз жабр чекканларингиз ко-лади. Хамма сизни айблаб турганида хам эрингиз ёнингизни олиб, химоя кил-ганида бошка гап эди. Лекин унинг узи кайта-кайта соткинлик килибди..
- Соткинлик? - ажабланди Гулширин.
- Ха, соткинлик. Сизга хиёнат килгани, уша аёл ундан фарзанд кургани сотки-нлик эмасми? Фарзандларингиз хаки уни кечирибсиз, отангиз олиб берган уйни сотиб, камокдан олиб колибсиз. У-чи, бунга кандай жавоб берди? Яна уша аёлни излади, сизни тухматдан асраш урнига узи хам "кушмачи" деб, уйдан хайдади. Бу соткинлик эмасми?
Гулширин бу тугрида сира уйлаб кур-маганди. Мен вазият курбони булдим деб хисобларди. Азизанинг сузлари уни уйлантириб куйди. Кунгли каттик огри-ди..
- Бугун кун буйи иш изладим, - деди сухбат мавзусини узгартириш учун. - Лекин хеч бир ташкилотда менга мос келадиган иш йук экан. Кулимдаги пул-нинг хам охири куриниб колди. Шу уч-турт кун ичида иш топмасам, билмай-ман, кейин кандай кун утказамиз...
- Ана, курдингизми?! - гапни яна эски узанига буриб юборди Азиза. - Сиз-ку, эрингизга керак эмас экансиз, лекин мана бу болалар узининг пуштикамари-дан булган-ку! Хеч булмаса шуларни уйламайдими? Болаларим нима еб-ичя-
пти демайдими? - бир оз сукутдан сунг гапини давом эттирди: - Ётокх
👍92❤4
онада яшай бошлагач, бу ердан сал нарирок-да жойлашган ресторанга ишга кирган-дим. Киладиган ишим - хар хил салат тайёрлаш эди. Эрим кунгирок килиб, "Шу ишингни куй, узим пул юбориб ту-раман. Сен болаларга кара" деди. Эрим якинда кайтади, шунинг учун ишдан чикдим. Кетаётганимда ресторан хужа-йини "Урнингизга узингизга ухшаган чаккон аёл топиб беринг" деганди. Истасангиз, эртага сизни уша ёкка олиб бораман.
- Ресторанда ишлаш...- иккиланди Гул-ширин.
- Нега иккиланаётганингизни тушуна-ман, - жилмайди Азиза. - Ресторан сиз уйлагандай ёмон жой эмас. Негадир бизнинг одамлар рестопанда факат ен-
гил табиатли аёллар ишлайди деб уйла-шади. Аслида у ерда ишлайдиганлар хам халол мехнати билан ризк топиб, бола-чаккасини бокади.
- Майли, борганим булсин, мени кунди-рдингиз, - деди Гулширин.
Уша окшом Гулширин хотиржам ухлай олмади. Аслида, у тунлари ором олиб ухлаш нималигини аллакачонлар унут-ган. Кузини юмди дегунча Азизанинг овози кулоги остида жаранглайверади: "Эрингиз соткинлик килибди!...Соткин-лик...демак, Зохид унга курсатган жа-фоларнинг асл номи шундай эканда...Кейин хаёли ресторандаги ишга кетди. "Кандай буларкан? Эплай олармикан-ман? Мен ишласам болаларга ким ка-райди?!
...Ресторан хужайини у тасаввур килга-нидек бадковок, жахлдор одам эмас экан. Аксинча, урта ёшлардаги хушму-омала киши экан.
- Бизда иш вакти бошка жойларники-дан фарк килади, - деди у. Хамма таш-килотларда кундузи ишлаб, кечаси дам олишса, бизда эса аксинча, иш вакти кеч соат бешда бошланиб, ярим тунда тугайди. Маош ойига бир маротаба эмас, бажарган ишингизга караб хар куни кулингизга маълум микдордаги пул берилади.
Иш ярми кечгача давом этишини эши-тиб Гулшириннинг шашти пасайди.
- Менинг ёш болаларим бор, ярим кеча-гача ишлай олмайман, - деди тайёр иш кулидан чикиб кетаётганидан афсусл-аниб.
- Ёш болаларингиз булса, ярим тунгача эмас, кеч соат унгача ишлашингиз мум-кин. Лекин шунга караб бериладиган пулдан бир рз чегириб коламиз.
Гулширин хамон иккиланарди. Ресто-ран хужайини айтган шартга рози бул-ган такдирда хам болаларини кандай ёлгиз колдиради? Азиза унинг нимадан истихола килаётганини тушунди.
- Сиз рози булаверинг. Соат унгача бо-лаларингизга мен караб тураман,-деди Гулширинга. Шу дамда у Гулшириннинг кузига огир дамда ёрдамга келган на-жот фариштаси каби куриниб кетди.
- Майли, ишлайман, - деди энтикиб.
- Унда бугундан иш бошлайверинг, - деди ресторан хужайинни.
- Ресторанда ишлаш...- иккиланди Гул-ширин.
- Нега иккиланаётганингизни тушуна-ман, - жилмайди Азиза. - Ресторан сиз уйлагандай ёмон жой эмас. Негадир бизнинг одамлар рестопанда факат ен-
гил табиатли аёллар ишлайди деб уйла-шади. Аслида у ерда ишлайдиганлар хам халол мехнати билан ризк топиб, бола-чаккасини бокади.
- Майли, борганим булсин, мени кунди-рдингиз, - деди Гулширин.
Уша окшом Гулширин хотиржам ухлай олмади. Аслида, у тунлари ором олиб ухлаш нималигини аллакачонлар унут-ган. Кузини юмди дегунча Азизанинг овози кулоги остида жаранглайверади: "Эрингиз соткинлик килибди!...Соткин-лик...демак, Зохид унга курсатган жа-фоларнинг асл номи шундай эканда...Кейин хаёли ресторандаги ишга кетди. "Кандай буларкан? Эплай олармикан-ман? Мен ишласам болаларга ким ка-райди?!
...Ресторан хужайини у тасаввур килга-нидек бадковок, жахлдор одам эмас экан. Аксинча, урта ёшлардаги хушму-омала киши экан.
- Бизда иш вакти бошка жойларники-дан фарк килади, - деди у. Хамма таш-килотларда кундузи ишлаб, кечаси дам олишса, бизда эса аксинча, иш вакти кеч соат бешда бошланиб, ярим тунда тугайди. Маош ойига бир маротаба эмас, бажарган ишингизга караб хар куни кулингизга маълум микдордаги пул берилади.
Иш ярми кечгача давом этишини эши-тиб Гулшириннинг шашти пасайди.
- Менинг ёш болаларим бор, ярим кеча-гача ишлай олмайман, - деди тайёр иш кулидан чикиб кетаётганидан афсусл-аниб.
- Ёш болаларингиз булса, ярим тунгача эмас, кеч соат унгача ишлашингиз мум-кин. Лекин шунга караб бериладиган пулдан бир рз чегириб коламиз.
Гулширин хамон иккиланарди. Ресто-ран хужайини айтган шартга рози бул-ган такдирда хам болаларини кандай ёлгиз колдиради? Азиза унинг нимадан истихола килаётганини тушунди.
- Сиз рози булаверинг. Соат унгача бо-лаларингизга мен караб тураман,-деди Гулширинга. Шу дамда у Гулшириннинг кузига огир дамда ёрдамга келган на-жот фариштаси каби куриниб кетди.
- Майли, ишлайман, - деди энтикиб.
- Унда бугундан иш бошлайверинг, - деди ресторан хужайинни.
👍75❤5
КИССА: "КУНДОШЛИ УЙ" (хаётли хикоя)
9 КИСМ "ДАВОМИ"
Ресторанда ишлай бошлаганига хам икки хафта булиб колди. Кундузи вак-тини болалари билан утказади, уларни уйнатади, овкатлантиради, ухлатиб, ки-рларини ювади. Кечки пайт уларни Ази-зага топшириб, узи ишга кетади. Биринчи кун ишга кетаётганида бола-ларидан сира айрилолмади. Уларни би-рор марта, боз устига кечки пайт ёлгиз ташлаб кетмаган.
Азиза опага ишониб куйиб кетгани би-лан бари бир у уз онаси эмас-да. Сар-вар хам, Мадина хам Гулширинга шу кадар урганиб колишганки, усиз бир кадам хам юра олишмайди. Айникса, , уйдан кетгандан буён улар бир-бирига каттик богланиб колишган. Гулширин биринчи марта болаларини куйиб кета-ётганида ич-ичидан эзилди, гуё уларга хаёнат килаётгандай эди, назарида.
"Факат эркаклар булса, кандай ишла-рканман?"деган уй уни кийнаганди. Йук, ишлайдиганлар хаммаси эркаклар эмас экан. У ошхонада ишлайди, буюр-тма буйича хар хил тузламаю салатлар тайёрлайди. Дастлабки кунлар бош ош-паз ёрдамчиси, ёши Гулширин билан тенг Хилола исмли жувон унга турли салатларни кандай тайёрлашни ургат-ди. Азалдан шундай ишларга кули ке-лишадиган Гулширин учинчи кундан бошлаб буюртмаларни узи мустакил тайёрлайдиган булди. Иши кийин эмас, факат чаккон-чаккон ишлаш керак. Энг мухими - энди пулга зорикмайди, болаларига истаган нарсасини олиб бе-ра олади. Тежаб ишлатса, бир-икки сум йигса хам булади. Ана ушанда ётокхо-надан чикиб, бирор хонали алохида уй-ни ижарага олса булади.
Ишлаётганига бир хафтадан ошган кунлар эди. Гулширин узи уйлаб топган бир пайтлар уйдагиларга мехр билан тайёрлаб берадиган салатни тайёрлаб, бирга ишлайдиган хамкасбларига та-тиб куриш учун берди. Бош ошпаз са-латдан татиб куриб, "Кимдан урганган-сиз буни?"деб суради. Гулширин салати унга ёкмади деб уйлаб, "узим уйлаб топганман", деди курка-писа. Ошпаз унга бир муддат тикилиб турдида, "Бу-гундан бошлаб бу салатингизни ресто-ранимиз таомнамасига киритамиз. Ишонаман, келаётган мехмонларга хам ёкади", деди. Чиндан хам янги салатни-нг таъми ресторанга келаётган мехмо-нларга ёкди. Улар кайта-кайта шу са-латга буюртма беришарди. Хужайин инсофли одам экан, Гулширинга хар куни бериладиган пулга яна анчагина куштирди.
- Бу кетишда якин орада менинг урним-ни олиб куясиз-ку, хазиллашди Хилола.
- Йуг-ей, нега унака дейсиз? - унгайсиз-ланди Гулширин. - Менга шу ишим хам булаверади.
- Сиз сира хижолат чекманг, - далда берди Хилола. - Мехнат икки куздан иссик, дейдилар. Хамма катта ишлар кичик уринишлардан бошланади. Бугун биргина лаззатли салатингиз билан тилга тушдингиз. Ким билсин, эртага узингиз худди мана шундай ресторан-ни бошкарарсиз.
- Мен? Йуг-ей...- баттар хижолат булди Гулширин.
- Нега булиши мумкин эмас? Сиз ресто-ранимиз хужайинига мана бу хашамат-ли ресторан бой ота-онасидан мерос колган деб уйлайсизми? Билсангиз, у киши хам хамма сингари оддий одам булган. Хатто талабалигида ота-онаси-га огирлиги тушмаслиги учун ошхонада кафеларда официант булиб ишлаган.
Ушанда "Бир кун узимнинг рестораним булади" деб орзу килар экан. Мана, йи-ллар утиб уша орзусига эришди. Лекин булар уз-узидан булмаган. Бу кунларга етишгунча канча мехнат килган, огир кунларни бошидан утказган. "Буларни-нг хаммаси пешона тери эвазига кел-ган", дейди. Болаларини хам мехнатга ургатган. Болалари дарсдан буш пайт-ларида идиш-товок ювиш, официант-лик килиб пул топишдан уялишмайди. Шундай экан, сиз хам килаётган ишин-нгиздан уялмаслигингиз керак.
Хилоланинг сузлари Гулшириннинг калбида узига булган ишончни оширди. "Менинг кулимдан хам шу иш келади" деган фикр юрагининг бир чеккасини ёриштириб турарди. Кулидаги пулга ка-раб, "бу пулларда Азиза опанинг хам хакки бор. Ахир, у болаларимга караб турмаганида бу пулларни каердан то-пардим" деб уйлади. Ётокхонага кайт-гач, Азизага бир сиким пул узатди:
- Опажон, мана буни олиб куйинг.
- Бу нима? - бир пулга, бир Гулширинга каради Азиза.
- Бу...ишлаб топган пулларимдан, - Гул-ширин гапни кандай бошлашни билмай бир муддат иккиланди. - Агар болала-римга караб турмаганингизда мен иш-лай олмасдим. Бу...чин кунгилдан...оз булса хам куп урнида курарсиз.
Шундагина Азиза гап
9 КИСМ "ДАВОМИ"
Ресторанда ишлай бошлаганига хам икки хафта булиб колди. Кундузи вак-тини болалари билан утказади, уларни уйнатади, овкатлантиради, ухлатиб, ки-рларини ювади. Кечки пайт уларни Ази-зага топшириб, узи ишга кетади. Биринчи кун ишга кетаётганида бола-ларидан сира айрилолмади. Уларни би-рор марта, боз устига кечки пайт ёлгиз ташлаб кетмаган.
Азиза опага ишониб куйиб кетгани би-лан бари бир у уз онаси эмас-да. Сар-вар хам, Мадина хам Гулширинга шу кадар урганиб колишганки, усиз бир кадам хам юра олишмайди. Айникса, , уйдан кетгандан буён улар бир-бирига каттик богланиб колишган. Гулширин биринчи марта болаларини куйиб кета-ётганида ич-ичидан эзилди, гуё уларга хаёнат килаётгандай эди, назарида.
"Факат эркаклар булса, кандай ишла-рканман?"деган уй уни кийнаганди. Йук, ишлайдиганлар хаммаси эркаклар эмас экан. У ошхонада ишлайди, буюр-тма буйича хар хил тузламаю салатлар тайёрлайди. Дастлабки кунлар бош ош-паз ёрдамчиси, ёши Гулширин билан тенг Хилола исмли жувон унга турли салатларни кандай тайёрлашни ургат-ди. Азалдан шундай ишларга кули ке-лишадиган Гулширин учинчи кундан бошлаб буюртмаларни узи мустакил тайёрлайдиган булди. Иши кийин эмас, факат чаккон-чаккон ишлаш керак. Энг мухими - энди пулга зорикмайди, болаларига истаган нарсасини олиб бе-ра олади. Тежаб ишлатса, бир-икки сум йигса хам булади. Ана ушанда ётокхо-надан чикиб, бирор хонали алохида уй-ни ижарага олса булади.
