🎧 دریافت صوت نشست «تبیین تئوری مقاومت»

🎙استاد سید محمدمهدی میرباقری

🗓 ۲۹ مهر ۱۴۰۳، قم، موسسه فقهی امام کاظم علیه‌السلام

🆔 @ijtihadnetwork

🎧 دریافت صوت نشست «ماهیت و مبانی فقه حکمرانی»

🎙 استاد محمد تقی سبحانی

🗓 ۳ آبان‌ ۱۴۰۳، مشهد، مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد (ع)

🆔 @ijtihadnetwork

💢 آیا فقیه در رجال باید مجتهد باشد؟

🔻 آیةالله‌ شبیری زنجانی:

🔹 «اجتهاد در رجال» به اين معناست كه وجوه توثيق و تضعيف براى فقيه معلوم شود. مثلاً اينكه كثرت نقل اجلّاء موجب وثاقت مروى عنه مى‌شود يا نه‌؟ يا اگر مى‌شود، مبتنى بر چه شرائطى است‌؟ يا اينكه توثيقات افرادى همچون علّامه و سيد بن طاووس، به خاطر مبناى آنها در أصاله العدالة است يا آن كه به جهت احراز وثاقت راوى توسط آن‌هاست‌؟

🔸 يا مسأله ديگر در توثيقات متأخّرين اين است كه توثيقات آنها بر اساس فحص و استقراء نيست؛ بلكه بر اساس اجتهاد در همان مداركى است كه در اختيار ما نيز مى‌باشد. با اين وصف، آيا باز هم توثيقات آنها حجّت است يا آن كه به جهت مدركى بودن اين توثيقات، دليلى بر حجّيت آن‌ها وجود ندارد؟ كلام در حسّى يا حدسى بودن اصل توثيقات رجاليّين (چه متقدّم و چه متأخّر) نيز از همين قبيل است.

🔹 اينها امورى است كه مجتهد براى استنباط حكم شرعى، نيازمند به اخذ مبنا در آنهاست و مجتهد بدون اتّخاذ مبنا در اين امور، نمى‌تواند حكم فقهى را به درستى استنباط كند.

📚 مقالات (پرسش‌هایی از آیةالله‌ شبیری زنجانی)؛ ص۱۳۶

🆔 @ijtihadnetwork

📹 ببینید | سنّی باشرف؛ وهابی بی‌شرف!

🆔 @ijtihadnetwork

📹 ببینید | حکایت جالب آیةالله سیستانی از مرحوم آیةالله خویی: حرف من رو به دین نسبت نده که از دین برگردی!

🆔 @ijtihadnetwork

💢 نیازمند فناوری‌هایی برای کاربردی‌سازی علوم اسلامی هستیم / فربه‌شدن کتاب‌های فقهی و اخلاقی جامعه را اخلاقی نمی‌کند

استاد مجتبی الهی خراسانی:

فلسفه پیدایی علوم اسلامی این است که ایمان اسلامی بر اساس حجت و فهم دقیق و معتبر از آموزه‌های اسلامی باشد. ایمان اسلامی ربوبیت خدا در ذهن و عاطفه و رفتار و همه ابعاد زندگی است لذا لزوماً از فربه‌شدن کتب فقهی، جامعه عامل‌تر و آگاه‌تر به احکام ایجاد نخواهد شد یا لزوماً با تصحیح کتب کلامی و استنباط گزاره‌های اخلاقی جامعه ما اخلاقی‌تر نخواهد شد و به جامعه‌ای که صداقت و اخلاص در آن جاری باشد نخواهیم رسید؛ بنابراین سخت نیازمند حل این چالش‌ها هستیم اما چگونه؟ پاسخ این پرسش در روش نهفته است.

کاربردی‌سازی به مثابه روش تحقق معرفت است که می‌توان این روش‌های کاربردی‌سازی را متناسب با کارکردها توسعه بدهیم. معارف ما باید مدلی برای حل مسئله داشته باشد و فرهنگ‌سازی و ساختارسازی کند یعنی معارف وقتی قرار است تبدیل به معرفت شود و در جامعه توزیع شوند.

