💢 آخرین وضعیت آیةالله فیاض

بنابر گفته‌ی فرزند آیةالله شیخ محمد اسحاق فیاض، ایشان پس از وخامت حال به بیمارستانی در کربلا منتقل شد و پس از آن، با دستور پزشکان در بیمارستان «البدور» بغداد بستری گردید. محمود فیاض همچنین از بهبودی نسبی وضعیت ایشان و تکذیب انتقال به خارج خبر داد.

👈 متن اطلاعیه

🆔 @ijtihadnetwork

💢 فتوای جهاد عمومی علیه اسراییل از سوی اتحادیه جهانی علمای مسلمان

اتحادیه جهانی علمای مسلمان در فتوایی رسمی با تأکید بر ادامه تجاوز رژیم صهیونیستی به غزه و نقض مکرر آتش‌بس، نکات مهمی را اعلام کرد که در رأس آن، وجوب جهاد با سلاح علیه اشغالگران در فلسطین بر هر مسلمان توانمند در جهان اسلام قرار دارد.

👈 متن فتوای کمیته اجتهاد و فتوا

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اسلام و وجوب آموختن «علم ساختن بمب اتم»

✍️ حجةالاسلام احمدحسین شریفی

شهید مطهری رضوان الله تعالی علیه در کتاب «اسلام و مقتضیات زمان» جلد یک، ص۷۰ به بعد در مبحثی تحت عنوان «آیا اجتهاد نسبی است؟» می‌گوید:

نیازهای بشر دوگونه‌اند: نیازهای ثابت و نیازهای متغیر. در اسلام برای نیازهای ثابت، احکام و قوانینی ثابت، و برای نیازهای متغیر نیز احکام و قوانینی متغیر وضع شده است. البته احکام و قوانین متغیر نیز به گونه‌ای است که پشتوانه‌ای از قوانین ثابت اسلامی دارد. یعنی روح آنها یک قانون ثابت است.

به عنوان مثال، قانون ثابت اسلام این است که «طلب العلم فریضة علی کل مسلم». معلوم است که «العلم» مقید یا محدود به علم خاصی نشده است. در عین حال، واجبات یا وظایفی داریم که عمل به آنها متوقف بر تحصیل علم یا علوم خاصی است. مثلاً برای تأمین سلامتی نیازمند تحصیل علم طب هستیم، اما چه حدی از علم طب را باید بیاموزیم؟ آیا آموختن کتاب «تحفه حکیم» یا «قانون بوعلی» برای همه زمان‌ها و درمان همه بیماری‌ها کفایت می‌کند؟ معلوم است که جواب منفی است. میزان واجب و مورد نیاز از دانش طب را زمان و نیازهای زمان مشخص می‌کند.

شهید مطهری سپس با اشاره به آیه ۶۰ سوره انفال «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ ...» که بر وجوب آماده‌سازی نیرو برای مقابله با دشمنان دلالت می‌کند، می‌گوید: «زمانی بود که‌ چهار تا آهنگر می‌توانستند آن وسائل نیرو را با همان معلومات تجربی زمان‌ خودشان تهیه کنند، ولی یک زمان دیگر انجام این وظیفه معلومات بسیاری‌ می‌خواهد، علم ساختن بمب اتمی هم لازم است، پس برای آنکه آن وظیفه‌ انجام داده شود واجب است که این [مبحث] هم خوانده شود».

سپس در پاسخ به این شبهه که پیامبر اکرم(ص) هرگز به صراحت نگفته است «ایها الناس! بروید اتم‌شناسی یاد بگیرید» می‌گوید: «پیغمبر چنین چیزی نگفته، لازم هم نبوده بگوید ولی پیغمبر چیزی‌ گفته که اگر بخواهیم به آن عمل کنیم، باید این مقدمه را هم انجام بدهیم‌، چون روح این حکم آن است».

