🔔 «رویکرد فقاهتی به مسئله‌های فرهنگی»، در سلسله مباحثات علمی «روحانیت و چالش‌های فرهنگی»

🌙 همزمان با شب‌های ماه مبارک رمضان

🔰بسته اول:
✅ مسئله شئونات روحانیت
✅ مسئله موسیقی
✅ مسئله حجاب

🔻با حضور اساتید ارجمند:
🎙غلامرضا باقری‌کیا
🎙محسن ملکی
🎙سید حسن وحدتی شبیری
🎙مجتبی الهی خراسانی
🎙عبدالحمید واسطی
🎙مرتضی نوروزی

📆 هفته اول: چهارشنبه و پنجشنبه ۱۵ و ۱۶ اسفند ۱۴۰۳ (مسئله شئونات روحانیت)

📆 هفته دوم: چهارشنبه و پنجشنبه ۲۲ و ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ (مسئله موسیقی)

📆 هفته سوم: چهارشنبه و پنجشنبه ۶ و ۷ فروردین ۱۴۰۴ (مسئله حجاب)

⏰ ساعت شروع مباحثات: ۲۳ (به‌مدت ۹۰ دقیقه)

🏛 مکان: مشهد، خیابان آیةالله بهجت ۲۷، چهارراه اول سمت چپ، مقابل واعظ‌زاده ۱۳، پلاک ۷۶/۱، دفتر موسسه میراث فقاهت خراسان

🆔 @ijtihadnetwork

💢 استفتائات جدید از رهبر انقلاب

✔️ جدیدترین استفتائات مطابق با فتوای حضرت آیةالله خامنه‌ای منتشر شد. متن ذیل، ۲۰ سؤال و جواب در موضوع عبادات و معاملات است که توسط بخش استفتائات دفتر مقام معظم رهبری پاسخ داده شده است.

🔹استفاده از تسهیلات بانکی در غیر مورد قرار داد
🔸بخشیدن مهریه در ازای حضانت دائم فرزند
🔹اقدامات درمانی برای استفاده کننده از بیمه دیگری
🔸خمس پول پیش خانه
🔹پس ندادن بیعانه
🔸واگذاری نوشتن پایان‌نامه و مقاله به دیگران
🔹غسل میت با وجود لاک و مانند آن
🔸کیفیت نیت نماز در آخر وقت
🔹نماز دانشجو در دوران اقامت در محل تحصیل
🔸نرسیدن به رکوع امام جماعت
🔹اتصال جماعت از طریق خانم‌ها
🔸مسح پا با نوک انگشتان دست
🔹قطع نماز به دلیل عذرِ عرفی
🔸نشسته خواندن نماز
🔹تردید در ادامه اعتکاف
🔸استشمام بوی خوش در اعتکاف
🔹اطاعت از مادر
🔸محدودۀ همسایگی مسجد
🔹توصیه‌ای برای برآورده شدن حاجات

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

🎧 تعدد فتوا و وحدت حکم

🎙آیةالله مصطفی اشرفی شاهرودی

🗓 ۱۲ اسفند ۱۴۰۳ - مشهد، مرکز تحقیقات اسلامی

🆔 @ijtihadnetwork

💢پنج دلیل اصلی نفی پول اعتباری
🔻مشکل اقتصادی ما تن دادن به اضطرار است!

◻️استاد محسن اراکی دلایل اصلی نفی پول اعتباری را در پنج اصل خلاصه کرد و گفت: اصل اول این است که ملاک مالیت، وجود منفعت مقصوده عقلایی است.

◻️اصل دوم و سوم: ارزش مبادلاتی اشیاء بستگی به مالیت آن دارد؛ ضمن آن که بر اساس آیه مبارکه «لا تاکلوا اموالکم بینکم بالباطل»، عدم استفاده از پول حقیقی، عملا اکل مال به باطل است.

◻️اصل چهارم و پنجم: باید دانست که مالیت، امر تکوینی است و نه اعتباری و وضعی؛ ضمن آن که مبادله مال با پول اعتباری، منفعت ندارد و از این رو باید گفت پول اعتباری، مال نیست؛ بلکه توهم است.