Ишлаётганига бир хафтадан ошган кунлар эди. Гулширин узи уйлаб топган бир пайтлар уйдагиларга мехр билан тайёрлаб берадиган салатни тайёрлаб, бирга ишлайдиган хамкасбларига та-тиб куриш учун берди. Бош ошпаз са-латдан татиб куриб, "Кимдан урганган-сиз буни?"деб суради. Гулширин салати унга ёкмади деб уйлаб, "узим уйлаб топганман", деди курка-писа. Ошпаз унга бир муддат тикилиб турдида, "Бу-гундан бошлаб бу салатингизни ресто-ранимиз таомнамасига киритамиз. Ишонаман, келаётган мехмонларга хам ёкади", деди. Чиндан хам янги салатни-нг таъми ресторанга келаётган мехмо-нларга ёкди. Улар кайта-кайта шу са-латга буюртма беришарди. Хужайин инсофли одам экан, Гулширинга хар куни бериладиган пулга яна анчагина куштирди.
- Бу кетишда якин орада менинг урним-ни олиб куясиз-ку, хазиллашди Хилола.
- Йуг-ей, нега унака дейсиз? - унгайсиз-ланди Гулширин. - Менга шу ишим хам булаверади.
- Сиз сира хижолат чекманг, - далда берди Хилола. - Мехнат икки куздан иссик, дейдилар. Хамма катта ишлар кичик уринишлардан бошланади. Бугун биргина лаззатли салатингиз билан тилга тушдингиз. Ким билсин, эртага узингиз худди мана шундай ресторан-ни бошкарарсиз.
- Мен? Йуг-ей...- баттар хижолат булди Гулширин.
- Нега булиши мумкин эмас? Сиз ресто-ранимиз хужайинига мана бу хашамат-ли ресторан бой ота-онасидан мерос колган деб уйлайсизми? Билсангиз, у киши хам хамма сингари оддий одам булган. Хатто талабалигида ота-онаси-га огирлиги тушмаслиги учун ошхонада кафеларда официант булиб ишлаган.
Ушанда "Бир кун узимнинг рестораним булади" деб орзу килар экан. Мана, йи-ллар утиб уша орзусига эришди. Лекин булар уз-узидан булмаган. Бу кунларга етишгунча канча мехнат килган, огир кунларни бошидан утказган. "Буларни-нг хаммаси пешона тери эвазига кел-ган", дейди. Болаларини хам мехнатга ургатган. Болалари дарсдан буш пайт-ларида идиш-товок ювиш, официант-лик килиб пул топишдан уялишмайди. Шундай экан, сиз хам килаётган ишин-нгиздан уялмаслигингиз керак.
Хилоланинг сузлари Гулшириннинг калбида узига булган ишончни оширди. "Менинг кулимдан хам шу иш келади" деган фикр юрагининг бир чеккасини ёриштириб турарди. Кулидаги пулга ка-раб, "бу пулларда Азиза опанинг хам хакки бор. Ахир, у болаларимга караб турмаганида бу пулларни каердан то-пардим" деб уйлади. Ётокхонага кайт-гач, Азизага бир сиким пул узатди:
- Опажон, мана буни олиб куйинг.
- Бу нима? - бир пулга, бир Гулширинга каради Азиза.
- Бу...ишлаб топган пулларимдан, - Гул-ширин гапни кандай бошлашни билмай бир муддат иккиланди. - Агар болала-римга караб турмаганингизда мен иш-лай олмасдим. Бу...чин кунгилдан...оз булса хам куп урнида курарсиз.
Шундагина Азиза гап
👍83❤6
нимада эканини тушунди. Гулширин узатган пулни узи-га кайтарди.
- Мен бу ишни пул учун килганим йук, - Азизанинг гап охангидан бир оз аччик-ланганини сезиш кийин эмасди.
- Лекин...- Гулширин килган ишидан узи хижолат тортди.
- Хамма нарса пул билан улчанмайди.
Агар шундай булса мехр-окибат деган гаплар каерда колди? Одамлар огир пайтда бир-бирига елка тутмаса дунё-да киёмат купмайдими? - кизариб кет-ди Азиза.
- Кечиринг, опа, - пушаймон булди Гул-ширин.
- Майли, бу гапларни унутайлик,- юзига бир оз табассум югурди Азизанинг. - Баъзан етти ёт бегона кишилар якинла-рингдан курган озорларингга малхам босади.
Гулшириннинг кузларига ёш калкиди. "Мени яхши одамларга рубару килгани-нг учун узингга шукур!" Кузлари тула ёш булса-да, дили ажиб бир енгиллик-дан хузурланарди.
- Мен бу ишни пул учун килганим йук, - Азизанинг гап охангидан бир оз аччик-ланганини сезиш кийин эмасди.
- Лекин...- Гулширин килган ишидан узи хижолат тортди.
- Хамма нарса пул билан улчанмайди.
Агар шундай булса мехр-окибат деган гаплар каерда колди? Одамлар огир пайтда бир-бирига елка тутмаса дунё-да киёмат купмайдими? - кизариб кет-ди Азиза.
- Кечиринг, опа, - пушаймон булди Гул-ширин.
- Майли, бу гапларни унутайлик,- юзига бир оз табассум югурди Азизанинг. - Баъзан етти ёт бегона кишилар якинла-рингдан курган озорларингга малхам босади.
Гулшириннинг кузларига ёш калкиди. "Мени яхши одамларга рубару килгани-нг учун узингга шукур!" Кузлари тула ёш булса-да, дили ажиб бир енгиллик-дан хузурланарди.
👍48❤1
КИССА: "КУНДОШЛИ УЙ" (хаётли хикоя)
СУКИР КАЛБЛАР...10 КИСМ.
Вакт энг яхши шифо. Не-не номи кет-ган табиблар даво топа олмаган кунгил дардларига у даво булади. Вакт-энг олий хакам. Хамма нарсани уз тарози-сида тортиб, сарагини саракка, пучаги-ни пучакка ажратади, жазосиз колган гунохкорларни шундай жазолайдики, гунохкор бир умр узига келолмайди.
Вазият такозоси ила курбон булганлар-дан мархаматини аямайди, уларга энг олий мукофотларини раво куради. Ва-
кт хамма нарсадан кудратли-бесабр-ларга осойишталик ато этиб, улар кал-бини сабр пардаси ила безайди.
Ироданинг хиёнаткорлиги ошкор бул-ган кунларда Холида хола хонадонида киёмат булди гуё. Хамма газабда, хам-ма аламзада. Холида хола кунгил су-
раш учун кирган, аслида, гап ундириш максадида булган куни-кушниларга "ох-вох" килади: "Худойимга не гунохим бор эканки, икки келиним хам нобакор чикди. Бир-бири билан келишиб, исло-
ватхона очиб олган экан..."
- Йуг-ей, эгачи, нахотки шундай булса? - Ёлгондакам хайратланди гийбатчи кушнилар. - Кичик келинингизни-ку, ку-зи уйноклаган эди, лекин катта келини-нгиз Гулширин...
- Отини айтманг-ей оти учгурнинг, - гапиртиргани куймайди Холида хола. - Исмини эшитган одам фариштадек булса керак деб уйлайди. Узини куй ог-зидан чуп олмаган килиб курсатгани билан ичидан пишган экан. Отаси олиб берган уйни фохишахонага айлантири-бди отинг учгур овсини билан...
- Хай, айтманг-ей, - юз буриштиради кушни. Бу гапларга хар гал янги-янги "саргузашт"лар кушилиб, "бойиб" бора-веради. Узини Холида холага хамдард килиб курсатган кушнилар дарвозадан чикиши билан бир-бирига маъноли куз уриштириб олишади: "Ул-а, бу кунинг-дан! Кора товук дон сочар, уз сирин узи очар. Шунча йил ёнма-ён яшаб, Гулши-рин келиннинг бирор эгри кадам куйга-нини пайкаганимиз йук. Бу кампир бул-са бечоранинг устидан магзава агдар-ди. Узи Гулширин келин кетганидан бу-ён бу ховлидан файз кетибди..."
Чиндан хам яхолида холанинг ховли-си эгаси ташлаб кетган уй сингари ка-ровсиз булиб колганди. Илгари кунда икки марта ёг тушса ялагудек килиб супуриладиган ховли энди хафтада бир марта супурги куришга зор. Бир марта кийилиб, эртасига ювиладиган кийим-лар сира тупланиб колмасди. Гулширин куллари окариб кетгунча кир ювиб, дазмоларди. Энди эса кийимлар хаф-талаб кийилади, ёкаси ягир булиб кета-ди хамки, ювилмайди.
Илгари Холида холанинг истагига кура кунда уч бора мазали таомлар кайнай-диган козон энди базур бир марта олов устига куйилади. Энг ёмони илгари хов-лини тулдирган болалар овози энди эшитилмайди.
Хотинининг хиёнатидан кейин Зафар кучага чиколмай колди. Хеч ким узига бирор суз демаса-да, хаёлида хамма уни бармоги билан нукиб курсатаётган-дай, устидан кулаётгандай буларди. Бу иснодга чидай олмай шартта ишдан бу-шади-ю, чет элга ишлагани кетиб колди
Зохид эса...у яна ичкиликка берилди. Кун
буйи бирор нарса татимаса татимайди-ки, аммо тинмай ичади. Илгари узининг пулига ичарди, бора-бора пули хам тор-тинмай куйди. Аввал-бошда ийманиб, минг истихола билан "Ойи, пул беринг!" деган буйрукка айланди. Дастлаб "Уг-лимнинг бошига кейинги пайтларда куп кургуликлар тушди. Сикилганидан ича-ди-да йигит киши.
Иш топгунича уч-турт сум берсам, кей-
ин келиб колар", дерди. Аммо баттар булса баттар булдики, Зохиднинг ахво-ли асло унгланмади. На онанинг "узинг-ни кулга ол" деган утинчлари, на отаси-нинг угитлари кор килди унга.
Четдан караган одам чиндан хам Зо-хид аввал ишидан айрилгани, кейин хо-тинининг номига "кушмачи" деган суз кушилиб айтилаётгани учун ичяпти, деб уйларди. Тугри, бу сабабларни хам ин-
кор килиб булмайди. Аммо Зохиднинг бу кадар ичкиликка берилишининг асо-сий сабаби...Нозима эди. Ха, Зохид уни хамон унутолгани йук. Улим тушагида ётган Нозима Гулширин кон берганидан кейин боласи билан бир кечада тугрук-хонадан гойиб булиб колди. Севгиси меваси булмиш углини акалли бирор марта курмагани, бир кечада икки азиз инсонидан жудо булиши Зохидга катт-
ик таъсир килди. Ишонган дусти Илхом панд бериб, ханавайрон килганида хам бу кадар каттик куйинмади. Гулширин бор-будини сотиб уни камалишдан кут-кариб колган пайтларда хам Зохидни-нг фикру хаёли Нозимада эди.
СУКИР КАЛБЛАР...10 КИСМ.
Вакт энг яхши шифо. Не-не номи кет-ган табиблар даво топа олмаган кунгил дардларига у даво булади. Вакт-энг олий хакам. Хамма нарсани уз тарози-сида тортиб, сарагини саракка, пучаги-ни пучакка ажратади, жазосиз колган гунохкорларни шундай жазолайдики, гунохкор бир умр узига келолмайди.
Вазият такозоси ила курбон булганлар-дан мархаматини аямайди, уларга энг олий мукофотларини раво куради. Ва-
кт хамма нарсадан кудратли-бесабр-ларга осойишталик ато этиб, улар кал-бини сабр пардаси ила безайди.
Ироданинг хиёнаткорлиги ошкор бул-ган кунларда Холида хола хонадонида киёмат булди гуё. Хамма газабда, хам-ма аламзада. Холида хола кунгил су-
раш учун кирган, аслида, гап ундириш максадида булган куни-кушниларга "ох-вох" килади: "Худойимга не гунохим бор эканки, икки келиним хам нобакор чикди. Бир-бири билан келишиб, исло-
ватхона очиб олган экан..."
- Йуг-ей, эгачи, нахотки шундай булса? - Ёлгондакам хайратланди гийбатчи кушнилар. - Кичик келинингизни-ку, ку-зи уйноклаган эди, лекин катта келини-нгиз Гулширин...
- Отини айтманг-ей оти учгурнинг, - гапиртиргани куймайди Холида хола. - Исмини эшитган одам фариштадек булса керак деб уйлайди. Узини куй ог-зидан чуп олмаган килиб курсатгани билан ичидан пишган экан. Отаси олиб берган уйни фохишахонага айлантири-бди отинг учгур овсини билан...
- Хай, айтманг-ей, - юз буриштиради кушни. Бу гапларга хар гал янги-янги "саргузашт"лар кушилиб, "бойиб" бора-веради. Узини Холида холага хамдард килиб курсатган кушнилар дарвозадан чикиши билан бир-бирига маъноли куз уриштириб олишади: "Ул-а, бу кунинг-дан! Кора товук дон сочар, уз сирин узи очар. Шунча йил ёнма-ён яшаб, Гулши-рин келиннинг бирор эгри кадам куйга-нини пайкаганимиз йук. Бу кампир бул-са бечоранинг устидан магзава агдар-ди. Узи Гулширин келин кетганидан бу-ён бу ховлидан файз кетибди..."
Чиндан хам яхолида холанинг ховли-си эгаси ташлаб кетган уй сингари ка-ровсиз булиб колганди. Илгари кунда икки марта ёг тушса ялагудек килиб супуриладиган ховли энди хафтада бир марта супурги куришга зор. Бир марта кийилиб, эртасига ювиладиган кийим-лар сира тупланиб колмасди. Гулширин куллари окариб кетгунча кир ювиб, дазмоларди. Энди эса кийимлар хаф-талаб кийилади, ёкаси ягир булиб кета-ди хамки, ювилмайди.
Илгари Холида холанинг истагига кура кунда уч бора мазали таомлар кайнай-диган козон энди базур бир марта олов устига куйилади. Энг ёмони илгари хов-лини тулдирган болалар овози энди эшитилмайди.