🆔 @ijtihadnetwork

💢 هشت عاملی که به جمهوریت و اسلامیت لطمه می‌زند؟!

✍️ علیرضا پیروزمند

به نظر می‌آید جمهوریت بدون اسلامیت و اسلامیت بدون جمهوریت تحقق پیدا نمی‌کند. لزوماً عواملی که به جمهوریت و اسلامیت لطمه می‌زند، عوامل مستقل و مجزایی که معطوف به ایندو باشد، نیست. به نظر می رسد چند عامل مهم وجود دارد که باید نسبت به آنها توجه داشت.

1️⃣ عامل اول، کج‌فهمی یا فهم ناقص از اسلام است؛ یعنی اسلام را بدون سیاست و نیازمند به غیر نظام سیاسی در نظر گرفتن.

2️⃣ عامل دوم، غرب‌زدگی و تفکر دگراندیشی است که روشن‌فکران وابسته به‌ویژه بعد از قاجار در ایران اسلامی به آن دامن زدند؛ کسانی که اعتقاد به اسلام ندارند یا اعتقاد به اسلام دارند، ولی ظرفیت تبیین نظام سیاسی متفاوتی را در آموزه‌های اسلامی نمی‌بینند.

3️⃣ عامل‌ سوم، تضعیف ولی اجتماعی جامعه است. ولی جامعه و ولایت فقیه در عصر غیبت هم حافظ جمهوریت و هم حافظ اسلامیت است؛ بنابراین، اگر کسی به هر کیفیتی به بهانه‌ علمی یا‌ برخی ناکارآمدی‌ها و ضعف و کاستی‌های عینی اصل ولایت فقیه را موردـ خدشه و شبهه و تردید و ابهام قرار دهد قطعاً هم به جمهوریت و هم به اسلامیت لطمه زده است.

4️⃣ عامل چهارم، گسترش فساد و بی‌عدالتی است؛ چون اسلام دعوت به عدالت‌ کرده و اولیاء دین را مأمور به اقامه‌ عدل در جامعه کرده است. بی‌عدالتی هم باعث تضییع حق مردم، هم فاصله‌گرفتن مردم از حکومت و هم طمع دشمن در تجاوز و دخالت و فشار بر مردم می‌شود.

5️⃣ عامل پنجم، ناامیدکردن و بی‌تفاوت‌کردن مردم است. چون باعث تضعیف ظرفیت حضور مردم و تضعیف شکوفایی توانمندی مردم در تعیین سرنوشت خود و پیشرفت کشور می‌شود. وقتی آزادی عمل و حضور و مشارکت مردم تضعیف‌ شود، هم به مردم و هم به اسلامیت لطمه وارد می‌کند.

6️⃣ عامل ششم، ترک فعل و فرصت‌سوزی دولتمردان و مسئولان جامعه است. این فرصت‌سوزی باعث می‌شود که پیشرفت کشور با کندی مواجه شود و ناکارآمدی پدید آید و مردم سرخورده شوند و اسلام نتواند به‌عنوان الگوی موفق در اداره‌ جامعه خود را عرضه کند.

7️⃣ عامل هفتم، عدم پویایی فهم از دین است. پاسداشت اسلامیت به این است که بتوانیم از منبع جوشان کتاب الهی و سنت معصومین (ع) معرفت‌های قائله‌مند دارای حجیت، اما نوبه‌نویی را استنباط کنیم تا فهم ما بر این دریای معارفی که اهل‌بیت (ع) به ما یاد دادند افزایش پیدا کند و از قِبَل این بتوانیم به جامعه بهتری نائل شویم.

8️⃣ عامل هشتم هم، کم‌انگاشتن دستاوردهای جمهوری اسلامی است. پیوند جمهوریت و اسلامیت در جامعه‌ ما ظرفیت بی‌بدیل و کم‌بدیلی را پدیدآورده که باعث‌شده مردم ما بتوانند با رهبری امام خمینی (ره) و رهبر انقلاب، بر مشکلات زیادی فائق آیند و موج‌هایی را پشت‌سر بگذارند.

