МИРЗО КЕНЖАБЕК

ИБОДАТ

Ибодат не? Яратганга
      итоат ҳам ибодатдир,
Ҳақиқий бандалик бирлан
      садоқат ҳам ибодатдир!

Ибодатдир, тирикликни
      этолсанг маърифат боғи,
Машаққатлик илм, санъат,
      қироат ҳам ибодатдир.

Онанг бирла отанг қалби
      ўтар Каъба тавофидан,
Агар кўнглини шод этсанг,
      шу хизмат ҳам ибодатдир.

Хабар олдингми бемордан,
    қариндош, дўст, мусофирдан?
Бировни йўқласанг дилдан,
      зиёрат ҳам ибодатдир.

Умрни этмайин исроф,
      ўзинг рўза, вужудинг соф,
Агар пок ҳолда ухларсен,
      шу роҳат  ҳам ибодатдир.

Мудом Аллоҳни зикр этсанг,
      ҳалол борига шукр этсанг,
Қиёмат кунин фикр этсанг,
      тижорат ҳам ибодатдир.

Бутун борлиқ, наботот ҳам,
      Яратганга этар тасбиҳ,
Бобо деҳқон экиб юрса
      зироат ҳам, ибодатдир.

Ибодатдир – бирор золим,
    жафокорга десанг ҳақ сўз,
Ва нодонга сукут қилсанг,
    сукунат ҳам ибодатдир.

Агар жуфти ҳалол бирлан
    кўнгилхушлик этар бўлсанг,
Фалак шоҳид, малак ҳозир,
    бу суҳбат ҳам ибодатдир.

Бу Исломдир, бутун умринг
    ибодат ҳолига келгай,
Ва огоҳлик билан ўтган
    шу фурсат ҳам ибодатдир.

Тамал –  иймону ихлосдир,
    бу қуллик бандага хосдир,
Худо деб қилганинг ҳар иш
    ва ният ҳам ибодатдир.

Севиб Мирзо, фақат дўстлик
      билан дилларни обод эт,
Агар Аллоҳ учун севсанг,
    муҳаббат ҳам ибодатдир!..

Мирзо Кежабек

АССАЛОМУ АЛАЙКУМ

БУГУН 
2⃣2⃣➖ОКТЯБРЬ. ПАЙШАНБА ТОНГИ МУБОРАК БЎЛСИН!

Умрингизнинг сўнгигача, ғамлар эшик қоқмасин!🍃🌼

Қайгу, Хасад изласада, уйингизни топмасин! 🌸🍃

Остонадан хатлаб ўтсин Меҳр ила Мухаббат! 🌺🍃

Сизга доим ҳамрох бўлсин, Соглик, Тинчлик, Омад, Бахт!!

Пайшанба тонги муборак бўлсин.

Бошланган янги  кун омадли ва барокатли келсин.🤲🤲

Яқинларга Улашинг..

Каналимизга обуна
бўлинг👇💖

📚 Ibratli Hikoyalar 📚

😱😱ХИЁНАТ
Султон Салим Хоннинг хизматида,  бошқа динга эътиқодли хизматкорлардан бири саккиз йил хизмат қилди.Шу қадар яхши хизмат қилдики, ундан ортиғи бўлмайди...Бир куни султон хизматчисини хузурига чақириб, деди:
- Менга қара, сени озод этаман.Қўлингга пул ҳам бераман.Подшоҳ сўзи-сўздир...!!! Бир нарса сўрайман фақат тўғрисини айтасан,заррача зарар етмайди сенга.
- Марҳамат сўранг подшоҳим,—деди хизматкори.
Султон Салим Хон деди:
-Менинг пайғамбарим соллаллоҳу алайҳи васалламдан шундай хадис бор:
Бир яхудий ёки насроний сенга яхши хизмат қилаётган бўлсада барибир хиёнат қилади.
Мен шу ҳадиснинг нақадар тўғри айтилганлигини билмоқчиман. Сенга бир саволим бор, жавобинг қандай бўлишидан қатъий назар сенга зарар етказмайман,  чин султонлик сўзим. Айтчи, шу хизмат йилларинг давомида менга ҳеч хиёнат қилганмисан. Аллоҳ ҳаққи тўғри жавоб бер,  сенинг бир тукинг ҳам тўкилмайди..

