💢 نقد و بررسی پیشینه‌شناسی آیةالله خوئی و آیةالله سیستانی از نظریه ولایت مطلقه فقیه در فقه امامیه

✍️ محمدعلی ملک

درباره پیشینه شناسی نظریه ولایت مطلقه اگر چه تاکنون تحقیقات قابل قبولی انجام شده است، اما همچنان برخی اشکالات و شبهات درباره پیشینه این نظریه وجود دارد که بعضاً برخی از آن اشکالات و شبهات نیز در فضای مجازی در حد وسیعی منتشر شده است. در همین زمینه برخی از افراد و جریان‌ها به دو کلام از آیةالله خوئی و آیةالله سیستانی درباره پیشینه ولایت مطلقه فقیه در فقه شیعه استناد می‌کنند که در آن دو کلام، پیشینه ولایت مطلقه فقیه در فقه امامیه به نحوی زیر سوال رفته است.

مستمسک مدعیان شاذ بودن نظریه ولایت مطلقه فقیه در فقه امامیه، این کلام آیةالله خوئی است که در پاسخ به استفتائی در مورد ولایت مطلقه فقیه، می‌گویند: (معظم فقهاء امامیه، قائل به عدم ثبوت ولایت مطلقه فقیه بودند) و مستمسک دیگرشان، متن یکی از تقریرات منتسب به مباحث آیةالله سیستانی است که (نزد قدماء از فقهاء امامیه اثری از باور به ولایت مطلقه فقیه نبوده و ادعاهای اجماع بر ولایت مطلقه فقیه، همه و همه از زمان محقق کرکی آغاز شده است)

تحقیق در پاسخ به اشکال موجود در کلام آیةالله خوئی و آیةالله سیستانی، اثبات کننده این ادعاست که ولایت مطلقه فقیه بدین معنا که فقیه بر تمام شؤون اجتماعی و حاکمیتی ولایت داشته و ولایتش مقید به حوزه‌ای خاص نیست، جایگاه محکمی در فقه امامیه دارد که قاطبه فقهاء عظام را نیز با خود همراه کرده است.

👈 متن کامل را در «اجتهاد» مطالعه نمایید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 رهبر انقلاب: مبانی تمدن غربی مخالف مبانی اسلام است و نمی‌توانیم پیرو آن باشیم / از هر مزیتی در هر جای دنیا می‌توانیم و باید استفاده بکنیم اما در مبانی، نمی‌توانیم بر مبانی تمدن غربی تکیه کنیم

✔️ آیةالله خامنه‌ای در دیدار رمضانی مسئولان نظام:

ما نمی‌توانیم در مسائل گوناگون سیاسی‌مان، اقتصادی‌مان و دیگر چیزها پیرو مبانی تمدن مادی غرب باشیم.

تمدن غربی البته مزایایی دارد؛ در این شکی نیست. از هر مزیتی در هر جای دنیا در غرب و شرق و دور و نزدیک، هر جا مزیتی هست که ما می‌توانیم یاد بگیریم استفاده کنیم، باید بکنیم؛ در این تردیدی نیست. اما در مبانی آن تمدن نمی‌توانیم تکیه کنیم، مبانی آن تمدن، مبانی غلطی است. مخالف با مبانی اسلامی است.

ارزش‌های آن تمدن، ارزش‌های دیگری است. لذا شما می‌بینید خیلی راحت از لحاظ قانونی، از لحاظ اجتماعی، از لحاظ رسانه‌ای، می‌رسند به چیزهایی که شما از فکر کردنش هم خجالت می‌کشید، شمای مسلمان و آشنای با قرآن. بنابراین نباید دچار «فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ» بشویم.

۱۴۰۳/۱۲/۱۸

🆔 @ijtihadnetwork

● رحلت غم‌انگیز بزرگ بانوی جهان اسلام، ام‌ّ المؤمنین حضرت خدیجه کبری، یاور رسول الله (ص) و مادر انسیه حوراء تسلیت باد.