Хотинининг хиёнатидан кейин Зафар кучага чиколмай колди. Хеч ким узига бирор суз демаса-да, хаёлида хамма уни бармоги билан нукиб курсатаётган-дай, устидан кулаётгандай буларди. Бу иснодга чидай олмай шартта ишдан бу-шади-ю, чет элга ишлагани кетиб колди
Зохид эса...у яна ичкиликка берилди. Кун
буйи бирор нарса татимаса татимайди-ки, аммо тинмай ичади. Илгари узининг пулига ичарди, бора-бора пули хам тор-тинмай куйди. Аввал-бошда ийманиб, минг истихола билан "Ойи, пул беринг!" деган буйрукка айланди. Дастлаб "Уг-лимнинг бошига кейинги пайтларда куп кургуликлар тушди. Сикилганидан ича-ди-да йигит киши.
Иш топгунича уч-турт сум берсам, кей-
ин келиб колар", дерди. Аммо баттар булса баттар булдики, Зохиднинг ахво-ли асло унгланмади. На онанинг "узинг-ни кулга ол" деган утинчлари, на отаси-нинг угитлари кор килди унга.
Четдан караган одам чиндан хам Зо-хид аввал ишидан айрилгани, кейин хо-тинининг номига "кушмачи" деган суз кушилиб айтилаётгани учун ичяпти, деб уйларди. Тугри, бу сабабларни хам ин-
кор килиб булмайди. Аммо Зохиднинг бу кадар ичкиликка берилишининг асо-сий сабаби...Нозима эди. Ха, Зохид уни хамон унутолгани йук. Улим тушагида ётган Нозима Гулширин кон берганидан кейин боласи билан бир кечада тугрук-хонадан гойиб булиб колди. Севгиси меваси булмиш углини акалли бирор марта курмагани, бир кечада икки азиз инсонидан жудо булиши Зохидга катт-
ик таъсир килди. Ишонган дусти Илхом панд бериб, ханавайрон килганида хам бу кадар каттик куйинмади. Гулширин бор-будини сотиб уни камалишдан кут-кариб колган пайтларда хам Зохидни-нг фикру хаёли Нозимада эди.
👍108❤8
Уни куп излади. Нозима илгари яшаган туманга бориб, уйини суриштириб топди. Аммо кечиккан экан. Нозиманинг ота-онаси ховлини арзон-гаровга сотиб, бир кеча-да кучиб кетишибди. Каерга кучиб кет-гани хеч ким билмасди. Шунда хам Зо-хид умидини узмади. Одам игна эмас-ки, йуколиб колса. "Нозимани албатта топаман. Уни кайтишга, бирга яшашга кундираман. Боламга узим оталик ки-ламан..." Бу фикр Зохиднинг хаёлини буткул банд килганди. Кузи кузига тушса Нозиманинг калбида хам эски мухаббат олови яна аланга олишига ишонади. Шу сабабдан хам уни излаш-ни тухтатмади. Нозима ва угли хакида мужда етказган одам кузига оловдай куринади. Нихоят, изланишлари беса- мар кетмади. Якин танишларидан бири Нозимани Тошкентда курганини айтиб колди.
- Аввалига кичик янгани таний олма-дим, жудаям узгариб кетибди, берилиб сузларди Рашид исмли таниши, илгари у Зохиднинг фирмаси билан хамкорлик киларди. Улар Зохид ва Нозиманинг муносабатларидан хабардор булишга-ни учун Нозимани хазиллашиб "кичик янга" деб аташарди.
- Каерда курдингиз, ким билан курдин-гиз? - ховликиб суради. Зохид.
- Иш юзасидан бир ташкилотга борган эдим, - Рашид номдор бир компанияни тилга олди, уша ерда куриь колдим. Ки-чик янга мени таниб, ранги окариб кет-ди, узини танимасликка олди. Оркаси-дан бориб, "янга, мени танидингизми, Рашидман" дедим. Тили зурга айланиб, саломлашди. Кейин "Рашид ака, илти-
мос, мени бу ерда курганингизни хеч кимга айтманг. Бу ердагилар хам сиз билан танишлигимизни, умуман, олдин-ги хаётим хакида хеч нарса билишини истамайман. Узи зурга ишга жойлаш-дим" деди. Лекин янгани излаб юргани-нгизни кура-била туриб, кандай килиб сизга айтайман? - гуё катта ишни койи-ллатиб куйгандек гердайди Рашид.
Зохиднинг юраги тез-тез урди. Нихо-ят, Нозимаси топилди!
- Каерда яшаяпти экан? Кийналмабди-ми? Углимчи, углим кандай экан? - са-волларни калаштириб ташлади у.
Бунча куп саволни кутмаган Рашид жавоб тополмай, бир муддат эсанкираб колди..
- Билмадим...Тугриси, бу хакда сураш хаёлимга хам келмапти. Аммо керак булса уша компанияда ишлайдиган бир танишимдан сураб, билиб бераман. У Нозимани яхши танийди.
Шу пайтгача "кичик янга" деган Раши-днинг Нозимани исми билан айтиши, боз устига таниши Нозима билан якин эканини эшитиб, Зохиднинг юрагини рашк тиги ялаб утди.
- Уша танишингиз Нозимани шунчалик яхши билади? - норози охангда тунгил-лади у.
- Э-э, ака, куркманг. Уша танишим аёл, - деди кулиб. Сунг янада ишонарли бу-лиши учун маъноли куз кисди. - Менга тегишли аёл.
Зохиднинг юрагида ёна бошлаган ра-шк ути бирдан пасайди.
- Дустим, истасангиз уша аёл кичик ян-ганинг каерда яшашини, углингиз каер-да эканинибилиб беради.
Нозима билан булажак учрашувни та-саввур килиб Зохид тулкинланиб кетди
Нозимани куриш иштиёки шу кадар ба-ланд эдики, агар имкон булса хозирок унинг ёнига куш каби учади. Лаби рози-лик беришга жуфтланган чогида яна алланимани уйлаб, бош чайкади:
- Йук, хозирча индамай туринг, Нозима-ни чучитиб юборишингиз мумкин. Хадебсуриштираверса, нега сураяпти деб шубхаланиши, бирор нарсанр сезиб колиши мумкин. Яхшиси, менга уша компаниянинг манщилини айтинг. Узим Нозимани топиб оламан. Нега кетиб колганини кузимга караб айтсин. Била-ман, уни бунга мажбур килишган. Мени курса эски туйгулари яна юрагинп ён-диради. Чунки у мени севади, каттик севади.
Нозиманинг дарагини эшитган куни Зохид ичмади. Бу кувончли хабарни ким биландир булишгиси, хурсандчили-гига шерик килгиси келарди. Ха, тез орада у Нозимаси билан яна куришади, угилчасини багрига босади.
Кейин уларни хеч ким ажратолмайди.
Уйгв келганда Холида хола икки буки-либ ховли супураётганди. Супурги хар ерга урилганида кутарилган чанг куз
очиргани куймади.
- Келдингми, болам? - кейинги пайтлар-да Зохиднинг хушёр холда курмаган онаси кузларига ишрнмади. Инкиллаб-синкиллаб каддини ростлади. - Келгани яхши булди. Анави челакдаги сувни хо-
влига сепиб бер. Кариб, кучдан колиб-ман, кутаролмадим.
- Сиздан бошка киладигае одам йукми? Беихтиёр чикиб кетди бу суз Зохиднинг огзидан. Шундай деди-ю, хатосини анг-лаб, тилини тишлади. Холида хола хам шу сузни эшитишга зор булиб турган эканми, бирдан кузига ёш олди.
- Худо
- Аввалига кичик янгани таний олма-дим, жудаям узгариб кетибди, берилиб сузларди Рашид исмли таниши, илгари у Зохиднинг фирмаси билан хамкорлик киларди. Улар Зохид ва Нозиманинг муносабатларидан хабардор булишга-ни учун Нозимани хазиллашиб "кичик янга" деб аташарди.
- Каерда курдингиз, ким билан курдин-гиз? - ховликиб суради. Зохид.
- Иш юзасидан бир ташкилотга борган эдим, - Рашид номдор бир компанияни тилга олди, уша ерда куриь колдим. Ки-чик янга мени таниб, ранги окариб кет-ди, узини танимасликка олди. Оркаси-дан бориб, "янга, мени танидингизми, Рашидман" дедим. Тили зурга айланиб, саломлашди. Кейин "Рашид ака, илти-
мос, мени бу ерда курганингизни хеч кимга айтманг. Бу ердагилар хам сиз билан танишлигимизни, умуман, олдин-ги хаётим хакида хеч нарса билишини истамайман. Узи зурга ишга жойлаш-дим" деди. Лекин янгани излаб юргани-нгизни кура-била туриб, кандай килиб сизга айтайман? - гуё катта ишни койи-ллатиб куйгандек гердайди Рашид.
Зохиднинг юраги тез-тез урди. Нихо-ят, Нозимаси топилди!
- Каерда яшаяпти экан? Кийналмабди-ми? Углимчи, углим кандай экан? - са-волларни калаштириб ташлади у.
Бунча куп саволни кутмаган Рашид жавоб тополмай, бир муддат эсанкираб колди..
- Билмадим...Тугриси, бу хакда сураш хаёлимга хам келмапти. Аммо керак булса уша компанияда ишлайдиган бир танишимдан сураб, билиб бераман. У Нозимани яхши танийди.
Шу пайтгача "кичик янга" деган Раши-днинг Нозимани исми билан айтиши, боз устига таниши Нозима билан якин эканини эшитиб, Зохиднинг юрагини рашк тиги ялаб утди.
- Уша танишингиз Нозимани шунчалик яхши билади? - норози охангда тунгил-лади у.
- Э-э, ака, куркманг. Уша танишим аёл, - деди кулиб. Сунг янада ишонарли бу-лиши учун маъноли куз кисди. - Менга тегишли аёл.
Зохиднинг юрагида ёна бошлаган ра-шк ути бирдан пасайди.
- Дустим, истасангиз уша аёл кичик ян-ганинг каерда яшашини, углингиз каер-да эканинибилиб беради.
Нозима билан булажак учрашувни та-саввур килиб Зохид тулкинланиб кетди
Нозимани куриш иштиёки шу кадар ба-ланд эдики, агар имкон булса хозирок унинг ёнига куш каби учади. Лаби рози-лик беришга жуфтланган чогида яна алланимани уйлаб, бош чайкади:
- Йук, хозирча индамай туринг, Нозима-ни чучитиб юборишингиз мумкин. Хадебсуриштираверса, нега сураяпти деб шубхаланиши, бирор нарсанр сезиб колиши мумкин. Яхшиси, менга уша компаниянинг манщилини айтинг. Узим Нозимани топиб оламан. Нега кетиб колганини кузимга караб айтсин. Била-ман, уни бунга мажбур килишган. Мени курса эски туйгулари яна юрагинп ён-диради. Чунки у мени севади, каттик севади.
Нозиманинг дарагини эшитган куни Зохид ичмади. Бу кувончли хабарни ким биландир булишгиси, хурсандчили-гига шерик килгиси келарди. Ха, тез орада у Нозимаси билан яна куришади, угилчасини багрига босади.
Кейин уларни хеч ким ажратолмайди.
Уйгв келганда Холида хола икки буки-либ ховли супураётганди. Супурги хар ерга урилганида кутарилган чанг куз
очиргани куймади.
- Келдингми, болам? - кейинги пайтлар-да Зохиднинг хушёр холда курмаган онаси кузларига ишрнмади. Инкиллаб-синкиллаб каддини ростлади. - Келгани яхши булди. Анави челакдаги сувни хо-
влига сепиб бер. Кариб, кучдан колиб-ман, кутаролмадим.
- Сиздан бошка киладигае одам йукми? Беихтиёр чикиб кетди бу суз Зохиднинг огзидан. Шундай деди-ю, хатосини анг-лаб, тилини тишлади. Холида хола хам шу сузни эшитишга зор булиб турган эканми, бирдан кузига ёш олди.
- Худо
👍107❤5
йимга не ёзугим бор эканки, ка-риган чогимда шу куйга тушуриб куйди. Мен тенгилар келинларини хизмат кил-дириб, узлари етти кават курпачанинг устида утиришипти. Пешонам шур бул-маса икки келипим хам нобоп чикади-ми?!
Davomi bor...
@ibratli_sozlar
Davomi bor...
@ibratli_sozlar
👍40💔14
✒️ Бир талабанинг ҳикоя қилишича тирикчилик сабабидан хизматга чиқиб турар экан.
Одатдагидек харидор кутиб турганларида бир башанг кийинган киши кибру ҳаво билан солланиб келди-да:
– Гул экиш керак, – деб қолди.
Унинг карандачилиги малол келса ҳам, ишсиз қолишдан қўрқиб нархни келишиб олиб, ночор рози бўлишди. Машинага чиқиб унинг ҳовлисига боришди. Гул экиладиган майдон анча бор эди. Бойвачча ишни бошлаш пайтида қўшиб қўйди:
– Ҳақларингни гулни вақтида экиб улгура олсангиз оласиз! Бўлмаса бир сўм ҳам бермайман!
Йигитлар ишга қаттиқ киршди. Иш оғир, ер анча қаттиқ. Иш қуроллари ҳам жуда боп эмас. Унинг устига бу пўрим йигит бир оз дам олишга ҳам қўймай уларнинг тепасида турди. Ўлгудек ишлашиб, ниҳоят шом пайтида зўрға тугатишди. Айниқса уларнинг орасида ёши каттароғи бор эди, ўша киши сиртдан билдирмас ҳам, анча ҳориб қолди. Ниҳоят иш якунланиб, юз-қўлларини ювиб, кийимларини алмаштиришди. Ҳалиги бойвачча уйига кириб кетди. Булар энди пулни олиб чиқар, деб анча кутишди, ҳеч гап йўқ. Охири одобдан бўлмаса ҳам ичкари уйининг эшигига бориб чақиришди. У сўрида ястаниб ётганча телевизор томоша қиларди. Уларга беписандлик билан қараб:
– Эээ...сенлар ҳалиям шу ердамисанлар? Ҳа, айтмоқчи ҳақларингни эртага оласанлар.
– Ўйлаб гапиряпсизми? Эртага яна келамизми?
– Э, бошимни оғритмаларинг! Асабимга текканларинг учун бир сўм ҳам бермайман! Қани, уйни бўшатиб қўйларинг!
Унинг бу гапидан ҳангу-манг бўлиб қолишди. Ўзларича босиқлик билан инсофга чақирмоқчи ҳам бўлишди. Бироқ истеҳзо қилишдан нарига ўтмади. Шунда уларнинг ёши каттаси тасалли бериб, бойваччани Худога солиб ортига қайтишаётган эди, ёшроғи чидай олмай:
– Илоҳим, бизнинг ҳақимиз жанозага буюрсин! – деб юборди. Бу гапни эшитган хотини қўрқиб кетди:
– Оғзингизга қараб гапиринг!