—Ҳа,  султоним,  шу йиллар давомида сизга ҳар куни хиёнат қилганман
.
—Нима қилгансан?
— Таҳорат сувингизга ҳар гал нажосат аралаштириб келардим. —дебди хизматкор.
Султон кулимсираб жавоб берибди:
—Аллоҳга ҳамдлар бўлсинки,  мен сен тайёрлаган сувни бир марта ҳам ишлатмаганман...
@@@@

🧠 ДИҚҚАТ, МАНТИҚИЙ САВОЛ!

📜 Илгари Фарғона тўйларида бир қизиқ одат бўлган экан.

Тўйдан бир кун олдин меҳмонлар йиғилиб, сабзи тўғрашган. 🥕
Қизиғи шундаки, сабзи тўғрашда қатнашган меҳмонлар учун ошпаз ош эмас, шавла пиширган экан. 🍲

❓ ДИҚҚАТ САВОЛ:
Нега айнан шавла пиширишган, нега ош эмас?

📚 Ibratli Hikoyalar 📚

2⃣3⃣💛1⃣0⃣💛2⃣0⃣2⃣6⃣
❤️АССАЛОМУ АЛЕЙКУМ
❤️ҚАДРДОНИМЛАРИМ
❤️ ЖУМА Кунингиз
❤️муборак бўлсин!

🦋💚Кунингиз хурсандчиликда ўтсин!

🎀💚Аллоҳ таоло барчамизни ҳидоят устида жамласин!

📚 Ibratli Hikoyalar 📚

Ота - Она чойга солинган қандга ўхшайдилар.
Ҳаётингизги ширин қилиб, ўзлари эриб кетадилар... 😢

Токи хаёт эканлар вактида кадрларига йетайлик .

ТУШ ✍

Бугун тушимга онам кирибди ,
Ҳовлида райҳонларин саралаб юрибди ,
Қўллари белида қаддини ростлаб ,
Дарвозага қараб кулиб турибди .

Дарвозага бўйласам интиқ ,
Юрагимда соғинчдан санчиқ ,
Умид билан қараб , кўрибман ,
Отам маюс турарлар опам мушфиқ .

Қўлим очиб бориб қучай десам ,
Хиралашди кўзим олди юмиб очсам .
На онам бор , на отам бор , опам қани ,
Майли эди яна бир бор тушимда кўрсам .

Айрилиқнинг залворлари оғир экан ,
Ҳар дақиқа эслаб юрак оғрир экан ,
Дуоларим уларгадир бизга эса ,
Жаннатда кўришмоқлик умиди- ла сабр экан .

ШАХЗОДА САТТОРОВА .✍

ЧАЛАСАВОДМАН.


Мактабда “беш” баҳога ўқиган эдим, дўстим.
Она тилидан гўзал, бехато ёзар эдим.
Ҳарфларим ипларга тизилган маржон эди.
Иншоларим маъноли, мазмунли, равон эди.
Вақт айланиб ўтилди лотин алифбосига.
Биздек онахонларнинг етишмади додига.
Мана энди дугона, чаласаводман мен ҳам.
Ўқий олмай толаман оддий хабарларни ҳам.
Ҳарфлар ликиллашиб сакраб кетар ҳар ёнга.
Кўзим ғилай бўлади, қараб икки томонга.
Кимнингдир қўлёзмасин ўқимоқ катта азоб.
Неваралар дафтарин кўрсам бўламан хуноб.
“Ер” , “эр” , “опа”(она), “ора” (опа”) ни ажратолмай ҳалакман.
Сўз маъносин тушунмай турган бир жонсаракман.
Группаларга кираман, лотин ҳарфида бари.
Бўғинлаб ўқийман қолоқ ўқувчи сингари.
Айниқса кўчадаги банерларга қарасам.
Русча сўзлар лотинда ёзилганини кўрсам.
Бош ҳарфини ўқийман, қолгани- тушунарсиз.
Неварам дер:- “Бувижон, сабр қилинг, тушунасиз”.
Неилож, ўлгунимча ўрганиб ҳам оларман.
“Бешикдан қабргача илм излаб” толарман.
Онам, бувим ёзганим ўқисин десанг болам.
Ёки овозли юбор, ё кириллда ёз сен ҳам!

