🔔 نقد استقلال عقل در کشف ملاکات احکام

🎙استاد علیرضا اسلامیان

🗓 دوشنبه ۰۴/۰۲/۰۱ - ساعت ۱۷

🔗 لینک وبینار

🆔 @ijtihadnetwork

📝 گزارشی از نشست اول:

✅ مدعا: «احکام به دو قسم احکام مکشوف و غیر مکشوف است. احکام مکشوف: احکامی که در قرآن و سنت دارای دلیل است؛ عقل توان درک ملاکات این نوع از احکام را ندارد؛ زیرا عقل فاقد احاطه تام بر ملاکات این احکام است. قسم دیگر احکام غیر مکشوف: احکامی که در آیات و روایات فاقد دلیل  است. در مورد این احکام، عقل قاطع، قدرت و توان درک ملاکات را دارد و بر اساس آن می‌تواند حکم شرعی را کشف ‌نماید».

🔻 نقدهای استاد اسلامیان:

🔸 اشکال نقضی:

🔹 تفاوتی در عدم احاطه تام عقل نسبت به احکام وجود ندارد و اگر در احکام مکشوف احاطه کامل نیست در احکام غیر مکشوف نیز چنین خواهد بود.

🔸 اشکالات حلی:

🔹 مصالح و مفاسد مکشوف در نزد شارع به عنوان ملاک احکام، معتبر است؛ نه مصلحت و مفسده مکشوف نزد عقل.

🔹 در همه احکام امکان وجود مفسده در جعل، محتمل است.

🔹 در بسیاری موارد، شارع مقدس بر اساس ملاکی که عقل می‌فهمد، حکم نکرده است؛ مانند ربا در مکیل و عدم ربا در معدود.

⁉️ ابهام در بحث: با پذیرش این سخن چگونه فقیهان برای کشف حکم به دلیل عقلی تمسک کرده‌اند؟

🆔 @ijtihadnetwork

📹 انتشار برای اولين بار | سخنرانی شهید هاشمی‌نژاد در رابطه با انرژی هسته‌ای در سال ۱۳۵۲

🆔 @ijtihadnetwork

💢 پیام تسلیت دفتر آیةالله سیستانی در پی درگذشت پاپ فرانسیس

✍️ بسم الله الرحمن الرحیم

جناب کاردینال پیترو پارولین
دبیرکل محترم دولت واتیکان

با سلام و احترام

با اندوهی عمیق، خبر درگذشت حبر اعظم پاپ فرانسیس، پاپ واتیکان را دریافت کردیم؛ شخصیتی که در میان بسیاری از ملت‌های جهان جایگاهی معنوی و روحانی والا داشت و از احترام فراوانی نزد همگان برخوردار بود. او نقش برجسته‌ای در خدمت به صلح، تسامح، و همبستگی با مظلومان و ستمدیدگان در سراسر جهان ایفا کرد.

دیدار تاریخی پاپ با مرجع عالی‌قدر شیعیان در نجف اشرف، نقطه عطفی بسیار مهم بود که در آن دو طرف بر نقش بنیادی ایمان به خداوند متعال و پیام‌های الهی، و نیز پایبندی به ارزش‌های والای اخلاقی در غلبه بر چالش‌های بزرگ پیش‌روی بشریت در این عصر و همچنین، ضرورت هم‌افزایی تلاش‌ها برای گسترش فرهنگ همزیستی مسالمت‌آمیز، دوری از خشونت و نفرت‌پراکنی، و تقویت ارزش‌های همدلی و هماهنگی میان انسان‌ها، بر پایه رعایت حقوق و احترام متقابل میان پیروان ادیان و اندیشه‌های گوناگون تأکید کردند.

مرجعیت عالی دینی در حالی که مراتب تسلیت و همدردی خود را به پیروان کلیسای کاتولیک در سراسر جهان به‌سبب این مصیبت دردناک ابراز می‌ دارد، برای آنان صبر و آرامش آرزو می‌ کند و از خدای بلندمرتبه و قادر مسئلت می‌نماید که با رحمت گسترده‌اش، خیر، برکت و صلح را برای آنان و برای تمام بشریت ارزانی دارد.