🌐 فکرت

🆔 @ijtihadnetwork

🎞 جنگ روایت‌ها در سریال‌های استراتژیک
📖 مورد مطالعه: سریال معاویه

✍️ نویسنده: حجةالاسلام علی نهاوندی؛ استاد خارج فقه رسانه و رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی

🆔 @ijtihadnetwork

📜 درباره‌ی تخریب قبور أئمه بقيع (علیهم‌السلام)

✍️ استاد رضا استادی

تخریب قبرستان بقیع در مدینه منوره به دست وهابیان در هشتم شوال ١٣٤٤ ق (۱۳۰۵ ش) بازتاب‌هایی در میان مراجع قم و نجف داشت.

این گفتار که براساس کتاب روزشمار تاریخ معاصر ایران تهیه شده، رویدادهای شوال ١٣٤٤ تا شوال ١٣٤٥ ق را در بر دارد، که بیشتر اعتراض‌های مرجعیت نجف و قم است.

نتیجه این اعتراض‌ها چنان شد که ابن سعود، آشکارا گفت که قصد تخریب قبور بقیع را نداشته است. به علاوه در جلسه‌ای مهم نمایندگان کشورهای اسلامی عمل ابن سعود را محکوم کردند و این بحث مطرح شد که تصمیم در مورد حرمین شریفین (مكه و مدينه) باید بر عهده‌ی تمام کشورهای اسلامی باشد.

🆔 @ijtihadnetwork

💢مرمت بقیع مورد اتفاق فقهای مسلمان است

📝 نامه امام موسی صدر به شاهزاده سعودی درباره‌ی بقیع

▫️هشتم شوال برابر با سالروز واقعه‌ی تخریب بقیع در سال ۱۳۴۴ هجری قمری است. روزی که قبرستان بقیع به دست وهابیون به طور کامل تخریب شد.

▫️امام موسی صدر پس از تلاش‌هایی که برای بازسازی قبرستان بقیع در دیدار با شاهزاده سعودی داشته، در محرم سال ١٣٩٤ قمری نامه‌ای برای یادآوری و درخواست دوباره می‌نویسد. ترجمه فارسی این نامه را در ادامه می‌خوانید.

✍ به نام خداوند بخشنده مهربان

سرور و برادر بزرگوارم، عالی‌جناب، شاهزاده امیر محسن عبدالمحسن بن عبد العزیز آل سعود

سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد که از حرمین و حجاج آن‌ محافظت و صیانت می‌کنید و پایه‌های حکومتتان را بر احکام الاهی بنا نهاده‌اید و جایگاه مسلمانان را بالا برده‌اید و چون آزمون فرا رسید، تحت رهبری آن رهبر پیروز، چنان موضعی اتخاذ کردید که سرزمین و امت و رهبری شما را در برابر دو ابر قدرت، به نیرویی الاهی و والا بدل کرد. آرزوها را بارور کردید و اعتماد و خرسندی را در جان اعراب و مسلمانان نشاندید. گوارایتان باد و پاینده باشید.

در این‌جا، سفر برادر و خویشاوند خود حضرت علامه هادی قمی را برای ادای عمره غنیمت می‌شمرم و این نامه را بدو می‌سپارم تا به وسیله آن پیمانم را تجدید کنم و به برادری گرامی که دیدار کوتاهش باعث شد احساسی عمیق و دوست داشتنی با اخلاص و احترامی همراه با محبت داشته باشم، سلامی برسانم و سپس، گفت‌وگویی را به آن سرور شاهزاده یادآوری کنم که در دیدار سال ۱۳۹۲ در دفتر جناب‌عالی درباره برخی تعمیرات و سازمان‌دهی‌های اطراف بقیع داشتیم.

