ЛАТОИФ
Бир киши бир тиланчига ҳар ой 1000 жунайҳ садақа қилар экан. Бир йилгача шундай қилиб борибди. Бир йилдан сўнг берадиган ёрдамини 750 жунайҳга туширибди. Фақир ҳайрон бўлибди. Аммо индамабди. Яна бир йил ўтиб ҳалиги киши берадиган садақасини 500 жунайҳга туширибди. Шунда ҳайрон бўлган фақир чидай олмай сўрабди:
- Нега берадиган пулни камайтириб юбордингиз? Олдин 1000 жунайҳ берар эдингиз, сўнгра 750 га тушди, энди эса 500 бераяпсиз?
Ҳалиги киши жавоб берди:
- Олдин фарзандларим ёш эди. Шунинг учун 1000 жунайҳ берар эдим. Ўтган йили катта қизим университетга кирди. Харажат кўпайди. Шунинг учун 750 га туширдим. Бу йил эса ўғлим ўқишга кирди. Харажат яна кўпайди. Шунинг учун сизга берадиган пулимни 500 жунайҳга туширдим.
Тиланчи сўради:
- Нечта фарзандингиз бор?
- Тўртта!
Тиланчи деди:
- Улар ҳам ўқишга кирса хонавайрон бўлар эканманда. Нима, фарзандларингизни менинг ҳисобимдан ўқитмоқчимисиз?!
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Бир киши бир тиланчига ҳар ой 1000 жунайҳ садақа қилар экан. Бир йилгача шундай қилиб борибди. Бир йилдан сўнг берадиган ёрдамини 750 жунайҳга туширибди. Фақир ҳайрон бўлибди. Аммо индамабди. Яна бир йил ўтиб ҳалиги киши берадиган садақасини 500 жунайҳга туширибди. Шунда ҳайрон бўлган фақир чидай олмай сўрабди:
- Нега берадиган пулни камайтириб юбордингиз? Олдин 1000 жунайҳ берар эдингиз, сўнгра 750 га тушди, энди эса 500 бераяпсиз?
Ҳалиги киши жавоб берди:
- Олдин фарзандларим ёш эди. Шунинг учун 1000 жунайҳ берар эдим. Ўтган йили катта қизим университетга кирди. Харажат кўпайди. Шунинг учун 750 га туширдим. Бу йил эса ўғлим ўқишга кирди. Харажат яна кўпайди. Шунинг учун сизга берадиган пулимни 500 жунайҳга туширдим.
Тиланчи сўради:
- Нечта фарзандингиз бор?
- Тўртта!
Тиланчи деди:
- Улар ҳам ўқишга кирса хонавайрон бўлар эканманда. Нима, фарзандларингизни менинг ҳисобимдан ўқитмоқчимисиз?!
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤12😁8
Омонатга хиёнат қилманг!
Омонат деганда фақат моддий тараф тушунилмайди.
Бизда омонат фақат пулни тушуниб қолинган.
Аслида эса жон омонат, гап сўз омонат, соғлиқ омонат, инсон инсонга омонат ваҳоказо ....
Жон омонат: Аллоҳ таоло сизни соғлом вужуд қилиб яратди.
Соғлом танани бўлар бўлмасга қийнаб, ҳаром ҳарич ичимликлар ичиб ёки хушдан тойдирувчи дориларни ичиб омонатга ҳиёнат қилманг!
Гап сўз омонат:
Бир инсон сизга худди ака укасидек ёки синглисидек ишониб бирор гап айтдими демак у сизга сўзсиз ишонади. Энди сиз у айтган гапини тарқатиб омонатга ҳиёнат қилманг!
Соғлиқ омонат:
Аллоҳ таоло сизга соғлиқ неъматини берди у сизга омонат.
Иссиқ тан бемор бўлиб қолсангиз, уни давосини аҳтариб топинг.
Дард берди шифосини ҳам беради деб даволанмасдан ёки бирор шифокорга кўринмасдан юриб омонатга ҳиёнат қилманг!
Инсон инсонга омонат:
Аллоҳ таоло ҳар бир жабҳада инсонни инсонга муҳтож қилиб қўйди.
Эркакни аёлга, аёлни эркакка, шогиртни устозга, чақалоқни онага , бемор кишини шифокорга ваҳаказо инсонни инсонга муҳтож қилиб қўйди.
Шу омонатларга ҳиёнат қилманг!
Аллоҳ таоло айтади:
Аллоҳ таоло марҳамат қилади:
«Эй мўминлар, Аллоҳ ва Унинг пайғамбарига хиёнат қилмангиз ва билган ҳолларингизда сизларга ишониб берилган нарсаларга (яъни, динга ва бошқа ҳар қандай омонатларга) хиёнат қилмангиз!» (Анфол сураси, 27-оят).
Бундан ташқари омонатлар жуда бисёр лекин ўқувчини зериктириб қўймаслик учун асосий омонатларни ёзиб қўйдим холос...
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Омонат деганда фақат моддий тараф тушунилмайди.
Бизда омонат фақат пулни тушуниб қолинган.
Аслида эса жон омонат, гап сўз омонат, соғлиқ омонат, инсон инсонга омонат ваҳоказо ....
Жон омонат: Аллоҳ таоло сизни соғлом вужуд қилиб яратди.
Соғлом танани бўлар бўлмасга қийнаб, ҳаром ҳарич ичимликлар ичиб ёки хушдан тойдирувчи дориларни ичиб омонатга ҳиёнат қилманг!
Гап сўз омонат:
Бир инсон сизга худди ака укасидек ёки синглисидек ишониб бирор гап айтдими демак у сизга сўзсиз ишонади. Энди сиз у айтган гапини тарқатиб омонатга ҳиёнат қилманг!
Соғлиқ омонат:
Аллоҳ таоло сизга соғлиқ неъматини берди у сизга омонат.
Иссиқ тан бемор бўлиб қолсангиз, уни давосини аҳтариб топинг.
Дард берди шифосини ҳам беради деб даволанмасдан ёки бирор шифокорга кўринмасдан юриб омонатга ҳиёнат қилманг!
Инсон инсонга омонат:
Аллоҳ таоло ҳар бир жабҳада инсонни инсонга муҳтож қилиб қўйди.
Эркакни аёлга, аёлни эркакка, шогиртни устозга, чақалоқни онага , бемор кишини шифокорга ваҳаказо инсонни инсонга муҳтож қилиб қўйди.
Шу омонатларга ҳиёнат қилманг!
Аллоҳ таоло айтади:
Аллоҳ таоло марҳамат қилади:
«Эй мўминлар, Аллоҳ ва Унинг пайғамбарига хиёнат қилмангиз ва билган ҳолларингизда сизларга ишониб берилган нарсаларга (яъни, динга ва бошқа ҳар қандай омонатларга) хиёнат қилмангиз!» (Анфол сураси, 27-оят).
Бундан ташқари омонатлар жуда бисёр лекин ўқувчини зериктириб қўймаслик учун асосий омонатларни ёзиб қўйдим холос...
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤16👍3🥰1👏1
Ризқдаги тангликдан шикоят қиламиз. Қанча одамлар нафас олишдаги тангликдан қийналадилар.
Тўполончи бўлса ҳам болаларимиз бор. Қанча одамлар фарзандсизликдан қийналадилар.
Тез-тез дори ичиб турадиган бўлсалар ҳам дуогўйимиз ота-онамиз борлар. Қанча одамлар ота-онасининг ҳидига, поябзалининг чангига зор.
Тез асабийлашиб, бақирадиган бўлса ҳам эрингиз бор. Қанча аёллар оила бекаси бўлиш орзусида, қўли калта, фақир бўлса ҳам, романтикани билмаса ҳам бошида эри бўлишини истайди.
Сариёғ, қаймоқ, творог, банан, мураббо емасак, турли шарбатлар ичмасак ҳам, нон соладиган идишимизда устини бироз пўпанак босган, қотган бўлса ҳам нонимиз бор. Қанча инсонлар бир бурда нонга зор.
Ижарада ўтирган бўлсак ҳам уйимиз бор. Қанча-қанча ижара тўлашга ҳам қурби етмайдиган, уйсизликдан сарсон бўлаётган юртдошларимиз бор.
Бир киши Муҳаммад ибн Восеъ раҳимаҳуллоҳнинг оёғига чиққан ярани кўриб, «Сизга раҳмим келяпти» деганида, у киши «Мен эса худди шу яранинг кўзимдан чиқмаганига шукр қиляпман» деган эканлар.
Биттаси фақирлигидан шикоят қилиб, бойларга ишора қилиб «Аллоҳ таоло бу бандаларига бойлик, мол улашаётганда биз қаерда бўлган эканмиз?» деди. Шунда оғайниси уни шифохонага олиб бориб, беморларга ишора қилиб: «Аллоҳ таоло бу бандаларига беморлик улашаётганда биз қаерда бўлган эканмиз?» деган экан.
Аллоҳ таоло миллиардлаб бандалари орасидан сизу бизни танлаб, Иймон, Ислом неъматини ато қилди, Ўзигагина ибодат қилиш, Пайғамбари соллаллоҳу алайҳи васалламга эргашиш бахтини ато этди. Қанчадан қанча кимсалар бу неъматдан маҳрум ҳолда, залолатда юрибди.
Аллоҳ таоло ҳаммамизни Ўзининг ҳидоятидан айирмасин ва хотимамизни чиройли қилсин!
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Тўполончи бўлса ҳам болаларимиз бор. Қанча одамлар фарзандсизликдан қийналадилар.
Тез-тез дори ичиб турадиган бўлсалар ҳам дуогўйимиз ота-онамиз борлар. Қанча одамлар ота-онасининг ҳидига, поябзалининг чангига зор.
Тез асабийлашиб, бақирадиган бўлса ҳам эрингиз бор. Қанча аёллар оила бекаси бўлиш орзусида, қўли калта, фақир бўлса ҳам, романтикани билмаса ҳам бошида эри бўлишини истайди.
Сариёғ, қаймоқ, творог, банан, мураббо емасак, турли шарбатлар ичмасак ҳам, нон соладиган идишимизда устини бироз пўпанак босган, қотган бўлса ҳам нонимиз бор. Қанча инсонлар бир бурда нонга зор.
Ижарада ўтирган бўлсак ҳам уйимиз бор. Қанча-қанча ижара тўлашга ҳам қурби етмайдиган, уйсизликдан сарсон бўлаётган юртдошларимиз бор.
Бир киши Муҳаммад ибн Восеъ раҳимаҳуллоҳнинг оёғига чиққан ярани кўриб, «Сизга раҳмим келяпти» деганида, у киши «Мен эса худди шу яранинг кўзимдан чиқмаганига шукр қиляпман» деган эканлар.
Биттаси фақирлигидан шикоят қилиб, бойларга ишора қилиб «Аллоҳ таоло бу бандаларига бойлик, мол улашаётганда биз қаерда бўлган эканмиз?» деди. Шунда оғайниси уни шифохонага олиб бориб, беморларга ишора қилиб: «Аллоҳ таоло бу бандаларига беморлик улашаётганда биз қаерда бўлган эканмиз?» деган экан.
Аллоҳ таоло миллиардлаб бандалари орасидан сизу бизни танлаб, Иймон, Ислом неъматини ато қилди, Ўзигагина ибодат қилиш, Пайғамбари соллаллоҳу алайҳи васалламга эргашиш бахтини ато этди. Қанчадан қанча кимсалар бу неъматдан маҳрум ҳолда, залолатда юрибди.
Аллоҳ таоло ҳаммамизни Ўзининг ҳидоятидан айирмасин ва хотимамизни чиройли қилсин!
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤19🤔1
#фикр_қил!
“ Сувда кемани кўриш табиий, аммо кемада сувни кўриш ғайри табиий “
Бирор нарса сенинг ичингда яшаши билан сен унинг ичида яшашинг фарқини ажратиб олишининг керак.
Биз дунёда яшар эканмиз дунё ичида бўлишимиз табиий.
Аммо ғайри табиий (хатарли)си дунё бизнинг ичимизда (қалбимизда) бўлиши.
Бунинг аломати
қўлингдаги билан ғуруланмаслик, кетгани билан сиқилмаслик.
Бу ҳақиқатни тушунмаганларда кўп эътирозлар пайдо бўлади.
Масалан кофирлар Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга қараб “Бу қандай пайғамбар бўлди? Овқат еб бозорларда юрса?!“ (Фурқон.7)
деб айбларди.
Чунки Пайғамбар улар қалбига дунё киришидан огоҳлантирар эдилар. Аммо ўзлари эса ўша дунё ичида яшар эди. Буни фарқини ажрата олишмагач уларда “сенга мумкину бизга йўқми?“ қабилида эътирозлар пайдо бўлди.
Юсуф, Довуд, Сулаймон алайҳимуссаламлар дунё ичида яшадилар. Аммо, дунё улар ичида эмас..
Саҳобалардан бой, бадавлат кишилар кўп эди. Улар ҳам дунё ичида, лекин дунё улар ичида яшамас эди.
Шу каби илм, ҳижрат, жиҳод йўлида киши дунёвий ташвишлардан ҳеч қачон қутула олмайди. Ибодат булардан халос бўлиш ҳам эмас. Ибодат бу ишлар билан қалбни эмас қўлни машғул қилишда.
Саҳобалар Бадр жангига чиқар экан кўпларининг нияти карвонни ўлжа қилиш эди. Аммо ўша ниятда бўлса ҳам чиқилган жанг соҳиблари ер юзининг энг афзал инсонлари бўлиб тарихда қолди.
Чунки, улар ўлжа ниятида чиқишлари “кема сувга чиқиши“ эди. “Сув кемага чиқиши эмас..“
Аммо қачонки кемага сув кира бошласа, (қалбга дунё кира бошласа) кеманинг жасади куйдириб ямалишга тушади. ( қалбни тозалаш учун баданга мусибатлар келади).
Шунинг учун уҳуд жангидаги мусибатлар ҳақида айтади:
“Аллоҳ кўксингиздаги нарсани синаши учун ва қалбингиздаги нарсани яхшилаб поклаши учун (шундай қилди). Ва Аллоҳ кўнгиллардаги нарсани билувчи зотдир“
✔️(Оли Имрон.154)
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
“ Сувда кемани кўриш табиий, аммо кемада сувни кўриш ғайри табиий “
Бирор нарса сенинг ичингда яшаши билан сен унинг ичида яшашинг фарқини ажратиб олишининг керак.
Биз дунёда яшар эканмиз дунё ичида бўлишимиз табиий.
Аммо ғайри табиий (хатарли)си дунё бизнинг ичимизда (қалбимизда) бўлиши.
Бунинг аломати
қўлингдаги билан ғуруланмаслик, кетгани билан сиқилмаслик.
Бу ҳақиқатни тушунмаганларда кўп эътирозлар пайдо бўлади.
Масалан кофирлар Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга қараб “Бу қандай пайғамбар бўлди? Овқат еб бозорларда юрса?!“ (Фурқон.7)
деб айбларди.
Чунки Пайғамбар улар қалбига дунё киришидан огоҳлантирар эдилар. Аммо ўзлари эса ўша дунё ичида яшар эди. Буни фарқини ажрата олишмагач уларда “сенга мумкину бизга йўқми?“ қабилида эътирозлар пайдо бўлди.
Юсуф, Довуд, Сулаймон алайҳимуссаламлар дунё ичида яшадилар. Аммо, дунё улар ичида эмас..
Саҳобалардан бой, бадавлат кишилар кўп эди. Улар ҳам дунё ичида, лекин дунё улар ичида яшамас эди.
Шу каби илм, ҳижрат, жиҳод йўлида киши дунёвий ташвишлардан ҳеч қачон қутула олмайди. Ибодат булардан халос бўлиш ҳам эмас. Ибодат бу ишлар билан қалбни эмас қўлни машғул қилишда.