Вақт алламаҳал бўлиб қолгани сабабли автобус, йўналишли таксилар ҳаракати тўхтаган. Чўнтакларида таксига етарли пули йўқ хизматкорлар пиёда кетишга мажбур бўлишди. Анча юришганидан кейин бир енгил машина келиб тўхтади.
- Чиқинглар, акалар. Обориб қўяман.
Бир-бирига қараб қолишди. Ноилож баҳона қилишди:
- Йўқ, раҳмат пиёда кетаверамиз.
- Шу ярим кечада-я? Қаёққа борасизлар ўзи?
Манзилни эшитиб:
- Вой бўўй! Қачон етиб борасизлар. Чиқинглар, мен киракаш эмасман, бекорга обориб қўяман, -деб илтифот қилди.
Улар машинага чиқишгач, нима қилиб юрганларини сўради. Бўлган гапни эшитиб, анча жаҳли чиқди ва тасалли берди. Сўнг давом этди:
– Бугун ҳаётимда энг қувончли кун. Фарзандли бўлдим. Шу туғилган фарзандим учун эҳсоним бор эди. Сизларни Худо етказди, - деб анча пул узатди.
Йўқ дейишганига қулоқ солмай мажбур қўлларига тутқазиб қўйди. Пул анча эди. Ҳатто бугунги келишилган пулдан ҳам ортиқроқ эди. Тақдир тақозосига кўра орадан бир хафта ўтиб ўша кўчага бориб қолишди. Ҳалиги бойваччанинг уйи томон қарагилари ҳам келмас эди. Лекин унинг дарвозаси олди негадир гавжум эди.
– Тўй бўляпти, шекилли, – деди уларнинг бири.
– Э, тўй қаёқда, – деди уларни олиб келаётган ҳайдовчи. – Кеча бу ҳовли эгасининг еттига тўлган ўғли автоҳалокат туфайли оламдан ўтди. Ўшанинг жанозаси...
Эй инсонлар, ҳушёр бўлинглар! Хатти-ҳаракатларимиз яраша бир кунмас бир кун жавоб оламиз.
Бу дунё қайтар дунё...
@ibratli_sozlar
Одатдагидек харидор кутиб турганларида бир башанг кийинган киши кибру ҳаво билан солланиб келди-да:
– Гул экиш керак, – деб қолди.
Унинг карандачилиги малол келса ҳам, ишсиз қолишдан қўрқиб нархни келишиб олиб, ночор рози бўлишди. Машинага чиқиб унинг ҳовлисига боришди. Гул экиладиган майдон анча бор эди. Бойвачча ишни бошлаш пайтида қўшиб қўйди:
– Ҳақларингни гулни вақтида экиб улгура олсангиз оласиз! Бўлмаса бир сўм ҳам бермайман!
Йигитлар ишга қаттиқ киршди. Иш оғир, ер анча қаттиқ. Иш қуроллари ҳам жуда боп эмас. Унинг устига бу пўрим йигит бир оз дам олишга ҳам қўймай уларнинг тепасида турди. Ўлгудек ишлашиб, ниҳоят шом пайтида зўрға тугатишди. Айниқса уларнинг орасида ёши каттароғи бор эди, ўша киши сиртдан билдирмас ҳам, анча ҳориб қолди. Ниҳоят иш якунланиб, юз-қўлларини ювиб, кийимларини алмаштиришди. Ҳалиги бойвачча уйига кириб кетди. Булар энди пулни олиб чиқар, деб анча кутишди, ҳеч гап йўқ. Охири одобдан бўлмаса ҳам ичкари уйининг эшигига бориб чақиришди. У сўрида ястаниб ётганча телевизор томоша қиларди. Уларга беписандлик билан қараб:
– Эээ...сенлар ҳалиям шу ердамисанлар? Ҳа, айтмоқчи ҳақларингни эртага оласанлар.
– Ўйлаб гапиряпсизми? Эртага яна келамизми?
– Э, бошимни оғритмаларинг! Асабимга текканларинг учун бир сўм ҳам бермайман! Қани, уйни бўшатиб қўйларинг!
Унинг бу гапидан ҳангу-манг бўлиб қолишди. Ўзларича босиқлик билан инсофга чақирмоқчи ҳам бўлишди. Бироқ истеҳзо қилишдан нарига ўтмади. Шунда уларнинг ёши каттаси тасалли бериб, бойваччани Худога солиб ортига қайтишаётган эди, ёшроғи чидай олмай:
– Илоҳим, бизнинг ҳақимиз жанозага буюрсин! – деб юборди. Бу гапни эшитган хотини қўрқиб кетди:
– Оғзингизга қараб гапиринг!
Вақт алламаҳал бўлиб қолгани сабабли автобус, йўналишли таксилар ҳаракати тўхтаган. Чўнтакларида таксига етарли пули йўқ хизматкорлар пиёда кетишга мажбур бўлишди. Анча юришганидан кейин бир енгил машина келиб тўхтади.
- Чиқинглар, акалар. Обориб қўяман.
Бир-бирига қараб қолишди. Ноилож баҳона қилишди:
- Йўқ, раҳмат пиёда кетаверамиз.
- Шу ярим кечада-я? Қаёққа борасизлар ўзи?
Манзилни эшитиб:
- Вой бўўй! Қачон етиб борасизлар. Чиқинглар, мен киракаш эмасман, бекорга обориб қўяман, -деб илтифот қилди.
Улар машинага чиқишгач, нима қилиб юрганларини сўради. Бўлган гапни эшитиб, анча жаҳли чиқди ва тасалли берди. Сўнг давом этди:
– Бугун ҳаётимда энг қувончли кун. Фарзандли бўлдим. Шу туғилган фарзандим учун эҳсоним бор эди. Сизларни Худо етказди, - деб анча пул узатди.
Йўқ дейишганига қулоқ солмай мажбур қўлларига тутқазиб қўйди. Пул анча эди. Ҳатто бугунги келишилган пулдан ҳам ортиқроқ эди. Тақдир тақозосига кўра орадан бир хафта ўтиб ўша кўчага бориб қолишди. Ҳалиги бойваччанинг уйи томон қарагилари ҳам келмас эди. Лекин унинг дарвозаси олди негадир гавжум эди.
– Тўй бўляпти, шекилли, – деди уларнинг бири.
– Э, тўй қаёқда, – деди уларни олиб келаётган ҳайдовчи. – Кеча бу ҳовли эгасининг еттига тўлган ўғли автоҳалокат туфайли оламдан ўтди. Ўшанинг жанозаси...
Эй инсонлар, ҳушёр бўлинглар! Хатти-ҳаракатларимиз яраша бир кунмас бир кун жавоб оламиз.
Бу дунё қайтар дунё...
@ibratli_sozlar
👍45😢12❤8
✒️ ҚАЙНОНА
(ҳикоя)
Сарви хола хонасида ямоқ қилиб ўтираверди. Олди тўла товони йиртилган пайпоқлар, чокидан сўкилган шим, тугмаси узилган кўйлак, яна алланималар... Сезмай қопти, вақт пешиндан оғипти. Ҳам вақти намоз, ҳам томоғи қақраб чой ичгиси келяпти. Қўлидаги нинани ип ғалтакка санчди-да, дераза оша ҳовли саҳнига разм солди. Бир маромда қор ёғмоқда. Дарахтларнинг новдалари эгилган. Совуқ ҳам забтига олган. Уй-уйига кириб олган келинлар совуқдан эриниб ҳовлига чиқишмапти, шекилли. Бир чойнак чой дамлаб келиш иш бўптими? Бунақа ишларни ойдинда оёғи бажаради-ку.
«Ё Имоми аъзам», у тиззасига тиралиб ўрнидан турди. Аммо... Вой! Вой! Тавба-ей, оёқлари увишиб қопти, тиззалари зириллайди. Бели тортишиб оғриб тургани учун букчайганча эмаклаб бориб эшикни очиб ҳовлига чиқди. Қор остонагача кўтарилибди. Атрофга назар солдию ич-ичидан севинчи тошиб баҳри дили ёришиб кетди. Паға-паға ёғиб турган қор парчаларига болаларча завқу эҳтирос билан тикиларкан, кўзлари чақнаб, порлади.
— Ёғ! Ёғавер, ёғишингдан айланай, жуда яхши! Қишнинг зийнати қор-да! Беғуборсан, поксан, кони фойдасан, вақтида ёғсанг, ер тўяди — эл тўяди.
У қўлини чўзиб, кафтини қорга тутди. Кафтига қўнган юлдузчаларни тўймай томоша қилди. Кафтининг ҳароратида эриб бораётган қор зарраларини авайлаб артди. Руҳиятига қордек юмшоқ енгиллик кириб, бироз тетиклашди. Айланиб учиб замин узра бош қўяётган қорнинг оппоқ зарраларига севиниб тикилаверди. Ҳозир чойни дамлаб келади, бир пиёлагина ичади, куракни олиб бирпасда йўлкани очиб кураб ташлайди. Ҳавасга қиладиган иш бу, бир пайтлар томнинг қорини кураганда ҳовли ўртасида қорли тоғ пайдо бўларди. Шу тоғ устидан бемалол томга ўтиб, ундан қорли тоққа тирмашиб сирғанчиқ учмасмиди. У хотираларга берилди. Нариги уйдан келинлару набираларнинг гангир-гунгур овозлари, телевизордан таралаётган ашула оҳанглари шундоқ эшитилиб турибди. Бирдан димоғига ёғда қовурилган тухум иси урилди. Қорни ҳам очибди. У бир тамшаниб келинлар хонасига қаради.
— Ёшларга мазза-да. Оҳ, ёшлигим, қани ўша ёшлигим? Э-э! Ўтди-кетди, ғир этиб, эссизгина, умр — ўткинчи, бирпасда қариб қоларкан одамзод, дея ичида ўйлади у...
Сарви хола чойнакни ушлаганча ҳовли адоғига атак-чечак қилиб борди. Лоақал шу ёлғизоёқ йўлнинг қорини кураб, йўл очмаган келинлардан ранжиб, ошхонага етди-ю, яхлаб ётган зинага оёқ қўйиши билан сирғандию тойиб кетди.
— Ё, тавба! Ё алҳазар! Ўзинг асра! Ўзинг мадад бер, Эгам, — деган илтижолари хаёлидан ялт этиб ўтди. Боши ерда — қор устида, оёғи зинада, бели зинанинг қиррасида қолди. Қани ўзини ўнглаб, узатилган оёғини йиғиб ололса... Бу не кўргулик? Оёғи тошга айланибдими, нега қўзғата олмаяпти. Куни битган шекилли, наҳотки шу алфозда... У бор кучини йиғиб, келинларни ёрдамга чақирди. Турғизиб қўйишса, бу ёғини ўзи эплайди. Вой тавба-ей, овози ҳам чиқмайди.
— Ҳой, Мавлуда, Ўғилой! Бу ёққа қаранглар, келинлар-уу, вой, жоним, вой-й, ҳозир ўлиб қоламан. Чиқинглар уйдан! Манга қаранглар-ей!
Ҳайриятки уй тўридаги эшик очилди. Ҳа, эшитишди, яхшиямки шулар бор, эшик қайта ёпилдими, у англолмай қолди.
— Ким? — сўради Мавлуда олма чайнаб туриб, — биров чақирдими?
— Э, ўтираверинг, ким бўларди,ойим-да, шу изғиринда ҳам тинч ўтирмайди, бир иш бошлади шекилли, — энсаси қотди Ўғилойнинг.
— Кеча муллакам қовоқ опкелувдилар, ҳозир чиқсангиз қовоқ сомса қилинглар, дейди.
— Шу совуқда ким боради ошхонага?
— Чақиряптилар, эшитяпсизми, ҳой-ҳойлаб чақиряптилар, — Зуҳра келин деразага қулоқ тутди.
— Э! Борсангиз ҳозир иш буюрадилар... Ўтираверинг, эшитмабмиз, деймиз.
Овсинларнинг кулгусидан хона деворлари зириллаб кетди. Эшик ёпилиб ҳангома давом этаверди. Телевизор ҳали кино, ҳали сериаллар, ҳали «Ҳандалак»ни кўрсатиб, уларни чалғитарди.
Сарви хола «Вой, жоним, нима бўлди менга» — деб бир амаллаб кириб олган ошхонада узоқ ётди. На белини, на оёғини ўнглаб ололмади. Зора бирортаси чиқиб қолса. Тагидан зах ўтиб, танаси музлай бошлади. Агар ҳозир қизи бўлганида югуриб олдига келмасмиди? Бир эмас, олти ўғил туғдим, деб керилиб юраверипти. Давраларда сўзини ҳеч кимга бермай ўғилли тўкис бўлиб юрганлари-чи.
(ҳикоя)
Сарви хола хонасида ямоқ қилиб ўтираверди. Олди тўла товони йиртилган пайпоқлар, чокидан сўкилган шим, тугмаси узилган кўйлак, яна алланималар... Сезмай қопти, вақт пешиндан оғипти. Ҳам вақти намоз, ҳам томоғи қақраб чой ичгиси келяпти. Қўлидаги нинани ип ғалтакка санчди-да, дераза оша ҳовли саҳнига разм солди. Бир маромда қор ёғмоқда. Дарахтларнинг новдалари эгилган. Совуқ ҳам забтига олган. Уй-уйига кириб олган келинлар совуқдан эриниб ҳовлига чиқишмапти, шекилли. Бир чойнак чой дамлаб келиш иш бўптими? Бунақа ишларни ойдинда оёғи бажаради-ку.
«Ё Имоми аъзам», у тиззасига тиралиб ўрнидан турди. Аммо... Вой! Вой! Тавба-ей, оёқлари увишиб қопти, тиззалари зириллайди. Бели тортишиб оғриб тургани учун букчайганча эмаклаб бориб эшикни очиб ҳовлига чиқди. Қор остонагача кўтарилибди. Атрофга назар солдию ич-ичидан севинчи тошиб баҳри дили ёришиб кетди. Паға-паға ёғиб турган қор парчаларига болаларча завқу эҳтирос билан тикиларкан, кўзлари чақнаб, порлади.
— Ёғ! Ёғавер, ёғишингдан айланай, жуда яхши! Қишнинг зийнати қор-да! Беғуборсан, поксан, кони фойдасан, вақтида ёғсанг, ер тўяди — эл тўяди.