◻️عضو مجلس خبرگان رهبری در اثبات لزوم استفاده از پول حقیقی در مبادلات بیان کرد: استفاده از طلا و نقره در مبادلات، متعین است و به بیان دیگر، این استفاده، طریقیت ندارد بلکه موضوعیت دارد. پول اعتباری امروزی، ابزار استکبار برای چپاول ثروت بشر به نفع خودشان است و از نظر اسلام، پول حقیقی منحصر در طلا و نقره است و از این رو استفاده از طلا و نقره در مبادلات ضرورت دارد.

◻️استاد اراکی خاطرنشان کرد: شاید مشکلات امروز اقتصادی از جمله تورم، کاهش ارزش پول ملی و مانند آن، به دلیل تن دادن مکرر ما به اضطرار است، در حالی که می‌توان حکم اولیه پول را یافت و در پی اجرایی ساختن آن بود.

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

💢 بحران تصمیم‌سازی در اقتصاد اسلامی؛ ناکارآمدی مدیریت یا ضعف نظریه؟
🔻چرا به اهداف اقتصاد اسلامی نرسیده‌ایم؟

✔️ در «گفتگو» با استاد هادوی تهرانی:

🔹فرض را بر این گذاشته‌ایم که ابزارهای اقتصاد سرمایه‌داری صحیح است، و برخی از این ابزارها با شریعت سازگاری ندارد و ما باید با اصلاحاتی، این ابزارها را شرعی کنیم. اما در واقع این ابزارها در اقتصاد سرمایه‌داری اثربخش است و کار می‌کند؛ ولی گاها در کشور ما کارایی لازم را ندارند؛ چون ما با برخی دستکاری‌ها به منظور تطابق ابزار با موازین شرعی، از اثرگذاری و کارایی ابزارهای مالی می‌کاهیم.

🔸به‌رغم تلاش بسیار، هنوز نتوانسته‌ایم بحران تورم، افزایش نرخ ارز و شکاف بین دهک‌ها را مرتفع کنیم، چون فقط به اقتصاد بیمار، مُسکن داده‌ایم و درمان قطعی مغفول مانده! نظریه اندیشه مدون را ٤٠ سال است مطرح کرده‌ام؛ ولی از آنجا که سیاست‌گذاران اعتقاد جدی به این موضوع نداشته‌اند، هنوز به نتیجه نرسیده‌ایم!

🔹مشکل اینجاست: محققان و دانشگاه‌ها و انجمن‌ها و تشکل‌های اسلامی پراکنده کار کرده‌اند و همتی برای تصمیم‌سازی بر اساس نظریه نداشته‌اند، لذا به اهداف اقتصاد اسلامی نرسیده‌ایم. ما مدیریت درستی برای استفاده از تجربیات کارشناسان فقهی و اقتصادی و تنظیم ساختارهای اقتصادی بر اساس الگوی اقتصاد اسلامی، نداریم.

🔸در شورای مشورتی بانک مرکزی و هم کمیته فقهی سازمان بورس سال‌ها تجربه حضور داشته‌ام‌. عملکرد کمیته‌ها خیلی خوب بوده؛ اما اقدامات انجام شده در حوزه شرعی‌سازی ابزارها، برای تسکین بوده؛ نه درمان!

👈 متن گفتگو

🆔 @ijtihadnetwork

💢 فقه الگوریتمی؛ از کاشت تراشه تا قضاوت ماشینی؛ الزامات اجتهاد نوین در عصر هوش مصنوعی

✔️ اساتید حاضر در نشست «آینده هوش مصنوعی و راهبردهای به‌کارگیری در علوم اسلامی» با اشاره به فرصت‌ها و چالش‌های پیشِروی این فناوری نوین، بر لزوم برنامه‌ریزی جامع حکومتی، ورود جدی فقیهان به مباحث فقهی-اخلاقی، و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی حاکمیتی، گراف دانش و هوش مصنوعی مولد تأکید کرد.

🔹دکتر میرعرب با پیشبینی ظهور نسل کامپوزیت هوش مصنوعی در کمتر از دو سال آینده، کاربردهای تحولآفرین آن در واقعیت افزوده و تحلیل روابط علوم اسلامی را تشریح کرد.