Саҳобалар Бадр жангига чиқар экан кўпларининг нияти карвонни ўлжа қилиш эди. Аммо ўша ниятда бўлса ҳам чиқилган жанг соҳиблари ер юзининг энг афзал инсонлари бўлиб тарихда қолди.
Чунки, улар ўлжа ниятида чиқишлари “кема сувга чиқиши“ эди. “Сув кемага чиқиши эмас..“
Аммо қачонки кемага сув кира бошласа, (қалбга дунё кира бошласа) кеманинг жасади куйдириб ямалишга тушади. ( қалбни тозалаш учун баданга мусибатлар келади).
Шунинг учун уҳуд жангидаги мусибатлар ҳақида айтади:
“Аллоҳ кўксингиздаги нарсани синаши учун ва қалбингиздаги нарсани яхшилаб поклаши учун (шундай қилди). Ва Аллоҳ кўнгиллардаги нарсани билувчи зотдир“
✔️(Оли Имрон.154)
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤10🥰1
ЭНГ БУЮК ЗОТ
Майкл Харт “Юз буюк шахс” номли китобида тарихдаги энг буюк ва номи абадий қоладиган шахс бу – Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам, деб Лондонда нутқ сўзлаш учун омма олдига чиққанида, у ердагилар унга қарши чиқиб, ҳуштак чалиб, бақир-чақир қилишган.
У сўзида давом этиб: «Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам одамларга: “Мен Аллоҳнинг элчисиман”, деган. Мана, орадан 1400 йилдан зиёдроқ вақт ўтди. Мусулмонлар сони 1,5 миллиарддан ошиб кетди. Ўсиш ҳануз давом этмоқда. Бу буюк шахс ёлғон гапириши асло мумкин эмас. Чунки ёлғон 15 асрга яқин вақт яшай олмайди ҳамда ёлғонни қабул қилувчилар 1,5 миллиард кишидан зиёда бўлиши ҳам мумкин эмас.
Шунча узоқ вақт ўтишига қарамасдан бугун ҳам мусулмонлар ўз пайғамбарларига гап теккизмаслик учун жонларини фидо қилишга тайёр”, деганида залда яна жимлик ҳукмрон эди».
* * *
Башарият тарихида ҳеч бир кишининг ҳаёти Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг умричалик тўлиқ ўрганилган эмас. Инглиз олими Жон Давенпорт: “Машҳур пайғамбарлар ва фотиҳлар орасида ҳаёти ҳазрат Муҳаммад тарихидек энг кўп ва ҳамма нуқталаригача батафсил ўрганилган тарихий шахс йўқдир”, деганида чиндан ҳам ҳақ эди.
* * *
Машҳур олмон шоири Волфганг Гёте: “Мен дунё тарихини ўрганиб бир хулосага келдим: дунё подшоҳлари тўплаган жамики салтанату сарват-бойликлар, шоҳона қасрлару муҳташам саройлар Муҳаммад алайҳиссаломнинг ямоқ яктакларига арзимас экан”, деган хулоса келганининг ўзи ҳам Пайғамбаримизнинг мартабалари нақадар улуғ эканини англатади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳаёти, одоб-ахлоқи, юриш-туриши, хатти-ҳаракати синчковлик билан ўрганилганки, бундай умрни таърифлаш ва тавсифлаш учун, аввало, уни яшаш, у зотга муносиб уммат бўлиш керак. Шу боис Расулуллоҳнинг биргина амалини кўриб, эшитиб қанчадан-қанча кишилар имон билан неъматландилар.
У зотга мукаммал салавоту шарифлар, дурудлар, саломларимиз бўлсин: “Соллаллоҳу ала Муҳаммад, соллаллоҳу алайҳи ва саллам”.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Майкл Харт “Юз буюк шахс” номли китобида тарихдаги энг буюк ва номи абадий қоладиган шахс бу – Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам, деб Лондонда нутқ сўзлаш учун омма олдига чиққанида, у ердагилар унга қарши чиқиб, ҳуштак чалиб, бақир-чақир қилишган.
У сўзида давом этиб: «Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам одамларга: “Мен Аллоҳнинг элчисиман”, деган. Мана, орадан 1400 йилдан зиёдроқ вақт ўтди. Мусулмонлар сони 1,5 миллиарддан ошиб кетди. Ўсиш ҳануз давом этмоқда. Бу буюк шахс ёлғон гапириши асло мумкин эмас. Чунки ёлғон 15 асрга яқин вақт яшай олмайди ҳамда ёлғонни қабул қилувчилар 1,5 миллиард кишидан зиёда бўлиши ҳам мумкин эмас.
Шунча узоқ вақт ўтишига қарамасдан бугун ҳам мусулмонлар ўз пайғамбарларига гап теккизмаслик учун жонларини фидо қилишга тайёр”, деганида залда яна жимлик ҳукмрон эди».
* * *
Башарият тарихида ҳеч бир кишининг ҳаёти Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг умричалик тўлиқ ўрганилган эмас. Инглиз олими Жон Давенпорт: “Машҳур пайғамбарлар ва фотиҳлар орасида ҳаёти ҳазрат Муҳаммад тарихидек энг кўп ва ҳамма нуқталаригача батафсил ўрганилган тарихий шахс йўқдир”, деганида чиндан ҳам ҳақ эди.
* * *
Машҳур олмон шоири Волфганг Гёте: “Мен дунё тарихини ўрганиб бир хулосага келдим: дунё подшоҳлари тўплаган жамики салтанату сарват-бойликлар, шоҳона қасрлару муҳташам саройлар Муҳаммад алайҳиссаломнинг ямоқ яктакларига арзимас экан”, деган хулоса келганининг ўзи ҳам Пайғамбаримизнинг мартабалари нақадар улуғ эканини англатади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳаёти, одоб-ахлоқи, юриш-туриши, хатти-ҳаракати синчковлик билан ўрганилганки, бундай умрни таърифлаш ва тавсифлаш учун, аввало, уни яшаш, у зотга муносиб уммат бўлиш керак. Шу боис Расулуллоҳнинг биргина амалини кўриб, эшитиб қанчадан-қанча кишилар имон билан неъматландилар.
У зотга мукаммал салавоту шарифлар, дурудлар, саломларимиз бўлсин: “Соллаллоҳу ала Муҳаммад, соллаллоҳу алайҳи ва саллам”.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤19🔥5👏4🥰1
МУНОСИБ ЙЎЛ
Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Аллоҳ бирингизни бирингиздан ризқда устун қилиб қўйди. Бас, бу ризқда устун қилинган кишилар ўзларининг ризқларини қўл остидаги қулларига қайтариб (бой-камбағалликда) барчалари баробар бўлиб олмайдилар-ку! (Шундай бўлгач, қандай қилиб барчага ризқу рўз ато қилувчи Аллоҳ таолога қўлидан ҳеч иш келмайдиган бутларни баробар қилурлар?!) Аллоҳнинг неъматларини инкор қилурларми?!” (Наҳл, 71).
Ушбу оят Нажрон элчиларининг Исо алайҳиссалом ҳақида айтган бўҳтон гаплари ҳақида нозил бўлган.
Буюк муфассир Ҳофизуддин Абул Баракот Насафий ушбу оятни тафсир қилар экан, бундай дейди: “Ризқ бандаларга ҳар хил тақсимланган. Аллоҳ таоло бойларни уларнинг қўл остидагилардан кўра яхшироқ ризқлантирди. Ҳолбуки, қашшоқ кишилар ҳам бойлар каби инсон наслидир. Бой-зодагонлар эса мол-давлатларини қўл остидаги кишиларга беришдан қизғанишади.
Аслида бойлар ҳам мол-мулкларидан ортиқчасини ҳақдор кишиларга бериб, кийиниш ва ейиш-ичишда тенглашишлари керак эди. Шу боис Аллоҳ таоло: “Сизлар Мен берган ризқ-насибада ўзингиз билан қўл остингиздагиларни тенг кўрмайсиз. Уларни ўзингиздан паст санаб, сизлар билан тенглашишига рози бўлмайсиз. Аммо қандай қилиб Ўзим халқ этган нарсаларни Менга шерик санаб, бунга рози бўлурсиз?!”, деб хитоб қилди.
Банда ризқда ўзидан устун кишиларга ҳасрат ва ҳасад кўзи билан боқиб, ғам-ташвиш чекса, хато қилади. Инсонлар тақсимланган ризққа рози бўлиб, дунёвий ишларда кўпроқ ўзидан пастдагиларга, ухровий (охиратга оид) амалларда эса ўзидан юқоридагиларга қараб, ибрат олишга ва неъматларга шукр қилишга буюрилган. Ҳадиси шарифда:
“(Ризқ ва неъматлар борасида) ўзингиздан пастдагиларга қаранг, ўзингиздан юқоридагиларга қараманг! Мана шу иш Аллоҳнинг (сизларга ато этган) неъмат(лар)ини паст санамаслигингиз учун муносиб йўлдир”, дейилади (Имом Муслим ривояти).
Имом Қатода раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аслида мол ва болада қўл остингиздагиларни молингизга шерик қилмасдан сизларни улардан ортиқ қилиб қўйган Зот Аллоҳ таолодир. Сизлар Аллоҳнинг ушбу тақсимотига рози бўлинглар. Ҳолбуки, сизлар ўзларингизни улардан устун санаб, бунга розилик билдирмаяпсизлар”.
Демак, бандага кенг мол-давлат берилса, уни фақат ўз ҳой-ҳавасу маишатларига сарфлаб, исроф қилмасдан, бир қисмини ён-атрофидаги камбағал, эҳтиёжмандларга ҳам улашиши ва силаи раҳмга риоя этиши лозим.
“Мўминларга шифо ва раҳмат” китобидан.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Аллоҳ бирингизни бирингиздан ризқда устун қилиб қўйди. Бас, бу ризқда устун қилинган кишилар ўзларининг ризқларини қўл остидаги қулларига қайтариб (бой-камбағалликда) барчалари баробар бўлиб олмайдилар-ку! (Шундай бўлгач, қандай қилиб барчага ризқу рўз ато қилувчи Аллоҳ таолога қўлидан ҳеч иш келмайдиган бутларни баробар қилурлар?!) Аллоҳнинг неъматларини инкор қилурларми?!” (Наҳл, 71).
Ушбу оят Нажрон элчиларининг Исо алайҳиссалом ҳақида айтган бўҳтон гаплари ҳақида нозил бўлган.
Буюк муфассир Ҳофизуддин Абул Баракот Насафий ушбу оятни тафсир қилар экан, бундай дейди: “Ризқ бандаларга ҳар хил тақсимланган. Аллоҳ таоло бойларни уларнинг қўл остидагилардан кўра яхшироқ ризқлантирди. Ҳолбуки, қашшоқ кишилар ҳам бойлар каби инсон наслидир. Бой-зодагонлар эса мол-давлатларини қўл остидаги кишиларга беришдан қизғанишади.
Аслида бойлар ҳам мол-мулкларидан ортиқчасини ҳақдор кишиларга бериб, кийиниш ва ейиш-ичишда тенглашишлари керак эди. Шу боис Аллоҳ таоло: “Сизлар Мен берган ризқ-насибада ўзингиз билан қўл остингиздагиларни тенг кўрмайсиз. Уларни ўзингиздан паст санаб, сизлар билан тенглашишига рози бўлмайсиз. Аммо қандай қилиб Ўзим халқ этган нарсаларни Менга шерик санаб, бунга рози бўлурсиз?!”, деб хитоб қилди.
Банда ризқда ўзидан устун кишиларга ҳасрат ва ҳасад кўзи билан боқиб, ғам-ташвиш чекса, хато қилади. Инсонлар тақсимланган ризққа рози бўлиб, дунёвий ишларда кўпроқ ўзидан пастдагиларга, ухровий (охиратга оид) амалларда эса ўзидан юқоридагиларга қараб, ибрат олишга ва неъматларга шукр қилишга буюрилган. Ҳадиси шарифда:
“(Ризқ ва неъматлар борасида) ўзингиздан пастдагиларга қаранг, ўзингиздан юқоридагиларга қараманг! Мана шу иш Аллоҳнинг (сизларга ато этган) неъмат(лар)ини паст санамаслигингиз учун муносиб йўлдир”, дейилади (Имом Муслим ривояти).
Имом Қатода раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аслида мол ва болада қўл остингиздагиларни молингизга шерик қилмасдан сизларни улардан ортиқ қилиб қўйган Зот Аллоҳ таолодир. Сизлар Аллоҳнинг ушбу тақсимотига рози бўлинглар. Ҳолбуки, сизлар ўзларингизни улардан устун санаб, бунга розилик билдирмаяпсизлар”.
Демак, бандага кенг мол-давлат берилса, уни фақат ўз ҳой-ҳавасу маишатларига сарфлаб, исроф қилмасдан, бир қисмини ён-атрофидаги камбағал, эҳтиёжмандларга ҳам улашиши ва силаи раҳмга риоя этиши лозим.
“Мўминларга шифо ва раҳмат” китобидан.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤6
📝 АЛЛОҲНИНГ МЕҲМОНИ...
(Бўлган воқеа)
Бу воқеа ҳаётимда бўлиб ўтганига ушбу рамазон кунлари бир йил бўлади.
Аслида хаммаси ўтган йилнинг февраль ойида бошланган эди.
Бир куни онажонимни йўқлаб уйга бордим. Кўришдик, суҳбатлашдик. Суҳбат орасида улар :
- Қизим, уканг мени Умра зиёратига олиб бормоқчи. Тижорий йўл билан олиб бориш ҳаракатини қиляпти . Шунингдек махаллагаям ариза топширдик. Қайси бирининг навбати биринчи келса , ўша тарафдан кетаверамиз - дедилар.
Мен укамнинг режаларидан боҳабар эдим . У " Ойимлани биринчи Умра сафарига олиб бораман , кейин Ҳажга" дегани деган эди. Бунга сабаб , Умра сафарининг навбати тез келишида , бу сафарда муборак шаҳарлар Макка ва Мадинада издиҳомнинг Ҳаждагидан камроқ бўлишида эди. Уч йиллар аввал онажонимнинг оёқлари тиззалари кўзидан синганлиги учун , юришга қийналардилар. Гарчи , оёқлари тузалган бўлса-да асорати қолганди.
Мен эса кўнглимда "Қани эди онажоним бир борганларида ҳаж ибодатларини ҳам қилиб келсалар эди" деб ўйга чўмардим. Иттифоқо , ҳамма ҳужжатлар тайёр бўлиб , зиёрат дараги эшитилай деб қолганда, бирдан тижорий йўл билан ибодатга кетиш йўллари тўхтатилиб қўйилди. Давлат томонидан юбориладиган зиёратчилар кўламини кенгайтириш чораларининг ишлаб чиқарилиши бунга сабаб бўлди.
"Майли, бу ҳам Аллохнинг иродаси, ҳар бир ишда ҳикмат бор",- дедилар онажоним қўнғироқ қилганимда.
Орадан икки ойдан ошиқ вақт ўтди. Рамазон арафасида биз бу муборак ойни хушҳабар билан қаршиладик. Тижорий йўл билан зиёрат қилувчиларга яна йўл очилибди. Укам онажонимни олиб Рамазоннинг илк кунларида йўлга чиқармиш.
Севинчдан бошим осмонга етиб уйга учиб бордим. Борсам онажоним кайфиятлари йўқ , маъюс бир аҳволда ўтирган эканлар.
- Нима бўлди ?! Нега ҳурсандмассиз ?! -сўрадим ажабланиб.
- Шу сафарни қолдирсак бўлмасмикан- а ?!- бўшашганча жавоб бердилар улар.
- Қизиқмисиз, онажон?! Одамлар йиллаб орзу қиладику бунақанги сафарни. Яна муборак кунларда бўлса...
- Ана шунинг учунда, қизим. Биласан , бир неча йиллардан бери ўт пуфагимнинг безовта қилиш туфайли шифокорлар рўза тутишни таъқиқлаб қўйишган. Умрага борсам, ҳамма рўзадорларни ичида ...