Мастура Ҳожи она шеъри

«Ё, Жамшид!» (ҳикоя)

«Раббим!» де, Мария!
Валентин Распутин

Биринчи бўлиб Исломбой келди.
У чироғи чарақлаб турган ойнабанд, сиркор айвонда уст-бошидаги қорни қоқиш баҳонасида тўхтаб, ўртадаги уйга деразадан разм солди: онаси ғишт печка олдида тахмонга тикилиб ўтирибди. Ўринбой устарада ялтиратиб қирилган бошини сийпаганча ёнбошлаб ётибди. Бурчакдаги қаторасига солинган ўринда тўрт боланинг боши кўринади.
«Хайрият!»
Исломбой негадир енгил тортди.
— Вой-бўй, ёмон исиб кетибди-ку, — деди у ичкари кирган заҳоти.
Ўринбой шошиб ўрнидан турди, ўнг қўлини кўришишга узатаркан, чап қўли билан хонтахга устидаги дўпписини олиб бошига қўндирди:
— Йўғ-э, уй совуқ-ку.
Шилпиқ кўзлари олазарак жавдираган кампир пойгакка тиз чўкиб, пичирлаб фотиҳа ўқиган бўлди.
— Хуш кепсан, — деди Ўринбой.
У Исломбойдан беш ёш кичик, аммо акасини ёшликдан сенсираб чақирар эди.
— Қалай, тинчмисан? — деб қўйди Исломбой ҳам мулозамат тақозасига кўра.
— Шукр.
— Эсон-омонмисан? — деб сўради кампир. — Ўтаканг ҳам ёрилиб кетгандир, бемаҳалда…
— Тинчликми? Энди ётувдим, Самар бориб қолди.
Онаси буришиқ бармоқлари билан жигарранг кўйлагининг этагини текислаб ўтираркан, индамади. Дафъатан оғир жимлик чўкди. Ғишт печка устидаги кўк чойгум аста шиғиллай бошлади. Дам ўтмай бу ҳасратли хониш Исломбойнинг ғашига тегди.
Эшик очилиб, бошини ияги аралаш шолрўмол билан танғиган Анзират — Ўринбойнинг хотини кўринди.
— Келинг, ака, — деди Анзират Исломбойга қараб, бўғиқ товуш билан.
Исломбой жойидан хиёл қўзғалди:
— Э, келин, тинч-омонмисан?
Келини сезилар-сезилмас бош ирғади. Исломбой унинг салқи қовоқлари шишиб, кўзлари қизарганини пайқади.
«Э, баттол! Хотини билан яна ит-мушук бўпти шекилли! Бу оғироёқ нарса бўлса… Ҳаҳ, эшак!»
— Қалай, яхши ўтирибсанми? Бола-чақа? — деди у келинидан ҳол сўраб.
Анзират жавоб қилмай, қора бахмал нимчасининг барини торта-торта қайнонасининг ёнига чўкди, бурнини тортиб ерга тикилди ва уввос солиб йиғлаб юборди.
Исломбой шошиб қолди:
— Ия, ҳай?
Келинидан жавоб бўлмагач, аввал ранг-қути ўчиб, кўзида ёш ғилтиллаган онасига, кейин эса пешанаси тириша бошлаган укасига қаради:
— Ҳа?
Энди кампир ҳам пиқ-пиқ йиғлашга тушди. Исломбой чидаёлмай бақириб берди:
— Э, тилдан қолдингларми, нима бало?!
Ўринбой шипга тикилиб ғалати илжайди, бурнининг учини қайта-қайта чимдиб, йўталга ҳам, кулгига ҳам ўхшамаган бир овоз чиқарди, йиғи босилавермагач, чақчайиб ўшқирди:
— Ҳовлиқма, ҳовлиқма, менга аза очишга ҳовлиқмаларинг ҳали!
Қайнона-келин бу гапдан кейин баттар ўкраб юборди.
— Нима бўлди, ахир?!
Анзират кўпчиган юзларини кафтининг орқаси билан артди, йиғи аралаш пиқиллаб:
— Укангиз… укангиз… — деди-да, яна бошини буркаб йиғлашга тушди.
— Астағфирулло! Мени шу йиғихонликка чақирдингларми, ойи?
Кампир дарҳол обидийдани бас қилди, ўғлига ваҳима билан тикилиб, худди шундай ваҳима билан шивирлади:
— Уйимиз куйди, болам! Ўринбойинг ютқазиб қўйибди!
Исломбой бу гапдан ҳам кўра онасининг ваҳимали товушидан қўрқиб кетди, анча вақт миясига жўяли бир фикр келмай, чойгумнинг шиғиллашига қулоқ солиб ўтирди, ниҳоят, укасига қарамай:
— Қанча? — деб сўради.
Ўринбой хонтахта устидаги нон ушоқларини жимжилоғи билан нари-бери сураркан, беўхшов кулимсирашга уриниб:
— Кўп, — деди.
Исломбой етмиш икки томири бўйлаб миясига югурган бор ғазаб, бор нафрати тилига келиб тўпланганини сезди, ўзини қандоқ босиб турганига ўзи ҳам ҳайрон қолиб, овози деярли ўзгармай сўради:
— «Кўп»ниям бир сон-саноғи бордир, ахир?
Ўринбой индамади.
Исломбой беш дақиқадан сўнг тоқати тоқ бўлиб:
— Гапир, итвачча! — деди.
Укаси илкис бошини кўтарди, манглайидаги чизиқлар чуқур тортиб, хўмрайди. Анчадан кейин ўзига ўзи гапиргандек деди:
— Кофир бўлма, онанг олдингда ўтирибди, итга рўпара қилгани уял.
Кампир бир оқариб, бир қизарди, елкалари қунишди.
Исломбойнинг жағи қалтиради:
— Кофир бўлмасам, баттар бўлмайманми, сенга нима, даюс! Сенинг бу қилмишларингга одам кофир тугул, чулчут бўлиб кетар!
Унинг дағдағасига бурчакда ётган болалардан бири сачраб уйғонди, уйқули кўзларини йириб очганча анқайиб қолди.