پيامبر أعظم صلى الله عليه و آله:

خدا زنی بهتر از خدیجه به من نداد. هنگامی که مردم تکذیبم می‌کردند، او مرا تصدیق کرد و هنگامی که مردم مرا تحریم کردند، با ثروتش کمکم کرد. و خدا از او فرزندانی به من داد در حالی که از دیگر زنانم به من فرزندی نداد.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 یک قرن دانش و معرفت، یک قرن تهذیب و وارستگی

فقیه والامقام آیةالله حاج سید موسی شبیری زنجانی، که هشتم ماه رمضان ١٣٤٦ق در قم متولد شده‌اند و امروز به سال قمری، یکصد سال از عمر شریف و پربرکت ایشان گذشت و نخستین روز از قرن دوم زندگی خود را پشت‌سر می‌گذارند.

فقیهی والا و به‌واقع «محقق» که در عرصه فقاهت و علوم وابسته به آن، و برخاسته از مراتب والای ورع و جهاد با نفس، ده‌ها سال است نورافشانی کرده و هزاران نفر از جویندگان علم و فقه، ‌مستقیم و غیر مستقیم، در سطوح مختلف، از خرمن وجودشان بهره برده‌اند و بحمدالله به‌رغم دشواری‌های طبیعی این سن، همچنان شمع انجمن شیفتگان علم و اخلاق هستند.

مراتب برجسته علمیت و فقاهت آیةالله شبیری برای کسانی که با شرکت در درس و جلسات علمی و آثار فقه استدلالی ایشان از نزدیک آشنا هستند، امری آشکار بوده و هست؛ اما یک شاهد روشن و متقن بر این واقعیت، متن منابع فتوایی ایشان، یعنی رساله توضیح المسائل و مجموعه استفتائات است که آکنده از تفصیل‌ها و قیود و شروط و مانند آن و نیز دیدگاه‌های ممتاز ایشان است و همه نشان‌دهنده دقت‌های علمی و فقهی ایشان و مایه اطمینان نسبی برای مراجعه‌کننده است؛ امری که یک سبب آن را در کنار مراتب علمی و فقهی ایشان، می‌توان برخاسته از این نظر فقهی آمیخته با حسن سریره و سلوک عملی این مرجع وارسته شمرد که در رساله خود، در شرایط جواز تقلید از جمله نوشته‌ است، مرجع باید «موثق باشد یعنی اشتباهش از متعارف بیشتر نباشد» و بعد در توضیح آن، این نکته مهم «فقهی معرفتی» را افزوده‌...

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

💢 دو وجه توأمان ولایت فقیه در اندیشه آیةالله جوادی‌ آملی

ولایت فقیه مقوله‌ای است که بسیاری از نظریه‌پردازان بزرگ فقه شیعی در عصر حاضر بدان پرداخته‌اند.

ولایت فقیه ابعاد و وجوه مختلفی دارد. از یک سو ولایت فقیه، مقوله‌ای فقهی است و از سوی دیگر، مقوله‌ای کلامی. حتی ابعادی عرفانی نیز می‌یابد.

در این نوشتار حجةالاسلام ذبیح‌الله نعیمیان به دو وجه توأمان کلامی/ اعتقادی و فقهی ولایت فقیه از دیدگاه آیةالله جوادی آملی می‌پردازد.

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 عقده‌گشایی علیه مرجعیت دینی به چه قیمت؟

تفسیر قیّم هشتاد مجلدی تسنیم حاصل صبر و مجاهدت علمی چهل ساله شخصیت برجسته و نامداری است که به فرموده ولی‌ فقیه حوزه علمیه وام‌دار ایشان است. آیةالله عبدالله جوادی آملی حقیقتاً جدا از مراتب عالیه ایشان در زهد و پارسایی، جامع در مرجعیت علمی است. ایشان مرجع در فلسفه، فقه و تفسیر قرآن کریم است و حوزه علمیه تشیع به وجود آیةالله جوادی آملی افتخار می‌کند و همواره از حضرت حق تداوم عمر با برکت ایشان را خواهان است تا اهل علم و فضل همچنان خوشه چین دانش قرآنی ایشان باشند.