Мен Аллоҳдан ҳаё қиламан, болам.- онамнинг бошлари эгилди.
Уларни қандай юпатишни билмай бир оз ўйланиб қолдим . Кейин хаёлимга келган фикр бутун шууримни ёритиб юборди :
- Онажон, Аллоҳнинг ҳар бир ишида минг ҳикмат бор. Қаранг , шунча ойдан бери очилмаган йўлларингизни муборак ойда очилганлигини. Ахир , манбаларда рамазон ойида қилинган Умра сафари Ҳажники билан тенг деб келтирилган жойлари борку. Шунча вақт йўлингизни ёпиб қўйган Қодир Эгам айнан рамазон кунлари очиб юборганига ҳайрон бўлмаяпсизми ?
- Қизим, бизни зиёратга олиб борувчи фирманинг саёҳат қоғозлари ўтибди. Зиёратга биз илиниб қолибмиз. Бошқа зиёратчиларни бориши яна бекор бўлибди, - дедилар онажоним мушоҳада қилганларича.
- Бунга нима дейсиз , яна ?! - дедим мен жонланиб . Кейин тўлиқ ишонч билан сўзимни давом эттирдим:
- Онажон, сиз Аллоҳнинг уйига меҳмонга кетябсиз. Айтинчи Меҳрибонлар ичра энг меҳрибон зот бўлган Аллоҳ сизни, ўз меҳмонини уйида ноқулай аҳволга солиб қўярмикан?!
Онажонимнинг юзларига қон югурди...Жилмайдилар.
Онамни укам билан зиёратга кузатдик. Улардан бунчалик олис масофада ажрашганимга бир юрагим куйса, барча мўмин- мусулмоннинг орзуси бўлган амалларни бажариш бахтига муяссар бўлганликлари учун эса беҳад шодланаман. Яхшиям интернет бор. Ҳар куни улардан овозли ва видео хабарлар келиб турибди.
Ўн кун ҳам ҳаш - паш дегунча ўтиб кетди.
Онажоним билан укамни кутиб олгани хаммамиз аэропортга йиғилдик . Тошкент халқаро аэропортида улар самолётдан тушиб, олд майдонга ўтишгунларича тунги соат икки ярим бўлиб қолди. Тез - тез кўришиб машинага шошилдик, оғиз ёпишга жуда кам вақт қолаётганди.
- Онажон , таассуротлар билан бемалол уйда ўртоқлашамиз. Ҳозир тезроқ манзилга етиб олсак , йигитлар ҳам , укам ҳам , хуллас ҳаммалиги оғзилигини ёпиб олишарди.
- Мен ҳам- дедилар баҳтиёр ҳолатда онам.
- Иие, қанақасига , сиз рўза тутаяпсизми , ахир соғлиғингиз...?!
- Сўрайсана , болам. Мен бир кун ҳам рўзани қолдирмай тута олдим. Ишонсанг , зиғирдек ҳам қийналганим йўқ.
(Бўлган воқеа)
Бу воқеа ҳаётимда бўлиб ўтганига ушбу рамазон кунлари бир йил бўлади.
Аслида хаммаси ўтган йилнинг февраль ойида бошланган эди.
Бир куни онажонимни йўқлаб уйга бордим. Кўришдик, суҳбатлашдик. Суҳбат орасида улар :
- Қизим, уканг мени Умра зиёратига олиб бормоқчи. Тижорий йўл билан олиб бориш ҳаракатини қиляпти . Шунингдек махаллагаям ариза топширдик. Қайси бирининг навбати биринчи келса , ўша тарафдан кетаверамиз - дедилар.
Мен укамнинг режаларидан боҳабар эдим . У " Ойимлани биринчи Умра сафарига олиб бораман , кейин Ҳажга" дегани деган эди. Бунга сабаб , Умра сафарининг навбати тез келишида , бу сафарда муборак шаҳарлар Макка ва Мадинада издиҳомнинг Ҳаждагидан камроқ бўлишида эди. Уч йиллар аввал онажонимнинг оёқлари тиззалари кўзидан синганлиги учун , юришга қийналардилар. Гарчи , оёқлари тузалган бўлса-да асорати қолганди.
Мен эса кўнглимда "Қани эди онажоним бир борганларида ҳаж ибодатларини ҳам қилиб келсалар эди" деб ўйга чўмардим. Иттифоқо , ҳамма ҳужжатлар тайёр бўлиб , зиёрат дараги эшитилай деб қолганда, бирдан тижорий йўл билан ибодатга кетиш йўллари тўхтатилиб қўйилди. Давлат томонидан юбориладиган зиёратчилар кўламини кенгайтириш чораларининг ишлаб чиқарилиши бунга сабаб бўлди.
"Майли, бу ҳам Аллохнинг иродаси, ҳар бир ишда ҳикмат бор",- дедилар онажоним қўнғироқ қилганимда.
Орадан икки ойдан ошиқ вақт ўтди. Рамазон арафасида биз бу муборак ойни хушҳабар билан қаршиладик. Тижорий йўл билан зиёрат қилувчиларга яна йўл очилибди. Укам онажонимни олиб Рамазоннинг илк кунларида йўлга чиқармиш.
Севинчдан бошим осмонга етиб уйга учиб бордим. Борсам онажоним кайфиятлари йўқ , маъюс бир аҳволда ўтирган эканлар.
- Нима бўлди ?! Нега ҳурсандмассиз ?! -сўрадим ажабланиб.
- Шу сафарни қолдирсак бўлмасмикан- а ?!- бўшашганча жавоб бердилар улар.
- Қизиқмисиз, онажон?! Одамлар йиллаб орзу қиладику бунақанги сафарни. Яна муборак кунларда бўлса...
- Ана шунинг учунда, қизим. Биласан , бир неча йиллардан бери ўт пуфагимнинг безовта қилиш туфайли шифокорлар рўза тутишни таъқиқлаб қўйишган. Умрага борсам, ҳамма рўзадорларни ичида ...
Мен Аллоҳдан ҳаё қиламан, болам.- онамнинг бошлари эгилди.
Уларни қандай юпатишни билмай бир оз ўйланиб қолдим . Кейин хаёлимга келган фикр бутун шууримни ёритиб юборди :
- Онажон, Аллоҳнинг ҳар бир ишида минг ҳикмат бор. Қаранг , шунча ойдан бери очилмаган йўлларингизни муборак ойда очилганлигини. Ахир , манбаларда рамазон ойида қилинган Умра сафари Ҳажники билан тенг деб келтирилган жойлари борку. Шунча вақт йўлингизни ёпиб қўйган Қодир Эгам айнан рамазон кунлари очиб юборганига ҳайрон бўлмаяпсизми ?
- Қизим, бизни зиёратга олиб борувчи фирманинг саёҳат қоғозлари ўтибди. Зиёратга биз илиниб қолибмиз. Бошқа зиёратчиларни бориши яна бекор бўлибди, - дедилар онажоним мушоҳада қилганларича.
- Бунга нима дейсиз , яна ?! - дедим мен жонланиб . Кейин тўлиқ ишонч билан сўзимни давом эттирдим:
- Онажон, сиз Аллоҳнинг уйига меҳмонга кетябсиз. Айтинчи Меҳрибонлар ичра энг меҳрибон зот бўлган Аллоҳ сизни, ўз меҳмонини уйида ноқулай аҳволга солиб қўярмикан?!
Онажонимнинг юзларига қон югурди...Жилмайдилар.
Онамни укам билан зиёратга кузатдик. Улардан бунчалик олис масофада ажрашганимга бир юрагим куйса, барча мўмин- мусулмоннинг орзуси бўлган амалларни бажариш бахтига муяссар бўлганликлари учун эса беҳад шодланаман. Яхшиям интернет бор. Ҳар куни улардан овозли ва видео хабарлар келиб турибди.
Ўн кун ҳам ҳаш - паш дегунча ўтиб кетди.
Онажоним билан укамни кутиб олгани хаммамиз аэропортга йиғилдик . Тошкент халқаро аэропортида улар самолётдан тушиб, олд майдонга ўтишгунларича тунги соат икки ярим бўлиб қолди. Тез - тез кўришиб машинага шошилдик, оғиз ёпишга жуда кам вақт қолаётганди.
- Онажон , таассуротлар билан бемалол уйда ўртоқлашамиз. Ҳозир тезроқ манзилга етиб олсак , йигитлар ҳам , укам ҳам , хуллас ҳаммалиги оғзилигини ёпиб олишарди.
- Мен ҳам- дедилар баҳтиёр ҳолатда онам.
- Иие, қанақасига , сиз рўза тутаяпсизми , ахир соғлиғингиз...?!
- Сўрайсана , болам. Мен бир кун ҳам рўзани қолдирмай тута олдим. Ишонсанг , зиғирдек ҳам қийналганим йўқ.
❤25
Мен шунақанги ҳурсанд бўлдимки ...
Индинига онажонимдан яна бир хабар олайчи , деган хаел билан уйга борсам, мени ҳазин жилмайиб кутиб олдилар:
- Қизим , ўт пуфагим безовта қилиб рўза тутолмай қолдим. Ўзи сени гапинг тўғри чиқди қара...
- Нима деган эдим , онажон...
- Аллоҳ ўзи уйига меҳмонга чақиради- ку, сизни хафа қилармиди?! деган эдинг- а ... Қара Аллоҳнинг уйида қанчалар эрка меҳмон бўлибман... Бу ерда кўча бошидаги дўконга чиқиб келолмайман. Қон босимим туфайли бошим айланади,аммо у ерда ... Менга барча амалларни бекам бажаришим учун Меҳрибон Эгамнинг ўзи йўл берди...
Уйга қайтар эканман, Аллоҳнинг фазлу карамининг чегараси йўқлиги ҳусусида мушоҳада қилиб кетардим.
Яхшилик учун яқинларингиз билан баҳам кўринг!
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Индинига онажонимдан яна бир хабар олайчи , деган хаел билан уйга борсам, мени ҳазин жилмайиб кутиб олдилар:
- Қизим , ўт пуфагим безовта қилиб рўза тутолмай қолдим. Ўзи сени гапинг тўғри чиқди қара...
- Нима деган эдим , онажон...
- Аллоҳ ўзи уйига меҳмонга чақиради- ку, сизни хафа қилармиди?! деган эдинг- а ... Қара Аллоҳнинг уйида қанчалар эрка меҳмон бўлибман... Бу ерда кўча бошидаги дўконга чиқиб келолмайман. Қон босимим туфайли бошим айланади,аммо у ерда ... Менга барча амалларни бекам бажаришим учун Меҳрибон Эгамнинг ўзи йўл берди...
Уйга қайтар эканман, Аллоҳнинг фазлу карамининг чегараси йўқлиги ҳусусида мушоҳада қилиб кетардим.
Яхшилик учун яқинларингиз билан баҳам кўринг!
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤9👍3🔥2
ҚАЙҒУРМА ВА САОДАТНИНГ МАНА БУ ҚОИДАЛАРИНИ ЎРГАН:
1. Агар сен бугунинг чегарасида яшамасанг, зеҳнинг сочилади, ҳар ишда изтиробга тушасан, ғам-қайғуларинг кўпаяди. Тонгга кирсанг тунни кутма, тунга кирсанг тонгни кутма.
2. Мозийни унут, ўтмиш учун қайғурмоқ аҳмоқлик ва мажнунликдир.
3. Келажак ҳақида бош қотирма, чунки у ғайб оламидир, келажак келгунга қадар у ҳақида ўйлашни тарк қил.
4. Танқидга эътибор қилма, собитқадам бўл. Билгинки, танқид сенинг қийматингни баҳолайди.
5. Аллоҳга иймон келтириш солиҳ амал, гўзал, бахтли ҳаёт демакдир.
6. Ором, хотиржамлик, роҳатни истаган инсон Аллоҳни зикр қилсин.
7. Ҳар банда барча иш Қазо ва Қадар билан эканлигини билмоғи даркор.
8. Бировдан раҳмат кутма.
9. Нафсингни энг ёмон эҳтимолларни ҳам кўтара олишга ўргатгин.
10. Эҳтимол, ҳосил бўлган ишда сенга яхшилик бордир.
11. Қазонинг барчаси мусулмон учун яхшиликдир.
12. Неъматлар ҳақида фикр қил ва шукр қил.
13. Сен ўзингдаги нарса билан одамларнинг кўпидан устундирсан.
14. Ҳар икки соат оралиғида фаровон ҳаёт бордир.
15. Бало - дуога ундайди.
16. Мусибатлар ақл ва қалбнинг малҳамидир.
17. Албатта, кийинчилик билан енгиллик бордир.
18. Арзимас нарсалар сени синдириб кўймасин.
19. Парвардигорингнинг мағфирати кенгдир.
20. Ғазабланма... ғазабланма... ғазабланма.
21. Ҳаёт - нон, сув, соядан иборатдир, булардан бошқасига эътибор берма.
22. 📜"Осмонда эса сизларнинг ризқу pузларингиз (яъни Ерда мўл ҳосил бўлишига сабаб булгувчи ёмғир)
ва сизларга ваъда қилинаётган нарса (яъни жаннат) бордир". (Ваз-зариёт сураси, 22-оят)
23. Қўрқилган ишларни кўпи бўлмайди.
24. Сен учун мусибат эгаларида ўрнак бордир.
25. Аллоҳ таоло бир қавмни суйса уларни имтиҳон қилади.
26. Қайғу дуоларини кўп айт.
27. Жиддий, фойдали ишни қил, бекорчиликни ташла.
28. Миш-мишлардан юз ўгир, уларга ишонма.
29. Душманлик, ўч олишга бўлган ташналигинг душманингдан кўра ўзингга – соғлигингга зарар.
30. Сенга етган барча мусибатлар гуноҳларинг учун каффоратдир.
📚Шайх Оиз Ал-Қарний.
☝️ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@ibratli_sozlar
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
1. Агар сен бугунинг чегарасида яшамасанг, зеҳнинг сочилади, ҳар ишда изтиробга тушасан, ғам-қайғуларинг кўпаяди. Тонгга кирсанг тунни кутма, тунга кирсанг тонгни кутма.
2. Мозийни унут, ўтмиш учун қайғурмоқ аҳмоқлик ва мажнунликдир.
3. Келажак ҳақида бош қотирма, чунки у ғайб оламидир, келажак келгунга қадар у ҳақида ўйлашни тарк қил.
4. Танқидга эътибор қилма, собитқадам бўл. Билгинки, танқид сенинг қийматингни баҳолайди.
5. Аллоҳга иймон келтириш солиҳ амал, гўзал, бахтли ҳаёт демакдир.
6. Ором, хотиржамлик, роҳатни истаган инсон Аллоҳни зикр қилсин.
7. Ҳар банда барча иш Қазо ва Қадар билан эканлигини билмоғи даркор.
8. Бировдан раҳмат кутма.
9. Нафсингни энг ёмон эҳтимолларни ҳам кўтара олишга ўргатгин.
10. Эҳтимол, ҳосил бўлган ишда сенга яхшилик бордир.
11. Қазонинг барчаси мусулмон учун яхшиликдир.
12. Неъматлар ҳақида фикр қил ва шукр қил.
13. Сен ўзингдаги нарса билан одамларнинг кўпидан устундирсан.
14. Ҳар икки соат оралиғида фаровон ҳаёт бордир.
15. Бало - дуога ундайди.
16. Мусибатлар ақл ва қалбнинг малҳамидир.
17. Албатта, кийинчилик билан енгиллик бордир.
18. Арзимас нарсалар сени синдириб кўймасин.
19. Парвардигорингнинг мағфирати кенгдир.
20. Ғазабланма... ғазабланма... ғазабланма.
21. Ҳаёт - нон, сув, соядан иборатдир, булардан бошқасига эътибор берма.