۲۲ / شوال / ١٤٤٦هـ برابر با ۲۰۲۵/۴/۲۱

دفتر حضرت آیةالله‌العظمی سيستانی (دام ظله)
نجف أشرف

🆔 @ijtihadnetwork

💢 تمایزهای کتاب «کلمات سید العرب» با «نهج البلاغه» نمونه‌ی مطالعات مقایسه‌ای حدیثی

✍️ حجةالاسلام سید حسن موسوی بروجردی

یکی از ابعاد مهمی که باید از نگاه حدیث پژوهان در مسیر اصالت‌سنجی نصوص احادیث مخفی نماید، پژوهش‌های مقایسه‌ایِ مشابهت‌هایِ لفظی و معنایی بین احادیث است. البته این دست پژوهش‌ها امر جدیدی نیست و از دیرباز مورد توجه دانشمندان اسلامی بوده است. برخی نیز تلاش‌های خوبی برای دست‌یابی به چهارچوبی مشخص در این زمینه انجام داده‌اند.

البته باید این را افزود که برخی از این پژوهش‌ها بر پایه پژوهش‌های اهل سنت بنا شده که به طور کل ساختار حدیث آن‌ها و به طبع مبانی علم الحدیثی آن‌ها با ساختار و ماهیت حدیث شیعه کاملا متفاوت و جداست، و گاهی صرفا مشابهت لفظی اصطلاحات علم الحدیثی آن‌ها، پژوهش‌گران شیعه را - برای توحید اصطلاحات - به دام معناییِ اصطلاحات آن‌ها گرفتار می‌کند و مسیر پژوهش‌های خود را به بی‌راهه برند. از این رو به نظرم ما هنوز توفیق دست‌یافتن به یک چهار چوب علمی برای تدوین مبانی این کار را نداشته‌ایم.

به نظر می‌رسد که مطالعات موردیِ مقایسهٔ دو کتاب، توسط دو مؤلف، در یک موضوع واحد، مخصوصا مؤلفین هم عصر، می‌تواند زمینه‌ای برای پیشبرد این بحث باشد، تا از رهگذر اختلاف مبنایی مؤلفین و منابع در اختیار آن‌ها در یک دانش واحد به نتایج خوبی برای اصالت‌سنجی نصوص حدیثی خود دست یابیم.

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

💢 بی‌نیازی اسناد کافی از ارزیابی (با استفاده از قواعد اصولی)

✍️ استاد محمدمهدی شب‌زنده‌دار

اعتبار اسناد کتاب کافی از دیرباز محل بحث ونظر علما بوده است. تلاش مقاله پیش‌رو اثبات اعتبار اسناد این کتاب شریف و حجیت شهادت کلینی است. تلاش شده است این حجیت، طبق احتمال صدور و احتمال اعتبار اثبات شده و به اشکالاتی که به این بحث وارد شده است پاسخ داده شود.

👈 مطالعه نمایید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 صدای مسیحیتِ صلح‌جو خاموش شد
✍️ تأملی بر مواضع بین‌ادیانی پاپ از نگاه نخبگان دینی ایران

درگذشت پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان، واکنش‌هایی را در فضای فکری و مذهبی ایران برانگیخت؛ واکنش‌هایی که از دل آن‌ها می‌توان تصویری عمیق از نگاه ایرانی ـ به‌ویژه نگاه شیعی ـ به معنویت، رهبری دینی، گفت‌وگوی بین‌ادیان، و کرامت انسانی استخراج کرد.

چه در قالب پیام‌های رسمی از سوی نهادها و شخصیت‌های دینی، و چه در تأملات و روایت‌های شخصی‌ترِ اندیشمندان، نوعی همدلی، احترام، و در عین حال بازاندیشی فلسفی و معنوی نسبت به موقعیت پاپ فرانسیس قابل مشاهده است.