تولید معرفت مانند کار ساده چاپ و ترجمه قرآن و رساله عملیه نیست بلکه باید جامعه احساس نیاز به قرآن و حجاب و امر به معروف و نهی از منکر پیدا کند... ما مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات داریم ولی صرفاً این پاسخ‌ها جامعه را دینی‌تر نخواهد کرد و به نیازها جواب نمی‌دهد؛ اگر رساله عملیه به ۳ جلد هم افزوده شود یا کتب اخلاقی مفصل‌تر را درس بدهیم، باز جامعه اخلاقی‌تر نخواهد شد.

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

💢 تفسیری تازه از نواندیشی دینی

✍️ حجةالاسلام رضا غلامی

نواندیشی دینی در نگاه نگارنده، عبارت است از تلاش عقلی، آزاد و متعهدانه در جهت تقرب به تفسیری حقیقی به دین و امر دینداری و تئوریزه و الگومندسازی آن و در طرف دیگر، اصلاح و پیرایش دین و امر دینداری از هر نوع آلودگی با معیارهای عقلی- دینی در جهت بسط و تعمیق دین و دینداری.

در این تعریف از نواندیشی دینی، مرز کار روشن اندیشی دینی با کار روشنفکرانی که هدف آنها حذف یا کمرنگ سازی دین از زندگی فردی به ویژه اجتماعی مشخص است، در واقع، در روشن اندیشی دینی با هر رویکردی، هدف و مقصد تقویت دین و دینداری است و برآیند تلاش‌های یک نواندیش دینی در این تفسیر، با هر نظرگاه، توسعه دین و دینداری‌ حقیقی یا نزدیک تر به حقیقت است.

👈 بخوانید: خصلت‌های نواندیشان دینیِ جدید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اخلاق چگونه می‌تواند در دستگاه استنباطی تأثیر داشته باشد؟

استاد احمد مبلغی:

نسبت فقه و اخلاق از مباحث پیچیده و غامضی است که ضرورت آن روزبه‌روز با چالش‌ها و مسائل اجتماعی روشن‌تر می‌شود و اخلاق را به مسئله اصلی تبدیل می‌کند. طبق روایت معروف که هدف دین شمرده شده است، سختی مسئله را دوچندان می‌کند که برای بررسی آن باید سه عنوان کلی فلسفه دین، فلسفه شریعت و فلسفه فقه مورد کندوکاو قرار گیرد.

با توجه موضوع بحث، سؤال را باید در قسمت فلسفه فقه پیگیری کرد، به عبارتی سؤال این است که اخلاق چگونه می‌تواند در دستگاه استنباطی تأثیر داشته باشد؟ برای این منظور چندین رویکرد وجود دارد؛ ۱- رویکرد فرافقهی به اخلاق ۲- رویکرد قاعده‌گرایی در اخلاق ۳- رویکرد معیار‌گرایی در علم اخلاق ۴- رویکرد غایت‌گرایی.

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 بررسی مانعیت احتمال ارتکاز عام از اخذ به ظهور اولیه

یکی از سوالاتی که ذهن کسی که با روایات اهل‌بیت (علیهم‌السلام) مواجه است را به خود مشغول می‌کند این است که فضای عمومی صدور روایت تا چه اندازه می‌تواند در فهم فعلی ما نسبت به روایت اثر بگذارد.

آیا باید فارغ از فضای عمومی صدور حدیث و صرفا با توجه به قواعد متنی فهم متن حدیث، مراد نهایی متکلم را جستجو کنیم؟ و اگر جواب منفی بوده و برای فضای عمومی صدور حدیث هم تاثیری قائل باشیم؛ این تاثیر تا چه اندازه‌ای می‌باشد؟

👈 در «اجتهاد» بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

📚 دیدگاه‌های حدیثی علامه طباطبایی

مهم‌ترین دیدگاه علامه طباطبایی در زمینه روایات، نظریه‌ای است که ایشان در باره نقش روایات در تفسیر ارائه کرده و بر اساس آن معتقد است که قرآن در تفسیر خود به استثنای آیات الاحکام، آیات القصص و آیات المعاد، بی‌نیاز از روایات است و روایات تنها روش بهره جستن از قرآن و چگونگی استناد به آیات برای تفسیر سایر آیات مرتبط را ارائه می‌کنند. از این دیدگاه با عنوان «قرآن محوری و سنت مداری» یاد شده است.