در آن دیدار، با ملاحظه خاطر بزرگوار و همت بلند و روح مؤمن و دورنگری و روشن‌بینی جناب عالی، گفتم که ساختن بارگاه برای امامان اهل بیت، مورد اتفاق فقهای مسلمانان نیست و به همین سبب، برای پرهیز از حرج، چنین درخواستی نداریم، اما سر و سامان دادن به قبرستان و آسفالت یا سنگ‌فرش کردن راه‌های داخلی آن و کاشتن اطراف آن و تبدیل آن به بوستانی آزاد با فواره و آب‌نما و مرمت دیوارها و گذاشتن سنگ‌های زیبا در آن‌ها و تعبیه سایه‌بان‌های مرتب گرداگرد آن و اقداماتی از این دست، موضع اتفاق فقهاست و موجب تکریم صدها هزار نفر زائر و عمره‌گزار و حج‌گزار و دوست‌دار است و سبب تألیف قلوب گِردِ رهبریِ اسلامی درخشان و فزاینده شما خواهد بود؛ خصوصاً در این زمان که اعلی‌حضرت کوشش فراوانی برای وحدت مسلمین و هم‌دلی آنان دارد.

سرور و برادر من امیر بزرگوار! خداوند شاهد است ـ و همو برای شاهد بودن کافی است ـ که این پیشنهاد از قلبی پرخلوص و ذهنی آگاه بر آمده که ابعاد مسئله را درک می‌کند و خیرخواه همه شما به خصوص شخص جناب‌عالی است؛ چراکه دوست‌دار شما هستم.

پس خود را در صفحات تاریخ و در دل و زبان میلیون‌ها بلکه صدها میلیون مسلمان، بلکه‌ اجازه دهید بگویم‌، در جان رسول اکرم ـ که درود و سلام فراوان بر او باد ـ جاودانه کن. و از این فراتر، این کار را به مثابه دِینی بر گردن دوستارانت که من کوچک‌ترینشان هستم قرار ده؛ دِینی که با دوستی و خدمت و ایثار دار و ندار هم ادا کردنی نیست.

من بی‌تابانه منتظر پاسخ هستم و بسیار شادمان خواهم شد اگر هنگامی که در بیروت به استقبال شما می‌آیم یا هنگامی که برای زیارت بارگاه پیامبر اکرم و دیدار با نگهبان و پاسدار آن، امیر، به مدینه مشرف می‌شوم، درباره بسیاری از مسائل با هم گفت‌وگو کنیم.

در خاتمه، ای بزرگوار، دعا و سلام و درودها و اشتیاق مرا بپذیرید.

والسلام
برادر شما
موسی صدر

🆔 @ijtihadnetwork

🎬 وهابیت، ادامه‌دهنده راه جِیشِ ابرهه

👤 به مناسبت سالروز تخریب قبور ائمه بقیع (علیهم السلام) از زبان آیةالله جوادی‌ آملی بشنوید

🏴 هشتم شوال؛ سالروز تخریب بارگاه مقدس ائمه بقیع (علیهم‌السلام)، بر شيعيان و محبين تسلیت باد.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 شهید صدر، گوهری که هنوز نمی‌شناسیم

✍️ حجةالاسلام حسین ایزدی

در میان قله‌های بلند اندیشه اسلامی معاصر، یکی از چهره‌هایی که هنوز آن‌چنان‌که باید شناخته نشده، شهید آیةالله سید محمدباقر صدر است؛ اندیشمندی که نه‌تنها در جغرافیای فکری جهان تشیع، بلکه در ساحت اندیشه دینی جهانی جایگاه ممتاز و یگانه‌ای دارد. در حالی‌که بسیاری از متفکران مسلمان در محدوده‌ای خاص از دانش دینی تأثیرگذار بوده‌اند، شهید صدر با نگاهی جامع، رویکردی نو و بنایی مکتبی، اثری ماندگار بر فقه، اصول، اقتصاد، فلسفه، کلام و اندیشه تمدنی اسلامی نهاده است.