بخش مهمی از این واکنش‌ها از سوی شخصیت‌هایی است که سال‌ها در زمینه گفت‌وگوی ادیان، ارتباط با رهبران دینی جهان، و ترویج فهم مشترک میان سنت‌های دینی فعالیت داشته‌اند؛ چهره‌هایی که دغدغه تعامل تمدنی را به‌عنوان بخشی از هویت فکری خود دنبال کرده‌اند.

👈 متن گزارش «اجتهاد» را بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 فقیهِ نجف، صاحب‌جواهر و سایه‌ی امام
✍️ روایت کمتر شنیده‌شده‌ای از ولایت فقیه در حوزه نجف

وقتی صحبت از «ولایت فقیه» می‌شود، اغلب ذهن‌ها ناخودآگاه به قم، انقلاب اسلامی، و امام خمینی (ره) می‌رود. اما واقعیت این است که ریشه‌های این نظریه، عمیق‌تر از آن است که تنها در قرن معاصر یا حوزه قم جست‌وجو شود. در قلب حوزه نجف، فقیهانی می‌زیسته‌اند که با صراحت، از ولایت مطلقه فقیه دفاع کرده‌اند.

آیةﷲ شیخ حسن جواهری، از استادان باسابقه و شناخته‌شده درس خارج نجف، اخیراً در گفت‌وگویی با برنامه «قناة‌الحیرة» دیدگاه‌هایی روشن در باب ولایت‌فقیه ارائه کرده است؛ دیدگاه‌هایی که برای بسیاری از مخاطبان آشنا به فضای نجف، تعجب‌برانگیز خواهد بود.

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

🎥 «دنیا هم‌چون آب دریاست»
حدیثی تکان‌دهنده از امام صادق علیه‌السلام

امام صادق عليه‌السلام فرمود:

«دنيا هم‌چون آب دريا است؛ هر كه از آب دريا بيشتر بنوشد بيشتر تشنه مى‌شود».

انسان هر چقدر از آب دريا بيشتر بنوشد بيشتر تشنه مى‌شود. اين‏طور نگو: «من همين يک مشت از مال دنيا را بگيرم بعد از دنيا رو مى‌گردانم، همين مرتبه از جاه و مقام دنيا را به دست بياورم بعد به سوى خدا مى‌روم».

مسأله اين‌طور نيست؛ هر چقدر از مال دنيا، از جاه دنيا، از مقامات اين دنياى فانى، بيشتر پيدا كنى، تشنگى و حرصت به مقدار و مرتبه بعدى، بيشتر مى‌شود؛ [چراکه] «دنيا هم‌چون آب دريا است»، «حب دنيا سرچشمه هر گناه است».

📚 بارقه‌ها ؛ صفحه ۴۴

🆔 @ijtihadnetwork

🎧 سخنرانی آیةالله جعفر سبحانی به مناسبت شهادت امام جعفر صادق (علیه‌السلام) | حرم مطهر رضوی ۱۳۹۵

🆔 @ijtihadnetwork

📢 بیانات امروز رهبر انقلاب در پایان مجلس عزاداری سالروز شهادت حضرت امام جعفر صادق (علیه‌السلام) - ۱۴۰۴/۲/۴

🆔 @ijtihadnetwork

🎥 رهبر انقلاب امروز در مجلس عزاداری شهادت حضرت امام صادق علیه‌السلام:

خط ائمه «خط ایستادگی و استقامت» و درس ائمه «درس منطق و استدلال» است

مردم غزه و لبنان با ایستادگی خود در واقع در خط ائمه‌ی هُدی کار می‌کنند.