اما چقدر کج‌فهمی و بدخلقی است که معدود افرادی در کسوت روحانیت سرمایه معنوی و علمی حوزه را آن هم در وقت تجلیل از اثری فاخر و ماندگار مورد هتک و بی احترامی قرار دهند. فقر ذهنی و ادبی است که آنان را وادار کرده در زمانی نامناسب علیه میراث مبارک حوزه عقده‌گشایی کنند. پس چگونه است که این جماعت در زمان طاغوت خالق تفسیر سترگ المیزان را مورد عتاب و نکوهش خود قرار ندادند.‌

به راستی، برای تخریب میراث و سرمایه معنوی حوزه با وجود این دسته از روحانی‌نماها چه لزومی به فعالیت تخریبی عوامل خارجی است. همان روحانیون متحجری که نه فقط دل امام خمینی (ره) بلکه دل همه زعما و فضلای دغدغه‌مند را پرخون کرده‌اند.

این عقده‌گشایی و هجمه نامنصفانه به مناسبت رونمایی از اثر فاخر حوزه قابل فهم است. گویی لطف الهی بود که این عقده‌گشایان بیش از این تاب نیاورند و مکنونات باطله خود را بیرون بریزند تا مردم از باطن منحرف آنها آگاه شوند. این بغض...

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

امام خمینی رضوان الله علیه:

متوجه باشید، اگر شطر کلمه‌ای اهانت بکند کسی به یک نفر از مراجع اسلام، بین او و خدای تبارک و تعالی ولایت منقطع می‌شود. کوچک فرض می‌کنید؟

🆔 @ijtihadnetwork

🎥 احمد الطیب در برنامه تلوزیونی رمضانی ۲۰۲۵:

«آمادگی کامل جامعه الازهر برای برقراری رابطه با حوزه علمیه قم»

دکتر احمد الطیب در برنامه شب گذشته خود به گزارشی از کنفرانس منامه پرداخت و گفت: باید در رعایت ادب و احترام در ارتباط شیعه و سنی پافشاری و تا زمانی که ادب اختلاف مذهبی را رعایت نکنیم، راه امت اسلامی را گم کرده‌ایم.

اتهامات بی‌اساس و دشنام بین پیروان مذاهب باعث دشمنی میان امت شده و فتنه‌ بین شیعه و سنی اگر مهار نشود، بزودی منفجر خواهد شد.

الازهر پیش‌تر نیز در برقراری ارتباط با حوزه علمیه قم نقش مؤثری ایفا و تأسیس «دار التقریب» در الأزهر شکل گرفت و در سال ۱۹۴۹ م با همکاری شیخ محمود شلتوت و آیةالله محمدتقی قمی بنیان‌گذاری و این مرکز تا سال ۱۹۵۷ فعال بود و بیش از ۴۰۰۰ صفحه کتاب درباره تقریب مذاهب منتشر کرد.

الازهر الشریف کاملا آماده است در فضایی آکنده از صداقت و برادری، تلاش‌هایی برای احیای مجدد این روند و تقویت گفت‌وگوی اسلامی انجام دهد.

🌐 مسلمنا

🆔 @ijtihadnetwork

✍️ بیانیه انجمن اصول فقه در دفاع از مرجعیت

بسم الله الرحمن الرحیم

مرجعیت، یک مقام اصیل برگرفته از آموزه‌های دینی و نقش آفرین در عرصه‌های مختلف عالم تشیع است و تضعیف این مقام، به طور قطع و یقین خلاف شرع است.

