* * *

Mehnat, senga sharafshon!
Hayt, minnatsiz oshingdan!
O‘ynab qo‘yay, bir kunda
Tugagan maoshingdan!

Umrin yeding otamning,
Hunaringga ming qulluq.
Meni ham o‘z domingga
Tortyapsan, to‘ymas maxluq!

Yo‘l qaratding, onamni,
Menda vaqt yo‘q, joningdan!
Tortgan sari cho‘zilgan
Bahona - kamoningdan!

Urib qolding kunimdan,
O‘g‘irlading yoshlarim.
Choy-chaqangga almashdim
Bolamning ko‘z yoshlarin.

Qachongacha bu o‘yin,
To‘xtaydimi charxpalak?
Yana qancha odamlar
Seni deb bo‘lar halak?!

Yasha, bor bo‘l, ofarin!
Sen borsanki, qornim to‘q.
Cho‘ntagim bor qappaygan,
Lek qara, hech vaqom yo‘q.

Mehnat, senga sharafshon...

©Abdulaziz AHMAD
05.09.2026

@Ijoddardi

Bugun oylik oldim, kamiga dam olish kunim, dushanba tongi, ajoyib havo, gazda menemen pishyapti…

Bir oʻzim buncha xursandchilikni koʻtarolmasdim. Quvonchdan yuragim yorilib ketmasin deb Sitoraga gul olib berdim.

Hech qanday sababsiz. Shunchaki borligi uchun. Ancha boʻlgan ekan sovgʻa bermaganimga. Orxidiyani jonli birinchi marta koʻryapman, hidsiz boʻlarkana, oʻylaganimdan ancha chiroyli ekan deb ogʻzi qulogʻida yuribdi…

Alhamdulillah!

@Ijoddardi

Tanishing, bu bizning kolyaska!

Mahdi 4-5 oylik edi taxminan, shungacha kolyaskamiz boʻlmagandi, yangi kolyaskalarga qarab yurardik, narxi qimmatlik qilardi. Ham Sitora xohlagandek emasdi ularning hech biri…

Keyin ikkinchi qoʻldan oʻzimizning kolyaska duch kelib qoldi. Pandemiya davrida olingan, deyarli qoʻllanilmagan, uyda joy egallamasin deb sotilayotgandi. Deyarli yangidek, hamma narsasi bor, Sitora xohlaganining aynisi edi bu.

Yangisi 12-13 ming lira edi oʻshanda, biz buni atigi 2 ming TLga olganmiz. Baraka topib ishlatyapmiz, koʻp duo qilamiz…

Bozorga borsak, arava boʻladi bechora. Gʻing etmay narsalarni tashiydi, joni baquvvat, koʻz tegmasin!

Uyda milliy ovqat pishirib sotgan kunlarimiz bir tomoniga Mahdi oʻtirsa, ikkinchi uchiga buyurtmalarni qoʻyib ovqat tarqatganmiz. Beminnat xizmat qilgan!

Oʻzbekistonga kitob joʻnatamiz, ba’zan savdo yaxshi boʻlib, 20-30 kilo kitobni kolyaskaga terib kargo ofisiga topshirib kelaman, kilometrlab yoʻl bosib. Men eslamagan yana qancha narsa ortilgan bunga, ehhe…

Mahdini ulgʻaytirib, endi Safinani ham katta qilyapti, umri uzoq boʻlgur! Buni bizga Xudo yoʻliqtirgan, aniq, agar yangisini falon ming liraga olgan taqdirimizda ham bunchalik chidab berishi noma’lum edi.

Yana bir muhim narsani kolyaskaga ortib uyga qaytdik kecha. Agar taksida kelganimizda, narxi qimmatligidan tashqari bu matox uchun ham alohida pul toʻlatardi haydovchi. Ancha xarajatdan qutqarib ketdi xullas.

Savol: Kolyaskadagi matox nima, topishingiz oson boʻlishi uchun: biz uni anchadan beri orzu qilib, erishishni kutib yurardik, va nihoyat yetishdik!

@Ijoddardi

Avval til bilmasdim, hozirgidek kattayu kichik baliqlarni turli usulda tozalash, pishirishni eplolmasdim...

Oyligim ham shunga yarasha edi, qancha bersayam, qo‘shsa-qo‘shmasa e’tiroz bildirmasdim. Boriga shukr qilib yurardim.

Endi ishxonada o‘rnim bor, qo‘lim ishga kelishgan, tilni ham haqqimni talab qilish, tortisha olish darajasida bilaman, shukr.