🔸استاد لک‌زایی با هشدار درباره تهدیدات امنیتی هوش مصنوعی، خواستار تدوین راهبردهای ملی همسو با تأکیدات رهبری برای قرارگیری ایران در جمع ۱۰ کشور برتر این حوزه شد.

🔹از سوی دیگر، استاد روحبخش با اشاره به پروژه‌های عملیاتی چون استخراج اصطلاح‌نامه تربیتی دینی و تحلیل رفتارهای مذهبی با هوش مصنوعی، امکان استفاده از این فناوری در آموزش احکام، اصلاح تلاوت قرآن و مدیریت منابع دینی را کلید زد.

🔸در همین راستا، استاد قطبی با طرح مفاهیمی چون «همراستایی غیردیجیتال» و «دالانوارگی زندگی توسط هوش مصنوعی»، جامعه اسلامی را به بازتعریف مرزهای اخلاقی در مواجهه با پدیدههایی مانند آواتارهای دیجیتالی پس از مرگ فراخواند.

🔹دکتر مینایی نیز با بررسی ابعاد فلسفی-فقهی هوش مصنوعی قوی، بر ضرورت به‌کارگیری آن به‌عنوان دستیار هوشمند فقها برای حل چالشهای پیچیده جامعه تأکید کرد.

👈 گزارش تفصیلی

🆔 @ijtihadnetwork

📣 مرکز ملّی پاسخگویی به سؤالات دینی، آماده پاسخگویی به پرسش‌های هموطنان در ماه مبارک رمضان می‌باشد

☎️ پاسخگویی مستقیم تلفنی با شماره 096400 از ساعت ۸ تا ۲۲

☎️ صندوق صوتی به صورت ۲۴ ساعته

✉️ پاسخگویی پیامکی (ویژه احکام شرعی) با شماره 30009640 (با سرعت پاسخگویی ۵ ساعته)

🔻پاسخگویی آنلاین بصورت ۲۴ ساعته از دو طریق:

📱 اپلیکیشن پاسخگو: http://mmps.ir/app

💻 نسخه وب پاسخگو: My.pasokhgoo.ir


✅ امکان پاسخگویی متنی آفلاین و دسترسی به بانک سوالات و نرم افزارهای مرکز از طریق نرم افزار پاسخگو فراهم می‌باشد.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 گزارش «اجتهاد» از چهارمین و پنجمین هم‌اندیشیِ توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی

چهارمین و پنجمین هم‌اندیشیِ توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی با بررسی دو موضوع «روش کاربردی‌سازی در علوم اسلامی» و «ظرفیت‌ها و چالش‌های هوش مصنوعی در علوم اسلامی» با حضور متخصصان برجستۀ علوم اسلامی از سوی «میز تخصصی توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیۀ قم»، طی دو روز در مشهد برگزار شد تا بستری برای تبادل اندیشه‌ها، شناسایی و ارائه راهکارهای نوین در مسیر پیشرفت علوم اسلامی فراهم گردد.

🔻صورت‌بندی روش کاربردی‌سازی در علوم اسلامی

◻️ نشست اول: ابعاد و انواع روش‌های کاربردی‌سازی در علوم اسلامی (رویکردها، فرایندها، مهارت‌ها، فناوری‌ها)

◻️ نشست دوم: فرآیندهای تبدیل معارف اسلامی به کاربست‌ها (قوانین و مقررات، نهادها و سازه‌های اجتماعی، باورها و ارزش‌ها و هنجارهای مشترک، نمادها و ادبیات و گفتمان، محصولات و فناوری‌ها)

◻️ نشست سوم: فن‌آوری‌های تبدیل معارف اسلامی به کاربست‌ها (فناوری‌های تقنینی، فناوری‌های فرهنگی، فناوری‌های تولید محصول و صنایع خلاق، فناوری‌های پیچیده و هوش مصنوعی)

🔻 ظرفیت‌های داده‌کاوی و هوش مصنوعی در علوم اسلامی + صورت‌بندی چالش‌های آن در علوم اسلامی