حضرت آیةالله‌العظمی جوادی آملی فقیه عالیقدر، فیلسوف متأله و مفسر گرانقدر قرآن کريم است و تفسیر گران سنگ تسنیم، یکی از آثار فاخر و برجسته این مرجع تقلید است و می‌توان گفت تفسیر ایشان به عنوان یک تراث کم نظیر بلکه در برخی جهات بی‌نظیر، در عالم تشیع، باقی خواهد ماند ولی متاسفانه مطالب بی اساس منتشر شده، شیرینی رونمایی از این اثربدیع و ارزشمند را به تلخی تبدیل و قلوب مؤمنین را جریحه دار نمود.

انجمن اصول ففه حوزه وظیفه خود می‌داند که از مقام شامخ مرجعیت دفاع نماید و ضمن محکوم نمودن اینگونه سخنان تهی از منطق و برهان به دونکته اشاره می‌نماید.

١_ سخنان عالمانه حضرت آیةالله‌العظمی جوادی آملی نشان از تفکر عمیق و موضع‌گیری هوشمندانه ایشان، نسبت به نظام اسلامی و ضرورت پیروی از ولی فقیه دارد. تعبیر بکار رفته در کلام ایشان نسبت به مقام معظم رهبری (دام ظله العالی) مخالف کتاب و سنت نیست و در مورد امام راحل (قدس) نیز مرسوم بوده و به هیچ‌وجه منافات با رعایت حقوق مردم ندارد.

۲_ بی‌شک نصیحت و تذکر به عنوان یک وظیفه الهی، بر همگان لازم است چرا که جامعه، حوزه و نظام به آن نیازمند است ولی این در صورتی است که مصداق حرمت‌شکنی مومن، نباشد و رعایت این نکته در مورد شخصیت‌های بزرگ دینی بسیار ضروری و لازم است و توصیه انجمن اصول فقه این است که این هتک حرمت جبران گردد.

والسلام علی من اتبع الهدی
انجمن اصول فقه حوزه علمیه قم

🆔 @ijtihadnetwork

💢 ای فقیهان برای سرنوشت فقه از هوش مصنوعی نهراسید

فقه را چه می‌بینی؟ دانشی خاموش در سایه‌سار گذشته، در بند اوراق زرد و مجلدات کهن؟ یا جانی تپنده که در هر عصر نفسی تازه می‌کشد و در هر زمان، افقی نو می‌گشاید؟

اینک بر سر گردنه‌ای ایستاده است که پیش‌تر از آن نگذشته؛ چشم در چشمِ پدیده‌ای بی‌سابقه دوخته است: هوش مصنوعی، آیا این پدیده، حریفی است که فقه را از میدان به در خواهد کرد، یا یاری است که پرده از گنجینه‌های نادیده خواهد برداشت؟

📝 متن یادداشت استاد احمد مبلغی در «اجتهاد» بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

🔺 آیةالله محمد اسحاق فیاض، از دو روز پیش در اثر تشدید عارضه ریوی، در بیمارستان البدور بغداد تحت درمان قرار گرفته‌اند و الحمدالله حال عمومی این مرجع تقلید شیعه «خوب» توصیف شده است.

تاکنون بسیاری از شخصیت‌ها از جمله رئیس جمهور و نخست وزیر عراق، نوری المالکی، سفیر ایران در عراق و همچنین رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی از آیةالله فیاض عیادت کردند.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 قرآن و تفقه

✍️ محمد عندلیب همدانی

اگر منظور از تفقه، تفقه در همه مجموعه و تمام منظومه دین باشد، جایگاه والای کتاب کریم در این بین بسیار واضح و آشکار و بی‌نیاز از بیان است، اما آنچه در این مختصر به آن پرداخته می‌شود، تأثیر مهم قرآن مجید در استنباط احکام فرعی فقهی است و به عبارت دیگر مقصود بررسی جایگاه قرآن در تفقه به معنای خاص کلمه و نیز در مقدمات آن است.