Boshliq sezon boshlanmasdan oldin ishlash ruxsatnomasi qilaman dedi. Faqat bir nechta shartlari bor edi, boshqa joydan yog‘li ish chiqsa, ketib qolmaslik, bergan oyligiga e’tiroz bildirmaslik va hokazo.

Ikki oy sudradi, “Çalışma izni” ana chiqadi, mana chiqadi deb turli bahonalar bilan hujjat qilib bermadi. Sog‘lik sug‘urtasi, soliq xarajatlaridan qochdi chunki. Keyin ayolim shartta kimlik uchun “başvuru” qildi-da, o‘zimiz bir yillik “Oturma izni”ni hal etdik!

Sezon ochildi. Boshliq yoz bo‘yi ish bo‘lmagani, qarzga botgani, oylikka ko‘p qo‘sha olmasligini aytib ayyuhannos solyapti qarasam. Kamiga hademay yangi yil, yana oyligingga qo‘shishim kerak, deydi...

Oxirgi marta birinchi oyda oyligimni ko‘targanding, 10 oydan beri o‘sha maosh bilan ishlayapman, g‘ing dedimmi, ishlash ruxsatnomasi qilmasang ham xo‘p dedim, ma’lumotlarim yo‘q qo‘lingda, xohlagan summamni bermasang, ertasi kuni ishga kelmayman, hech qayerdan topa olmaysan, dedim...

Ozgina jahli chiqdi, ayblarimni topdi, baqirib-chaqirdi. Lekin seni tushundim, maosh payti kelsa, yaxshilab o‘ylab ko‘ramiz, dedi. Nuqul chet ellik ishchilarga kelganda dardi qo‘ziydi bularning, turk fuqarolarining maoshi baland, sug‘urtasi bor, bizga bunaqa muomala qilishlari jahlimni chiqargan doim.

Boshliq xodimlarga nolib qo‘sha-qo‘sha mashina oladi, uy soladi, sayohatlarga ketadi. Qandini ursin, faqat ishchilarga kam pul berish maqsadida dardini dasturxon qilishi g‘ashimga tegadi...

Endi sentyabr oyligini kutamiz, kelasi oyda aniq bo‘ladi qancha “zam” qo‘shilgani. Agar nohaqlik bo‘lsa, boshqa ish topaman, kitob do‘konimizni rivonlantiraman, xayrlisi bo‘ladi xullas!

Turkiyami, boshqa davlatmi farqi yo‘q, non topish uchun chet elga kelyapsizmi, tilni muloqot darajasida o‘rganing. Turk tili o‘zbekchaga yaqin, bemalol gaplasha olasan degan gaplarga uchmang, mendan misol, endi-endi haqimni talab qila oladigan darajaga keldim, ishni yo‘qotishdan qo‘rqmaydigan holatdaman, shukr.

Hammamizni har yerda O‘zi asrasin, qo‘llasin, topganimizga baraka bersin, bandasiga muhtoj qilib qo‘ymasin. Mehnatimizga yarasha maosh beradigan, qadrimizni biladigan insonlarga yo‘liqtirsin...

@Ijoddardi

O‘zbek media segmentida ajrashish trendga chiqqandek tuyulyapti...

Ajrim aslo tragediya emas degan qarash ilgari surilayotgandek. Bu mavzudagi soatlab podkastlar, intervyular bir necha yuz minglab tomosha qilinyapti, juda aktual.

Instabloger hamda vaynerlar ham shu mavzuda videolar qilib, targ‘ibot tegirmonini aylantirishga hissa qo‘shishmoqda.

Yosh va tajribasiz, tahlil ko‘nikmalari shakllanmagan auditoriya onggiga ajrashgandan keyin hayoti 180 darajaga o‘zgarib ketgan xotin-qizlar fikrlari motivatsiya o‘laroq singdirilmoqda.

Erkaklar ham birinchi turmushida uni tushunmaydigan, yerga uradigan, nonko‘r ayoldan rosa aziyat chekkani, ajrashib, ikkinchi turmushida chin baxtini topganini, uy/moshina olib, eng qimmat restoranga ovqatlanishga borganida birinchi ayoli ofitsiantlik qilib yurganini olib chiqishmoqda.

Bu mavzular qanchalik kerak, real hayotga yaqin yoki uzoq, muhokama qilmoqchi emasman. Lekin yillar davomida tabu deb qaralgan ajrim mavzusiga birdaniga bunaqa urg‘u berilishi normal emas deb o‘ylayman.