این یادداشت که به‌مناسبت سالگرد شهادت او نگاشته شده، با نگاهی از درون مکتب صدر، تلاش دارد گوشه‌ای از نبوغ، جامعیت، تحول‌خواهی، اندیشه تمدنی و حضور عینی این متفکر بزرگ در عرصه‌های اجتماعی و انقلابی را به تصویر بکشد؛ باشد که این گوهری ناشناخته در میان ما، بیش از پیش شناخته شود.

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

✍ پیام تسلیت امام راحل به مناسبت شهادت آیت‌الله سیّدمحمّد باقر صدر

امام خمینی (ره) بمناسبت شهادت آیةالله سید محمد باقر صدر و خواهر مظلومه‌اش بنت الهدى،‏ در دوم اردیبهشت سال ۱۳۵۹ خطاب به ملت مسلمان ایران و مسلمین جهان‏ پیامی صادر کردند که در سالروز شهادت شهید صدر این پیام مجددا منتشر می‌شود:

بسم الله الرحمن الرحیم‏
إنا لله و إنا إلیه راجعون‏

با کمال تأسف حسب گزارش جناب آقاى وزیر خارجه که از منابع متعدده و مقامات کشورهاى اسلامى به دست آورده است و حسب گزارشاتى که از منابع دیگر به دست آمد. مرحوم آیةالله شهید سید محمد باقر صدر و همشیره مکرمه مظلومه او- که از معلمین دانش و اخلاق و مفاخر علم و ادب بود- به دست رژیم منحط بعث عراق با وضع دلخراشى به درجه رفیعه شهادت رسیده‌‏اند.

شهادت ارثى است که امثال این شخصیت‌هاى عزیز از موالیان خود برده‌اند؛ و جنایت و ستمکارى نیز ارثى است که امثال این جنایتکاران تاریخ از اسلاف ستم پیشه خود مى‌برند. شهادت این بزرگواران که عمرى را به مجاهدت در راه اهداف اسلام گذرانده‌اند به دست اشخاص جنایتکارى که عمرى به خونخوارى و ستم ‏پیشگى گذرانده‌اند عجیب نیست؛ عجب آن است که مجاهدان راه حق در بستر بمیرند و ستمگران جنایت پیشه، دست خبیث خود را به خون آنان آغشته نکنند.

عجب نیست که مرحوم صدر و همشیره مظلومه‏اش به شهادت نایل شدند؛ عجب آن است که ملت‌هاى اسلامى و خصوصاً ملت شریف عراق و عشایر دجله و فرات و جوانان غیور دانشگاه‌ها و سایر جوانان عزیز عراق از کنار این مصایب بزرگ که به اسلام و اهل بیت رسول الله- صلى الله علیه و آله- وارد مى‌شود بى‏تفاوت بگذرند و به حزب‏ ملعون بعث فرصت دهند که مفاخر آنان را یکى پس از دیگرى مظلومانه شهید کنند. و عجب‌تر آنکه ارتش عراق و سایر قواى انتظامى آلت دست این جنایتکاران واقع شوند و در هَدم اسلام و قرآن کریم به آنان کمک کنند.

من از رده بالاى قواى انتظامى عراق مأیوس هستم؛ لکن از افسران و درجه‌داران و سربازان مأیوس نیستم و از آنان چشمداشت آن دارم که یا دلاورانه قیام کنند و اساس ستمکارى را برچینند همان‌سان که در ایران واقع شد؛ و یا از پادگان‌ها و سربازخانه‏ ها فرار کنند و ننگ ستمکارى حزب بعث را تحمل نکنند. من از کارگران و کارمندان دولت غاصب بعث مأیوس نیستم؛ و امیدوارم که با ملت عراق دست به دست هم دهند و این لکه ننگ را از کشور عراق بزدایند. من امیدوارم که خداوند متعال بساط ستمگرى این جنایتکاران را درهم پیچد.