◻️ نشست اوّل: چالش‌های فقهی، اخلاقی و حقوقی

◻️ نشست دوّم: چالش‌های فلسفی، کلامی و الهیاتی

◻️ نشست سوّم: آینده هوش مصنوعی و راهبردهای به‌کارگیری در علوم اسلامی

📷 هم‌اندیشیِ توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی در قاب تصویر

🆔 @ijtihadnetwork

📹 فیلم نشست علمی اعتبار ابزار جدید در رؤیت هلال با سخنرانی استاد محمدجواد فاضل لنکرانی

1️⃣ بخش اول: https://fazellankarani.com/persian/news/24910/

2️⃣ بخش دوم: https://fazellankarani.com/persian/news/24919/

🆔 @ijtihadnetwork

💢 قوّامیت مردان بر زنان در کشاکش سه‌گانه تکوین، تشریع و اخلاق!

درنگی در دیدگاه علامه جعفری

✍️ حجةالاسلام علی راد

بر پایه این تحلیل مفهوم قَوَّامُونَ در آیه « الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَی النِّسَاءِ » افزوده حُکمی و اخلاقی در تبیین مناسبات مردان با زنان ندارد، هرگونه برداشت و ارجاع فقهی و اخلاقی به آن در تفضیل مردان بر زنان یا تنقیص شخصیت و جایگاه زنان، تصور هرم‌واره از جایگاه زن و مرد در نهاد خانواده نادرست است.

از این رو این فراز از آیه و به ویژه مفهوم قوّام از جمله آیات انسان‌شناسی قرآن کریم است لذا نیازمند تبیین زیست شناختی- روان شناختی است و فروکاست آن به مفهوم اخلاقی، فقهی و حقوقی بر خلاف قاعده اصالت تعابیر قرآن کریم و نوعی تحویلی‌نگری در قرآن‌شناسی است.

👈 متن یادداشت

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اعضای جدید جامعه مدرسین حوزه علمیه معرفی شدند

✔️ پس از گذشت قریب به ۱۱ سال از آخرین انتخاب اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در روزها اخیر برخی دیگر از مدرسان عالی حوزه به عضویت این جامعه درآمدند.

◻️حضرات آقایان (به ترتیب الفبا) علی اسلامی، قادر حیدری فسائی، احمد فرخ‌فال، علی عندلیبی، سیدمحمد علی مدرسی یزدی، علی ملکوتی و محمد سعید واعظی اعضای جدید جامعه مدرسین حوزه علمیه خواهند بود.

◻️جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نهادی است که با حضور مدرسین عالی حوزوی از ابتدای دهه ۴۰ شکل گرفت و تاکنون محور تصمیم‌گیری‌های مهم در حوزه علمیه قم بوده‌است.

◻️با توجه به کهولت سن و فوت برخی از اعضای این جامعه، هر چند سال یک‌بار اعضای جدیدی با تصمیم‌گیری کارگروه مرتبط و رای اعضای جامعه مدرسین به نهاد افزوده می‌شود.

◻️انتظار می‌رود حضور اعضای جدید جامعه مدرسین، منشأ تحرک و پویایی این نهاد باشد و همچون سالیان دور، مرجع اصلی توجه و هدایت طلاب و اساتید و حوزه‌های علمیه باشد.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 لزوم تنظیم فقه برای اداره نظام حکومتی

✔️ استاد شب‌زنده‌دار، دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه با حضور در بیت آیةالله جوادی آملی با ایشان دیدار و گفتگو کردند. ایشان در سخنانی با تأکید بر اهمیت جایگاه علمی حوزه‌های علمیه، نقش فقها را در مدیریت علمی و فقهی جامعه ضروری دانست.

◻️ آیةالله جوادی آملی به تاریخچه فقه و تلاش‌های علمای بزرگی همچون شیخ طوسی و سید مرتضی برای توسعه نظام آموزشی حوزه اشاره و تصریح کرد: حوزه‌های علمیه نباید به مسائل روز بی‌تفاوت باشند و لازم است برنامه‌های آموزشی خود را بر اساس نیازهای جامعه تنظیم کنند.