Nima bo‘lganda ham, ajrim har doim yechim bo‘lmaydi. Atrofimdagi 99 foizi ajrashgan, ikkinchi yo uchinchi oilasi bilan yashaydigan turklardan misol, bu bilan hayotingiz orqaga ketsa ketadiki, aslo o‘zgarib qolmaydi...

Tanqidiy fikrlash muhim. O‘zini jabrdiyda ko‘rsatib, emotsiya bilan gapirayotgan hamma spikerga ergashib, har xil vaynlarni to‘g‘ri deb qabul qilmaslik kerak, menimcha.

Xulosa o‘zingizdan. Men saviyali auditoriyamning bu borada to‘g‘ri fikr yuritishlariga ishonaman...

@Ijoddardi

Aksariyat o‘zbek yigitlari o‘qishga kirsa, endi uyga og‘irligim tushadi, degan fikrda bo‘ladi...

Menda ham o‘tgan bu davr. Uydagilar 2-3 yil repetitorga pul to‘lashgan, kamiga kontrakt asosida qabul qilingandim. Uyda sharoit haminqadar, dadam Rossiyada ishlardi. O‘zimni aybdordek his qilib yurardim...

Tezroq ish topib, yaxshi oylikka chiqib, uyga ham bir-ikki so‘m jo‘natish payida edim. Qishloqdan endi poytaxtga kelgan, oq-qoraning farqiga bormaydigan, yigirmaga ham to‘lmagan g‘o‘r bolaning o‘yi edi bular.

Sentyabr o‘tdi, yotoqxona berishmadi, 341 ming so‘m stipendiyam, 3 millionga yaqin kontrakt, 250 ming so‘m ijara uyim...

Ish qidirishga tushdim. Yotoq va ovqati bor variant izlardim tinmasdan. Oktyabr oxirlarida Qushbegidagi “Lesson press” nashriyotidan ish chiqdi.

Sovuq va zax omborda, kitob chiqaradigan dastgoh va texnikalar yonidan matras tashlab, bir burchakdan joy berishdi. Tumbochkani rolton va minutka bilan to‘ldirishdi, 750 ming so‘m oylik va’da qilishgandi...

Noyabr tugab, dekabrga o‘tdik hamki, maoshdan darak yo‘q edi. Yangi yilda birdan olasan, ikki oylikni bitta qilib, sovg‘a-salomlar bilan qaytasan qishloqqa deyishdi. Ishondim.

Orada kattaroq buyurtma tushdi, kursdoshlaringni yordamga chaqir, kechasi bilan kitob-qog‘ozlarni taxlasanglar, ertalab kelaman, birga o‘qishga ketasizlar. 50 mingdan to‘layman degandi.

3-4 kursdoshimni chaqirdim, ishni bitirdik, ertalab boshliq kelmadi. O‘quv yili endi boshlangan, yangi tanishgan odamlarimga arzimagan pulni deb yomon ko‘rinishni xohlamadim, stipendiyamdan yigitlar xizmat haqini uzgandim, boshliq u pulniyam keyin beraman deb bermagan...

Yangi yilda oylik kuta-kuta 30-dekabr kuni uydagilardan yo‘lkiraga pul olib qishloqqa qaytganim esimda. Dadam kontraktimni to‘lagandi. Nashriyot ora-sirada bergan choy-chaqasidan tashqari umuman oylik bermagan.

Ishdan ketdim. Kvartira topdim. Mardikor bozoriga chiqdim bir muddat. Ish og‘irlik qildi. Milliy haykalchalar yasaydigan sexda ishladim. Keyin “Yoshlar ovozi” gazetasiga rasmiy ishga kirgandim, 0.25 stavka. Ijod qilardim, ko‘proq maqola yozsam, oyligimdan tashqari gonorar chiqardi, xarajatlarimga yetardi...

Demoqchimanki, boshqa viloyatga, poytaxt yoki chet elga o‘qishga kirdingizmi, hech qachon hammaga yuz foiz ishonmang, mehnatingiz va vaqtingizni arzon baholamang, imkon qadar rasmiy doiralardan o‘z yo‘nalishingizga yaqin ish topishga harakat qiling. Boshlanishiga oylik kamroq bo‘lsa ham...

Uydagilarga tushuntiring, shunchasini uddaladim, yana ozgina vaqt bering, qo‘llab-quvvatlang, moddiy tomondan yordam qilib turing, deyishga kuch toping. Shunga yarasha o‘qing, keyin o‘qimasdan, ishlamasdan laylak haydab yuravering demayapman...