У қўлини чўзиб, кафтини қорга тутди. Кафтига қўнган юлдузчаларни тўймай томоша қилди. Кафтининг ҳароратида эриб бораётган қор зарраларини авайлаб артди. Руҳиятига қордек юмшоқ енгиллик кириб, бироз тетиклашди. Айланиб учиб замин узра бош қўяётган қорнинг оппоқ зарраларига севиниб тикилаверди. Ҳозир чойни дамлаб келади, бир пиёлагина ичади, куракни олиб бирпасда йўлкани очиб кураб ташлайди. Ҳавасга қиладиган иш бу, бир пайтлар томнинг қорини кураганда ҳовли ўртасида қорли тоғ пайдо бўларди. Шу тоғ устидан бемалол томга ўтиб, ундан қорли тоққа тирмашиб сирғанчиқ учмасмиди. У хотираларга берилди. Нариги уйдан келинлару набираларнинг гангир-гунгур овозлари, телевизордан таралаётган ашула оҳанглари шундоқ эшитилиб турибди. Бирдан димоғига ёғда қовурилган тухум иси урилди. Қорни ҳам очибди. У бир тамшаниб келинлар хонасига қаради.
— Ёшларга мазза-да. Оҳ, ёшлигим, қани ўша ёшлигим? Э-э! Ўтди-кетди, ғир этиб, эссизгина, умр — ўткинчи, бирпасда қариб қоларкан одамзод, дея ичида ўйлади у...
Сарви хола чойнакни ушлаганча ҳовли адоғига атак-чечак қилиб борди. Лоақал шу ёлғизоёқ йўлнинг қорини кураб, йўл очмаган келинлардан ранжиб, ошхонага етди-ю, яхлаб ётган зинага оёқ қўйиши билан сирғандию тойиб кетди.
— Ё, тавба! Ё алҳазар! Ўзинг асра! Ўзинг мадад бер, Эгам, — деган илтижолари хаёлидан ялт этиб ўтди. Боши ерда — қор устида, оёғи зинада, бели зинанинг қиррасида қолди. Қани ўзини ўнглаб, узатилган оёғини йиғиб ололса... Бу не кўргулик? Оёғи тошга айланибдими, нега қўзғата олмаяпти. Куни битган шекилли, наҳотки шу алфозда... У бор кучини йиғиб, келинларни ёрдамга чақирди. Турғизиб қўйишса, бу ёғини ўзи эплайди. Вой тавба-ей, овози ҳам чиқмайди.
— Ҳой, Мавлуда, Ўғилой! Бу ёққа қаранглар, келинлар-уу, вой, жоним, вой-й, ҳозир ўлиб қоламан. Чиқинглар уйдан! Манга қаранглар-ей!
Ҳайриятки уй тўридаги эшик очилди. Ҳа, эшитишди, яхшиямки шулар бор, эшик қайта ёпилдими, у англолмай қолди.
— Ким? — сўради Мавлуда олма чайнаб туриб, — биров чақирдими?
— Э, ўтираверинг, ким бўларди,ойим-да, шу изғиринда ҳам тинч ўтирмайди, бир иш бошлади шекилли, — энсаси қотди Ўғилойнинг.
— Кеча муллакам қовоқ опкелувдилар, ҳозир чиқсангиз қовоқ сомса қилинглар, дейди.
— Шу совуқда ким боради ошхонага?
— Чақиряптилар, эшитяпсизми, ҳой-ҳойлаб чақиряптилар, — Зуҳра келин деразага қулоқ тутди.
— Э! Борсангиз ҳозир иш буюрадилар... Ўтираверинг, эшитмабмиз, деймиз.
Овсинларнинг кулгусидан хона деворлари зириллаб кетди. Эшик ёпилиб ҳангома давом этаверди. Телевизор ҳали кино, ҳали сериаллар, ҳали «Ҳандалак»ни кўрсатиб, уларни чалғитарди.
Сарви хола «Вой, жоним, нима бўлди менга» — деб бир амаллаб кириб олган ошхонада узоқ ётди. На белини, на оёғини ўнглаб ололмади. Зора бирортаси чиқиб қолса. Тагидан зах ўтиб, танаси музлай бошлади. Агар ҳозир қизи бўлганида югуриб олдига келмасмиди? Бир эмас, олти ўғил туғдим, деб керилиб юраверипти. Давраларда сўзини ҳеч кимга бермай ўғилли тўкис бўлиб юрганлари-чи.
👍58
Шошманг, ўзи ўғил нима каромат кўрса
таркан? Лоақал биттаси қиз бўлмади-я. Ҳозир раҳматли чоли Абдураҳмон бўлганда-ку... У ҳам чойхонадан мақтаниб келарди.
— Онаси, Раҳим кервоз бору, кўчанинг бошида турадиган, косамнинг тагида қолган ошни еб, ялаб қўйди. «Ният қилдим, ака. Сизнинг йўлингизни берсин», — дейди. Эшитдингми?
— Айтмадингизми, ҳаммаси Яратгандан, деб...
Олти ўғилни бошқалардан кам қилмай орзу-ҳавас билан катта қилди, уйлади, жойлади, бари бола-чақали, ишли бўлди. Нима бўлгандаям ўғил хотиним деб, қиз эрим деб кетар экан. Меҳр олмадек икки паллага бўлинар экан.
Совуқ ошхонада инграниб ётаркан, келинлари бир-бир кўз олдидан ўтаверди. Тўнғич ўғлининг хотини Адиба яхши чикди. Келган кунидаёқ туғишган қизидек бўлиб кетди. Тарбиялаган ота-онасига раҳмат. Оғриқ зўрайиб, кўз олди қоронғилашди...
Кўча дарвозаси ғийқиллаб очилди. Совуқдан қўллари кўкариб келини Адиба кўринди. Қалин пўстинга ўралиб олган Адиба тўғри қайнонасининг хонасига бурилди. Қордаги ғачир-ғучур оёқ товушларни эшитиб Сарви хола суюниб кетди.
— Ҳой, — деди заиф овозда. — Кимсиз? Бу ёққа қаранг, ошхонага.
Адиба заифгина бу овозни эшитди. Қадамини шу томонга тезлатди. Ошхонага кирдию кампирнинг ётиш аҳволидан ҳанг-манг бўлиб қолди.
— Ойижон! Вой, бу нима ётиш?! Йиқилдингизми? Овсинларим қани? - Гапира туриб қайнонасининг қўлтиғидан олиб турғизмоқчи бўлди, аммо эплаб бўлмади.
— Тегма, тегма, болам, вой жоним, белим узилиб кетган шекилли, тегма, — деб додларди.
У айвон томон югурди. Бор овози билан бақирди:
— Ўғилой! Мавлу! Ҳой, Зуҳра! Тез! Тез буёққа келинглар! Ойим... Ойим ахир йиқилиб тушибдилар-ку, наҳотки кўрмаган бўлсанглар. Наҳотки эшитмай уйга қамалиб ўтирсанглар.
У уйга кириб «Тез ёрдам»га қўнғироқ қилди. Иссиқдан юзлари бўғриққан Ўғилой, Мавлуда, катта жун рўмолга ўралиб олган Зуҳра кетма-кет айвонга чиқишди.
— Нима гап? Тинчликми? Намунча ҳовлиқасиз, опа, ўт кетдими? — энсаси қотди Мавлуданинг.
«Шу совуқда тинчгина уйида ўтирмай, етиб келганини-чи» — пичирлади лабини буриб Ўғилой.
— Юринглар, — деди Адиба ошхонага имо қилиб. Тўрт келин холани бир амаллаб кўтариб, уйга олиб киришди. Жойига ётқизиб, юзини силаб, дори ҳидлатишди. У кўзини очди. Ранги докадек эди. «Тез ёрдам» етиб келди. Доктор беморни текшириб кўргач, касалхонага олиб борамиз, деди.
— Нима гап? Ойим қанилар? Тузукмилар? Сани кўзинг қаёқда эди?
— Вой, ойим, адаси, ойим йиқилибдилар, — у қаттиқроқ йиғлаб юборди.
— Кўз ёшингни арт-э, — бақириб берди Ботирали, — йиғлама, тут ўзингни.
Адиба итоаткорона стулга ўтирди. Ботирали бош шифокор хонасига кириб кетди. Адибани йиғлама, деб койиса ҳам ўзини тутолмай ўз ёшларини яширарди.
Эшик очилиб, даволовчи шифокор кўринди.
— Рентгендан ўтказдик. Бел пастки қисмидан бўкса суяклари дарз кетган, гипсладик. Тўпиқдаги шилинган яралар қўрқинчли эмас, малҳам суртиб боғлаб қўйдик. Мана бу дориларни ичириб туринг, — у дорилар ёзилган рўйхатни узатди, — Бу оғриқ қолдиради, бу суякларни мустаҳкамлайди. Фақат қаттиқ ўринда қимирламай ётишингиз лозим.
...Мана, шунга ҳам саккиз ой бўлди. Қимирламай ётаверган Сарви хола қоқ суякка айланди. Озиб-тўзиб овқатдан ҳам қолди. Адиба эрини, болаларини ўз ҳолига қолдириб, кампирнинг олдига кўчиб келди. Гоҳ дори, гоҳ чой, гоҳ ҳожат... ҳеч кимни қариган чоғида ётгулик қилмасин. Азобда қолган она аранг пичирлайди: «Кам бўлма, болам, барака топ, меҳнатларингни роҳатини кўргин...»
Эрталаб Ўғилой ишга кетаётганда дераза ортидан сўрайди: — Тузукмилар? Яхши бўлиб қолдиларми? Ишга кетаётувдим.
Мавлуда умуман кўринмайди, ўзини иш билан банд одамдек кўрсатади. Зуҳра эшикни қиягина очиб, — Опа, — деди бурнини жийириб рўмолча билан тўсиб оларкан, — тузукмилар? — у ёв қувгандек зумда ғойиб бўлди.
— Ухлаб қолибман. Ишга кеч қолдим. Кечқурун кирарман, — дейди деразадан мўралаб Баҳром.
«Эрталаб кириб ўтаман, соғлиқларини сўрайман, ҳозир кеч бўлиб қолди» хаёлидан ўтади Баҳодирнинг. — Ойим тузукмилар? — сўрайди хотинидан, — сен хабар олиб тур, яна гап чиқиб юрмасин.
Кунлар ўтаверди. Cоат миллари имиллайди.
— Адиба, — дейди у пичирлаб, — қийналиб кетдинг, болам...
таркан? Лоақал биттаси қиз бўлмади-я. Ҳозир раҳматли чоли Абдураҳмон бўлганда-ку... У ҳам чойхонадан мақтаниб келарди.
— Онаси, Раҳим кервоз бору, кўчанинг бошида турадиган, косамнинг тагида қолган ошни еб, ялаб қўйди. «Ният қилдим, ака. Сизнинг йўлингизни берсин», — дейди. Эшитдингми?
— Айтмадингизми, ҳаммаси Яратгандан, деб...
Олти ўғилни бошқалардан кам қилмай орзу-ҳавас билан катта қилди, уйлади, жойлади, бари бола-чақали, ишли бўлди. Нима бўлгандаям ўғил хотиним деб, қиз эрим деб кетар экан. Меҳр олмадек икки паллага бўлинар экан.
Совуқ ошхонада инграниб ётаркан, келинлари бир-бир кўз олдидан ўтаверди. Тўнғич ўғлининг хотини Адиба яхши чикди. Келган кунидаёқ туғишган қизидек бўлиб кетди. Тарбиялаган ота-онасига раҳмат. Оғриқ зўрайиб, кўз олди қоронғилашди...
Кўча дарвозаси ғийқиллаб очилди. Совуқдан қўллари кўкариб келини Адиба кўринди. Қалин пўстинга ўралиб олган Адиба тўғри қайнонасининг хонасига бурилди. Қордаги ғачир-ғучур оёқ товушларни эшитиб Сарви хола суюниб кетди.
— Ҳой, — деди заиф овозда. — Кимсиз? Бу ёққа қаранг, ошхонага.
Адиба заифгина бу овозни эшитди. Қадамини шу томонга тезлатди. Ошхонага кирдию кампирнинг ётиш аҳволидан ҳанг-манг бўлиб қолди.
— Ойижон! Вой, бу нима ётиш?! Йиқилдингизми? Овсинларим қани? - Гапира туриб қайнонасининг қўлтиғидан олиб турғизмоқчи бўлди, аммо эплаб бўлмади.
— Тегма, тегма, болам, вой жоним, белим узилиб кетган шекилли, тегма, — деб додларди.
У айвон томон югурди. Бор овози билан бақирди:
— Ўғилой! Мавлу! Ҳой, Зуҳра! Тез! Тез буёққа келинглар! Ойим... Ойим ахир йиқилиб тушибдилар-ку, наҳотки кўрмаган бўлсанглар. Наҳотки эшитмай уйга қамалиб ўтирсанглар.
У уйга кириб «Тез ёрдам»га қўнғироқ қилди. Иссиқдан юзлари бўғриққан Ўғилой, Мавлуда, катта жун рўмолга ўралиб олган Зуҳра кетма-кет айвонга чиқишди.
— Нима гап? Тинчликми? Намунча ҳовлиқасиз, опа, ўт кетдими? — энсаси қотди Мавлуданинг.
«Шу совуқда тинчгина уйида ўтирмай, етиб келганини-чи» — пичирлади лабини буриб Ўғилой.
— Юринглар, — деди Адиба ошхонага имо қилиб. Тўрт келин холани бир амаллаб кўтариб, уйга олиб киришди. Жойига ётқизиб, юзини силаб, дори ҳидлатишди. У кўзини очди. Ранги докадек эди. «Тез ёрдам» етиб келди. Доктор беморни текшириб кўргач, касалхонага олиб борамиз, деди.
— Нима гап? Ойим қанилар? Тузукмилар? Сани кўзинг қаёқда эди?
— Вой, ойим, адаси, ойим йиқилибдилар, — у қаттиқроқ йиғлаб юборди.
— Кўз ёшингни арт-э, — бақириб берди Ботирали, — йиғлама, тут ўзингни.
Адиба итоаткорона стулга ўтирди. Ботирали бош шифокор хонасига кириб кетди. Адибани йиғлама, деб койиса ҳам ўзини тутолмай ўз ёшларини яширарди.
Эшик очилиб, даволовчи шифокор кўринди.
— Рентгендан ўтказдик. Бел пастки қисмидан бўкса суяклари дарз кетган, гипсладик. Тўпиқдаги шилинган яралар қўрқинчли эмас, малҳам суртиб боғлаб қўйдик. Мана бу дориларни ичириб туринг, — у дорилар ёзилган рўйхатни узатди, — Бу оғриқ қолдиради, бу суякларни мустаҳкамлайди. Фақат қаттиқ ўринда қимирламай ётишингиз лозим.