زندگی امام صادق علیه‌السلام از لحاظ اشاعه‌ی احکام الهی، زندگی عجیب، فوق‌العاده و موفقی است. ۱۴۰۴/۲/۴


🆔 @ijtihadnetwork

💢 تأملی در قاعده لزوم عقلی تقدیم اهم

قاعده تقدیم اهم بر مهم، از قواعد کلیدی علم اصول فقه در مقام تزاحم تکالیف شرعی است که عموماً با تکیه بر حکم عقل مورد پذیرش اصولیان قرار گرفته است. با این حال، بررسی دقیق ماهیت عقلانی این قاعده نشان می‌دهد که امکان تفصیل در آن وجود دارد.

استاد سید محمد نجفی یزدی با تحلیل این قاعده، معتقد است که لزوم تقدیم اهم، همیشه یک حکم قطعی عقلانی نیست، بلکه در مواردی که تفاوت درجات ملاک‌ها به حد الزامی نمی‌رسد، عقل به وجوب آن حکم نمی‌کند. این دیدگاه می‌تواند آغاز بازاندیشی در تلقی رایج از این قاعده اصولی باشد.

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 آینده عباس عبدی‌ها؛
در پاسخ به یادداشت «آینده روحانیت»

✍️ حجةالاسلام احمد اولیایی

جناب آقای عباس عبدی در یادداشتی با عنوان «آینده روحانیت» تحلیلی پیرامون امروز و آینده روحانیت ارائه داده‌اند که شاید بخشی از گزاره‌های آن صحیح باشد اما آنچه نویسنده‌ی یادداشت می‌خواهد بگوید و بعبارتی روح حاکم بر یادداشت، قابل خدشه است. در ادامه نکاتی در پاسخ به آن یادداشت بیان می‌شود:

۱. افول مرجعیت فکری روحانیت بر فرض اثبات، منحصر بفرد نیست بلکه اساسا شاهد افول گروه‌های مرجع (reference groups) هستیم. این افول فقط ناشی از عملکرد گروه‌های مرجع مانند معلمان، والدین و روحانیت نیست بلکه محصول فرهنگ مدرن و به ویژه پست‌مدرن است. در این فرهنگ، ما با افول فراروایت ها، خودعالم‌پنداری های کاذب نوجوانان و جوانان به دلیل بمباران دیتا و دسترسی به داده (البته بدون قدرت تحلیل)، و کاهش پرسشگری مواجهیم. اینها بخشی از دلایل افول مراجع فکری از جمله روحانیت_بر فرض اثبات_ است.

۲. این ادعا که روحانیت قبل از انقلاب با سیاست بیگانه بودند و فقط اهداف تبلیغ سنتی و ... را دنبال می‌کردند غلط است. اگر قدرت و سیاست را تشکیل حکومت بدانیم شاید این ادعا درست باشد اما اگر کنشگری نسبت به ظلم و ورود به مسائل حکومت بدانیم، از میرزایی شیرازی تا کاشف الغطا و نراقی ضمن ارتباط با مردم و تبلیغ دین، کنش‌گر سیاسی نیز بوده اند.

۳. تفکیک میان جایگاه قدسی و جایگاه سیاسی اساسا یک تفکیک غلط است و مصادیقی مانند وجود مبارک رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و امیرالمؤمنین علیه السلام که حکومت و قدرت نافی قداست ایشان نبود، این گزاره را نقض می‌کنند. حتی تمام مردم شهادت می‌دهند که قداست حضرت امام رحمت الله علیه نیز با به قدرت رسیدن و تشکیل حکومت کاسته نشد.

۴. ایشان مواردی مانند کلیپ‌های دور از شأن و موارد دیگری را به عنوان تلاش هایی برای بروز شدنِ برخی روحانیون مثال میزند. اولا بعضی از آن‌ها مانند اجرای برنامه برای کودکان اصلا دون شأن روحانیت نیست. ثانیا تعمیم کنش های اینچنینی برخی از طلاب به همه روحانیون غلط است. ثالثا روحانیون از نظر تجهیز به ابزار روز و اشراف به مسائل روز قابل قیاس با سابق نیستند.