22. 📜"Осмонда эса сизларнинг ризқу pузларингиз (яъни Ерда мўл ҳосил бўлишига сабаб булгувчи ёмғир)
ва сизларга ваъда қилинаётган нарса (яъни жаннат) бордир". (Ваз-зариёт сураси, 22-оят)
23. Қўрқилган ишларни кўпи бўлмайди.
24. Сен учун мусибат эгаларида ўрнак бордир.
25. Аллоҳ таоло бир қавмни суйса уларни имтиҳон қилади.
26. Қайғу дуоларини кўп айт.
27. Жиддий, фойдали ишни қил, бекорчиликни ташла.
28. Миш-мишлардан юз ўгир, уларга ишонма.
29. Душманлик, ўч олишга бўлган ташналигинг душманингдан кўра ўзингга – соғлигингга зарар.
30. Сенга етган барча мусибатлар гуноҳларинг учун каффоратдир.
📚Шайх Оиз Ал-Қарний.
☝️ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@ibratli_sozlar
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤9
МУНОСИБ ЙЎЛ
Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Аллоҳ бирингизни бирингиздан ризқда устун қилиб қўйди. Бас, бу ризқда устун қилинган кишилар ўзларининг ризқларини қўл остидаги қулларига қайтариб (бой-камбағалликда) барчалари баробар бўлиб олмайдилар-ку! (Шундай бўлгач, қандай қилиб барчага ризқу рўз ато қилувчи Аллоҳ таолога қўлидан ҳеч иш келмайдиган бутларни баробар қилурлар?!) Аллоҳнинг неъматларини инкор қилурларми?!” (Наҳл, 71).
Ушбу оят Нажрон элчиларининг Исо алайҳиссалом ҳақида айтган бўҳтон гаплари ҳақида нозил бўлган.
Буюк муфассир Ҳофизуддин Абул Баракот Насафий ушбу оятни тафсир қилар экан, бундай дейди: “Ризқ бандаларга ҳар хил тақсимланган. Аллоҳ таоло бойларни уларнинг қўл остидагилардан кўра яхшироқ ризқлантирди. Ҳолбуки, қашшоқ кишилар ҳам бойлар каби инсон наслидир. Бой-зодагонлар эса мол-давлатларини қўл остидаги кишиларга беришдан қизғанишади.
Аслида бойлар ҳам мол-мулкларидан ортиқчасини ҳақдор кишиларга бериб, кийиниш ва ейиш-ичишда тенглашишлари керак эди. Шу боис Аллоҳ таоло: “Сизлар Мен берган ризқ-насибада ўзингиз билан қўл остингиздагиларни тенг кўрмайсиз. Уларни ўзингиздан паст санаб, сизлар билан тенглашишига рози бўлмайсиз. Аммо қандай қилиб Ўзим халқ этган нарсаларни Менга шерик санаб, бунга рози бўлурсиз?!”, деб хитоб қилди.
Банда ризқда ўзидан устун кишиларга ҳасрат ва ҳасад кўзи билан боқиб, ғам-ташвиш чекса, хато қилади. Инсонлар тақсимланган ризққа рози бўлиб, дунёвий ишларда кўпроқ ўзидан пастдагиларга, ухровий (охиратга оид) амалларда эса ўзидан юқоридагиларга қараб, ибрат олишга ва неъматларга шукр қилишга буюрилган. Ҳадиси шарифда:
“(Ризқ ва неъматлар борасида) ўзингиздан пастдагиларга қаранг, ўзингиздан юқоридагиларга қараманг! Мана шу иш Аллоҳнинг (сизларга ато этган) неъмат(лар)ини паст санамаслигингиз учун муносиб йўлдир”, дейилади (Имом Муслим ривояти).
Имом Қатода раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аслида мол ва болада қўл остингиздагиларни молингизга шерик қилмасдан сизларни улардан ортиқ қилиб қўйган Зот Аллоҳ таолодир. Сизлар Аллоҳнинг ушбу тақсимотига рози бўлинглар. Ҳолбуки, сизлар ўзларингизни улардан устун санаб, бунга розилик билдирмаяпсизлар”.
Демак, бандага кенг мол-давлат берилса, уни фақат ўз ҳой-ҳавасу маишатларига сарфлаб, исроф қилмасдан, бир қисмини ён-атрофидаги камбағал, эҳтиёжмандларга ҳам улашиши ва силаи раҳмга риоя этиши лозим.
“Мўминларга шифо ва раҳмат” китобидан.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Аллоҳ бирингизни бирингиздан ризқда устун қилиб қўйди. Бас, бу ризқда устун қилинган кишилар ўзларининг ризқларини қўл остидаги қулларига қайтариб (бой-камбағалликда) барчалари баробар бўлиб олмайдилар-ку! (Шундай бўлгач, қандай қилиб барчага ризқу рўз ато қилувчи Аллоҳ таолога қўлидан ҳеч иш келмайдиган бутларни баробар қилурлар?!) Аллоҳнинг неъматларини инкор қилурларми?!” (Наҳл, 71).
Ушбу оят Нажрон элчиларининг Исо алайҳиссалом ҳақида айтган бўҳтон гаплари ҳақида нозил бўлган.
Буюк муфассир Ҳофизуддин Абул Баракот Насафий ушбу оятни тафсир қилар экан, бундай дейди: “Ризқ бандаларга ҳар хил тақсимланган. Аллоҳ таоло бойларни уларнинг қўл остидагилардан кўра яхшироқ ризқлантирди. Ҳолбуки, қашшоқ кишилар ҳам бойлар каби инсон наслидир. Бой-зодагонлар эса мол-давлатларини қўл остидаги кишиларга беришдан қизғанишади.
Аслида бойлар ҳам мол-мулкларидан ортиқчасини ҳақдор кишиларга бериб, кийиниш ва ейиш-ичишда тенглашишлари керак эди. Шу боис Аллоҳ таоло: “Сизлар Мен берган ризқ-насибада ўзингиз билан қўл остингиздагиларни тенг кўрмайсиз. Уларни ўзингиздан паст санаб, сизлар билан тенглашишига рози бўлмайсиз. Аммо қандай қилиб Ўзим халқ этган нарсаларни Менга шерик санаб, бунга рози бўлурсиз?!”, деб хитоб қилди.
Банда ризқда ўзидан устун кишиларга ҳасрат ва ҳасад кўзи билан боқиб, ғам-ташвиш чекса, хато қилади. Инсонлар тақсимланган ризққа рози бўлиб, дунёвий ишларда кўпроқ ўзидан пастдагиларга, ухровий (охиратга оид) амалларда эса ўзидан юқоридагиларга қараб, ибрат олишга ва неъматларга шукр қилишга буюрилган. Ҳадиси шарифда:
“(Ризқ ва неъматлар борасида) ўзингиздан пастдагиларга қаранг, ўзингиздан юқоридагиларга қараманг! Мана шу иш Аллоҳнинг (сизларга ато этган) неъмат(лар)ини паст санамаслигингиз учун муносиб йўлдир”, дейилади (Имом Муслим ривояти).
Имом Қатода раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аслида мол ва болада қўл остингиздагиларни молингизга шерик қилмасдан сизларни улардан ортиқ қилиб қўйган Зот Аллоҳ таолодир. Сизлар Аллоҳнинг ушбу тақсимотига рози бўлинглар. Ҳолбуки, сизлар ўзларингизни улардан устун санаб, бунга розилик билдирмаяпсизлар”.
Демак, бандага кенг мол-давлат берилса, уни фақат ўз ҳой-ҳавасу маишатларига сарфлаб, исроф қилмасдан, бир қисмини ён-атрофидаги камбағал, эҳтиёжмандларга ҳам улашиши ва силаи раҳмга риоя этиши лозим.
“Мўминларга шифо ва раҳмат” китобидан.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤4
#Ибрат
#Шайх_Нобулсий_ўгитлари
Муҳаммад Ротиб Нобулсий ҳикоя қилган ҳақиқий воқеа:
Шифокорлардан бири айтади: Дамашқлик катта бир савдогар ўттиз йиллардан бери ғарб давлатларидан бирида яшар эди. Унинг Дамашқда бир вакили бўлиб унинг Дамашқдаги ишларини юргизар эди. У мазкур вакилга Дамашқнинг янги шаҳарида бир иморат солишни буюрди ва маблағ юборишни бошлади. Вакил унинг иморатини ғарб иморатларига монанд қилиб қура бошлади. Иморат гўёки қаср эди. У уч қаватдан иборат, ҳар бир қаватда ўн иккита хона жойлашган эди. Бу махсус хоналардан ташқари хоналар эди. Ундан ташқари ёзги ва қишги боғчалар, от чоптириш майдони ва ўн олтита машина сиғадиган автотураргоҳ ҳам режалаштирилган эди. Турли хил дарахтлар ва гулларни айтмаса ҳам бўлади. Вакил савдогарга бўлаётган ишларнинг суратларини юбориб турди. Бир неча муддатдан кейин савдогар ўз ватанига қайтиб шу ерда умрининг қолган қисмини ўтказишни хоҳлади. Аеропортда уни яқинлари ва мазкур вакил кутиб олди. У ҳаммадан ҳам аввал ўзининг қасрини кўрмоқчи бўлди ва "Мени дарҳол янги уйимга олиб боринглар" деди. Қаср олдига етиб бордилар. Қаср баланд ва ўта гўзал тошлар билан безатилган эди. Иморат дарвозасига келиб тўхтадилар. У машинадан тушди. Қолганлар ҳам тушдилар. Дарвоза арка шаклида қурилган эди. Унинг юқорисига иймоний бир ибора - "Мулк Аллоҳникидир" деган ибора ёзиб қўйилган эди. Савдогар вакилга ажабланиб қаради ва "Бу нимаси?" деб сўради. Вакил "Бу "Мулк Аллоҳникидир" деган сўз. Тўғри бўлган ва иймонга оид бўлган сўз" деди. Савдогар "Мулк Аллоҳники" дейсанми? Мен бу иморатни солиш қанча йиллар қийналиб ер юзини кездим. Сен бўлса "Мулк Аллоҳники" дейсан. У сўзни ўчириб "Мулк менинг мулким. Қаср менинг қасрим" деб ёзиб қўйинглар" деди. Бу воқеани айтиб бераётган шифокор айтади: " Ўша ерда бўлган кишилардан бири менга қасам ичиб айтганки, шу заҳоти у савдогар беҳуш бўлиб йиқилди. Атрофида турган одамлар бу ҳолатдан таажжжубга тушдилар ва унга ёрдам бермоқчи бўлдилар. Лекин у на туришга, на қимирлашга ярарди. Ерга улоқтирилган латта каби беҳуш ётарди. Уни зудлик билан бутун Шом даражасидаги шифохонага олиб бордилар. У ердаги шифокорлар унга "икки тарафлама фалаж" ташхисини қўйдилар. Яқинлари Иорданиядан, Байрутдаги АҚШ тиббий олийгоҳидан шифокорларни олиб келдилар. Улар ҳам юқоридаги ташхисни қўйдилар"
Шифокор сўзини давом эттириб айтади: Мен у оиланинг дўстларидан эдим. Уни кўргани бордим. Унинг аҳволини кўрдим. Ҳеч ким ёрдам бера олмаяпти. Унинг болаларига "Отангиз Подшоҳ билан мулк талашиб қолди. Агар уни оёққа туришини истасангиз ПОДШОҲни рози қилинглар" дедим. Улар нима қилишни сўрадилар. Мен "Фақирларга, етимларга садақа қилинглар. Толиби илмларга ёрдам беринглар. Бева-бечораларни ҳолидан хабар олинглар" дедим. Болалар шундай ишларни қила бошладилар. Лекин билишимча савдогар ҳалигача ўз қилмишини сезмаётган эди. Қачон сал тузалса "Мени ўша жойга олиб боринглар" дер эди. Бир марта олиб ҳам бордилар. Лекин иморат эшигига борганда яна ҳушидан ажралди. Яна шифохонага қайтариб олиб келдилар.
Учинчи марта ҳам бормоқчи бўлди. Лекин... бора олмади ва "менинг мулким"деган жойининг эшигидан ҳам киролмасдан бу дунёдан ўтиб кетди...
"Мулк кимники? Ягона бўлган Қаҳҳорники!" (Ғофир сураси, 16-оят).
"Аллоҳнинг ризқидан енглар ва ичинглар" (Бақара сураси, 60-оят).
Меники деб ўйлаганингиз барчаси Аллоҳнинг ризқидир.
Аллоҳга қасамки, битта зайтун уруғини ҳам уйингизга олиб киролмайсиз, агар Раззоқ сизга битмаган бўлса..
Жўмракдан оқаётган
ҳар бир томчи тоза сув Аллоҳнинг бизга лутфидир. У лутф қилмаса балчиқ сувидан ичаётган бўлар эдик.
Ҳеч қачон Подшоҳ билан мулк талашма.
Сен қул, У Подшоҳ. Сен фақир, У Бой. Сен муҳтож, У Ато қилувчи.
Ҳабибуллоҳ Абдулғаффор тайёрлади.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
#Шайх_Нобулсий_ўгитлари
Муҳаммад Ротиб Нобулсий ҳикоя қилган ҳақиқий воқеа:
Шифокорлардан бири айтади: Дамашқлик катта бир савдогар ўттиз йиллардан бери ғарб давлатларидан бирида яшар эди. Унинг Дамашқда бир вакили бўлиб унинг Дамашқдаги ишларини юргизар эди. У мазкур вакилга Дамашқнинг янги шаҳарида бир иморат солишни буюрди ва маблағ юборишни бошлади. Вакил унинг иморатини ғарб иморатларига монанд қилиб қура бошлади. Иморат гўёки қаср эди. У уч қаватдан иборат, ҳар бир қаватда ўн иккита хона жойлашган эди. Бу махсус хоналардан ташқари хоналар эди. Ундан ташқари ёзги ва қишги боғчалар, от чоптириш майдони ва ўн олтита машина сиғадиган автотураргоҳ ҳам режалаштирилган эди. Турли хил дарахтлар ва гулларни айтмаса ҳам бўлади. Вакил савдогарга бўлаётган ишларнинг суратларини юбориб турди. Бир неча муддатдан кейин савдогар ўз ватанига қайтиб шу ерда умрининг қолган қисмини ўтказишни хоҳлади. Аеропортда уни яқинлари ва мазкур вакил кутиб олди. У ҳаммадан ҳам аввал ўзининг қасрини кўрмоқчи бўлди ва "Мени дарҳол янги уйимга олиб боринглар" деди. Қаср олдига етиб бордилар. Қаср баланд ва ўта гўзал тошлар билан безатилган эди. Иморат дарвозасига келиб тўхтадилар. У машинадан тушди. Қолганлар ҳам тушдилар. Дарвоза арка шаклида қурилган эди. Унинг юқорисига иймоний бир ибора - "Мулк Аллоҳникидир" деган ибора ёзиб қўйилган эди. Савдогар вакилга ажабланиб қаради ва "Бу нимаси?" деб сўради. Вакил "Бу "Мулк Аллоҳникидир" деган сўз. Тўғри бўлган ва иймонга оид бўлган сўз" деди. Савдогар "Мулк Аллоҳники" дейсанми? Мен бу иморатни солиш қанча йиллар қийналиб ер юзини кездим. Сен бўлса "Мулк Аллоҳники" дейсан. У сўзни ўчириб "Мулк менинг мулким. Қаср менинг қасрим" деб ёзиб қўйинглар" деди. Бу воқеани айтиб бераётган шифокор айтади: " Ўша ерда бўлган кишилардан бири менга қасам ичиб айтганки, шу заҳоти у савдогар беҳуш бўлиб йиқилди. Атрофида турган одамлар бу ҳолатдан таажжжубга тушдилар ва унга ёрдам бермоқчи бўлдилар. Лекин у на туришга, на қимирлашга ярарди. Ерга улоқтирилган латта каби беҳуш ётарди. Уни зудлик билан бутун Шом даражасидаги шифохонага олиб бордилар. У ердаги шифокорлар унга "икки тарафлама фалаж" ташхисини қўйдилар. Яқинлари Иорданиядан, Байрутдаги АҚШ тиббий олийгоҳидан шифокорларни олиб келдилар. Улар ҳам юқоридаги ташхисни қўйдилар"
Шифокор сўзини давом эттириб айтади: Мен у оиланинг дўстларидан эдим. Уни кўргани бордим. Унинг аҳволини кўрдим. Ҳеч ким ёрдам бера олмаяпти. Унинг болаларига "Отангиз Подшоҳ билан мулк талашиб қолди. Агар уни оёққа туришини истасангиз ПОДШОҲни рози қилинглар" дедим. Улар нима қилишни сўрадилар. Мен "Фақирларга, етимларга садақа қилинглар. Толиби илмларга ёрдам беринглар. Бева-бечораларни ҳолидан хабар олинглар" дедим. Болалар шундай ишларни қила бошладилар. Лекин билишимча савдогар ҳалигача ўз қилмишини сезмаётган эди. Қачон сал тузалса "Мени ўша жойга олиб боринглар" дер эди. Бир марта олиб ҳам бордилар. Лекин иморат эшигига борганда яна ҳушидан ажралди. Яна шифохонага қайтариб олиб келдилар.