...Мана, шунга ҳам саккиз ой бўлди. Қимирламай ётаверган Сарви хола қоқ суякка айланди. Озиб-тўзиб овқатдан ҳам қолди. Адиба эрини, болаларини ўз ҳолига қолдириб, кампирнинг олдига кўчиб келди. Гоҳ дори, гоҳ чой, гоҳ ҳожат... ҳеч кимни қариган чоғида ётгулик қилмасин. Азобда қолган она аранг пичирлайди: «Кам бўлма, болам, барака топ, меҳнатларингни роҳатини кўргин...»
Эрталаб Ўғилой ишга кетаётганда дераза ортидан сўрайди: — Тузукмилар? Яхши бўлиб қолдиларми? Ишга кетаётувдим.
Мавлуда умуман кўринмайди, ўзини иш билан банд одамдек кўрсатади. Зуҳра эшикни қиягина очиб, — Опа, — деди бурнини жийириб рўмолча билан тўсиб оларкан, — тузукмилар? — у ёв қувгандек зумда ғойиб бўлди.
— Ухлаб қолибман. Ишга кеч қолдим. Кечқурун кирарман, — дейди деразадан мўралаб Баҳром.
«Эрталаб кириб ўтаман, соғлиқларини сўрайман, ҳозир кеч бўлиб қолди» хаёлидан ўтади Баҳодирнинг. — Ойим тузукмилар? — сўрайди хотинидан, — сен хабар олиб тур, яна гап чиқиб юрмасин.
Кунлар ўтаверди. Cоат миллари имиллайди.
— Адиба, — дейди у пичирлаб, — қийналиб кетдинг, болам...
👍57❤4
— Қўйинг бу гапларни, ҳали кўрмагандек бўлиб кетасиз, қизингизни тўйига ў
зингиз бош бўласиз, сиздан умидларим мўл, ойижон, ҳамиша яхши ният қилиш керак, ўзингиз бизга шунақа деб ўргатгансиз.
— Бэ-э, гапирасан-да, кўнглим учун шундай дейсан. Сенинг малҳамдек ширин забонинг, меҳринг мени шу кунларгача асраб келди. Йўқса, аллақачон... Ҳаммасига ақлим етади. Ёши катталарнинг синган суяклари битмайди, ўсмайди ҳам. Ёш бўлганимда икки ойда оёққа туриб кетардим. Аҳволим кундан-кунга нарёққа қараб кетяпти. Кампир хўрсиниб чуқур «уф» тортди. Кўзи ёшланди. Лаби пир-пир учиб қимтинди.
— Ботирим келса айт, мени бу ердан олиб кетинглар. Сандан бошқасига ишонмайман. Ҳаммаси ҳам бола-чақа ўстиряпти. Шунақа дунё экан. У яна хаёл суриб кетди. Сўнг: — Адиба, — деди афсус билан, —- ёшлик шошиб турган меҳмонга ўхшаркан... Кучга тўлган ёшлик йилларим ҳеч кўз олдимдан нари кетмайди. Қадрига етмаган эканман.
Қараб туриб Адибанинг кўнгли вайрон бўлди. Унга раҳми келиб, узоқ термулиб қолди. Қанийди, қўлидан келса-ю, уни оёққа турғазиб олса. Ўксикли кўз ёшларини кўрмаса... Қўша-қўша ўғилларининг тўйларида, никоҳ базмида даврага тушиб «Тановар»га хиром айлаб, бутун тўй аҳлини лолу ҳайрон қолдирган аёл қани?
Ўша куннинг ўзидаёқ Ботирали онасини уйига олиб кетди. Ишдан қайтган Баҳром асло ажабланмади.
— Қаерда тинч бўлсалар, ўша ерда бўлганлари яхши. Ботир, қўнғироқ қилиб хабарлашиб тургин, — деди. Адибанинг кўз ёшларини кўриб Зуҳра пичинг қилди:
— Ойим ўлмасларидан бурун йиғлаб ўзингизни яхши, фидойи кўрсатмоқчимисиз? Йиғига бало борми? Яхши ният қилинг.
— Фидокор, меҳрибон опамиз бор-да, — Мавлуда жилмайди.
Адиба ичкари уйга жой қилди, оҳори тўкилмаган янги, оппоқ чойшабларни ёзиб берди. Она оёқ-қўлини узатиб, хотиржам нафас олди. Адиба чой дамлаб келди. Бир пиёла асал чой ичириб, ойисининг юз-кўзларини силаб ўтирди. Бемор фақат бир ҳўпламдан чой, навбати билан шарбат ичади. Лекин кундан-кунга аҳволи кетиб бораётганини сезган Ботирали ишга бормай, ўз ҳисобидан таътил олди. Адиба кампирнинг бошидан нари кетмайди. Уни бироз чалғитиб, кайфиятини кўтаришга ҳаракат қилади. Нима бўлганда ҳам ҳар куни ғанимат бўлган момонинг дуоларини олиб қолсам, дейди.
Ҳар куни тонгда ўқишга кетар чоғи Алишер билан Лайло бувижони олдига кириб, салом бериб ачомлашади.
— Тузукмисиз, бувижон, қаранг, кечагидан кўра анча яхшисиз, яхши бўлиб қолинг, бувижон, бугун сиз учун «аъло» баҳолар олиб келаман, — дейди Алишер. Бувининг қуруқшаган лаблари ёйилиб, кўзлари порлаб қалбидан меҳр туйғулари тошиб дуо қилади. Буви уларга узоқ термулиб туради. Беҳол лаблари «Ўсиб унинглар, бахтингизни берсин, сизлардаи розиман...» деб пичирлайди. Ою кунлар шу таҳлит ўтиб турди.
Бугун эрталаб кампир тетиклашиб уйғонди. Гаплари тийраклашди. Хонага, деразага, шифту эшикларга бир-бир разм солиб қаради-да, Ботиралини сўради. Шарбатни охиригача ичиб қўйди-да, кулимсираб Адибага қараб қўйди.
— Яна озгина бергин, вужудимга мойдай ёқди-я, — деди жилмайиб. Адибани бағрига олиб, «Сани қизим деганман, унутма», деди. Адиба суюниб кетди. «Эй Тангрим, ўзингга шукр, ойим ҳадемай яхши бўлиб кетадилар, ҳайрият меҳнатларим зое кетмади».
У қайнонасини қучоқлади. Она ҳам, бола ҳам ўзида йўқ шодон эдилар. Бу ҳолни кузатиб турган Ботиралининг ичи «шув-в» этиб кетди. У суюнмади, борлиғини ғашлик қоплади.
Пешинга бориб момонинг юзида ранг қолмади. Адиба пиёлада сув келтириб лабига томизиб турди. Лекин сўнгги томчилар беморнинг лаби четидан оқиб тушаверди. Юмуқ кўзларининг четидан дурдек оққан ёшлари яноқларида қолди. Оқшом чоғи Адибанинг қўлларида сўнгги нафасини олиб, боши ўнгга томон бироз оғди. Лаблари табассумга мойил ҳолда кўзларини юмиб ётарди.
Муҳаббат ТУРОПОВА.
@ibratli_sozlar
зингиз бош бўласиз, сиздан умидларим мўл, ойижон, ҳамиша яхши ният қилиш керак, ўзингиз бизга шунақа деб ўргатгансиз.
— Бэ-э, гапирасан-да, кўнглим учун шундай дейсан. Сенинг малҳамдек ширин забонинг, меҳринг мени шу кунларгача асраб келди. Йўқса, аллақачон... Ҳаммасига ақлим етади. Ёши катталарнинг синган суяклари битмайди, ўсмайди ҳам. Ёш бўлганимда икки ойда оёққа туриб кетардим. Аҳволим кундан-кунга нарёққа қараб кетяпти. Кампир хўрсиниб чуқур «уф» тортди. Кўзи ёшланди. Лаби пир-пир учиб қимтинди.
— Ботирим келса айт, мени бу ердан олиб кетинглар. Сандан бошқасига ишонмайман. Ҳаммаси ҳам бола-чақа ўстиряпти. Шунақа дунё экан. У яна хаёл суриб кетди. Сўнг: — Адиба, — деди афсус билан, —- ёшлик шошиб турган меҳмонга ўхшаркан... Кучга тўлган ёшлик йилларим ҳеч кўз олдимдан нари кетмайди. Қадрига етмаган эканман.
Қараб туриб Адибанинг кўнгли вайрон бўлди. Унга раҳми келиб, узоқ термулиб қолди. Қанийди, қўлидан келса-ю, уни оёққа турғазиб олса. Ўксикли кўз ёшларини кўрмаса... Қўша-қўша ўғилларининг тўйларида, никоҳ базмида даврага тушиб «Тановар»га хиром айлаб, бутун тўй аҳлини лолу ҳайрон қолдирган аёл қани?
Ўша куннинг ўзидаёқ Ботирали онасини уйига олиб кетди. Ишдан қайтган Баҳром асло ажабланмади.
— Қаерда тинч бўлсалар, ўша ерда бўлганлари яхши. Ботир, қўнғироқ қилиб хабарлашиб тургин, — деди. Адибанинг кўз ёшларини кўриб Зуҳра пичинг қилди:
— Ойим ўлмасларидан бурун йиғлаб ўзингизни яхши, фидойи кўрсатмоқчимисиз? Йиғига бало борми? Яхши ният қилинг.
— Фидокор, меҳрибон опамиз бор-да, — Мавлуда жилмайди.
Адиба ичкари уйга жой қилди, оҳори тўкилмаган янги, оппоқ чойшабларни ёзиб берди. Она оёқ-қўлини узатиб, хотиржам нафас олди. Адиба чой дамлаб келди. Бир пиёла асал чой ичириб, ойисининг юз-кўзларини силаб ўтирди. Бемор фақат бир ҳўпламдан чой, навбати билан шарбат ичади. Лекин кундан-кунга аҳволи кетиб бораётганини сезган Ботирали ишга бормай, ўз ҳисобидан таътил олди. Адиба кампирнинг бошидан нари кетмайди. Уни бироз чалғитиб, кайфиятини кўтаришга ҳаракат қилади. Нима бўлганда ҳам ҳар куни ғанимат бўлган момонинг дуоларини олиб қолсам, дейди.
Ҳар куни тонгда ўқишга кетар чоғи Алишер билан Лайло бувижони олдига кириб, салом бериб ачомлашади.
— Тузукмисиз, бувижон, қаранг, кечагидан кўра анча яхшисиз, яхши бўлиб қолинг, бувижон, бугун сиз учун «аъло» баҳолар олиб келаман, — дейди Алишер. Бувининг қуруқшаган лаблари ёйилиб, кўзлари порлаб қалбидан меҳр туйғулари тошиб дуо қилади. Буви уларга узоқ термулиб туради. Беҳол лаблари «Ўсиб унинглар, бахтингизни берсин, сизлардаи розиман...» деб пичирлайди. Ою кунлар шу таҳлит ўтиб турди.
Бугун эрталаб кампир тетиклашиб уйғонди. Гаплари тийраклашди. Хонага, деразага, шифту эшикларга бир-бир разм солиб қаради-да, Ботиралини сўради. Шарбатни охиригача ичиб қўйди-да, кулимсираб Адибага қараб қўйди.
— Яна озгина бергин, вужудимга мойдай ёқди-я, — деди жилмайиб. Адибани бағрига олиб, «Сани қизим деганман, унутма», деди. Адиба суюниб кетди. «Эй Тангрим, ўзингга шукр, ойим ҳадемай яхши бўлиб кетадилар, ҳайрият меҳнатларим зое кетмади».
У қайнонасини қучоқлади. Она ҳам, бола ҳам ўзида йўқ шодон эдилар. Бу ҳолни кузатиб турган Ботиралининг ичи «шув-в» этиб кетди. У суюнмади, борлиғини ғашлик қоплади.
Пешинга бориб момонинг юзида ранг қолмади. Адиба пиёлада сув келтириб лабига томизиб турди. Лекин сўнгги томчилар беморнинг лаби четидан оқиб тушаверди. Юмуқ кўзларининг четидан дурдек оққан ёшлари яноқларида қолди. Оқшом чоғи Адибанинг қўлларида сўнгги нафасини олиб, боши ўнгга томон бироз оғди. Лаблари табассумга мойил ҳолда кўзларини юмиб ётарди.
Муҳаббат ТУРОПОВА.
@ibratli_sozlar
👍71😢14❤5🥰1👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#Жума_муборак
🌙 Энг яқин инсоним кириб келган “Жума” аёмингиз муборак бўлсин.
🤲Келаси жума кунларига барчамизга соғ-саломат етказсин
ЯҚИНЛАРИНГИЗНИ БИРИНЧИЛАРДАН БЎЛИБ ТАБРИКЛАНГ 😊
👉 @IBRATLI_SOZLAR
🌙 Энг яқин инсоним кириб келган “Жума” аёмингиз муборак бўлсин.
🤲Келаси жума кунларига барчамизга соғ-саломат етказсин
ЯҚИНЛАРИНГИЗНИ БИРИНЧИЛАРДАН БЎЛИБ ТАБРИКЛАНГ 😊
👉 @IBRATLI_SOZLAR
👍7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🌸 ЖУМА ТОНГИ МУБОРАК БЎЛСИН!
🪻 Ҳафта ичра турли кун,
🪻 Турли саҳар, турли тун.
🪻 Энг муқаддас, нурли кун
🪻 Жума айём муборак!
🪻 Динимиз доим омон,
🪻 Дилларда ишқу иймон.
🪻 Эй муҳтарам мусулмон,
🪻 Жума айём муборак!
🤲 Аллоҳ дуоларимизни ижобат,
🤲 Фарзандларимизга салоҳият,
🤲 Ибодатларимизга гўзаллик,
🤲 Ризқимизга барака берсин!
🤲 Аллоҳнинг паноҳида бўлинг!
🌙 ЖУМА МУБОРАК! 🌙
👉 @IBRATLI_SOZLAR
🪻 Ҳафта ичра турли кун,
🪻 Турли саҳар, турли тун.
🪻 Энг муқаддас, нурли кун
🪻 Жума айём муборак!
🪻 Динимиз доим омон,
🪻 Дилларда ишқу иймон.
🪻 Эй муҳтарам мусулмон,
🪻 Жума айём муборак!
🤲 Аллоҳ дуоларимизни ижобат,
🤲 Фарзандларимизга салоҳият,
🤲 Ибодатларимизга гўзаллик,
🤲 Ризқимизга барака берсин!
🤲 Аллоҳнинг паноҳида бўлинг!