این جانب براى بزرگداشت این شخصیت علمى و مجاهد، که از مفاخر حوزه‏هاى علمیه و از مراجع دینى و متفکران اسلامى بود، از روز چهارشنبه سوم اردیبهشت به مدت سه روز عزاى عمومى اعلام مى‌کنم، و روز پنجشنبه چهارم اردیبهشت را تعطیل عمومى اعلام مى‏نمایم، و از خداوند متعال خواستار جبران این ضایعه بزرگ و عظمت اسلام و مسلمین مى‏باشم.

والسلام على عباد الله الصالحین

🆔 @ijtihadnetwork

💢 شهید صدر به روایت رهبر انقلاب

شهید آیةالله سید محمد باقر صدر، نه فقط یک فقیه برجسته و متفکر کم‌نظیر بود، بلکه تجسمی از نبوغ، تقوا، و زمان‌شناسی در تاریخ معاصر تشیع به‌شمار می‌آید. او در حالی که هنوز در دهه دوم عمر خویش بود، به مرجعیت فکری در حوزه نجف رسید و با آثار و افکار خود، افق‌های تازه‌ای را پیش روی اندیشه اسلامی گشود.

اما آن‌چه شخصیت او را فراتر از یک دانشمند و نظریه‌پرداز قرار می‌دهد، ترکیب خیره‌کننده‌ی علم و تعهد، فهم عمیق دینی و دغدغه تمدنی، و نهایتاً پیوند بین فقاهت و مبارزه است. رهبر معظم انقلاب اسلامی، که خود از نزدیک شاهد درخشش علمی و ایثار انقلابی شهید صدر بوده‌اند، بارها از او با تعابیری کم‌نظیر یاد کرده‌اند؛ از «نابغه‌ای که در جوانی مجتهد بود» تا «اندیشمندی که به معنای واقعی کلمه فقیه بود، نه فقط در فقه فردی، بلکه در فقه نظام‌ساز».

در سالگرد شهادت این فقیه بزرگ، مروری دوباره بر شخصیت و اندیشه‌های شهید صدر از منظر رهبر معظم انقلاب است، هم بزرگداشتی شایسته و هم چراغی برای مسیر آینده.

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

📹 ببینید | تفاوت شهید صدر با دیگر علمای نجف

استاد عباس رفعتی نائینی: آیةالله شهید صدر، از علمایی بود که دیدگاه سیاسی داشت و سکولار فکر نمی‌کرد.

🆔 @ijtihadnetwork

📹 ببینید | سخنان استاد محسن اراکی در پیش از آغاز درس خارج فقه، ١٩ فروردین ۱۴۰۴ در توصیف جایگاه والای معنوی، علمی و روحیات استاد شهید آیة‎الله سید محمدباقر صدر

🆔 @ijtihadnetwork

📹 انتشار براى نخستین‌بار | دیدار خانواده شهید صدر با رهبر انقلاب

حضرت آیةالله خامنه‌ای:

ما در زمینه‌ی مسائل فکری و اسلامی و در زمینه‌ی فقه و اصول و بقیّه‌ی چیزها، آدم‌های پیشرفته زیاد داریم؛ منتها نابغه خیلی نادر است. مرحوم آقای صدر جزو نادرهایی بود که حقیقتاً نابغه بود. ذهن و فکر ایشان فراتر از کارهایی که دیگران می‌کنند حرکت می‌کرد.

🗓 ۱۹ فروردین‌، سالروز شهادت شهید آیةالله سید محمد باقر صدر در سال ۱۳۵۹

✍️ شهید صدر به روایت رهبر انقلاب

🆔 @ijtihadnetwork

💢 غلو جدید از واگرایی تا نقد

✍️ حجةالاسلام علی راد

جهل مقدس، منازعات مذهبی، تعصبات قومی، نژادی، تباری و زبانی، رقابت‌ها‌ی جریانهای فکری با یکدیگر، دشمنی ریشهدار و کینه ورزی دیرین و...، در پدیداری غلو در میان فرهنگ‌ها‌ و ملت‌ها‌ اثر گذار بوده و هم چنان این رویه ادامه دارد و این آفت فرهنگی و آسیب اعتقادی به هیچ دین، آیین، فرهنگ، نژاد و ملتی اختصاص ندارد.