◻️ ایشان همچنین تنظیم فقه برای اداره نظام حکومتی را امری ضروری دانست و بر بهره‌گیری از تجربه‌های حقوقی و قضایی در تدوین قوانین تأکید کرد.

◻️ آیةالله جوادی آملی، بر اهمیت حفظ استقلال علمی حوزه تأکید کرده و از مسئولان و علمای حوزه خواست ضمن پاسداری از میراث علمی گذشتگان، در مسیر ارتقای سطح علمی و کاربردی فقه گام بردارند.

🆔 @ijtihadnetwork

🎥 گزارشی از همایش ملی «اندیشه فقهی آیةالله خامنه‌ای»

همایش ملی منظومه فکری آیةالله خامنه‌ای با تأکید بر اندیشه فقهی در سالن حکمت پژوهشکده علوم انسانی اسلامی دانشگاه قم برگزار شد.

🆔 @ijtihadnetwork

📹 ارتباط متفاوت نسل جدید مصر با مفتی اعظم سنتی

✔️ از ابتدای ماه مبارک رمضان ۲۰۲۵ برنامه‌ تلوزیونی «نورالدین و الدنیا» توسط دکتر علی الجمعه، مفتی اعظم سابق مصر پخش و وی بصورت مستقیم با جوانان، نوجوانان و کودکان [نسل Z و زومرها] ارتباط برقرار کرد.

🔺 این برنامه از این جهت حائز اهمیت است که مفتی ۷۲ ساله مصر شفاف به دغدغه‌های نسل جدید پرداخته و اسلام سنتی را برای آنها دلچسب، روزآمد و کارآمد معرفی می‌کند‌.

✍️ مسْلِمْنا: دغدغه‌ها و چالش‌های متعدد نسل Z ایرانی ضرورت توجه به ساخت چنین برنامه‌هایی از سوی مراجع عظام تقلید سنتی را دوچندان کرده تا نسل Z شفاف با عالی‌ترین مقام دینی ارتباط مستقیم برقرار و پاسخ دغدغه‌های خود را بدون واسطه از آنها دریافت کنند. چنین باد.

🆔 @ijtihadnetwork

📹 ببینید | حضور استاد حاج شیخ جواد مروی در منطقه خیبر و ذکر فضائل امیرالمؤمنین علیه‌السلام

🗓 جمعه - ٦ رمضان ١٤٤٦ برابر با ۱۷ اسفند ۱۴۰۳

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اجتهاد بانوان در حوزه‌های علمیه خواهران: گذار از چالش‌های نگرشی به افق‌های نوین تربیت مجتهدین زن

🔻 در میانه تحولات اجتماعی و فکری جامعه امروز، مسئله اجتهاد بانوان در حوزه‌های علمیه خواهران به یکی از محوری‌ترین مباحث تبدیل شده است. با وجود تأکیدات مکرر رهبر انقلاب بر ضرورت تربیت مجتهدین زن برای پاسخگویی به نیازهای فقهی حوزه زنان، این مسیر همچنان با چالش‌های عمیق نگرشی و روشی روبه‌روست. در گفتگوی پیش‌رو، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی، با نگاهی تحلیلی و راهبردی، به واکاوی موانع پیشِ روی اجتهاد بانوان و ارائه راهکارهای نوین برای عبور از این تنگناها می‌پردازد.

◻️ این مصاحبه نه تنها به بررسی دلایل کم‌رنگی حضور مجتهدین زن در ساختار حوزوی می‌پردازد، بلکه با طرح مفاهیمی مانند «اجتهاد متجزی»، «شورای فقهی زنان» و آزمون‌های تخصصی، افق‌های تازه‌ای را برای بازتعریف استانداردهای آموزشی و اعتمادسازی اجتماعی ترسیم می‌کند. از نقد نظام مدرک‌محور حوزه‌ها تا تأکید بر نقش «حلقه استاد و شاگردی» در تقویت اعتماد به نفس طلاب، این گفتگو تلاش می‌کند پلی میان آرمان‌های دیرینه و واقعیت‌های امروزین حوزه‌های خواهران ایجاد کند.