Учинчи марта ҳам бормоқчи бўлди. Лекин... бора олмади ва "менинг мулким"деган жойининг эшигидан ҳам киролмасдан бу дунёдан ўтиб кетди...
"Мулк кимники? Ягона бўлган Қаҳҳорники!" (Ғофир сураси, 16-оят).
"Аллоҳнинг ризқидан енглар ва ичинглар" (Бақара сураси, 60-оят).
Меники деб ўйлаганингиз барчаси Аллоҳнинг ризқидир.
Аллоҳга қасамки, битта зайтун уруғини ҳам уйингизга олиб киролмайсиз, агар Раззоқ сизга битмаган бўлса..
Жўмракдан оқаётган
ҳар бир томчи тоза сув Аллоҳнинг бизга лутфидир. У лутф қилмаса балчиқ сувидан ичаётган бўлар эдик.
Ҳеч қачон Подшоҳ билан мулк талашма.
Сен қул, У Подшоҳ. Сен фақир, У Бой. Сен муҳтож, У Ато қилувчи.
Ҳабибуллоҳ Абдулғаффор тайёрлади.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤9👍5
НИШОНГА УРИЛГАН ГАПЛАР:
“Бир кунда беш марта таҳорат оладиган аёлнинг пардоз-андозга эҳтиёжи тушмайди!”
****
Эй Аллоҳ! Барчамизга Байтингни тавоф қилишни, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ўпган ҳажарул асвадни ўпиб, муборак қадамларининг изи тушган йўлларда юришни насиб этгин! Омин!
****
Сенга исён қилдик, Сен бизни сатр қилдинг.
Сени унутдик, Сен бизни унутмадинг.
Сенинг ғазабингни келтирадиган амал қилдик, Сен бизга раҳм қилдинг.
“Эй Аллоҳ, албатта, Сен Афувв, Каримсан. Афвни яхши кўрасан, бас, бизни афв этгин!”
****
Имом Аҳмад ибн Ҳарб раҳимаҳуллоҳ шундай деганлар:
«Аллоҳга эллик йил ибодат қилдим. Уч нарсани тарк қилмагунимча ибодат ҳаловатини топмадим:
Одамларнинг розилигини тарк этдим, натижада ҳақни гапиришга қодир бўлдим;
Фосиқларнинг суҳбатини тарк этдим, натижада солиҳларнинг суҳбатини топдим;
Дунёнинг лаззатини тарк этдим, натижада охират ҳаловатини топдим».
«Сияру аъламин нубала» китобидан
****
Эркак ўзининг жанозаси учун тобутда масжидга олиб кирилмагунча масжидга кирмай юраверадими?!
Аёлни кафанликка ўрашмагунча авратини беркитмай юраверадими?!
****
Бир кунда беш марта таҳорат оладиган аёлнинг пардоз-андозга эҳтиёжи тушмайди!
****
Бир киши Холид ибн Валид розияллоҳу анҳуни сўкди. Буюк саҳобий унга ўгирилиб қарадилар-да, «У сенинг саҳифанг, уни истаган нарсанг билан тўлдир» дедилар.
****
Овозингни кўтарма, балки сўзларинг савиясини кўтар. Гулларнинг ўсишига сабаб бўладиган нарса ёмғирдир, момақалдироқ эмас.
Жалолиддин Румий раҳимаҳуллоҳ
****
Уйланмоқчи бўлганингда, ўзингга: «Ушбу аёл мен у билан умр бўйи гаплашишни истаган аёлми?» деб савол бер.
«Тарих муҳрлаган сўзлар»
****
Устозларимиздан бирлари: «Агар аёлим итоатсизлик қилса, дарҳол ўтириб истиғфор айтаман. Кейин Аллоҳнинг изни билан яна итоат қила бошлайди» деган эдилар.
****
Эй Одам фарзанди, сен кунлардан иборатсан. Ҳар гал бир кун кетса бир қисминг ҳам кетган бўлади.
Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ
****
Мени ёмон кўрганларни ёмон кўришга вақтим йўқ. Чунки мен, мени яхши кўрганларни яхши кўриш билан бандман.
Маҳмуд Дарвеш
****
Таом узатган қўлингни тишлайдиган кимсалар одатда ўзларини тепадиган оёқдаги поябзални ялайдилар.
«Тарих муҳрлаган сўзлар»
****
Пулингиз кўпайиб, бой бўлганингизда қариндошу яқинларингиз кўплигини билиб қоласиз.
****
Бошқа миллатлар ўз миллати номини фахр билан тилга олади. Нега биз миллатимиз номини кўпинча “қовун туширганда”, хато содир бўлганда тилга оламиз? “Ўзбекчилик-да буёғи, ака” деймиз. Хато қилганимизда хатони ўзимизга нисбат беришни ўрганайлик, миллатимизга эмас. “Камчилигим бор-да”, “Малакам етишмади”, “Хато қилиб қўйдим. Албатта, тузатаман” каби услубда гапирилса ўринли бўларди. Бу миллат қанчадан қанча улуғларни етиштирган. Ўзи аслида миллат сўзини зарурат бўлмаса ишлатавермаган маъқул. Акс ҳолда, гап миллатчилик мавзусига ўтиб кетиши мумкин. Миллат номи ютуқни қўлга киритилган, зафар қозонилган, яхшилик содир бўлган ўринларда ишлатилса мақсадга мувофиқ бўлади.
(Бошқалар қандай фикрда билмадим. Мен шунақа деб ўйлайман)
****
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
“Бир кунда беш марта таҳорат оладиган аёлнинг пардоз-андозга эҳтиёжи тушмайди!”
****
Эй Аллоҳ! Барчамизга Байтингни тавоф қилишни, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ўпган ҳажарул асвадни ўпиб, муборак қадамларининг изи тушган йўлларда юришни насиб этгин! Омин!
****
Сенга исён қилдик, Сен бизни сатр қилдинг.
Сени унутдик, Сен бизни унутмадинг.
Сенинг ғазабингни келтирадиган амал қилдик, Сен бизга раҳм қилдинг.
“Эй Аллоҳ, албатта, Сен Афувв, Каримсан. Афвни яхши кўрасан, бас, бизни афв этгин!”
****
Имом Аҳмад ибн Ҳарб раҳимаҳуллоҳ шундай деганлар:
«Аллоҳга эллик йил ибодат қилдим. Уч нарсани тарк қилмагунимча ибодат ҳаловатини топмадим:
Одамларнинг розилигини тарк этдим, натижада ҳақни гапиришга қодир бўлдим;
Фосиқларнинг суҳбатини тарк этдим, натижада солиҳларнинг суҳбатини топдим;
Дунёнинг лаззатини тарк этдим, натижада охират ҳаловатини топдим».
«Сияру аъламин нубала» китобидан
****
Эркак ўзининг жанозаси учун тобутда масжидга олиб кирилмагунча масжидга кирмай юраверадими?!
Аёлни кафанликка ўрашмагунча авратини беркитмай юраверадими?!
****
Бир кунда беш марта таҳорат оладиган аёлнинг пардоз-андозга эҳтиёжи тушмайди!
****
Бир киши Холид ибн Валид розияллоҳу анҳуни сўкди. Буюк саҳобий унга ўгирилиб қарадилар-да, «У сенинг саҳифанг, уни истаган нарсанг билан тўлдир» дедилар.
****
Овозингни кўтарма, балки сўзларинг савиясини кўтар. Гулларнинг ўсишига сабаб бўладиган нарса ёмғирдир, момақалдироқ эмас.
Жалолиддин Румий раҳимаҳуллоҳ
****
Уйланмоқчи бўлганингда, ўзингга: «Ушбу аёл мен у билан умр бўйи гаплашишни истаган аёлми?» деб савол бер.
«Тарих муҳрлаган сўзлар»
****
Устозларимиздан бирлари: «Агар аёлим итоатсизлик қилса, дарҳол ўтириб истиғфор айтаман. Кейин Аллоҳнинг изни билан яна итоат қила бошлайди» деган эдилар.
****
Эй Одам фарзанди, сен кунлардан иборатсан. Ҳар гал бир кун кетса бир қисминг ҳам кетган бўлади.
Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ
****
Мени ёмон кўрганларни ёмон кўришга вақтим йўқ. Чунки мен, мени яхши кўрганларни яхши кўриш билан бандман.
Маҳмуд Дарвеш
****
Таом узатган қўлингни тишлайдиган кимсалар одатда ўзларини тепадиган оёқдаги поябзални ялайдилар.
«Тарих муҳрлаган сўзлар»
****
Пулингиз кўпайиб, бой бўлганингизда қариндошу яқинларингиз кўплигини билиб қоласиз.
****
Бошқа миллатлар ўз миллати номини фахр билан тилга олади. Нега биз миллатимиз номини кўпинча “қовун туширганда”, хато содир бўлганда тилга оламиз? “Ўзбекчилик-да буёғи, ака” деймиз. Хато қилганимизда хатони ўзимизга нисбат беришни ўрганайлик, миллатимизга эмас. “Камчилигим бор-да”, “Малакам етишмади”, “Хато қилиб қўйдим. Албатта, тузатаман” каби услубда гапирилса ўринли бўларди. Бу миллат қанчадан қанча улуғларни етиштирган. Ўзи аслида миллат сўзини зарурат бўлмаса ишлатавермаган маъқул. Акс ҳолда, гап миллатчилик мавзусига ўтиб кетиши мумкин. Миллат номи ютуқни қўлга киритилган, зафар қозонилган, яхшилик содир бўлган ўринларда ишлатилса мақсадга мувофиқ бўлади.
(Бошқалар қандай фикрда билмадим. Мен шунақа деб ўйлайман)
****
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤11👍3🥰1
СОЛИҲ ВА МУСЛИҲ
Фақат ўзини ислоҳ қилиш билан шуғулланадиган одам СОЛИҲ, ўзи билангина чекланмасдан, бошқаларни ҳам ислоҳ қилишга уринадиган одам МУСЛИҲДИР.
Одамлар солиҳни яхши кўрадилар. Муслиҳга эса душманлик қиладилар.
Муҳаммад алайҳиссалом пайғамбар бўлишидан олдин солиҳ эди. Ҳамма у кишини яхши кўрарди. Пайғамбар бўлганидан кейин муслиҳга айланди. Шу билан ҳамма душманлик қилиб, у кишини сеҳргар, каззоб, телба каби сўзлар билан ҳақорат қила бошлади.
Муслиҳ одамларнинг ичидаги фасодни бартараф этиш учун уларнинг ҳавойи нафслари билан тўқнашади. Солиҳ эса фақат ўзини ўша фасоддан ҳимоя қилиш билан кифояланади.
Аллоҳ таоло айтади: "Парвардигорингиз аҳолиси муслиҳлар бўлган шаҳарларни зулм билан ҳалок қилган эмас". (Ҳуд - 117)
Эътибор беринг-а! СОЛИҲлар эмас, МУСЛИҲлар дейиляпти.
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Фақат ўзини ислоҳ қилиш билан шуғулланадиган одам СОЛИҲ, ўзи билангина чекланмасдан, бошқаларни ҳам ислоҳ қилишга уринадиган одам МУСЛИҲДИР.
Одамлар солиҳни яхши кўрадилар. Муслиҳга эса душманлик қиладилар.
Муҳаммад алайҳиссалом пайғамбар бўлишидан олдин солиҳ эди. Ҳамма у кишини яхши кўрарди. Пайғамбар бўлганидан кейин муслиҳга айланди. Шу билан ҳамма душманлик қилиб, у кишини сеҳргар, каззоб, телба каби сўзлар билан ҳақорат қила бошлади.
Муслиҳ одамларнинг ичидаги фасодни бартараф этиш учун уларнинг ҳавойи нафслари билан тўқнашади. Солиҳ эса фақат ўзини ўша фасоддан ҳимоя қилиш билан кифояланади.
Аллоҳ таоло айтади: "Парвардигорингиз аҳолиси муслиҳлар бўлган шаҳарларни зулм билан ҳалок қилган эмас". (Ҳуд - 117)
Эътибор беринг-а! СОЛИҲлар эмас, МУСЛИҲлар дейиляпти.
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤3
АЧИНАРЛИ ҲОЛ
Бундан қирқ йиллар муқаддам, вилоят газетасида ишлаганимда, бир шикоят хатини текширганим ёдимдан чиқмайди.
"Мен, деб ёзган эди шикоят эгаси, катта ноҳақликка дуч келдим: бошлиқлар устидан ёзганим учун руҳий жиннихонага ётқизишди. Милициядагилар, докторлар билан тил бириктириб, шундай қилишди.
Ҳурматли редакция! Бирор мухбир келиб, мен билан гаплашишини илтимос қиламан!"
Хатга илова қилиб, у шеърларини ҳам юборганди. Мактуби сингари шеърлари ҳам равон эди, уни савдойи одам ёзганига ишониб бўлмасди. Машқларини адабиёт бўлимининг мудирига кўрсатган эдим, у ҳам фикримга қўшилди.
- Газетага берса бўладими, - сўрадим.
- Йўқ, бўлмайди, - деди у анча кескин, аммо сабабларини айтмади.
Бу ерда бош врач мени анча совуқ қарши олди. Мақсад-муддаомни айтганимдан кейин ҳам ҳолати ўзгармади. Бу эса унинг менга ўхшаш анча-мунча мухбирлар билан мулоқотда бўлганидан далолат берарди. Ниҳоят у гапимни лабимдан юлиб олиб, навбатчи врачни чақирди ва дуппа-дурустдан буюрди.
- Бу мухбир укамни "шоирлар палатаси"га олиб бориб, "ёзувчи" билан таништиринг! Кўрсинлар, гаплашсинлар. Касаллик тарихини ҳам кўрсатиб, тушунтириб беринг.
"Шоирлар палатаси", "ёзувчи". Бу иборалар менга дафъатан қаттиқ ботди. Чунки ўзим ҳам бир неча йил шеър машқ қилганман. Бир танқидчи шеъримни ўқиб, унда поэтикликдан кўра сюжетлилик ошиб кетганини, назмдан кўра насрга мойиллигини уқтирганди.
Бош врач авзойим ўзгарганини сезиб, ноиложликдан ҳалиги врачни койиган бўлди.
- Бундан кейин ўн учинчи палатани "шоирлар палатаси", демайлик. Ҳалиги беморни ҳам ўз номи билан айтиш керак. Тоштемирмиди, нимайди оти?
У врачдан тасдиқ жавобини олгач, менга ўгирилди.
- Мабодо аччиғингиз келмасин: шу ҳафтанинг ичи уч киши текширишга келди. Бу Тоштемирвой ҳам дуч келган жойга ёзавераркан...