📚 Ibratli Hikoyalar 📚

— Тўнғизнинг териси нимаю сен аблаҳнинг бетинг нима?! Ёзда «Бу б…ни иккинчи оғзимга олсам, йигит ўлай», деб тазба-тазарру қилганларинг эсингдан чиқдими, қасамхўр! — Исломбой жони жаҳони ўртаб бақираркан, икки чаккасига буров солингандек, бошида оғриқ қўзғалганини сезди. — Бу кунингдан қасам уриб ўлганинг яхши эмасми, хунаса!
Анзират қайнағасининг важоҳатини кўриб йиғидан тўхтади, олазарак кўзлари билан гоҳ эрига, гоҳ қайнонасига қарар ва бетўхтов бурнини тортар эди.
Ўринбой бошини солинтириб ўтирган кўйи вазиятини ўзгартирмай, секин дўнғиллади:
— Кўп ҳам шошма, ўлигимни кўришга жуда орзуманд бўлсанг, эрталаб ниятингга етасан!
Исломбой бу гапнинг маъносини ўйлаб ўтирмай, баттар шовқин солди:
— Э, дард-э! Ўламан, деб қўрқитмоқчимисан мени? Ўлмасанг ўмбалоқ ош-а! Э, ўлсанг ҳам куйсам шунчалик куяман-да, жонимга ўт қўйвординг-ку!
Кампир қўрққанидан ўрнидан туриб кетди, рўмоли елкасига сирғалиб тушганини ҳам пайқамай, бошини сарак-сарак қилиб титраб-қақшаб ялинди:
— Ҳай, ўзингни бос! Жон болам, ўзингни бос! Қўни-қўшни эшитади-я! Бемаҳалда…
Исломбой онасини ғазабга олди:
— Э, бутун юрту олам эшитсин-а! Билсин бу касофатингизни! «Биров билмасин, биров билмасин», деб, «Ўринбойжон-Ўринбойжон» қилиб, мана, оқибати, ҳаммамизни кафангадо қилиб ўтирибди!
— Қандоқ қилай… — дея кампир йиғламсиради. — Қандоқ қилай, болам? Кўзимнинг оқу қораси Ўринбой оғамнинг ўрнини босар, деб Ўринбой от қўювдим. Бева бошим билан емай едирдим, киймай кийдирдим, шу иккита норастамни боши эгилмасин, деб ит кўрмаган кунларни кўрдим. Майли, мени ҳар қанча уриб-сўксанг розиман, лекин шу қоқвошни қарғама. Оғамнинг арвоҳи чирқирайди-я! Гирмоннинг ўқига учганми, тирикми, худо билади. «Ўринбойинг ўлсин», дейсан, мен бунга қандоқ чидай? Худо ўзи инсоф бермаса, мен қандоқ қилай?
Кампир зор-зор йиғлади. Исломбойнинг ўпкаси тўлди, пешанасини қашиган бўлиб, кўз ёшларини артди.
Чойгум ҳамон чўзиб ҳуштак чалар эди.
Ўринбой бирдан дарғазаб кўзларини акасига қадади.