🌙 ЖУМА МУБОРАК! 🌙
👉 @IBRATLI_SOZLAR
👍11
Тоға
Рислиғой турмуш ўртоғидан айрилиб, иккита қизи билан ота уйига қайтиб келганида отаси ҳам, онаси ҳам тирик эди. Бирин-кетин меҳрибонлари вафот этди. Онаси икки йилча тўшакка михланиб қолди. Кичик укаси алоҳида чиқиб кетди. Рислиғойдан кейингиси Салимжон ота ҳовлида қолди. Онаси ундан рози кетди. Ўлимидан олдин ҳам ўғлини узоқ дуо қилди. Салимжоннинг қўлини тутиб, Рислиғойни чақирди. Унинг кўзларида "Опангни ташлаб қўйма!" деган маъно бор эди. Ҳар ҳолда иккала фарзанднинг ҳам кўнглидан шу ўтди...
Йиллар йилларни етаклаб келди. Рислиғой чевар эди. Салимжон иккита жойда ишлаб ўзининг тўртта ўғлига қўшиб жиянларини ҳам катта қилди. Рислиғой укасига қараб ўтирмади, топган пуллари ўртада бўлди. Қизлар меҳнатдан қочмадилар, улғайиб онасидек чевар бўлди, парда тикдилар. Тошкентнинг мана ман деган уйлари қизларнинг моҳир қўллари билан янада кўркамлашди.
—Бу—жиянларингни топгани! —деди Рислиғой Салимжонга бир даста пул туқазиб. Отаси ўрнида ота бўлдинг, дуо қилиб қўй.
Салимжон ҳижолат бўлди, аммо Рислиғой қўймади. Кейин ҳам қизлар топганини тоғасига бердилар. Ёши ўтиб, тобора кучдан қолаётган Салимжоннинг ўғиллари ҳам секин-аста қанотига кира бошлади...
Жиянларига яхши жойлардан совчилар келди. Салимжон бир отадек қизларни сепини бадастир қилди. Юртга ош бериб узатди. Етимлигини сездирмади Қизларини пешонасидан ўпиб, дуо қилиб, кўзда ёш билан кузатиб қолди.
Бу эртак эмас, ҳикоя ҳам эмас қадрдон. Шу кунларда кўз олдимизда бўлган воқеа. Қайси уйда одамлар бир-бирини тўлдириб яшаса, бир-бирига ёрдам берса, бир-бирини қўллаб-қувватласа, бир-бирига ишонса, ўша уйда барака бўлади.
Шунчаки, ибрат учун илиндим...
Феруза Салходжаева
@ibratli_sozlar
Рислиғой турмуш ўртоғидан айрилиб, иккита қизи билан ота уйига қайтиб келганида отаси ҳам, онаси ҳам тирик эди. Бирин-кетин меҳрибонлари вафот этди. Онаси икки йилча тўшакка михланиб қолди. Кичик укаси алоҳида чиқиб кетди. Рислиғойдан кейингиси Салимжон ота ҳовлида қолди. Онаси ундан рози кетди. Ўлимидан олдин ҳам ўғлини узоқ дуо қилди. Салимжоннинг қўлини тутиб, Рислиғойни чақирди. Унинг кўзларида "Опангни ташлаб қўйма!" деган маъно бор эди. Ҳар ҳолда иккала фарзанднинг ҳам кўнглидан шу ўтди...
Йиллар йилларни етаклаб келди. Рислиғой чевар эди. Салимжон иккита жойда ишлаб ўзининг тўртта ўғлига қўшиб жиянларини ҳам катта қилди. Рислиғой укасига қараб ўтирмади, топган пуллари ўртада бўлди. Қизлар меҳнатдан қочмадилар, улғайиб онасидек чевар бўлди, парда тикдилар. Тошкентнинг мана ман деган уйлари қизларнинг моҳир қўллари билан янада кўркамлашди.
—Бу—жиянларингни топгани! —деди Рислиғой Салимжонга бир даста пул туқазиб. Отаси ўрнида ота бўлдинг, дуо қилиб қўй.
Салимжон ҳижолат бўлди, аммо Рислиғой қўймади. Кейин ҳам қизлар топганини тоғасига бердилар. Ёши ўтиб, тобора кучдан қолаётган Салимжоннинг ўғиллари ҳам секин-аста қанотига кира бошлади...
Жиянларига яхши жойлардан совчилар келди. Салимжон бир отадек қизларни сепини бадастир қилди. Юртга ош бериб узатди. Етимлигини сездирмади Қизларини пешонасидан ўпиб, дуо қилиб, кўзда ёш билан кузатиб қолди.
Бу эртак эмас, ҳикоя ҳам эмас қадрдон. Шу кунларда кўз олдимизда бўлган воқеа. Қайси уйда одамлар бир-бирини тўлдириб яшаса, бир-бирига ёрдам берса, бир-бирини қўллаб-қувватласа, бир-бирига ишонса, ўша уйда барака бўлади.
Шунчаки, ибрат учун илиндим...
Феруза Салходжаева
@ibratli_sozlar
👍65❤5🐳1
📝 Ибрат қилиб қўяр экан....
Менинг бир дугонам бор. Бошига кетма-кет мусибатлар тушди: олдин эри оламдан ўтди, кейин ўзи икки марта автоҳалокатга учради. Натижада хасталанди. Бир неча бор янглиш ташхис қўйган дўхтирлар ниҳоят охирги ва аниқ хулосани айтди: дугонамнинг бош миясида ўсма бор экан…
Дўхтирлар касалга аниқ ташхис қўёлмай юрган вақтларда ўсма ривожланиб, бош мия тўқималарига етиб борибди. Бу жуда жиддий ҳолат эди. Шундай бўлса-да, дугонам умидсизликка тушмади, ўзини тезда қўлга олди. Ахир унинг ҳали вояга етмаган болалари бор, айниқса кенжаси гўдак ёшида. Бироқ баъзида мустаҳкам иродамиз ва қатъиятимиз бизга боғлиқ бўлмаган нарсалар қаршисида ожиз қолади…
Шундай қилиб, унинг мияси икки марта “ўчиб қолди”. Дўхтирлар дугонамга “яратиқлар жумбоғи” деб ном беришди. Чунки шу пайтгача соғ-омон юрганига ақллари ҳайрон. У катта йўлни кесиб ўтаётиб, ўртада тек қотиб тўхтаб қолиши мумкин. Ўзига қараб келаётган машинани кўриб-билиб туради, бироқ жойидан жилмайди. Сабаби маълум – мия оёқларга керакли буйруқни бермайди… Гоҳида эса ўз болаларини танимай қолади. Чунки миянинг хотирани таъминлайдиган қобиғи шикастланган, шу боис тез-тез хотирасини йўқотиб туради. “Очиқ кўз билан юриш жуда қийин, кўзларимни ҳамиша юмиб юргим келади”, дейди у. Дугонамнинг қоқсуяк бўлиб қолган танаси эса ейиш-ичишидан ҳам маза кетганини кўрсатади. Ўзининг айтишича, бир қултум сув ичиш унга кони азоб. Дори-дармон олганидан кейингина сал тетик ҳис этаркан ўзини.
Дугонам яна кўп нарсаларни гапириб берди. Гарчи ачинаётганимни ундан яширишга уринаётган бўлсам-да, бутун вужудимни аламли бир изтироб қоплаб олган, ана шу изтироб ўткир тирноқли қўллари билан юрагимни эзғилар ва бу юз-кўзимда озми-кўпми зоҳир эди. Ана шу дамларда уни қўллаб-қувватлашни жудаям истадим. Яратган бандаларига турли-туман кўргилик ва қийинчиликларни йўллаб синашини ва Аллоҳ таоло уларга чиройли сабр этганлар билан бирга бўлишини айтгим келди. Бироқ у бунга ўрин қолдирмади, худди ўй-хаёлларимни ўқиб тургандай: “Мендан ҳам оғирроқ аҳволга тушганлар бор. Аллоҳ пешонамга нимани ёзган бўлса, ҳаммасига шукр қиламан”, деди дугонам...
Айни шу дамда Тангри таоло уни менга яхши гап-сўзлар билан тинчлантиришим учун йўлламаганини, аксинча, бу учрашув иймонимни мустаҳкамлашим учун бир ишора-сабаб бўлганини англаб етдим. Чунки сўнгги пайтларда бу масалага унчалик ҳам этибор бермаётган эдим-да…
Яратган менга тортиқ этган беҳисоб неъматлар шукрини адо этмаётган эдим. Борига қаноат қилмаган, итоатни унутган чоғларимизда Аллоҳ бизга бирор инсонни ёки воқеани ибрат қилиб қўяди. Энг муҳими, ана шу белги-ишораларни англай билишимиз ва Ўзига мақбул бўладиган шаклда – самимий, чин дилдан тавба қилишимиз зарур.
@ibratli_sozlar
Менинг бир дугонам бор. Бошига кетма-кет мусибатлар тушди: олдин эри оламдан ўтди, кейин ўзи икки марта автоҳалокатга учради. Натижада хасталанди. Бир неча бор янглиш ташхис қўйган дўхтирлар ниҳоят охирги ва аниқ хулосани айтди: дугонамнинг бош миясида ўсма бор экан…
Дўхтирлар касалга аниқ ташхис қўёлмай юрган вақтларда ўсма ривожланиб, бош мия тўқималарига етиб борибди. Бу жуда жиддий ҳолат эди. Шундай бўлса-да, дугонам умидсизликка тушмади, ўзини тезда қўлга олди. Ахир унинг ҳали вояга етмаган болалари бор, айниқса кенжаси гўдак ёшида. Бироқ баъзида мустаҳкам иродамиз ва қатъиятимиз бизга боғлиқ бўлмаган нарсалар қаршисида ожиз қолади…
Шундай қилиб, унинг мияси икки марта “ўчиб қолди”. Дўхтирлар дугонамга “яратиқлар жумбоғи” деб ном беришди. Чунки шу пайтгача соғ-омон юрганига ақллари ҳайрон. У катта йўлни кесиб ўтаётиб, ўртада тек қотиб тўхтаб қолиши мумкин. Ўзига қараб келаётган машинани кўриб-билиб туради, бироқ жойидан жилмайди. Сабаби маълум – мия оёқларга керакли буйруқни бермайди… Гоҳида эса ўз болаларини танимай қолади. Чунки миянинг хотирани таъминлайдиган қобиғи шикастланган, шу боис тез-тез хотирасини йўқотиб туради. “Очиқ кўз билан юриш жуда қийин, кўзларимни ҳамиша юмиб юргим келади”, дейди у. Дугонамнинг қоқсуяк бўлиб қолган танаси эса ейиш-ичишидан ҳам маза кетганини кўрсатади. Ўзининг айтишича, бир қултум сув ичиш унга кони азоб. Дори-дармон олганидан кейингина сал тетик ҳис этаркан ўзини.
Дугонам яна кўп нарсаларни гапириб берди. Гарчи ачинаётганимни ундан яширишга уринаётган бўлсам-да, бутун вужудимни аламли бир изтироб қоплаб олган, ана шу изтироб ўткир тирноқли қўллари билан юрагимни эзғилар ва бу юз-кўзимда озми-кўпми зоҳир эди. Ана шу дамларда уни қўллаб-қувватлашни жудаям истадим. Яратган бандаларига турли-туман кўргилик ва қийинчиликларни йўллаб синашини ва Аллоҳ таоло уларга чиройли сабр этганлар билан бирга бўлишини айтгим келди. Бироқ у бунга ўрин қолдирмади, худди ўй-хаёлларимни ўқиб тургандай: “Мендан ҳам оғирроқ аҳволга тушганлар бор. Аллоҳ пешонамга нимани ёзган бўлса, ҳаммасига шукр қиламан”, деди дугонам...
Айни шу дамда Тангри таоло уни менга яхши гап-сўзлар билан тинчлантиришим учун йўлламаганини, аксинча, бу учрашув иймонимни мустаҳкамлашим учун бир ишора-сабаб бўлганини англаб етдим. Чунки сўнгги пайтларда бу масалага унчалик ҳам этибор бермаётган эдим-да…
Яратган менга тортиқ этган беҳисоб неъматлар шукрини адо этмаётган эдим. Борига қаноат қилмаган, итоатни унутган чоғларимизда Аллоҳ бизга бирор инсонни ёки воқеани ибрат қилиб қўяди. Энг муҳими, ана шу белги-ишораларни англай билишимиз ва Ўзига мақбул бўладиган шаклда – самимий, чин дилдан тавба қилишимиз зарур.
@ibratli_sozlar
👍71😢5❤1🎉1
САҲОБАЛАРНИНГ ЛАҚАБЛАРИ
👳🏼♂️ Абдуллоҳ ибн Абу Қуҳофа — Абу Бакр Сиддиқ (Ўта тасдиқловчи) розияллоҳу анҳу.
👳🏼♂️ Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу — Форуқ (Ҳақ билан ботил орасини ажратувчи).
👳🏼♂️ Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу — Зуннурайн (Икки нур соҳиби).
👳🏼♂️ Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу — Имом (Йўлбошчи, етакчи).
👳🏼♂️ Абу Убайда ибн Жарроҳ розияллоҳу анҳу — Амийнул умма (Умматнинг ишончли кишиси).
👳🏼♂️ Жаъфар ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу — Абул Масокийн (Мискинларнинг отаси).
👳🏼♂️ Ҳамза ибн Абдулмутталиб розияллоҳу анҳу — Асадуллоҳ (Аллоҳнинг арслони).
👳🏼♂️ Зубайр ибн Аввом розияллоҳу анҳу — Ҳавориюр Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаворийси).
👳🏼♂️ Мусъаб ибн Умайр розияллоҳу анҳу — Сафийрул Ислам (Ислом элчиси).
👳🏼♂️ Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу — Таржуманул Қуръан (Қуръон таржимони).
👳🏼♂️ Билол ибн Рабоҳ розияллоҳу анҳу — Муаззинур Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муаззини).
👳🏼♂️ Ҳузайфа ибн Ямон розияллоҳу анҳу — Соҳибу сиррир Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сирларининг соҳиби).
👳🏼♂️ Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу — Доҳиятул Ислам (Ислом доҳийси, сиёсатчиси).
👳🏼♂️ Муовия ибн Абу Суфён розияллоҳу анҳу — Катибу ваҳйир Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ваҳий котиблари).
👳🏼♂️ Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳу — Ҳиббу Росулиллаҳ (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг дилдан яхши кўрган кишиси).
👳🏼♂️ Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу — Таржуманул Қуръан (Қуръон таржимони).
👳🏼♂️ Ҳассон ибн Собит розияллоҳу анҳу — Шаирур Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шоирлари).