Менга ҳамроҳ бўлган врач йўл-йўлакай Тоштемирнинг касаллиги ҳақида гапирди. Бу асаб касаллигининг махсус тури бўлиб, куз ва баҳорда, шунингдек, асаб бузилганда авж оларкан.
- Раҳбарлар устидан ёзгани ростми?
- Ростдир. Бизнинг ҳам устимиздан ёзди-ку.
"Шоирлар палатаси". У кечагидек кўз ўнгимда турибди. Коридор деворларига қўлга тушган бўр, кўмир парчаси билан "шеър" битиб ташланганди. Кимлардир ўзича берилиб монолог ўқирди. Коридор ўртасида чойшаб тўшаб олган художўй бир бемор берилиб, намоз қироат қиларди.
Тоштемир ўттиз ёшлардаги озғин киши бўлиб, саранжом-саришталиги билан ажралиб тураркан. Газетадан келганимни эшитиб, қувонди, миннатдорчилик билдирди. Унда девона ёки телбаларга хос бирорта аломат кўзга ташланмасди; Тоштемир жоҳил одамлар ҳақида дилгиргина шикоят бошлаганда ҳам кўзларида босиқ дард кўрдим.
- Бу ер ноқулай, - дедим унга, - юринг, санитарлар хонасига кирайлик, баҳузур гаплашиб оламиз.
Ногаҳонда унинг кўзларида олазараклик пайдо бўлди: менга, врачга нохуш назар ташлади.
- Бормайман! Биламан мақсадларингни, - деди у кескин, лекин шикаста оҳангда - сизлар билан гаплашишни истамайман!
Ҳақиқатдан ҳам у биз билан гаплашмай қўйди. Унинг ўрнига ёшгина йигит келиб, паст овозда шипшиди.
- Уни қўйинглар! У - жинни! Ёмон одамлар кўп. Улар бу ерни жиннихона дейишади. Нотўғри гап! Бу ер - руҳий касалхона. Киришда ёзиб қўйибди. Ўқидингизми? Ака!
- Ўқидим, - маъқуллаб бош тебратдим.
- Биз руҳлар билан гаплашамиз. Улар ҳамма гапни бизга айтишади, ака!
Врач уни койиб берди. Бечора бир лаҳза жим турди-ю, тағин давом этди.
- Менда уйқу йўқ, ака! Кечаси билан юриб чиқаман! Хотиним ўзини осиб қўйди. Тўйимизга бир ҳафта бўлганди... Ака...
Тоштемир эса барибир гапирмади.
Мен ҳужжатларга ҳам унча ишонқирамай, бояқишнинг қишлоғига ҳам бордим: унинг қавмлари минг надомат билан ана шу бедаво дардга чалиниб қолганини гапириб беришди.
Шифохонада бўлганимда медицинамизнинг анчайин ожизлигидан ачиндим ҳам. Бу беморларнинг талайи йиллар оша шифо топмаётган экан. Инсоният ақлли механизмлар, компьютерлар, сунъий йўлдошлар кашф этаётган бир дамда, сочдай келадиган нерв толаларини тиклаёлмаётганлиги ачинарли ҳол эди, албатта!
Нусрат Раҳмат
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Бундан қирқ йиллар муқаддам, вилоят газетасида ишлаганимда, бир шикоят хатини текширганим ёдимдан чиқмайди.
"Мен, деб ёзган эди шикоят эгаси, катта ноҳақликка дуч келдим: бошлиқлар устидан ёзганим учун руҳий жиннихонага ётқизишди. Милициядагилар, докторлар билан тил бириктириб, шундай қилишди.
Ҳурматли редакция! Бирор мухбир келиб, мен билан гаплашишини илтимос қиламан!"
Хатга илова қилиб, у шеърларини ҳам юборганди. Мактуби сингари шеърлари ҳам равон эди, уни савдойи одам ёзганига ишониб бўлмасди. Машқларини адабиёт бўлимининг мудирига кўрсатган эдим, у ҳам фикримга қўшилди.
- Газетага берса бўладими, - сўрадим.
- Йўқ, бўлмайди, - деди у анча кескин, аммо сабабларини айтмади.
Бу ерда бош врач мени анча совуқ қарши олди. Мақсад-муддаомни айтганимдан кейин ҳам ҳолати ўзгармади. Бу эса унинг менга ўхшаш анча-мунча мухбирлар билан мулоқотда бўлганидан далолат берарди. Ниҳоят у гапимни лабимдан юлиб олиб, навбатчи врачни чақирди ва дуппа-дурустдан буюрди.
- Бу мухбир укамни "шоирлар палатаси"га олиб бориб, "ёзувчи" билан таништиринг! Кўрсинлар, гаплашсинлар. Касаллик тарихини ҳам кўрсатиб, тушунтириб беринг.
"Шоирлар палатаси", "ёзувчи". Бу иборалар менга дафъатан қаттиқ ботди. Чунки ўзим ҳам бир неча йил шеър машқ қилганман. Бир танқидчи шеъримни ўқиб, унда поэтикликдан кўра сюжетлилик ошиб кетганини, назмдан кўра насрга мойиллигини уқтирганди.
Бош врач авзойим ўзгарганини сезиб, ноиложликдан ҳалиги врачни койиган бўлди.
- Бундан кейин ўн учинчи палатани "шоирлар палатаси", демайлик. Ҳалиги беморни ҳам ўз номи билан айтиш керак. Тоштемирмиди, нимайди оти?
У врачдан тасдиқ жавобини олгач, менга ўгирилди.
- Мабодо аччиғингиз келмасин: шу ҳафтанинг ичи уч киши текширишга келди. Бу Тоштемирвой ҳам дуч келган жойга ёзавераркан...
Менга ҳамроҳ бўлган врач йўл-йўлакай Тоштемирнинг касаллиги ҳақида гапирди. Бу асаб касаллигининг махсус тури бўлиб, куз ва баҳорда, шунингдек, асаб бузилганда авж оларкан.
- Раҳбарлар устидан ёзгани ростми?
- Ростдир. Бизнинг ҳам устимиздан ёзди-ку.
"Шоирлар палатаси". У кечагидек кўз ўнгимда турибди. Коридор деворларига қўлга тушган бўр, кўмир парчаси билан "шеър" битиб ташланганди. Кимлардир ўзича берилиб монолог ўқирди. Коридор ўртасида чойшаб тўшаб олган художўй бир бемор берилиб, намоз қироат қиларди.
Тоштемир ўттиз ёшлардаги озғин киши бўлиб, саранжом-саришталиги билан ажралиб тураркан. Газетадан келганимни эшитиб, қувонди, миннатдорчилик билдирди. Унда девона ёки телбаларга хос бирорта аломат кўзга ташланмасди; Тоштемир жоҳил одамлар ҳақида дилгиргина шикоят бошлаганда ҳам кўзларида босиқ дард кўрдим.
- Бу ер ноқулай, - дедим унга, - юринг, санитарлар хонасига кирайлик, баҳузур гаплашиб оламиз.
Ногаҳонда унинг кўзларида олазараклик пайдо бўлди: менга, врачга нохуш назар ташлади.
- Бормайман! Биламан мақсадларингни, - деди у кескин, лекин шикаста оҳангда - сизлар билан гаплашишни истамайман!
Ҳақиқатдан ҳам у биз билан гаплашмай қўйди. Унинг ўрнига ёшгина йигит келиб, паст овозда шипшиди.
- Уни қўйинглар! У - жинни! Ёмон одамлар кўп. Улар бу ерни жиннихона дейишади. Нотўғри гап! Бу ер - руҳий касалхона. Киришда ёзиб қўйибди. Ўқидингизми? Ака!
- Ўқидим, - маъқуллаб бош тебратдим.
- Биз руҳлар билан гаплашамиз. Улар ҳамма гапни бизга айтишади, ака!
Врач уни койиб берди. Бечора бир лаҳза жим турди-ю, тағин давом этди.
- Менда уйқу йўқ, ака! Кечаси билан юриб чиқаман! Хотиним ўзини осиб қўйди. Тўйимизга бир ҳафта бўлганди... Ака...
Тоштемир эса барибир гапирмади.
Мен ҳужжатларга ҳам унча ишонқирамай, бояқишнинг қишлоғига ҳам бордим: унинг қавмлари минг надомат билан ана шу бедаво дардга чалиниб қолганини гапириб беришди.
Шифохонада бўлганимда медицинамизнинг анчайин ожизлигидан ачиндим ҳам. Бу беморларнинг талайи йиллар оша шифо топмаётган экан. Инсоният ақлли механизмлар, компьютерлар, сунъий йўлдошлар кашф этаётган бир дамда, сочдай келадиган нерв толаларини тиклаёлмаётганлиги ачинарли ҳол эди, албатта!
Нусрат Раҳмат
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤17😢4👍1
Ҳиндлар ва IT.
Ҳиндлар деярли барча йирик IT компанияларда раҳбарлик лавозимларига ўтказилмоқда, бунинг бир неча сабаблари бор.
1. Ҳиндлар қийин шароитдан фақат билим билан чиқиб кетиш мумкинлигини тушуниб етишди.
2. Текин таълим қуруқ сафсата эканлигини тушуниб етишди, ота-оналар охирги пулларини сарфлаб бўлса ҳам болаларини ўқитишга тикишди ва тикишмоқда.
3. Мақсадлар катта олинди, фақат Ҳиндистон ичида эмас, бутун дунёга етук мутахассис чиқариш асосий мақсад қилиб қўйилди.
4. Болаларга ёшлигидан қандай қилиб чет эл грантлари ютиш мумкин, қайси йўллар энг қулай йўллар эканлиги ўргатиб борилди, ҳозир ҳиндларнинг биринчи синфда ўқиётган боласи ҳам келажакда Американинг қайси университетига грант ютиш мумкинлиги тўғрисида ўйлайди.
5. Фақатгина таълим бериб қолмай, болалар эрта ёшдан ўз билимларини сотишни ўрганиб боришди, улар дарсларда турли презентация ва софт скиллар орқали ўз билим ва кўникмаларини бошқаларга намоён қилишни ўрганиб боришди.
Натижа:
1. Сатя Наделла - Microsoft раҳбари.
2. Сундар Пичай - Alphabet (Google)
3. Шантану Нараен - Adobe
4. Арвинд Кришна - IBM
5. Санжай Михротра - Micron
6. Никеш Арора - Palo Alto Networks
7. Рангараж Рагхурам - VMware
9. Жайшри Уллал - Arista Networks
10. Параг Агварал - Твиттер
11. Реватхи Адваитхи - Flex
P.S. Таълимга тикилган маблағлар ўзини албатта оқлайди, таълимга тикинг, ютқазмайсиз.
Исроил Тиллабоев блогидан олинди.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Ҳиндлар деярли барча йирик IT компанияларда раҳбарлик лавозимларига ўтказилмоқда, бунинг бир неча сабаблари бор.
1. Ҳиндлар қийин шароитдан фақат билим билан чиқиб кетиш мумкинлигини тушуниб етишди.
2. Текин таълим қуруқ сафсата эканлигини тушуниб етишди, ота-оналар охирги пулларини сарфлаб бўлса ҳам болаларини ўқитишга тикишди ва тикишмоқда.
3. Мақсадлар катта олинди, фақат Ҳиндистон ичида эмас, бутун дунёга етук мутахассис чиқариш асосий мақсад қилиб қўйилди.
4. Болаларга ёшлигидан қандай қилиб чет эл грантлари ютиш мумкин, қайси йўллар энг қулай йўллар эканлиги ўргатиб борилди, ҳозир ҳиндларнинг биринчи синфда ўқиётган боласи ҳам келажакда Американинг қайси университетига грант ютиш мумкинлиги тўғрисида ўйлайди.
5. Фақатгина таълим бериб қолмай, болалар эрта ёшдан ўз билимларини сотишни ўрганиб боришди, улар дарсларда турли презентация ва софт скиллар орқали ўз билим ва кўникмаларини бошқаларга намоён қилишни ўрганиб боришди.
Натижа:
1. Сатя Наделла - Microsoft раҳбари.
2. Сундар Пичай - Alphabet (Google)
3. Шантану Нараен - Adobe
4. Арвинд Кришна - IBM
5. Санжай Михротра - Micron
6. Никеш Арора - Palo Alto Networks
7. Рангараж Рагхурам - VMware
9. Жайшри Уллал - Arista Networks
10. Параг Агварал - Твиттер
11. Реватхи Адваитхи - Flex
P.S. Таълимга тикилган маблағлар ўзини албатта оқлайди, таълимга тикинг, ютқазмайсиз.
Исроил Тиллабоев блогидан олинди.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤9👏6
🍎Олма🍎
Педагогика инситути ўқитувчиси талабаларга иккита олмани кўрсатибди. У битта олмани атайин ерга ташлаб юборибди. Қайта қўлга олиб талабаларга унга ёмон сўзлар билан ҳақоратлашни буюрибди. Талабалар домланинг бу гапидан ҳайрон қолишибди аммо айтганини қилиб олмага ёмон сўзларни айта бошлашибди.
- бунча кўринишинг хунук;
- қуртлаган олма;
- бемаза олма;
- ичи ириган.... ва ҳоказо
Домла иккинчи олмани қўлига олиб, энди унга фақат яҳши сўзларни айтишни буюрибди.
- ширин олма;
- қирмизи олма;
- танга дармон;
- кўриниши ҳам чиройли...
Энди домла иккита олмани ҳаҳ пичоқ билан ўртасидан кесибди.
Иккинчи олманинг ичи серсув, чиройли бўлиб турган экан.
Биринчи олманинг ичи эса заҳа еб ириб кетибди.
Шунда устоз талабаларга қараб дебди: « Келажакда сиз тарбия қилиб билим берадиган ҳар бир бола ана шу олмалар кабидир. Унга меҳр бериб парвариш қилинса у «ширин олма» бўлади. Агар уни ҳақоратлаб, уриб таҳқирласангиз у биринчи олма каби бўлади. Ташқи кўринишидан у бир чиройли олма аммо ичи ириб бўлган. Болаларни руҳини синдириб, қалбини мажруҳ қилиб қўйманг. Болаларнинг келажакда ё инсон ё одам кўринишидаги махлуқ бўлиши сизу бизга боғлиқ.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Педагогика инситути ўқитувчиси талабаларга иккита олмани кўрсатибди. У битта олмани атайин ерга ташлаб юборибди. Қайта қўлга олиб талабаларга унга ёмон сўзлар билан ҳақоратлашни буюрибди. Талабалар домланинг бу гапидан ҳайрон қолишибди аммо айтганини қилиб олмага ёмон сўзларни айта бошлашибди.
- бунча кўринишинг хунук;
- қуртлаган олма;
- бемаза олма;
- ичи ириган.... ва ҳоказо
Домла иккинчи олмани қўлига олиб, энди унга фақат яҳши сўзларни айтишни буюрибди.
- ширин олма;
- қирмизи олма;
- танга дармон;
- кўриниши ҳам чиройли...
Энди домла иккита олмани ҳаҳ пичоқ билан ўртасидан кесибди.
Иккинчи олманинг ичи серсув, чиройли бўлиб турган экан.
Биринчи олманинг ичи эса заҳа еб ириб кетибди.
Шунда устоз талабаларга қараб дебди: « Келажакда сиз тарбия қилиб билим берадиган ҳар бир бола ана шу олмалар кабидир. Унга меҳр бериб парвариш қилинса у «ширин олма» бўлади. Агар уни ҳақоратлаб, уриб таҳқирласангиз у биринчи олма каби бўлади. Ташқи кўринишидан у бир чиройли олма аммо ичи ириб бўлган. Болаларни руҳини синдириб, қалбини мажруҳ қилиб қўйманг. Болаларнинг келажакда ё инсон ё одам кўринишидаги махлуқ бўлиши сизу бизга боғлиқ.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤9👍3
✒️Турсуной Содиқова.