Ja imkoni bo‘lmasa, o‘zingizga yetadigan, xarajatlaringizni qoplaydigan darajada ishlar qidiring, dars qilishga vaqtingiz qolsin, ish bor quvvatingizni so‘rib olmasin. O‘zingizni qoplasangiz ham katta gap, uyga pul jo‘natish qochib ketmaydi...

Til o‘rganishga harakat qiling. Ingliz va rus tillarini o‘zlashtiring, hech bo‘lmasa, turk tilidan sertifikat olib qo‘ying. Qachondir asqotishi aniq. Mana men sizga tirik misolman.

Ishlash qochib ketmaydi. Pulga qiziqmang. Yaxshi o‘qib, sohangizda o‘z gapi bor mutaxassisga aylanib diplom olvolsangiz, marra sizniki. Keyin umringizning oxirigacha ishlayverasiz, ishdan bezor ham bo‘lasiz hali, lekin bu davr boshqa qaytib kelmaydi...

To‘rt yil bakalavrda qancha ishladim, pul topdim, uyga har borganimda imkon qadar bir yo ikkita dollar bilan borishga harakat qildim. Hozir ularning hech biri menga asqotmaydi. Pul kelaveradi, ketaveradi, uni to‘g‘ri investitsiya qilganlargina yutarkan bu hayotda!

Unutmang, o‘qishga kirdingiz, ishga emas. Hech narsa darslaringizdan, ta’limingizdan ustun bo‘lmasligi kerak. Yangi o‘quv yilida omad yor bo‘lsin!

@Ijoddardi

Ammamning ikki o‘g‘il bir qizi bor, biz yosh edik, akamlar med sohasida Ukrainada o‘qishdi...

To diplom olgunlaricha deyarli ishlashmadi, faqat dars, talabalik davri, kurslar, konferensiya va seminarlar va hokazolarda yurishardi.

Qishloqda ammam va pochcham ularga pul jo‘natardi, qiynalib kontrakt to‘lardi, mol boqardi, ekin-tikin qilishardi, banklardan ta’lim krediti chiqartiraman deb yugurishardi, tiynni tiynga ulab yurishardi.

Yon-atrofdan ular haqida har xil gap eshitib ulg‘ayganman: darsdan keyin ishlasa bo‘lmasmikan, uydagilarga rahmi kelmaydi, o‘zi erka edi, taltaytirib yuborishgan bla-bla-bla...

Gapirganlarda ham ayb yo‘q edi. Chunki jamiyatimizda ishgami, o‘qishgami farqi yo‘q, chetga ketdimi, albatta, ishlashi, pul topishi, uyiga jo‘natishi kerak degan qarash bor edi. Shuning uchun ular hammaning ko‘zida dangasa bo‘lib ko‘ringan bo‘lsa kerak...

O‘qish tugadi. Uylanishdi. Yangamlar o‘zining kursdoshi, oilaviy shifokorlar. Bugun bir akam Navoiy shaharda stomotolog, yangam bolalar tish shifokori. Yana biri Toshkentda yashaydi, dermotovenerolog, teridagi oq dog‘larni davolaydi. Yangam esa oftalmolog, ko‘z shifokori.

Qiyinchiliklar ortda qolgan, hayot iziga tushgan, mashina, uy, ish, obro‘-e’tibor... hamma narsasi bor. Farzandlari yaxshi bog‘cha-maktabga boradi. Bizga har tomonlama o‘rnak bo‘lib kelishadi.

Kecha akamlar ota-onasi va singlisini Umra safariga jo‘natishdi. Hozir ziyoratdalar. Endi tasavvur qiling, agar akamlar Ukrainadalik payti odamlar nima deydi deb ishga chiqib ketishganida, darslarga yuzaki qaraganida, hozirgi darajaga yetib kela olarmidi? Pul topardi balki, uyigayam jo‘natardi, lekin u pullar kelajagi uchun qanchalik investitsiya bo‘la olardi?

Bunday misollar bisyor. O‘z hayotimizdan bitta keys olib bo‘lishyapman, xolos. O‘qishga kirdingizmi, ishga berilib ketmang, o‘qing, yangi bilimlar o‘rganing, yo‘qsa keyin afsuslanasiz...

@Ijoddardi

Bir hamkasbimiz bor edi, usta. Mahkamam bor, deb militsiyadan qochib yurardi. Hayron bo‘lardim, polis nimaga tutib qamab qo‘ymaydi buni, deb.