👳🏼♂️ Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу — Сайфуллоҳ (Аллоҳнинг қиличи)
➥Линкни босиб «ЖАННАТ КАЛИТИ» каналига обуна бўлинг!👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻
@Jannat2_kaliti🌹🍃
https://telegram.me/+Ul3ZjTaMknwc9p4x
https://telegram.me/+Ul3ZjTaMknwc9p4x
👳🏼♂️ Абдуллоҳ ибн Абу Қуҳофа — Абу Бакр Сиддиқ (Ўта тасдиқловчи) розияллоҳу анҳу.
👳🏼♂️ Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу — Форуқ (Ҳақ билан ботил орасини ажратувчи).
👳🏼♂️ Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу — Зуннурайн (Икки нур соҳиби).
👳🏼♂️ Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу — Имом (Йўлбошчи, етакчи).
👳🏼♂️ Абу Убайда ибн Жарроҳ розияллоҳу анҳу — Амийнул умма (Умматнинг ишончли кишиси).
👳🏼♂️ Жаъфар ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу — Абул Масокийн (Мискинларнинг отаси).
👳🏼♂️ Ҳамза ибн Абдулмутталиб розияллоҳу анҳу — Асадуллоҳ (Аллоҳнинг арслони).
👳🏼♂️ Зубайр ибн Аввом розияллоҳу анҳу — Ҳавориюр Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаворийси).
👳🏼♂️ Мусъаб ибн Умайр розияллоҳу анҳу — Сафийрул Ислам (Ислом элчиси).
👳🏼♂️ Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу — Таржуманул Қуръан (Қуръон таржимони).
👳🏼♂️ Билол ибн Рабоҳ розияллоҳу анҳу — Муаззинур Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муаззини).
👳🏼♂️ Ҳузайфа ибн Ямон розияллоҳу анҳу — Соҳибу сиррир Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сирларининг соҳиби).
👳🏼♂️ Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу — Доҳиятул Ислам (Ислом доҳийси, сиёсатчиси).
👳🏼♂️ Муовия ибн Абу Суфён розияллоҳу анҳу — Катибу ваҳйир Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ваҳий котиблари).
👳🏼♂️ Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳу — Ҳиббу Росулиллаҳ (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг дилдан яхши кўрган кишиси).
👳🏼♂️ Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу — Таржуманул Қуръан (Қуръон таржимони).
👳🏼♂️ Ҳассон ибн Собит розияллоҳу анҳу — Шаирур Росул (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шоирлари).
👳🏼♂️ Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу — Сайфуллоҳ (Аллоҳнинг қиличи)
➥Линкни босиб «ЖАННАТ КАЛИТИ» каналига обуна бўлинг!👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻
@Jannat2_kaliti🌹🍃
https://telegram.me/+Ul3ZjTaMknwc9p4x
https://telegram.me/+Ul3ZjTaMknwc9p4x
Telegram
ЖAННАТ КАЛИТИ
بِسْـــــــــــــمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِـــــــــــــيم
Жаннат дарвозасининг олдида, кириш учун изн берилишини кутиб туришинг энг бахтиёр онларингдир.
Жаннат дарвозасининг олдида, кириш учун изн берилишини кутиб туришинг энг бахтиёр онларингдир.
👍31
✍ЎЗ ЭРИНИ ҲИЁНАТ ҚИЛИШГА УНДАГАН АЁЛ.
(нозик мавзу)
Улар жуда аҳил эдилар. Назокат эрини қаттиқ севарди. Жавоҳир ҳам хотинини еру-кўкка ишонмасди. Турмуш қурганларига беш йил бўлган бўлсада ёш келин куёвдек бир-бирини дийдорига тўймасдилар. Ёлғиз қолган онларида кўплаб лаззатли лаҳзаларни бирга кечирардилар...
Ҳаммаси уларнинг ён қўшнилари ўрнига бошқалар кўчиб келганида бошланди. Улар ҳам Назокат ва Жавоҳир каби ёш оила. Бахтиёр ва Дилрабо билан улар билан тез тил топишди. Икки эркак яқин дўстларга, аёллари эса ажралмас дугоналарга айланишди. Оилавий учрашувлар, биргаликда кафега боришлар бўлиб турарди. Икки жуфт ҳам оилавий яқин дўстлар топилганидан мамнун эдилар.
Бир куни тунда ишқий муносабатлар, романтика ва яқинлашиш ҳақида гаплашиб ётишганида Назокат эрига сўз бошлади. У қўшни аёл билан сирдош бўлганлиги учун у ҳақида кўп нарса биларди. У Жавоҳирга Дилрабонинг айтганларини, яъни унинг ўз эри билан яқинлашиш пайтида айрим ҳаракатлари, севги ўйинлари ҳақида гапира бошлади. Бу мавзу бошида Жавоҳирни бироз ғашига теккан бўлсада охиригача эшитишга қарор қилди ва ўзи истамаган ҳолда қўшниларининг аслида ҳеч ким билмаслиги керак бўлган сирларига қизиқиши уйғонди. Назокат унга тафсилотларни гапирар экан Жавоҳирнинг фикри беихтиёр ўша ҳолатларни тасаввур қилишга ўтди. Ҳар куни кўришиб мулоқот қиладиган қўшни келинни, хотинининг дугонасини тасаввур қилиб қон айланиши тезлашди...
Ғишт қолипидан кўчганди. Энди бундай суҳбатлар кўпайди. Дилрабо дугонам деб ишониб Назокатга айтган сирлари ҳақида кеч тушгач Жавоҳир хабар топарди ва эркакнинг фикру-ҳаёли батамом бузилди. Виждони бунга қаршилик қилсада қўшни келин ҳақидаги эхтиросли ўйлар унинг онгига шундай ўрнашдики, чуқур илдиз отган мустаҳкам дарахт каби бўлди. Назокат эса бу нарсаларни гапирар экан ичидаги қизиқ маълумотларни энг яқин инсонига, эрига айтиб бераётганидан, эри билан бошқа мавзуларда бўлганидек нозик мавзуда ҳам сирлашаётганидан қандайдир хурсанд бўларди. Лекин аёл бу билан чегараланмади. У Дилрабо билан гаплашиб ўтирганида ўзининг ҳам мақтангиси келиб "Эрим тўшакда ундай, бундай" деб тафсилотлар айтишга, эрини ва ўрталаридаги ишқий муносабатларни кўкларга кўтаришга уринарди. Оддий тил билан айтганда "Биз ҳам сиздан қолишмаймиз!" қабилида оғзи тўлиб нозик масалаларни гапириб берарди. Лекин у бир нарсани билмасди. Дилрабо бу суҳбатларни ўз эрига айтмасди. У эрига бегона аёлни нозик қирраларини таърифлашни нотўғри деб биларди. Ўзининг сирларини айтиши эса, дугонасидан маслаҳат олиш, бошқаларда қандай экан деб фикр алмашиш мақсадида бўларди. Вақт ўтиб Дилрабонинг ичига ҳам шайтон кирди. У қўшниси Жавоҳирнинг ўтли нигоҳларини ўзида пайқашни бошлагач ўзини йўқотиб қўя бошлади. Назокат эрини астойдил таърифлаган эканми Дилрабо ҳам Жавоҳир сингари ёмон ҳаёллар асирига айланди...
Ҳикоянинг охири нима билан якунланишини таҳмин қилиш мумкин. Бироқ мақсадимиз айнан юз берган ёки юз бериши мумкин бўлган ҳиёнатни, унинг оқибатларини таърифлаш эмас. Мақсадимиз - шу ҳиёнатга олиб бориши мумкин бўлган йўлни, айрим аёлларнинг катта хатосини ёритиб бериш эди.
Динимизда ҳам бегона аёлни ўз эрига мақтаб, қомати ёки бошқа жалб қилувчи хислатларини таърифлаш қораланади. Бу билан аёл ўз эрининг онгига бегона аёлга нисбатан ҳирсий туйғуларни жойлаштириши эҳтимоли жуда катта...
Азизлар, тилга жуда эҳтиёт бўлиш керак. Эр-хотин орасидаги нозик муносабатлар тўрт девор орасида қолиши кераклиги шубҳасиз. Биз масалани бир тарафини ёритдик. Танганинг яна бир тарафи бор. Бу гапнинг оғиздан оғизга ўтиб кетиши. Бир эмас бир неча киши бундан бохабар бўлиши. Кўча кўйда юрганда ола нигоҳлар, ортдан туриб пичирлашишлар бошланиб кетиши ҳеч гапмас. Айтишадику, "Дўстингга сирингни айтма! Дўстингни ҳам дўсти бор!" деб.
Оила муқаддас қўрғон, унинг бузилишига, ёмон ишлар, ҳаёллар кўпайишига ўзимиз сабабчи бўлмайлик. Уйдаги гап кўчага чиқмасин. Дугоналар билан сирлашишнинг ҳам чек чегараси, пардаси бўлиши керак.
Ҳар биримизни оиламизни Аллоҳим ўзи асрасин. Ёмон кўздан, ёмон сўздан...
⏭ ✍🏼 @Ibratli_Sozlar 📚 ⏮
(нозик мавзу)
Улар жуда аҳил эдилар. Назокат эрини қаттиқ севарди. Жавоҳир ҳам хотинини еру-кўкка ишонмасди. Турмуш қурганларига беш йил бўлган бўлсада ёш келин куёвдек бир-бирини дийдорига тўймасдилар. Ёлғиз қолган онларида кўплаб лаззатли лаҳзаларни бирга кечирардилар...
Ҳаммаси уларнинг ён қўшнилари ўрнига бошқалар кўчиб келганида бошланди. Улар ҳам Назокат ва Жавоҳир каби ёш оила. Бахтиёр ва Дилрабо билан улар билан тез тил топишди. Икки эркак яқин дўстларга, аёллари эса ажралмас дугоналарга айланишди. Оилавий учрашувлар, биргаликда кафега боришлар бўлиб турарди. Икки жуфт ҳам оилавий яқин дўстлар топилганидан мамнун эдилар.
Бир куни тунда ишқий муносабатлар, романтика ва яқинлашиш ҳақида гаплашиб ётишганида Назокат эрига сўз бошлади. У қўшни аёл билан сирдош бўлганлиги учун у ҳақида кўп нарса биларди. У Жавоҳирга Дилрабонинг айтганларини, яъни унинг ўз эри билан яқинлашиш пайтида айрим ҳаракатлари, севги ўйинлари ҳақида гапира бошлади. Бу мавзу бошида Жавоҳирни бироз ғашига теккан бўлсада охиригача эшитишга қарор қилди ва ўзи истамаган ҳолда қўшниларининг аслида ҳеч ким билмаслиги керак бўлган сирларига қизиқиши уйғонди. Назокат унга тафсилотларни гапирар экан Жавоҳирнинг фикри беихтиёр ўша ҳолатларни тасаввур қилишга ўтди. Ҳар куни кўришиб мулоқот қиладиган қўшни келинни, хотинининг дугонасини тасаввур қилиб қон айланиши тезлашди...
Ғишт қолипидан кўчганди. Энди бундай суҳбатлар кўпайди. Дилрабо дугонам деб ишониб Назокатга айтган сирлари ҳақида кеч тушгач Жавоҳир хабар топарди ва эркакнинг фикру-ҳаёли батамом бузилди. Виждони бунга қаршилик қилсада қўшни келин ҳақидаги эхтиросли ўйлар унинг онгига шундай ўрнашдики, чуқур илдиз отган мустаҳкам дарахт каби бўлди. Назокат эса бу нарсаларни гапирар экан ичидаги қизиқ маълумотларни энг яқин инсонига, эрига айтиб бераётганидан, эри билан бошқа мавзуларда бўлганидек нозик мавзуда ҳам сирлашаётганидан қандайдир хурсанд бўларди. Лекин аёл бу билан чегараланмади. У Дилрабо билан гаплашиб ўтирганида ўзининг ҳам мақтангиси келиб "Эрим тўшакда ундай, бундай" деб тафсилотлар айтишга, эрини ва ўрталаридаги ишқий муносабатларни кўкларга кўтаришга уринарди. Оддий тил билан айтганда "Биз ҳам сиздан қолишмаймиз!" қабилида оғзи тўлиб нозик масалаларни гапириб берарди. Лекин у бир нарсани билмасди. Дилрабо бу суҳбатларни ўз эрига айтмасди. У эрига бегона аёлни нозик қирраларини таърифлашни нотўғри деб биларди. Ўзининг сирларини айтиши эса, дугонасидан маслаҳат олиш, бошқаларда қандай экан деб фикр алмашиш мақсадида бўларди. Вақт ўтиб Дилрабонинг ичига ҳам шайтон кирди. У қўшниси Жавоҳирнинг ўтли нигоҳларини ўзида пайқашни бошлагач ўзини йўқотиб қўя бошлади. Назокат эрини астойдил таърифлаган эканми Дилрабо ҳам Жавоҳир сингари ёмон ҳаёллар асирига айланди...
Ҳикоянинг охири нима билан якунланишини таҳмин қилиш мумкин. Бироқ мақсадимиз айнан юз берган ёки юз бериши мумкин бўлган ҳиёнатни, унинг оқибатларини таърифлаш эмас. Мақсадимиз - шу ҳиёнатга олиб бориши мумкин бўлган йўлни, айрим аёлларнинг катта хатосини ёритиб бериш эди.
Динимизда ҳам бегона аёлни ўз эрига мақтаб, қомати ёки бошқа жалб қилувчи хислатларини таърифлаш қораланади. Бу билан аёл ўз эрининг онгига бегона аёлга нисбатан ҳирсий туйғуларни жойлаштириши эҳтимоли жуда катта...
Азизлар, тилга жуда эҳтиёт бўлиш керак. Эр-хотин орасидаги нозик муносабатлар тўрт девор орасида қолиши кераклиги шубҳасиз. Биз масалани бир тарафини ёритдик. Танганинг яна бир тарафи бор. Бу гапнинг оғиздан оғизга ўтиб кетиши. Бир эмас бир неча киши бундан бохабар бўлиши. Кўча кўйда юрганда ола нигоҳлар, ортдан туриб пичирлашишлар бошланиб кетиши ҳеч гапмас. Айтишадику, "Дўстингга сирингни айтма! Дўстингни ҳам дўсти бор!" деб.
Оила муқаддас қўрғон, унинг бузилишига, ёмон ишлар, ҳаёллар кўпайишига ўзимиз сабабчи бўлмайлик. Уйдаги гап кўчага чиқмасин. Дугоналар билан сирлашишнинг ҳам чек чегараси, пардаси бўлиши керак.
Ҳар биримизни оиламизни Аллоҳим ўзи асрасин. Ёмон кўздан, ёмон сўздан...
⏭ ✍🏼 @Ibratli_Sozlar 📚 ⏮
👍70👏3🤔1