قرآن به عنوان اصلی‌ترین مرجع در تفقه که جلوه بارز آن در آیات الأحکام است (البته در تعداد آنها آراء گوناگونی وجود دارد) و نیز آیاتی که در علم اصول به عنوان دلیل یک مسئله اصولی مثل خبر واحد، برائت و.... مطرح شده است (البته مسلم است که باید در اصل دلالت و یا حد و مرز دلالت آن آیات بحث شود) با مراجعه مختصر به کتاب‌های گرانسنگ اصولی مثل رسائل و کفایه و... به این حقیقت پی می‌بریم. کتابی مثل کفایه الاصول علاوه بر اینکه در جای جای آن از جمله در مباحث الفاظ به قرآن مجید استشهاد شده است، کتابی است که شیوهٔ تفسیر عمیق کتاب الهی را می‌آموزد.

👈 ارتباط تفقه به معنای خاص با قرآن مجید از پنج منظر

🆔 @ijtihadnetwork

🎥 آنچه باید از شاخص‌ترین روحانی ملی شدن صنعت نفت بدانید!

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اقتصاد در تنگنا؛ نیاز به مدیریت جهادی و نظارت مؤثر است

🔻 آیةالله نوری همدانی:

وضعیت اقتصادی مردم خوب نیست الآن شب عید مردم مشکل دارند بايد مسؤلان مشکلات اقتصادی مردم را حل کنند و می‌توانند حل کنند منتهی باید از افراد لایق و توانمند و متخصص و متدین استفاده کنند نه افرادی که تا حرفی‌ زده‌ می‌شود می‌گویند ما تحریم هستیم و با وجود تمام جنایات و عهدشکنی آمریکا به دنبال سازش با آمریکا هستند، بله بنده نمی‌گویم که تحریم تاثیر ندارد ولی همه مشکلات بخاطر تحریم نیست، یک مشکل عدم نظارت است.

وضعیت فرهنگی کشور هم باید اصلاح شود حالا به بهانه اقتصادی نمی‌توانیم به فرهنگ بی‌توجه باشیم، الآن موضوع حجاب که یک امر واجبی می‌‌دانیم مطرح است و اخیرأ رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس نامه‌ای برای اینجانب فرستاده و همچنین لایحه عفاف و حجاب، بنده معتقدم نمی‌توانیم به مردم کف خیابان بگوییم حجاب یا احکام اسلامی در حالی که صدا و سیما خودش مروج بی‌حجابی است و بنام فرهنگ و کار مذهبی خلاف آن را انجام می‌دهد.

اخیرأ بخاطر همین مسائل به مسؤل صدا و سیما وقت ندادم چون مؤثر نمی‌دیدم و نمی‌دانیم که واقعاً اینها به حرف چه کسی گوش می‌دهند و حتی نظرات مقام معظم رهبری را هم در بعضی از مسائل عملی نمی‌کنند.

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

💠 از دریای دانش تا جرعه‌ای ناب

استاد رضا مختاری، رئیس مؤسسه کتابشناسی شیعه به‌ مناسبت یکصدمین بهار عمر شریف استوانه‌ فقاهت و وارستگی آیةالله سید موسی شبیری زنجانی، از چاپ پنجمین جلد مجموعه پرمخاطب «جرعه‌ای از دریا» و انتشار «تحریر ثانی جرعه‌ای از دریا» در سه جلد و نیز ارجنامه «جامع علم و عمل» به «اجتهاد» خبر داد که مقالات نخبگان حوزوی و دانشگاهی در پاسداشت یک قرن تلاش علمی این فقیه نامدار است و گامی بلند و مؤثر در ساماندهی دانش رجالی و تاریخی معاصر شیعه خواهد بود.