— Нега менга ҳокимлик қиласан? Ўйнаган — мен, ютқазган — мен, тўлайдиган — мен, сенга нима кетикуйдилик?! Ака бўлсанг, акалигингда тур! Менга агар сариқ чақанг ўтган бўлса, ҳаммаси ҳисобли, ҳа!
— Ҳой, ҳой, қақшамагур, акага шунақа дейдими?
— Қўйинг… — деб пичирлади Анзират кўзларини катта очиб.
— Майли, гапириб олсин. — Исломбой бор кучини тўплаб, базўр жилмайди. — Ичидаги фисқи фасодини тўксинчи, қани! Майли, биз энди кетикуйди бўлиб қолган бўлсак, сариқ чақа бўлиб қолган бўлсак… майли, худо бордир, кўриб тургандир, ахир. Эшигимга неча марталаб кўзининг сийдигини оқизиб борганини ўзи билмаса, худо билар, худога солдим! «Тўйдирганнинг бўғзига…» деб шуни айтади-да!
Худонинг номи ўртага сукунат солди. Чойгум биқирлаб қайнай бошлади.
— Бунақа таъна-маломатни қўйларинг, — деди кампир анчадан кейин. — Гапни кавласа, гап чиқади. Қозилашган қариндош бўлмас. Айлантириб келганда иккитасан, бир-бирингдан тонолмайсан, бирингни тепкингни биринг кўтарасан-да, қандоқ қиласан?
Анзират ўрнидан туриб, қайнаб-тошаётган чойгумни четга суриб қўйди.
— Сен каттасан, шу укангга ота ўрнига отасан, — дея кампир Исломбойга ялинчоқ оҳангда қаради. — Бунинг паст-баланд гапларига хафа бўлма. Сендан бошқа кими бор, ахир? Нима қиламиз энди, бир йўл-йўриқ бер. Эрталабга обормаса бўлмас экан.
Исломбой сийрак, қизғиш мўйловининг учини қимтиб, ўйга чўмди: «Кошки яхшиликни билса бу аблаҳ!»
— Ойи, жуда қизиқ гапирасиз-да, — деди у норози чимирилиб. — Ахир, кўриб турибсиз-ку, бунингиз писта пўчоқча кўрмастибди-ку ака жониворни! Бир оғиз гапирсангиз осмонга санчийди! Кўппакка ўхшаб одамнинг бетидан олади! Бундоқ ётиғи билан арзи ҳол қилса, маслаҳат сўраса эканки, бир йўл-йўриқ айтсангиз. «Қанча?» деб сўрасам, менга қараб ишшаяди, нима, очиб қўйибдими?
Кампир Ўринбойнинг ҳурпайиб олганини кўриб, муқаррар даҳанаки жангнинг олдини олишга шошилди:
— Майли, болам, сен оғир бўл, жаҳл келганда ақл кетар…
— Ҳўй, менга қара, қанча ахир?! — деди Исломбой бўғилиб.
Ўринбой акасининг гавдасига синчиклаб разм солди, томоқ қирди ва икки бармоғини кўрсатди.
— Қанча бунинг?
— Йигирма минг.
Исломбойнинг қулоғи шанғиллаб кетди:
— Эски пулгами?