اگر اندیشه و تاریخ انسان پیشامدرن آمیخته به غلو و آلوده به اغراق بود، و تفکر انتقادی و رنسانس علمی به نقد و پیرایش غلو از اندیشه بشری کمک کرد لکن توفیق کامل نیافت، غلو به حیات تاریخی خود در لایه‌ها‌ی پنهان اندیشه بشری به حیات خود ادامه داد، اسطوره گرایی و گزافه گویی در نگاه انسان معاصر درباره گذشته، حال و آینده خود هم چنان وجود دارد.

امروزه غلو جدید از طریق رسانه‌ها‌ی شنیداری و مکتوب هم چنان در بزرگ نمایی و اسطوره سازی از شخصیت‌ها، جریان‌ها، وقایع و حوادث، قدرت‌ها به حیات خود ادامه می‌دهد و بیش از غلو قدیم در جذب و انحراف مخاطبان خود موفق است.

به همان میزان که بخشی از تاریخ نگاری فرق و مذاهب، کتاب‌ها‌ی تراجم و جرح و تعدیل، شعر و ادب آمیخته به غلو و اغراق، اسطوره و افسانه است، بخشی از میراث دوران مدرن نیز به اغراق و غلو آلوده است و این مهم، ضرورت نقّادی میراث گذشته، حال و آینده را بر پژوهش گران علوم انسانی و اجتماعی دو چندان می‌نماید.

در امتداد نگرش انتقادی قرآن و سنّت نبوی به غلو، مذهب امامیه از همان آغاز پدیداری انگاره غلو به تقابل و ستیز با آن برخاست، مواجه امامان شیعه با پدیده غلو و غالیان سخت و شکننده بود، جوانان شیعه را از همنشینی با غالیان برحذر می‌داشتند، به پیرایش میراث خود از نفوذ باورهای غلو همت ورزیدند و اصول آن را به شاگردان خود آموختند، سَران اندیشه غلو را طرد و نفرین نمودند، هم چنان نقد غلو و پیرایش میراث از انگاره‌ها‌ی غالیانه نزد پژوهشیان امامی از اهمیت زیادی برخودار است، مطالعات غلوپژوهی و غلو زدایی دو دهه اخیر از ادوار مهم در تاریخ مذهب امامیه است زیرا در این بازه زمانی پژوهش‌های متنوع و متعددی در بازشناسی جریان‌ها‌ی غلو، نقد میراث غالیان، گونه شناسی غلو و غالیان، آثار و پیامدهای غلو در میراث امامیه، نقد و پیرایش میراث امامیه از خط غلو، بازتاب غلو در تفسیر، اخلاق، تصوف، ... انجام شده و در حال انجام است.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 نقل روايات دروغ و جعل‌های مسلّم را پايان دهيد!

✍️ دکتر حسن انصاری

غلو پردازی حد یقفی ندارد. همه چیز می‌توان گفت و هر چیزی توجیه‌بردار است. در همین دوره قاجار ببینید چه کتاب‌ها که در شرح و تفسیر احادیثی بی پایه و جعل مسلّم غلات نصيری و باطنی نوشته نشد، مملو از همین تفسیرهای من عندی و مبتنی بر برخی اصطلاحات صدرایی و محی الدینی و شیخی.