◻️ در عصری که نیاز به صدای فقهی زنان در عرصه‌های حقوقی، اجتماعی و خانوادگی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود، این مصاحبه به‌مثابه نقشه‌راهی است برای تبدیل چالش‌های تاریخی به فرصت‌هایی ملموس، تا با همگرایی مراکز علمی و اصلاح نگرش‌های کهنه، مسیر تربیت مجتهدین زن را هموار سازد.

👈 در «اجتهاد» بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 گفتمان‌سازی فقه تخصّصی در حوزه علمیه خراسان

✍️ حجةالاسلام عباسعلی مشکانی سبزواری

امروز طلبه‌‏ای می‌‏تواند در بستر جامعه و حکومت پاسخ‌گوی نیازهای فقهی باشد که توانسته باشد در حوزه‌ای خاص به‌صورت متمرکز و متمحض، دانش‌اندوزی کرده و به مرحله نظریه‌پردازی، پژوهش و پاسخگویی رسیده باشد. امروز با انباشت اطلاعات کلی، مختلف و متکثر، نمی‌توان کنشگری علمی-فقهی متناسب با نیاز روز جامعه و نظام اسلامی داشت.

حوزه خراسان، حوزه‌ای چست و چابک و دارای انگیزه فراوان با اساتید و طلاب مستعد است که بسیار بهتر و راحت‌تر از دیگر حوزه‌های علمیه شیعی، می‌تواند در این جهت گام بردارد و به‌عنوان الگویی تمام عیار در زمینه «حوزه تراز انقلاب اسلامی» به منصه ظهور برسد.

مرکز تخصصی آخوند خراسانی، باتوجه به این مهم و متکی بر منابع علمی و انسانی مورد توجه، تلاش کرده است در حوزه علمیه خراسان در این زمینه کنشگری مناسب علمی، آموزشی، پژوهشی و تبلیغی داشته باشد و به‌صورت مستمر در پیشنهاد و طراحی رشته‌های مختلف تخصصی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی، از جمله فقه‌‏های تخصصی و مضاف پیشگامی فعالانه‌ای داشته است.

گروه فقه و مبانی اجتهاد به دنبال طراحی و اجرای رشته‌های جدید فقهی در حوزه‌های مختلف و مورد نیاز نظام و جامعه اسلامی است. رشته فقه و تعلم و تربیت، رشته فقه سیاسی، رشته فقه حکمرانی از جمله رشته‏‌هایی است که در دستور کارگروه قرار دارد.

👈 بیشتر بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 ریشه‌یابی تاریخی دو نگاه معاصر به جایگاه قرآن در اجتهاد

✍️ حجةالاسلام محمد عشایری منفرد

از زمانی که اخباریان نغمه نامبارک استغنای اجتهاد از دانش اصول فقه را سر داده و دانش اصول را به سنی‌زدگی متهم کردند، در اردوگاه مجتهدان دو اتفاق رقم خورد: اتفاق نخست این بود که مجتهدان در شماره کردن دانش‌های پیش‌نیازِ اجتهاد، ناگزیر شدند ضرورت اصول فقه را بیش از ضرورت دانش‌های دیگر توضیح دهند و به تدریج ضرورت دانش اصول در سخن آنها، با غلظت و مبالغه بیشتری بیان شد.

اتفاق دوم، رشد دانش اصول بود. دانش اصول پس از عصر وحید بهبهانی، با زدودن زوائد فلسفی و ادبی خود، در درون خود غور کرد و با تمرکز بر مسائل واقعی خود به تولید ادبیات اختصاصی خود پراخت و بدین ترتیب توانست با ابتکارات شیخ اعظم انصاری، آخوند خراسانی و اندیشمندانی مانند محقق نائینی و محقق اصفهانی و محقق عراقی رحمهم الله، به اتقان و استواری بلندمرتبه‌ای برسد.