📚 Ibratli Hikoyalar 📚

Укаси кулгисини яширишга уриниб илжайди:
— Эски пул қолганми шу замонда?
Исломбой Ўринбойдан кўз узолмай қолди.
Укасининг нақадар даҳшатли аҳволга тушганини бирдан яққол англади ва унинг ночор, асабий кулгисини кўриб, юрагида шафқат уйғонди, лекин зум ўтмай вужудига қаҳр-ғазаб ёпирилди: «Баттар бўлсин!»
Тўрт жуфт кўз Исломбойга қадалган эди. У укасининг қулоқ-чаккасига қулочкашлаб тортиб юбориш истагида ўртанарди, лекин, негадир, тўсатдан эзилиб шивирлади:
— Шунчалик ҳам бўладими, ука!
Жимлик чўкди. Печкада нимадир чирс этди.
— Акаларинг билан аммангни айтиб келсинми? — деди кампир Исломбойга.
— Нима каромат қилиб берарди ўшаларингиз? — деди Ўринбой хўмрайиб. Аммо онаси унга эътибор бермади.
— Қайдам, бемаҳалда… — деди Исломбой чайналиб, мойил бир оҳангда.
— Тур, Самар, ғизиллаб Саломат амманг билан Ориф амакингни чақириб кел. — Кампир печкага суяниб ўтирган найнов неварасига қараб, кескин оҳангда буюрди: — Йўлдан Зариф бувангни ҳам айт. «Тез бораркансиз», де.
Қўрқмайсанми?
Самар, қор уриб турган зим-зиё кўчада ёлғиз юришдан қўрқса ҳамки, уйдаги мотамсаро аҳволдан кўра ташқарини афзал билиб, индамай чиқиб кетди.
Ҳамма ўй суриб қолди.
Исломбой укасининг қандай қилиб бу бебош йўлга кириб кетгани ҳақида бош қотирарди. Лекин хаёли беихтиёр укасининг бошига тушган бу улкан фалокат, бу улкан фалокатнинг даҳшатли оқибати ва ундан ўзига етадиган зарар-заҳмат тўғрисидаги фикрлардан нари кетмасди.
Ўринбой ҳануз ҳайрон эди: аввалига устма-уст қўли келиб турган эди, ошдан олдин ҳам дов урди, кейин нима касофат бўлди-ю… Умрида бундай катта ўйинни кўрмаган эди…
Кампирнинг муштдай юзи яна ҳам кичрайиб кетган, чакагини ушлаб мум тишлагандек ўтирар, афт-ангоридан нимани ўйлаётганини билиб бўлмас эди.
Анзиратнинг юрагини тағин ваҳима чангаллади. Қаердадир қулоғига чалинган гаплар эсига тушди: агар ютқазган одам пулни тўлаёлмаса, хотинини олиб бориб бераркан. Унинг ич-ичидан титроқ йиғи хуруж қилиб кела бошлади: «Шўрим қуриб…»
Исломбой калласидан нохуш ўйларни сидириб ташламоқчидек, жаҳл билан пешанасини сийпалади.
— Энди нима қилмоқчисан?
— Энди… Ким билади дейсан… Ҳовлини сотсаммикан, деб турибман.
— Нима-а?!
— Ҳа? Бошқа иложи йўқ. Эрталаб ҳовлига савдо киради. Соат ўнга обормасам, мени ўлди деяверларинг.
Келин қайнонага, қайнона келинга ялт этиб қаради ва бир-бирининг кўзидаги қўрқувни кўриб, ҳар иккиси Исломбойга нажот билан мўлтираб, йиғига ҳозирланди. Исломбой кафтларини муштлаганча қизил якандозга таяйиб:
— Хўш? — дея укасини таъқибга олди.
— Нима «хўш»? — Ўринбойга бу савол ниҳоятда малол келди.
— Кейин-чи?
— Нима «кейин»?
— Э, бунча талмовсирайсан?! Ё биратўла эс-ҳушингдан ҳам айрилганмисан? Хўп, уйниям сотарсан, кейин нима қиласан, деяпман? Қиш чиллада бир этак чурвақанг билан қаерга сиғасан?
Ўринбой акасининг жаҳлида қолишмайдиган бир ғазаб билан жавоб қилди:
— Юрагинг чиқмасин, ҳалиям сеникига бормайман, қўрқма.
— Мана шу-да! — Исломбой қарсиллатиб хонтахтага урди. — Ҳам ғарлик, ҳам пешгирлик, дегани шу-да! Қилар ишни қилиб қўйиб, нега яна ўркачлайсан, муттаҳам!
— Муттаҳамлик қилиб бировнинг хотинини қўйнига қирганим йўқ, билдингми!
Исломбой сезилар-сезилмас қизарди. Бу — унинг фақат укасигина биладиган ёшлик гуноҳига заҳаролуд шаъма эди. Ўзини ўнглаб бирор нима дегунича бўлмай, айвонда одам шарпаси кўринди, зум ўтмай, эллик беш-олтмиш ёшлардаги семиз аёл эшикдан ҳарсиллаб-гурсиллаб кириб келди. Исломбойнинг сўзи бўғзида қолди.
— Уҳ, ўлдим! Намунча жаҳаннам уйларинг! — деб аёл бошидаги тивит рўмолини ечди.
— Келинг, амма, — деди Анзират шоша-пиша ўрнидан тураркан.
Салом-аликдан сўнг Саломат хонтахта устидаги чойнакни олиб жўмрагидан симирди.
— Халқумим қоқ бўлиб кетди-я! — деди сочини тузатиб. — Шу бугун Даламаҳаллага икки марта бориб келибман-а! Анув қоранг ўчгур Тожи гумбазда озгина духобам бор эди, қора терга тушиб борсам, «қуда чақириқ»қа кетиб қолибди, пес!
— Ётувдингизми, амма? Безовта бўлиб… — деди Исломбой.