👈 جزئیات در «اجتهاد»

🆔 @ijtihadnetwork

💢 مجلس خبرگان در قضیه حجاب و عفاف بیانیه صادر کرد

مجلس خبرگان رهبری، با صدور بیانیه‌ای با تأکید بر ضرورت اجرای شرع و قانون در جامعه دینی در فضای انس و الفت، از مسؤولان خواست با برنامه­ ریزی دقیق و مبتنی بر مصلحت عمومی و عنایت به حساسیت‌های موجود، در مقابل دسیسه دشمنان برای انحرافات اخلاقی به ویژه در حوزه عفاف و حجاب، ایستادگی نمایند.
متن بیانیه مجلس خبرگان رهبری به شرح زیر است:

✍️ بسم الله الرحمن الرحیم

با توجه به اینکه «حجاب» در فرهنگ و شریعت اسلامی، واجب و یک ضرورت شرعی و در فرهنگ اصیل ایرانیان از دیرباز جزء عرف و هنجارهای پذیرفته شده بوده، رعایت آن در جامعه اسلامی، علاوه بر بعد شرعی، عمل به این سنت دیرینه و قوام بخش خانواده اصیل ایرانی محسوب می­‌شود. اما امروز متأسفانه شاهد هستیم که دشمنان با ترویج فرهنگ منحط و سبک زندگی غربی، احساسات پاک جوانان به ویژه زنان و دختران عفیف ما را نشانه گرفته و سعی بر حاکم کردن فضای هنجارشکنانه در بین آنان دارند تا در پس آن علاوه بر فروپاشی بنیان خانواده ایرانی به زعم خود با سیاست های نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به مقابله برخیزند و با ایجاد دوقطبی به خیال خام خود، مردم را در مقابل حاکمیت قرار دهد و انسجام درونی ما را تضعیف نماید.

مجلس خبرگان رهبری، ضمن آرزوی قبولی طاعات و عبادات عموم هموطنان شریف در ماه بندگی خدا و تبریک میلاد کریم اهل بیت امام حسن مجتبی «علیه‌السلام» با تأکید بر ضرورت اجرای شرع و قانون در جامعه دینی، به ویژه در ماه پر فضیلت رمضان، بر فضای انس و الفت در جامعه تأکید نموده و زنان و دختران ارجمند ایران اسلامی را که در نظام اسلامی، دارای قدر و منزلت والایی هستند بر حفظ کرامت انسانی خویش، رعایت موازین و شئونات اسلامی و تواصی به حق مخصوصاً در حوزه حجاب و عفاف دعوت می‌نماید.

همچنین از مسؤولان محترم می‎خواهد برای تعمیق و گسترش فرهنگ و سبک زندگی اسلامی جهت مبارزه با هنجارشکنی­‌های فرهنگی و به ویژه بی‌حجابی که مطالبه به حق مردم مؤمن، متدین و انقلابی است، تلاش مضاعف کنند و در راستای صیانت از اصول، مبانی و اهداف نظام مقدس اسلامی با تمام وجود، مجاهدت نموده و با برنامه ­ریزی دقیق و مبتنی بر مصلحت عمومی و عنایت به حساسیت های موجود، در مقابل دسیسه دشمنان برای انحرافات اخلاقی به ویژه در حوزه عفاف و حجاب، ایستادگی نمایند. والسلام علی عبادالله الصالحین.

محمدعلی موحدی کرمانی
رئیس مجلس خبرگان رهبری
١٤ رمضان المبارک ١٤٤٦

🆔 @ijtihadnetwork

💢 اقامه دین فرایندی است، تزاحم‌سازی نکنید!

حجةالاسلام نبویان اخیرا درباره قانون حجاب اظهاراتی کرد که دچار مغالطاتی آشکار است و نمی‌توان در این‌باره چشم‌پوشی کرد.

چرا که جامه شرعی به منکر بیّن و حرام سیاسی پوشاندن است. ایشان تزاحمی قطعی میان اجرای قانون حجاب با حفظ نظام تلقی کرده و سپس فتوا به بطلان اجرای آن داده است. چند نکته در این‌ میان قابل تأمل است:

✍️ متن یادداشت حجةالاسلام سید محمد طباطبائی

🆔 @ijtihadnetwork