مشکل این است که همینک دنیا تغییر کرده و مخاطب امروز مخاطب دیروزی عصر ناصری نیست. نمی‌دانم اگر رفتار این چنینی این قبیل شبکه‌های ماهواره‌ای مذهبی بخواهد لا ینقطع و روز افزون ادامه پیدا کند چه بر سر قرائت عقلانی و عقلایی از دین که کسانی مانند شیخ مفید و شریف مرتضی و شیخ انصاری و آخوند خراسانی نمایندگان آن هستند خواهد آورد؟

متأسفانه این خرافه پردازی‌ها که نمونه‌های بسیار مشعشع آن در یوتیوب و شبکه‌های اجتماعی دین‌گریزی مردم و به خصوص طبقات تحصيلکرده و جوان را هم به دنبال داشته و روزی نیست که با پرسشی درباره آن‌ها روبرو نشويم علاوه بر آن احساسات و تعصبات کور مذهبی و عدم رواداری و جبهه بندی‌های خودی و غیر خودی و اختلافات مذهبی ابد مدت را بیش از پیش دامن خواهد زد.

📝 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

💢 نگذاریم تفقه دینی از معنا تهی گردد

✍️ صالح رحمتی

🔹یکی از مصائبی که در این دوران مجازی دامنگیر فقه و فقاهت شده است، نگارش یادداشت‌هایی است که از استنادات ضعیف، استدلال‌های رقیق و کم جان و خارج از موازین تفقه و استنباط فقهی برخوردار است. گویا نگارندگان این قبیل متن‌های کوتاه چنین پنداشته‌اند که می‌توان در چند خط تکلیف مسائل مهم فقهی را روشن نمود، بدون آنکه بررسیی‌های تفصیلی در آن خصوص انجام بگیرد.

🔸اخیرا یکی از نویسندگان یادداشت‌های مجازی از متنی رونمایی کرده که با ادعای تفقه دینی می‌خواهد تکلیف جهاد در مقابل دشمنان را مشخص نماید. از این متن واضح است که نویسنده محترم یا آشنا به روش تفقه نبوده و یا اینکه حوصله چندانی برای نگارش متن علمی فقهی نداشته است.

🔹ایشان با استناد به یک روایت، آن هم بدون بررسی‌های سندی و دلالی لازم، چنین نتیجه می‌گیرد که اگر طاقت استقامت دربرابر دشمنان را نداشتیم نباید وارد میدان جهاد و مقابله با آنها شویم.

🔸این نویسنده، حتی به خود زحمت نداده که باب الهدنه از کتاب الجهاد را تورق نموده و ادله و اقوال فقها را مطالعه نماید، تا دامنه تفقه دینی مورد ادعای خود را کمی بیشتر بگستراند. بلکه به همان تک روایت و ادعای فطری بودن عقب نشینی اکتفا نموده و سپس متن خود را با عنوان تفقه دینی مزین می‌سازد.

🔹ما در این متن و نظایر آن با تنزل و سخافت تفقه مواجهیم. اگر قرار است برای عقب نشینی توجیهات فقهی تراشیده شود، می‌توان به گونه‌ای عمل کرد که حداقل واژه "تفقه" از معنا خالی نشده و آبرویی برای قلم فقهی باقی بماند.

🔸تمرکز سخن در این چندخط بر آن نتیجه ای که گرفته شده است، نیست بلکه ثقل کلام در آن است که گمان نبرید با نقل چند آیه قرآن و یک روایت، بدون بررسیهای دقیق و علمی، می‌توانید بار تفقه را برداشته و نتیجه ضعیفی را که تابع مقدمات ضعیف است، به عنوان نظر دینی برجسته نمایید. و واضح است که برای توصیه به نجنگیدن هزار قلم دیگر هم است، ضرورتی ندارد که قلم فقهی را ابزار ابراز خود قرار دهیم و فقه را سیاست زده کرده و آن را از موازین خود خارج کنیم. خلاصه آنکه اجازه ندهیم در این منازعات سیاست، تعبیر "تفقه دینی" از معنا تهی گردد.

🌐 تنبیه الأمه

🆔 @ijtihadnetwork