📚 Ibratli Hikoyalar 📚

— Худо урди-кетди, намозшомдан ётаманми? Эртага бозор-ку, олиб чиқадиган ул-булларимни кўриб ўтирувдим, Самар бориб қолди. Ҳа, тинчликми, ишқилиб? Ҳой, Анзират, қатиғинг бўлса, ярим пиёла олиб кел, кўнглим гумуриб ўлаётибди.
Айвонда «қув-қув» йўтал товуши эшитилди. Соқол-мўйлови текис кузалган, бир-бирига ниҳоятда ўхшаган иккита чол эшикдан бошлашиб кирди:
— Ассалому алайкум.
Юзлари қизариб кетган Самар анчадан кейин кириб, эшикни ёпди.
Бир пиёла чой ичилгач, кампир йиғламсираб воқеани баён қилди. Чоллар индамай тинглашаркан, қовоқлари уйилиб борарди. Саломатнинг сурма тортилган кўзлари ола-кула бўлиб кетди.
— Вой, яшшамагур! — деди сонига шапатилаб. — Бир қоп пул-а, уволи тутмайдими, жувонмарг?!
Амакиларнинг кичиги — Зариф найза чўнтагидан носқовоғини олиб нос отди-да, узоқ сукутга чўмди. Тўтибурун Ориф бақироқ эса салмоқлаб сўз бошлади:
— Жиян, мендан хоҳ хафа бўл, хоҳ хафа бўлма, лекин, мана, ҳаммангнинг олдингда айтаман, бу ишинг қип-қизил аҳмоқлик! Шу лаънатини ўйнамасанг, хотининг талоқ тушадими, а?
Анзират токчадан коса олиб, ташқарига чиқди.
— Шунисига куйиб кетаман-да, амаки! — деди Исломбой уҳ тортиб. — Нимасига ўйнайди бу бадбахт! Нима барака топасан шуни ўйнаб, денг!
— Ўзинг ўйнамаганингдан кейин қаёқдан биласан, деди Ўринбой секин.
— Фалокатинг ўзингдан бери келмасин-э, нега ўйнар эканман! — деб гувранди Исломбой.
Зариф найза наматнинг четини қайириб, оғзидаги носни туфлади.
— Энди нима қилмоқчисан?
Кампир рўмолининг учи билан кўзини артиб:
— Уйни сотар эмиш, — деди-да, ҳўнграб йиғлаб юборди.
Саломат бир газ бўйи ирғиб тушди:
— Сотиб бўпти! Сотиб бўпти! Бекоргиналарни айтибсан! Ота-бувамиздан қолган бу ҳовли! Сенга қиморга бой бергин, деб бериб қўйганимиз йўқ муни! Қаердан топиб тўласанг тўлайвер, қани, ҳовлига текканингни кўрай-чи! Бир тийинлик ҳаққинг йўқ, ҳовли онангнинг маҳрига тушган!
— Ўлигим шу ҳовлидан чиқса, девдим, — деди кампир пиқиллаб, — қандоқ қилай…
— Э, акиллайверади-да, кеннойи! — деди Саломат бобиллаб. — Ҳовлига сиз хўжайин. Сизга ҳеч ким хўжайин эмас!