👈 معرفی اثر جدید استاد علی نصیری

🆔 @ijtihadnetwork

📚 دریافت کتاب «الحاکمیة في الإسلام»

✍ اثر مرحوم آیةالله سیّد محمّد مهدی موسوی خلخالی

🆔 @ijtihadnetwork

🎧 قیاس فقهی تمثیل منطقی نیست!

+ نکاتی در مورد قیاس و تصویب

🎙 استاد سیّد احمد مددی

🗓 خارج اصول - ۱۸ شهریور ۱۴۰۳

🆔 @ijtihadnetwork

سروش: فقه ما فقهی بریده از اخلاق است

استاد علیدوست: هیچ‌گاه فقه و اخلاق با یکدیگر تضاد ندارند

🔺 مناظره استاد ابوالقاسم علیدوست و عبدالکریم سروش (بخش اوّل)

📖 مطالعه متن

🆔 @ijtihadnetwork

🔺مناظره استاد ابوالقاسم علیدوست و عبدالکریم سروش (بخش اوّل)

عبدالکریم سروش: فقه ما فقهی بریده از اخلاق است. قرن‌ها شیعه و سنی این فقه را مبنای عمل خود قرار می‌دادند. به‌صرف وجود نص و روایت، فتوا می‌دادند و گمان می‌کردند حتما عدالت در آن گنجانده شده است، اما در روزگار کنونی، دیگر نمی‌توان به انسان مدرن گفت که اسلام خوب است، چون احکام اجاره و رهنش یا مجازات‌هایش بر قوانین اروپا و آمریکا برتری دارد. با این اوصاف، چرا باید به‌دنبال بسط و گسترش دادن چنین فقهی بود؟ گستره شریعت را نه از راه مراجعه به خود دین، بلکه باید براساس انتظار انسان از دین مشخص کرد.

استاد ابوالقاسم علیدوست: هیچ‌گاه فقه و اخلاق با یکدیگر تضاد ندارند و اگر در جایی چنین ادعایی شود، یا آن گزاره اخلاقی نیست و یا دین درباره آن چنین حکمی نداده است. وقتی از بسط و گسترش فقه صحبت می‌کنیم، منظورمان هواپیماسازی اسلامی و... نیست. احکام رهن، اجاره و... نیز لزوما برای دعوت دیگران به اسلام نوشته نشده است. اگر به‌عنوان دو مسلمان با یکدیگر گفتگو می‌کنیم، انتظارمان از شریعت را آیات و روایات معتبری که بیانگر مقاصد و اهداف شریعت هستند، مشخص خواهند کرد. در کنار انتظار انسان از دین، انتظار خالق از مخلوق نیز اهمیت دارد.

🎥 مشاهده قسمت اوّل: شریعت و عقلانیت: گستره فقه

🆔 @ijtihadnetwork

پیرو تلاش‌های گسترده استاد ابوالقاسم علیدوست در دفاع از ساحت مکتب اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و فقه آل محمد (صلی الله علیه و آله) و مناظرات ایشان برای پاسخگویی به برخی شبهات، حضرت آیةالله نوری همدانی با ارسال نامه‌ای، از زحمات و تلاش‌های ایشان تقدیر نمود.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 نظریه انتخاب و انتصاب و رویکرد مرحوم امام خمینی

استاد محمدجواد ارسطا:

امام خمینی (ره) با اینکه طرفدار نظریه انتصاب بود ولی قرائت جدیدی را از این نظریه ارائه داد که مطابق قرائت ایشان، نقش مردم در تاسیس حکومت اسلامی بسیار فراتر از آن چیزی است که طرفداران قرائت رایج مانند مرحوم آیةالله مؤمن و آیةالله مصباح می‌گویند.