فراهم آمدن چنین مرتبه‌ای از اتقان و استواری، به دستمایه‌ای برای اندیشمندانی مانند شیخ حسین حلی، محقق خویی و شهید سید محمدباقر صدر و ... تبدیل شد و این بزرگواران با پشتکار و نبوغ ارزنده خود توانستند آن اتقان به ارث رسیده از گذشتگان را به درجه‌ای برسانند که بتواند اصلی‌ترین پیش‌نیاز اجتهاد شمرده شود. از این دوره به بعد، فقیهان را به دو دسته می‌توان تقسیم کرد:

👈 دو نگاه معاصر به جایگاه قرآن در اجتهاد

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اعتبار روایات کافی؛ بررسی چهار نظریه
چرا برخی فقها به برخی احادیث اعتماد نکردند؟

✔️ حجةالاسلام حمید درایتی

آیا همه روایاتی که مرحوم کلینی در کتاب کافی ذکر کرده است، روایات معتبر است؟ چهار نظریه کلی در ارتباط با اعتبار روایات کافی وجود دارد:

🔹 یقین به اعتبار تمام روایات کافی
🔸 اعتبار تمام روایات کافی
🔹 اصل اعتبار روایات کافی
🔸 لزوم بررسی تک‌تک روایات کافی

شیخ مفید و شیخ صدوق، به برخی از روایات کافی عمل نکرده‌اند. محقق حاجی نوری معتقد است که عدم عمل این بزرگان به دلیل وجود روایات معارض بوده است و این‌که در متن روایات کافی تعارضی وجود داشته باشد، این امر لزوماً نافی اعتبار کلی کتاب نیست؛ اما برخی از بزرگان، از جمله آیةالله شبیری زنجانی، بر این باورند که در مواردی، بزرگان دینی به روایاتی عمل نکرده‌اند که بدون معارض بوده است؛ بنابراین چون برخی روایات را ضعیف می‌دانستند عمل نکردند. نظر شخصی این است که کافی شریف اگرچه از کتب اربعه و از افتخارات شیعه است؛ اما این‌گونه نیست که تمام روایات کافی معتبر باشد و باید تک‌تک روایات بررسی سندی و دلالی شوند.

👈 گزارش تفصیلی

🆔 @ijtihadnetwork

💢 نقد و بررسی پیشینه‌شناسی آیةالله خوئی و آیةالله سیستانی از نظریه ولایت مطلقه فقیه در فقه امامیه

✍️ محمدعلی ملک

درباره پیشینه شناسی نظریه ولایت مطلقه اگر چه تاکنون تحقیقات قابل قبولی انجام شده است، اما همچنان برخی اشکالات و شبهات درباره پیشینه این نظریه وجود دارد که بعضاً برخی از آن اشکالات و شبهات نیز در فضای مجازی در حد وسیعی منتشر شده است. در همین زمینه برخی از افراد و جریان‌ها به دو کلام از آیةالله خوئی و آیةالله سیستانی درباره پیشینه ولایت مطلقه فقیه در فقه شیعه استناد می‌کنند که در آن دو کلام، پیشینه ولایت مطلقه فقیه در فقه امامیه به نحوی زیر سوال رفته است.

مستمسک مدعیان شاذ بودن نظریه ولایت مطلقه فقیه در فقه امامیه، این کلام آیةالله خوئی است که در پاسخ به استفتائی در مورد ولایت مطلقه فقیه، می‌گویند: (معظم فقهاء امامیه، قائل به عدم ثبوت ولایت مطلقه فقیه بودند) و مستمسک دیگرشان، متن یکی از تقریرات منتسب به مباحث آیةالله سیستانی است که (نزد قدماء از فقهاء امامیه اثری از باور به ولایت مطلقه فقیه نبوده و ادعاهای اجماع بر ولایت مطلقه فقیه، همه و همه از زمان محقق کرکی آغاز شده است)

تحقیق در پاسخ به اشکال موجود در کلام آیةالله خوئی و آیةالله سیستانی، اثبات کننده این ادعاست که ولایت مطلقه فقیه بدین معنا که فقیه بر تمام شؤون اجتماعی و حاکمیتی ولایت داشته و ولایتش مقید به حوزه‌ای خاص نیست، جایگاه محکمی در فقه امامیه دارد که قاطبه فقهاء عظام را نیز با خود همراه کرده است.

👈 متن کامل را در «اجتهاد» مطالعه نمایید

🆔 @ijtihadnetwork