Қайнона-келин можаролари ҳақида кўп ёзилади. Кимгадир раҳматли Турсной опанинг ўгитлари ёрдам берар деган умидда сизга улашгим келди.
КЕЛИНИМ ҚИЗИМ, АТИРГУЛДАЙ СЎЛИМ ҚИЗИМ...
Аввало яхши келин сўра. Кейингина ўғил сўра. Келининг ёмон бўлса. ўғилсиз қолаверасан.
Қайнона одил бўлмаса уйда ҳар куни қиёмат.
Келин олиб, Гапини ташқарига чиқармаган аёлга қиз беринг.
Келинингиз қовоғи уюлиб, очилмай қолса, энг яқинда турган сиз айбдорсиз – совуқ ҳаво тегаверса, тегаверса, шиғил мева қилган дарахт ҳам косовга айланади-да!
Айтганингни қиладиган келинга раҳмат! Аммо айтмаганингни ҳам қиладиган келин роҳатдир!
Яхши келин мусаввирдир – рўзғорингни бадиий асарга айлантиради.
Болалигингда онанг ардоғида қандай яйраган бўлсанг, келинли бўлгач, унинг бағрида яна онасини топган боладай маза қиласан.
Ўғлимдан ҳам, қизимдан ҳам келинларимни ортиқ кўришим рост. Чунки, оғзимдан чиққанини дарҳол ижро қиладиган беминнатларим-улар!
Қўли очиқ келиннинг йўли очиқ бўлади.
Яхши келин “меники” деган сўзни ишлатмайди.
Аввал ўғлини ҳумат қилиб, кейин онасини эъзозланг. Бола онанинг жонидир.
Келинимнинг ўғлимга дашном бераётганини эшитиш ўзимнинг бадном бўлишимдир.
Ўғлимга қўлини қилич қилиб гапираётган келин-меники эмас!
Ака-укалар орасидан оқибат қочса, келиларни жазоланг.
Овсинларнинг тили бир бўлса, эрларнинг дили бир бўлади.
Яхши келини бор хонадон бош тараган қиздай ярақлаб туради.
Кир тўпламаган келиннинг уйида дур тўпланади.
Гап қайтармаган келин – болангдан азиз.
Болаларини оғритмай катта қилган келин – доно келин, уйидан шиптир ҳиди келмаган келин эса ундан ҳам аъло келиндир.
Бола гул-ундан гулнинг ҳиди келиб туриши керак.
Доимо ниманидир ўрганатган келин – бўладиган келин.
Келиннинг савол берадигани эмас, тинглайдигани – яхшиси.
Агар ўғиллар ота ҳовлисини сотсалар, ё ер талашиб жанжалхонага айлантирсалар, руҳларнинг қўли келинларнинг ёқасидадир.
Бутун бошли авлод шажарасини тузадиган ҳам, бузадиган ҳам келинлардир. Чунки занжир улар, кўприк улардир!
Онам раҳматли дангал аёл эди. Ўзи билган айрим хондонларнинг тўйигa ҳам кирмасди. “Уй тутмай ўлсин шу аёл, умр бўйи тўшаги оқармай ўтди-я”, дер эди астойдил куйиниб. Келиннинг чатоғи кўрпачасидан маълум бўлади.
Уйимизда каму кўст кўп эди, аммо ҳеч қачон кир тўшак бўлган эмас.
Tўй кечаси чимилдиққа кириб кетаётган ўғлини бир бор чақириб ўзига қаратиш удум эмиш. Токи онасининг чорлаб турган овози қулоғига, нигоҳи нигоҳига ёзилиб қолмасин учун, токи аёлининг пойига мук тушмасдан, ортига бот-бот қараб, онасининг кўзини излаб туриши учун...
Келин ойим, яхши келин аталай десангиз, жуфтингизга ортда қолган онасии тез-тез эслатиб туринг...
Ҳаргиз пичинг, кесатиқ ишлатманг, у душманнинг усулидир.
Келиннинг ота-онаси ҳақида салбий гапларни келинга эшиттириб айтманг, сиз билан уни боғлаб турган нозик ип узилади.
Қизидан кўнглингиз тўлмаса ҳам, қудаларга марҳаматли бўлинг – сиздан қувонса, қизини сизга эгиб беради.
Келинни ўғлингизга ёмонламанг, сочингизнинг оқи билан унга сиз чора тополмайсизу, ғўр йигит нима қилолади?
Ўғлингизни келинга мақтанг, уни эшитиб ўғлингиз сизга янада яқинлашса, иккинчи томондан, жуфтининг олдида боши баланд бўлади.
Ўзимдан кейин қизларим хор бўлмасин десангиз, келиннинг кўнглини овланг. Эшигингизни очиб, чироғингизни ёқиб қоладиган, қизларингиз келса, кўрпача солиб, сизнинг ўрнингизга қозон осадиганлар шулар!
Ўзингиз тўнғлаб турсангиз ҳам, қизларингизни келинларга ҳиммат ва меҳр кўрсатмоққа чорланг, ҳатто мажбур қилинг. Биздан кейин жигарларни бир-биридан жудо қиладиган ҳам, бирлаштирадиган ҳам шу келинлар.
@IBRATLI_SOZLAR
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Қайнона-келин можаролари ҳақида кўп ёзилади. Кимгадир раҳматли Турсной опанинг ўгитлари ёрдам берар деган умидда сизга улашгим келди.
КЕЛИНИМ ҚИЗИМ, АТИРГУЛДАЙ СЎЛИМ ҚИЗИМ...
Аввало яхши келин сўра. Кейингина ўғил сўра. Келининг ёмон бўлса. ўғилсиз қолаверасан.
Қайнона одил бўлмаса уйда ҳар куни қиёмат.
Келин олиб, Гапини ташқарига чиқармаган аёлга қиз беринг.
Келинингиз қовоғи уюлиб, очилмай қолса, энг яқинда турган сиз айбдорсиз – совуқ ҳаво тегаверса, тегаверса, шиғил мева қилган дарахт ҳам косовга айланади-да!
Айтганингни қиладиган келинга раҳмат! Аммо айтмаганингни ҳам қиладиган келин роҳатдир!
Яхши келин мусаввирдир – рўзғорингни бадиий асарга айлантиради.
Болалигингда онанг ардоғида қандай яйраган бўлсанг, келинли бўлгач, унинг бағрида яна онасини топган боладай маза қиласан.
Ўғлимдан ҳам, қизимдан ҳам келинларимни ортиқ кўришим рост. Чунки, оғзимдан чиққанини дарҳол ижро қиладиган беминнатларим-улар!
Қўли очиқ келиннинг йўли очиқ бўлади.
Яхши келин “меники” деган сўзни ишлатмайди.
Аввал ўғлини ҳумат қилиб, кейин онасини эъзозланг. Бола онанинг жонидир.
Келинимнинг ўғлимга дашном бераётганини эшитиш ўзимнинг бадном бўлишимдир.
Ўғлимга қўлини қилич қилиб гапираётган келин-меники эмас!
Ака-укалар орасидан оқибат қочса, келиларни жазоланг.
Овсинларнинг тили бир бўлса, эрларнинг дили бир бўлади.
Яхши келини бор хонадон бош тараган қиздай ярақлаб туради.
Кир тўпламаган келиннинг уйида дур тўпланади.
Гап қайтармаган келин – болангдан азиз.
Болаларини оғритмай катта қилган келин – доно келин, уйидан шиптир ҳиди келмаган келин эса ундан ҳам аъло келиндир.
Бола гул-ундан гулнинг ҳиди келиб туриши керак.
Доимо ниманидир ўрганатган келин – бўладиган келин.
Келиннинг савол берадигани эмас, тинглайдигани – яхшиси.
Агар ўғиллар ота ҳовлисини сотсалар, ё ер талашиб жанжалхонага айлантирсалар, руҳларнинг қўли келинларнинг ёқасидадир.
Бутун бошли авлод шажарасини тузадиган ҳам, бузадиган ҳам келинлардир. Чунки занжир улар, кўприк улардир!
Онам раҳматли дангал аёл эди. Ўзи билган айрим хондонларнинг тўйигa ҳам кирмасди. “Уй тутмай ўлсин шу аёл, умр бўйи тўшаги оқармай ўтди-я”, дер эди астойдил куйиниб. Келиннинг чатоғи кўрпачасидан маълум бўлади.
Уйимизда каму кўст кўп эди, аммо ҳеч қачон кир тўшак бўлган эмас.
Tўй кечаси чимилдиққа кириб кетаётган ўғлини бир бор чақириб ўзига қаратиш удум эмиш. Токи онасининг чорлаб турган овози қулоғига, нигоҳи нигоҳига ёзилиб қолмасин учун, токи аёлининг пойига мук тушмасдан, ортига бот-бот қараб, онасининг кўзини излаб туриши учун...
Келин ойим, яхши келин аталай десангиз, жуфтингизга ортда қолган онасии тез-тез эслатиб туринг...
Ҳаргиз пичинг, кесатиқ ишлатманг, у душманнинг усулидир.
Келиннинг ота-онаси ҳақида салбий гапларни келинга эшиттириб айтманг, сиз билан уни боғлаб турган нозик ип узилади.
Қизидан кўнглингиз тўлмаса ҳам, қудаларга марҳаматли бўлинг – сиздан қувонса, қизини сизга эгиб беради.
Келинни ўғлингизга ёмонламанг, сочингизнинг оқи билан унга сиз чора тополмайсизу, ғўр йигит нима қилолади?
Ўғлингизни келинга мақтанг, уни эшитиб ўғлингиз сизга янада яқинлашса, иккинчи томондан, жуфтининг олдида боши баланд бўлади.
Ўзимдан кейин қизларим хор бўлмасин десангиз, келиннинг кўнглини овланг. Эшигингизни очиб, чироғингизни ёқиб қоладиган, қизларингиз келса, кўрпача солиб, сизнинг ўрнингизга қозон осадиганлар шулар!
Ўзингиз тўнғлаб турсангиз ҳам, қизларингизни келинларга ҳиммат ва меҳр кўрсатмоққа чорланг, ҳатто мажбур қилинг. Биздан кейин жигарларни бир-биридан жудо қиладиган ҳам, бирлаштирадиган ҳам шу келинлар.
@IBRATLI_SOZLAR
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤40👏4😢1
ЗАКОТНИНГ ҲИКМАТИ.
Талабалик йилларим эди-дейди ҳамроҳим-дарсдан бўш вақтларимда савдо сотиқ билан шуғулланиб турардим. Дам олиш кунлари Қирғизистоннинг Қорасувига борардим. Қўлимда сармоям жуда оз бўлгани сабаб шунга яраша сотувга мол олиб келардим. Унинг даромади жуда озлигидан мендан бошқа деярли ҳеч ким олиб келмасди. 93 йилнинг июн ойлари бошида имтиҳонлар бошланиб қолди. Қўлимда қолган озгина молни сотиб бўлишга улгурмадим. Ётоқхонадаги шкаф ичига жойладим-да, имтиҳонлар билан машғул бўлиб кетдим. Деярли аъло баҳоларга топширдиму, юртимга шошиб кетиб қолдим. Орадан 10-15 кунлар ўтганда "шкаф" эсимга тушиб қолди. Бир-икки кун ўтказиб қайтиб бориб шкафни очиб қарадим. Бўм-бўш, кимдир олиб кетганди. На қоровул билди қаердалигини, на бошқа одам. Ҳомуш уйга қайтдим. Куз бошида янги ўқув даври бошланди. Энди тижорат қилай десам, сармоям йўқ. Ўрганган кўнгил деганларидай бозорни айланиб юрсам расталар орасида менинг молим турибди! Кўзларимга ишонмайман. Орадан 3 ойча ўтган бўлса ҳам ҳудди менинг келишимни кутгандай тахланиб турганди. "Эҳтимол бошқа биров олиб келгандир" деган ҳавотир ҳам йўқ эмасди. Лекин мени "камдаромадли нарсани мендан бошқа ким ҳам олиб келарди" деган ишонч ушлаб турганди. Таваккал қилиб сотувчининг олдига бордим-да, қатъият билан:
-"Мен бундан 3 ой олдин шу нарсаларимни ўғирлатгандим. Молимни қайтариб бермасангиз ёки кимдан олганингизни айтмасангиз сизга зарарим тегади"-дедим. Сотувчи дарров унга олиб келган кишини топиб келди, у ҳам бировдан олган...
Калаванинг учи айланиб бориб мендан бир курс "кичик"да ўқийдиган Қашқадарёлик йигитга бориб тақалди. У ўша,кунларда уйига қайтишга маблағи йўқлигидан таъмирчиларга ёрдам бериш учун қолганини, бир ҳафтача ишлагандан кейин менинг молимни топиб олганини, уни арзон-гаровга сотиб уйига кетганини тан олди, "албатта у пулингизни қайтариб бераман, фақат мендан оғринмасангиз,бўлди"-деди. Бир-икки ой қистадим, жавоб йўқ. Кунлардан бир куни яқинимиздаги масжиднинг нуроний имомларидан эшитиб қолдим, агар бир киши закотга қодир бўлмаса-ю, ўзидан муҳтожроқ кишига закот деб берса, янаги йилига Аллоҳ Таъоло закот беришга қодир қилади...
Ўша йигитни топдим. Унга:
-"Эсингизда бўлса орамизда ... сўмлик муомала бор эди..."
У укамиз гапимни бўлиб юборди:
-"Ака, бераман дедим-ку, мен муҳтож эдим, мажбур бўлдим. Албатта бераман, озгина имконият беринг!?".
-"Сиз гапимни охиригача эшитинг, мен асли закотга қодир эмасман, сиз каби аҳволдаман, аммо ўша пул сизда қола қолсин, биродар, мен кечдим, эсингиздан чиқаринг, мендан сизга закот!".
У йигит гапларимни эшитиб, индамасдан орқасига қайрилди-да, хонасига кириб кетди. Мен унинг ҳолини тушуниб турардим...
Бир савдогар аканинг ёрдамлари билан дурустроқ тижоратга аралашдим. Орадан бир йилга яқин вақт ўтди, дам олиш куни уйга борганимда дадамлардан қайси мошина яхши деб сўрадим, "06" ол, бугунги кунларда энг яхши мошина шу деб маслаҳат бердилар. Ундан кейинги йили эса дадамларни Муборак Ҳаж сафарига юбордим...
Талаба бўлсангиз ҳам Аллоҳ ихтиёр қилса, закот беришга қодир қиларкан...
Салим АЮБИЙ
@Ibratli_sozlar
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Талабалик йилларим эди-дейди ҳамроҳим-дарсдан бўш вақтларимда савдо сотиқ билан шуғулланиб турардим. Дам олиш кунлари Қирғизистоннинг Қорасувига борардим. Қўлимда сармоям жуда оз бўлгани сабаб шунга яраша сотувга мол олиб келардим. Унинг даромади жуда озлигидан мендан бошқа деярли ҳеч ким олиб келмасди. 93 йилнинг июн ойлари бошида имтиҳонлар бошланиб қолди. Қўлимда қолган озгина молни сотиб бўлишга улгурмадим. Ётоқхонадаги шкаф ичига жойладим-да, имтиҳонлар билан машғул бўлиб кетдим. Деярли аъло баҳоларга топширдиму, юртимга шошиб кетиб қолдим. Орадан 10-15 кунлар ўтганда "шкаф" эсимга тушиб қолди. Бир-икки кун ўтказиб қайтиб бориб шкафни очиб қарадим. Бўм-бўш, кимдир олиб кетганди. На қоровул билди қаердалигини, на бошқа одам. Ҳомуш уйга қайтдим. Куз бошида янги ўқув даври бошланди. Энди тижорат қилай десам, сармоям йўқ. Ўрганган кўнгил деганларидай бозорни айланиб юрсам расталар орасида менинг молим турибди! Кўзларимга ишонмайман. Орадан 3 ойча ўтган бўлса ҳам ҳудди менинг келишимни кутгандай тахланиб турганди. "Эҳтимол бошқа биров олиб келгандир" деган ҳавотир ҳам йўқ эмасди. Лекин мени "камдаромадли нарсани мендан бошқа ким ҳам олиб келарди" деган ишонч ушлаб турганди. Таваккал қилиб сотувчининг олдига бордим-да, қатъият билан:
-"Мен бундан 3 ой олдин шу нарсаларимни ўғирлатгандим. Молимни қайтариб бермасангиз ёки кимдан олганингизни айтмасангиз сизга зарарим тегади"-дедим. Сотувчи дарров унга олиб келган кишини топиб келди, у ҳам бировдан олган...