— Бунча пулни қаердан олади?..
— Ютқазишни билган эррайим тўлашниям ўйласин, сизга нима! Э, садқаи кўз ёшингиз-а!
Ўринбой Саломатга еб қўйгудек ўқрайди:
— Амма…
— Нима «амма»? Нима «амма»?! Ҳў, амманг ўлиб, аммасиз қол!
Ўринбойнинг дами ичига тушиб кетди.
— Ростдан ҳам, ҳовли — онангнинг маҳри, — деди Ориф бақироқ. — Отанг раҳматлининг васияти шундоқ булган эди. Энди, тағин билмадим…
— Вой, нега билмайсиз? — деди Саломат акасини ғадаблаб, — Нега билмайсиз? Ота рози — олло розими, ахир?
— Бунақа бекорчи гапдан фойда йўқ, — деди Зариф найза. — Ҳар бало бўлгандаям, шу ёмон жиян — жигаримиз. Ҳўкизнинг шохига урсанг, туёғи зирқирайди. Ҳозир буни ҳар қанча сўкиб-сўзлагандан тариқча наф йўқ. Қани, нима қиламиз, шундан гапиринглар. Тўғрими, кеннойи?
Ташвиш ва ғам-койишдан эсини йўқотаёзган кампир:
— Қандоқ қилай, шу кўргиликлар ҳам бор экан, деди.
Чурқ этмай ўтирган Анзират бирдан тилга кирди:
— Худо хайрингларни берсин… Сизлардан бошқа кимимиз бор? Кафангадо бўлиб кўчада қолмайлик, бир нарса қилинглар…
— Қирққа кирдинг, ука, қирққа! — деди Ориф бақироқ увишиб қолган оёғини уқалаб. — Ердан қор кетгандан қор тушгунча тупроқ тирнаб дунё орттирсанг-у, наҳот, обориб дарёга оқизсанг!
— Э, ака, — деди Зариф найза, — бу гаплардан фойда йўқ дедим-ку. Бўладиган ишни айтинглар. Бу шўрликнинг ҳозир минг жойига пичоқ урсангиз, бир томчи қон чиқмайди-ю, нима қиламиз ҳадеб эзғилайвериб? Нима дейсан, Исломбой?
Исломбой печкага қараб, томоқ қирди.
— Нима дердим… Менга қолса, ҳовлини сотишига қаршиман.
— Вой, ҳовлини оғзингга олмаларинг, дедим-ку! — деб бақирди Саломат. — Ота-буваларимнинг арвоҳи… Ҳовлидан умидларингни узларинг, дедим-ку!
— Ҳа, хўп, ана ҳовлига савдо кирдиям, дейлик, — деди Зариф найза. — Хўш, чамангда қанчага олади?
Саломат акасига олайиб қараган эди, Зариф найза:
— Жонинг чиқмай турсин, мисолга айтяпман, — деди.
Исломбой ўйлаб-ўйлаб:
— Ўн бештага олар, — деди.
— Олмайди ўн бештага! — Зариф найза оғир қўзғалиб қўйди. — Ўн иккитага олсаям катта гап. Ўтган жума Тўра чўтирнинг ҳайҳотдек ҳовлиси ўн тўрттага савдо бўлди-ю!

📚 Ibratli Hikoyalar 📚