قرائت مرحوم امام خمینی (ره) از نظریه انتصاب مبتنی بر تفکیک بین دو مقام یا دو مرحله است؛ یکی مرحله ثبوت ولایت برای فقیه و دیگری مرحله اعمال ولایت توسط فقیه است.

مطابق نظر مرحوم امام خمینی (ره)، در اعطای ولایت به فقیه جامع‌الشرایط مردم دخلی ندارند. چرا؟ چون اعطا کننده ولایت، مردم نیستند بلکه اعطا کننده ولایت، ائمه علیهم‌السلام هستند اما همین فقیه جامع‌الشرایطی که به واسطه جامع‌الشرایط بودن از أئمه علیهم‌السلام ولایت بر تشکیل حکومت را دریافت کرده است، اگر بخواهد عملاً حکومت تشکیل دهد، شرعاً نیازمند رأی مردم است.

👈 متن گفتگو

🆔 @ijtihadnetwork

💢 ابراز تأسف آیةالله سیستانی از ناتوانی جامعه جهانی در متوقف کردن فاجعه لبنان و غزه

آیةالله سیستانی ضمن ابراز تاسف از فاجعه لبنان و غزه و تأسف از ناتوانی جامعه جهانی در مقابله با آن، موضوع آماده‌سازی برنامه‌های علمی و عملی برای اداره عراق بر اساس اصل شایستگی و پاک‌دستی در تصدی مسئولیت‌ها و جلوگیری از جنبه‌های مختلف دخالت خارجی در این کشور را مطرح نمودند.

👈 بیانات آیةالله سیستانی + سخنان محمد الحسان

🆔 @ijtihadnetwork

📹 استاد صادق آملی لاریجانی: در جامعه نیازهایی داریم که تنها حوزه‌های علمیه می‌توانند متکفل آن باشند.

گاهی جریان‌هایی خارج از حوزه‌ها به‌گونه‌ای رفتار می‌کنند که گویی خود را مسئول می‌دانند تا حوزه‌های علمیه را تضعیف کنند. این جریان‌ها باوری به معارف اعتقادی ندارند.

ما برای استنباط معارف دینی، به تعداد کافی نیروی متخصص در ساحت‌های مختلف نداریم.

به طلاب جوان توصیه می‌کنم برای کار در زمینه معارف دینی و اموری که متصدی آن حوزه‌های علمیه هستند، کمر همت ببندند.

درس خارج اصول - ۱۴۰۳/۰۶/۲۴

🆔 @ijtihadnetwork

📹 بعضی‌ها با عناوینی مثل «اسلام رحمانی»، گویا متعهدند اسلام را براساس تسلیم‌شدن در برابر مستکبرین خوانش کنند!

استاد سید محمدمهدی میرباقری: غرب، دوگانه‌ی کاذبِ «یا تسلیم یا خشونت» را ایجاد کرد تا مسلمانان را به انتخاب یکی از این دو مجبور کند!

مسیر سومی وجود دارد که همان «مقاومت» در برابر استکبار است. بعضی‌ها با عناوینی مثل «اسلام رحمانی»، گویا متعهدند اسلام را براساس تسلیم‌شدن در برابر مستکبرین خوانش کنند!

🆔 @ijtihadnetwork

📚 ادله فقهی استکبارستیزی

در اثر حاضر تلاش شده است تا با رجوع به آیات قرآن کریم و روایات معصومین علیهم‌السلام، ادله‌ی فقهی استکبارستیزی، در قالب قواعد فقهی متعدد همچون: قاعده اصالة عدم ولایة احد علی احد، قاعده وجوب تحکیم شرع الله، قاعده وجوب الاجتناب عن الطاغوت و الکفر بها، قاعده نفی سبیل و قاعده تبلیغ، مورد بحث قرار داده شود.

نویسنده در پایان نیز چگونگی و نتیجه تزاحم میان اصل استکبارستیزی و اصول و قواعدی همچون اصل مصلحت، قاعده تقیه، قاعده لاضرر و قاعده لاحرج را بررسی کرده است.

📖 معرفی کتاب + خرید

🆔 @ijtihadnetwork