Калаванинг учи айланиб бориб мендан бир курс "кичик"да ўқийдиган Қашқадарёлик йигитга бориб тақалди. У ўша,кунларда уйига қайтишга маблағи йўқлигидан таъмирчиларга ёрдам бериш учун қолганини, бир ҳафтача ишлагандан кейин менинг молимни топиб олганини, уни арзон-гаровга сотиб уйига кетганини тан олди, "албатта у пулингизни қайтариб бераман, фақат мендан оғринмасангиз,бўлди"-деди. Бир-икки ой қистадим, жавоб йўқ. Кунлардан бир куни яқинимиздаги масжиднинг нуроний имомларидан эшитиб қолдим, агар бир киши закотга қодир бўлмаса-ю, ўзидан муҳтожроқ кишига закот деб берса, янаги йилига Аллоҳ Таъоло закот беришга қодир қилади...
Ўша йигитни топдим. Унга:
-"Эсингизда бўлса орамизда ... сўмлик муомала бор эди..."
У укамиз гапимни бўлиб юборди:
-"Ака, бераман дедим-ку, мен муҳтож эдим, мажбур бўлдим. Албатта бераман, озгина имконият беринг!?".
-"Сиз гапимни охиригача эшитинг, мен асли закотга қодир эмасман, сиз каби аҳволдаман, аммо ўша пул сизда қола қолсин, биродар, мен кечдим, эсингиздан чиқаринг, мендан сизга закот!".
У йигит гапларимни эшитиб, индамасдан орқасига қайрилди-да, хонасига кириб кетди. Мен унинг ҳолини тушуниб турардим...
Бир савдогар аканинг ёрдамлари билан дурустроқ тижоратга аралашдим. Орадан бир йилга яқин вақт ўтди, дам олиш куни уйга борганимда дадамлардан қайси мошина яхши деб сўрадим, "06" ол, бугунги кунларда энг яхши мошина шу деб маслаҳат бердилар. Ундан кейинги йили эса дадамларни Муборак Ҳаж сафарига юбордим...
Талаба бўлсангиз ҳам Аллоҳ ихтиёр қилса, закот беришга қодир қиларкан...
Салим АЮБИЙ
@Ibratli_sozlar
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤12👍7🔥1🥰1👏1
Жуда мулойимхунук инсонлардан қўрқинг
Бир инсонни аёли жуда мулойим ва хожасига садоқатли, юрса оҳиста, гапирса зўрға овози чиқадиган, кулиб турадиган эди.
Хожаси кўпроқ саёҳат ташрифларига борадиган, иш яшаш манзилидан йироқ бўлиб, завжасининг мулойимлиги ҳамда ҳеч нарсага зориқмасдан яшашлигини айтганида хурсанд бўларди.
Ҳафтасига бир бора келса ҳам унинг барча истакларини муҳайё этгувчи жуда сахий, кўнгилчан инсон бир куни уйига ётгач аёли келиб йиғлаб юборибди.
,,Нега йиғлайсиз гулим,, деса хотини; —Бошимдаги рўмолим сирғалиб тушди ,дарахт бошида турган икки қуш менга қараб кулди -дебди.
Орадан анча вақт ўтиб эркак нима бўлибдию ,уйига эрта ташриф буюрибди.
Келсаки ,дарахт бошида ўша икки қуш ,,Эҳ ахмоқ аёл ,эрингни иззатини билмадинга,, деб турган экан.
Эр уйига кириб боргач қараса аёли бошқа эркак билан айш-ишратда ётганмиш.
Хожа хотинига уч талоқ айтиб ,индамай орқасига қайтиб кетибди.
Ўз хаёлларига банд бўлиб кетаверибди, кетаверибди охири чарчаб бир Шаҳарга тўхтабди.
Шаҳар ғала-ғовур, қоча-қоч бўлганини кўриб бировидан сўрабди;—Бўтам нима гап ,нима шовқин ?
—Куни кеча ўғирлик бўлган жуда катта нарса ўғирланган шуни топиша олмай қидиришмоқда дебди киши.
Эркак қараса бир кимса оёқ учида оҳиста юриб кетаётган эмиш.
У ҳеч кимга озор бермасдан жуда кибор билан юриб, кўрганларга чиройли илтифотда бўлаётганини кўриб эркак ёнидаги кимсага мени шоҳни олдига олиб боринг дебди.
Шоҳ у кишини ўғрилигига гумон қилаётганини кўриб унинг ҳеч кимга озор бермайдиган, ҳатто чўмолини билмай ўлдириб қўйса йиғлайдиган ҳокисор инсонлигини билдирибди.
Майли ишонмасангиз ҳам уни текшириб кўринг дебди эркак.
Ўша заҳоти мулойим, ҳокисор инсон қасрга келтирилибди.
Уйини текширишса ҳақиқатдан ҳам ўғрланган нарсалар чиқибди.
Қиссадан ҳисса жуда мулойимхунук ва писмайиб кулиб турадиган инсонлардан қўрқинг!
Улардан ҳар нарса кутса бўлади.
Айрим мана шундай кимсалар ёнингизга дўст бўлиб ,ичингизга кириб олади.
Кейин сизни билдирмай —илжайиб қонингизни ичиб юради.
Дангал ,сизни айбингизни юзингизга айта оладиган, ўзига раво кўрмайдиганни ,сизга ҳам раво кўрмайдиган инсонларни дўст билинг.
Уларнинг олдида садқайи кўз ёшингиз.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
Бир инсонни аёли жуда мулойим ва хожасига садоқатли, юрса оҳиста, гапирса зўрға овози чиқадиган, кулиб турадиган эди.
Хожаси кўпроқ саёҳат ташрифларига борадиган, иш яшаш манзилидан йироқ бўлиб, завжасининг мулойимлиги ҳамда ҳеч нарсага зориқмасдан яшашлигини айтганида хурсанд бўларди.
Ҳафтасига бир бора келса ҳам унинг барча истакларини муҳайё этгувчи жуда сахий, кўнгилчан инсон бир куни уйига ётгач аёли келиб йиғлаб юборибди.
,,Нега йиғлайсиз гулим,, деса хотини; —Бошимдаги рўмолим сирғалиб тушди ,дарахт бошида турган икки қуш менга қараб кулди -дебди.
Орадан анча вақт ўтиб эркак нима бўлибдию ,уйига эрта ташриф буюрибди.
Келсаки ,дарахт бошида ўша икки қуш ,,Эҳ ахмоқ аёл ,эрингни иззатини билмадинга,, деб турган экан.
Эр уйига кириб боргач қараса аёли бошқа эркак билан айш-ишратда ётганмиш.
Хожа хотинига уч талоқ айтиб ,индамай орқасига қайтиб кетибди.
Ўз хаёлларига банд бўлиб кетаверибди, кетаверибди охири чарчаб бир Шаҳарга тўхтабди.
Шаҳар ғала-ғовур, қоча-қоч бўлганини кўриб бировидан сўрабди;—Бўтам нима гап ,нима шовқин ?
—Куни кеча ўғирлик бўлган жуда катта нарса ўғирланган шуни топиша олмай қидиришмоқда дебди киши.
Эркак қараса бир кимса оёқ учида оҳиста юриб кетаётган эмиш.
У ҳеч кимга озор бермасдан жуда кибор билан юриб, кўрганларга чиройли илтифотда бўлаётганини кўриб эркак ёнидаги кимсага мени шоҳни олдига олиб боринг дебди.
Шоҳ у кишини ўғрилигига гумон қилаётганини кўриб унинг ҳеч кимга озор бермайдиган, ҳатто чўмолини билмай ўлдириб қўйса йиғлайдиган ҳокисор инсонлигини билдирибди.
Майли ишонмасангиз ҳам уни текшириб кўринг дебди эркак.
Ўша заҳоти мулойим, ҳокисор инсон қасрга келтирилибди.
Уйини текширишса ҳақиқатдан ҳам ўғрланган нарсалар чиқибди.
Қиссадан ҳисса жуда мулойимхунук ва писмайиб кулиб турадиган инсонлардан қўрқинг!
Улардан ҳар нарса кутса бўлади.
Айрим мана шундай кимсалар ёнингизга дўст бўлиб ,ичингизга кириб олади.
Кейин сизни билдирмай —илжайиб қонингизни ичиб юради.
Дангал ,сизни айбингизни юзингизга айта оладиган, ўзига раво кўрмайдиганни ,сизга ҳам раво кўрмайдиган инсонларни дўст билинг.
Уларнинг олдида садқайи кўз ёшингиз.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤14👍2
Мақсад қўйишдаги энг муҳим омиллар
8-синфда ўқиган пайтларимда мактаб директори синфимизга кириб, ҳар биримиздан мақсадимизни ва келажакда ким бўлишни исташимизни сўрадилар. Синфда 30 нафар ўқувчи эдик. Деярли барчамиз бир хил жавоб бердик:
1. Катта одам бўламан,
2. Ота-онамни ҳажга юбораман,
3. Зўр машина ва катта уйим бўлади.
Ўша пайтда биз бу сўзларни “мақсад” деб ўйлаган эдик. Мана орадан 12 йил ўтди. Синфимиздаги 30 та боладан тахминан 90% юқоридаги “мақсад”ларга етиша олмади. Қолган 10% шунга яқинлашди. Энг аламлиси, бирортамиздан жамиятга, давлатга манфаат келтирадиган юқори салоҳиятли шахс етишиб чиқмади.
Нега?
Чунки ўша пайтда мақсад тўғри қўйилмаган эди. Биз фақат пул ва машина олишни мақсад деб ўйлаган эдик. Шу сабаб ҳам кўпимиз машина олиб, уй қуришимиз билан кейин нима қилишимизни билмай қолдик.
2023 йилда Қашқадарёлик бир миллионер киши билан учрашдим. У киши биринчи суҳбатдаёқ мендан мақсадимни сўрадилар. Мен эса мактабда айтган “катта уй, машина, ота-онамни ҳажга юбориш” каби гапларни айтдим.
У киши менга қараб:
“Бу айтганларинг мақсад эмас, вазифа. Эркак киши ота-онасини ҳажга юбориши, оиласига яхши шароит яратиб бериши шундоқ ҳам унинг вазифаси. Лекин бундай нарсалар жамиятга фойда келтирмайди. Шу сабаб бугун мақсад ва вазифаларингни бир-биридан ажратиб ол”, — дедилар.
Тўғри мақсад қўйиш учун қуйидаги 2 та асосий мезонга эътибор қаратиш керак:
1. Мақсад ҳам дунёвий, ҳам охират учун аҳамиятли бўлиши керак.
Фақат моддий ёки фақат рухий бўлган мақсад эмас, иккисини ҳам қамраган мақсад яхши натижа беради.
2. Мақсад фақат ўз манфаатинг учун эмас, жамият манфаати учун ҳам хизмат қилиши керак.
Масалан, “Тошкентдан ховли олиш” ёки “қимматли машина олиш” — бу мақсад эмас, чунки у фақат сизнинг ўзингизга ва оилангизга хизмат қилади.
Бироқ “илмий ихтиро қилиш”, “ўқув маркази очиш”, “инсонлар ҳаётини енгиллаштирадиган технология яратиш” — бундай мақсадлар жамиятга фойда келтиради.
Мисол учун: Томас Эдисон ўзгармас токни, лампочкани яратди — натижада унинг хонасидан тортиб, сиз билан бизнинг хонамизгача нур кирди. Манашу тўғри мақсад!
Мақсад — бу нафақат нимагадир эришиш, балки кимга қандай фойда келтириш ҳақида ҳам ўйлашдир. Агар мақсадингиз орқали инсонларга енгиллик, жамиятга тараққиёт, мамлакатга фойда олиб келсангиз — сиз тўғри мақсад қўйгансиз.
Бугун олдига аниқ бир мақсад қўймаган инсон, эртага ўз вақти ва қувватини бошқаларнинг мақсадини амалга оширишга сарфлайди.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
8-синфда ўқиган пайтларимда мактаб директори синфимизга кириб, ҳар биримиздан мақсадимизни ва келажакда ким бўлишни исташимизни сўрадилар. Синфда 30 нафар ўқувчи эдик. Деярли барчамиз бир хил жавоб бердик:
1. Катта одам бўламан,
2. Ота-онамни ҳажга юбораман,
3. Зўр машина ва катта уйим бўлади.
Ўша пайтда биз бу сўзларни “мақсад” деб ўйлаган эдик. Мана орадан 12 йил ўтди. Синфимиздаги 30 та боладан тахминан 90% юқоридаги “мақсад”ларга етиша олмади. Қолган 10% шунга яқинлашди. Энг аламлиси, бирортамиздан жамиятга, давлатга манфаат келтирадиган юқори салоҳиятли шахс етишиб чиқмади.
Нега?
Чунки ўша пайтда мақсад тўғри қўйилмаган эди. Биз фақат пул ва машина олишни мақсад деб ўйлаган эдик. Шу сабаб ҳам кўпимиз машина олиб, уй қуришимиз билан кейин нима қилишимизни билмай қолдик.
2023 йилда Қашқадарёлик бир миллионер киши билан учрашдим. У киши биринчи суҳбатдаёқ мендан мақсадимни сўрадилар. Мен эса мактабда айтган “катта уй, машина, ота-онамни ҳажга юбориш” каби гапларни айтдим.
У киши менга қараб:
“Бу айтганларинг мақсад эмас, вазифа. Эркак киши ота-онасини ҳажга юбориши, оиласига яхши шароит яратиб бериши шундоқ ҳам унинг вазифаси. Лекин бундай нарсалар жамиятга фойда келтирмайди. Шу сабаб бугун мақсад ва вазифаларингни бир-биридан ажратиб ол”, — дедилар.
Тўғри мақсад қўйиш учун қуйидаги 2 та асосий мезонга эътибор қаратиш керак:
1. Мақсад ҳам дунёвий, ҳам охират учун аҳамиятли бўлиши керак.
Фақат моддий ёки фақат рухий бўлган мақсад эмас, иккисини ҳам қамраган мақсад яхши натижа беради.
2. Мақсад фақат ўз манфаатинг учун эмас, жамият манфаати учун ҳам хизмат қилиши керак.
Масалан, “Тошкентдан ховли олиш” ёки “қимматли машина олиш” — бу мақсад эмас, чунки у фақат сизнинг ўзингизга ва оилангизга хизмат қилади.
Бироқ “илмий ихтиро қилиш”, “ўқув маркази очиш”, “инсонлар ҳаётини енгиллаштирадиган технология яратиш” — бундай мақсадлар жамиятга фойда келтиради.
Мисол учун: Томас Эдисон ўзгармас токни, лампочкани яратди — натижада унинг хонасидан тортиб, сиз билан бизнинг хонамизгача нур кирди. Манашу тўғри мақсад!
Мақсад — бу нафақат нимагадир эришиш, балки кимга қандай фойда келтириш ҳақида ҳам ўйлашдир. Агар мақсадингиз орқали инсонларга енгиллик, жамиятга тараққиёт, мамлакатга фойда олиб келсангиз — сиз тўғри мақсад қўйгансиз.
Бугун олдига аниқ бир мақсад қўймаган инсон, эртага ўз вақти ва қувватини бошқаларнинг мақсадини амалга оширишга сарфлайди.
📚 Ibratli Hikoyalar 📚
❤16👍1🕊1