Giyohvand modda qo‘llanardi, shu sabab qamalgandi bir necha marta. Yana ozodlikda yurardi. Milisaga ko‘rinmasa bo‘ldi edi. Keyin qo‘lga tushdi, qamaldi.

Bugun ertalab ishxona yonida yuribdi qarasam, iznga chiqqanman, hamkasblarni ko‘rgani keldim, har uch oyda bir shunaqa ta’tilga chiqaman, deydi. Hayratim ikki hissa oshdi, qanaqa qamoqxona buuuu?

O‘rgansam, Turkiya qamoqxonalarida shunaqa tizim bor ekan. Mahbuslarning ijtimoiylashuvi, ozodlikka chiqqandan keyin hayotga oson moslashishi uchun xizmat qilarkan bu. Hayron qoldim...

Tunov kun ishga kelayotganimda ham bir yigit bilan yonma-yon o‘tirib qoldim metroda. Falon qamoqxonaga ketyapman, mahkamam bor, taslim bo‘laman, qochib yurishdan charchadim degandi.

Hech qanday maqsadim yo‘q bu postdan, shunchaki ma’lumot o‘rnida ulashib qo‘yayapman...

@Ijoddardi

O‘rta Osiyo davlatlari ichida eng boyi Qozog‘iston, hududi katta, aholisi kam, jon boshiga YaIM ko‘rsatkichi yuqori...

• Qozoqlarga shu tomonlama ko‘p havas qilaman. Men ishlaydigan hududda yigirmaga yaqin restoran bor, o‘zbek, qirg‘iz, va turkmanlar bisyor. Lekin birorta qozoq yo tojik topmaysiz...

Turkiyaga kelganimizga uch yil bo‘lgan bo‘lsa, birorta qozoqni qora ishda ko‘rmadim. Ayolimning ikki qozoq qiz kursdoshi bor, faqat sayohatda yuradi. Davlatimiz qanaqadir yordam puli beradi derdi, buni eslolmadim, aniq ma’lumot ham topa olmadim.

Uyda milliy ovqat pishirganimizda, qozoqlar buyurtma berishardi. Nuqul talaba yoki ofisda ishlaydiganlarini ko‘rardim, oq ko‘ylak qora shimda toza yurishardi...

• Turkmanlarda kommunal to‘lovlar yo‘q edi yaqin zamongacha. Hozir pullik bo‘lgan, arzimagan ramziy summa to‘lasharkan, judayam arzon.

Bir litr benzin bir litr suvdan arzon ekan, davlat fuqarolariga bepul uy berarkan nechchidir yoshdan keyin. Ammo ahvol chatoq, fuqarolari chetda qora mehnatda yurishadi. Maoshlar kam. G‘alati...

• Qirg‘izlar O‘rta Osiyadagi eng kambag‘al davlat bo‘lsa ham, yaqinda VI Butunjahon ko‘chmanchilar o‘yinlari ochilish marosimini judayam zo‘r tashkil etishdi. Ayolim bilan you tubeda maza qilib tomosha qildik. Bo‘larkanku deb yubordik hatto!

Yaqinda ukam Issiqko‘lga bordi aylanishga, havas ketdi, aylanadigan yaxshi joylari bor ekan. Chingiz Aytmatov sababmi bilmadim, Qirg‘iziston va fuqarolarini boshqacha yaxshi ko‘raman, sayohatga borish niyatim bor qachon bo‘lsa ham.

• Faqat Tojikiston haqida ko‘p narsa bilmayman, umuman qiziqmagan ekanman negadir. Umuman uchratmadim, qayerda, nima ish qilishadi, xabarim yo‘q...

@Ijoddardi

Mahdi pilisos ovozidan qo‘rqardi, sartarosh moshinkasidan ham. Yaqinda moshinka oldik, sochini o‘zim kaltalatdim, bu qo‘rquv ortda qoldi...

Endi ayasi pilisosniyam o‘rgatibdi, ortiq o‘zi to‘zitgan, sochgan mosh, guruch va no‘xatlarni o‘zi tozalayapti ekan. Maza!

Hatto Mahdi yig‘ishtirgan xonani Safina to‘zitsa, akaligi tutib, urishyapti qarasam, ayangning qadriga yetasaaaan dedim.

Hademay bizga ish qolmaydi, bolalar katta bo‘lishyapti, sochilgan o‘yinchoqlar, yirtilgan kitoblar, qorishtirilgan shakar va tuz, mosh hamda no‘xat... ortda qoladi.

Singlisiniyam shu darajaga olib chiqvolsak, marra bizniki😂

@Ijoddardi