۵. آینده هیچکس و هیچ نهاد و قشری آینده روشنی نیست اگر از خود مراقبت نکنند و در این اصل تفاوتی میان روحانیت و دیگران نیست و البته عباس عبدی ها هم اگر منصفانه‌تر نیاندیشند و خود را بازسازی نکنند از این قاعده مستثنا نیستند.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 وحدت مرجعیت شیعه، ضرورتی غیر قابل اجتناب

✍️ حجةالاسلام سید علی بطحائی

از حدود ده قرن پیش (۱۰۵۹ م) مجمع کاردینال‌ها به عنوان متولی انتخاب وحدت مرجعیت مسیحیت کاتولیک با تشکیل جلسه و برخاستن دود سفید کلیسای سیستین این ضرورت را درک و تا امروز دویست و شصت و شش پاپ را معرفی کرده است. در جهان اسلام هم از سال ۱۰۵۷ قمری جامعه الازهر با رای گیری مخفی رهبر دینی واحد برای الازهر، در «گلدان گلی» انتخاب شیخ واحد برای الازهر را ضروری دانست و تاکنون چهل و چهار شیخ را معرفی کرده است.

بجاست یادی از امام موسی صدر و افق بلند اندیشه او شود که سال‌ها پیش وحدت نهاد اجتماعی شیعه را فریاد می‌زد و ضمن احترام به تفاوت آرا و اندیشه‌های کلامی و فقهی به «وحدت اجتماعی نهاد مرجعیت شیعه» در دوران معاصر معتقد بود و خلأ عدم وجود مرجعیت واحد شیعی را آسیبی جدی برای کیان و قدرت نهاد مرجعیت شیعه می‌دانست و در سخنرانی مهم و تاریخی سال ۱۳۴۴ خورشیدی دارالتبلیغ در محضر مراجع عظام آن وقت وحدت در تشکیلات و مرجعیت را یک غفلت راهبردی می‌دانست که عدم توجه به آن ضربات غیرقابل ترمیمی را به پیشرفت شیعه در دوران معاصر می‌زند.

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

🔔 دوره «آشنایی اجمالی با فلسفه اصول»

👤اساتید دوره:
➖حجةالاسلام‌ و‌المسلمین علیرضا پیروزمند
➖حجةالاسلام حسین سالاروندیان
➖حجةالاسلام علی محمدی
➖حجةالاسلام سید پیمان غنایی
➖حجةالاسلام محمد متقیان تبریزی
➖حجةالاسلام محمدرضا ترابی

📌 مزایای دوره:
▫️ارائه گواهی پایان دوره
▫️جذب در دوره تخصصی
▫️دسترسی به منابع مرتبط با سرفصل‌ها
▫️بهره‌مندی از اساتید مجرب

🗓 تاریخ ثبت‌نام: ۳ الی ۱۵ اردیبهشت

🗓 تاریخ برگزاری دوره: ۷ الی ۹ خرداد

⏪ شرایط ثبت‌نام: اتمام کتبی پایه ۱۰ + پرداخت هزینه دوره به‌ مبلغ ۱۵۰هزار تومان

🏛 مکان برگزاری: فرهنگستان علوم اسلامی قم | بلوار الغدیر، کوچه ۱۰، ساختمان مفید، طبقه اول

🔗 درگاه ثبت‌نام:
https://survey.porsline.ir/s/Z3KsUWx

📱کسب اطلاعات بیشتر با ارسال پیام به:
09191733507

🆔 @ijtihadnetwork

💢 حوزه علمیه بین‌المللی

✍️ حجةالاسلام یحیی جهانگیری

حوزه علمیه بین‌المللی، حوزه‌ای است که بسان قد و قواره مدرسه امام صادق (ع)؛ متعلمانش نه فقط طلاب شیعی که از اهل سنت هم باشند.

در کرسی درس امام صادق (ع)، هم شاگردان سنی حضور می‌یافتند و هم محدثان سنی با افتخار، اگر توفیق شاگردی نداشتند، کلام امام (ع) را روایت می‌کردند. از آلوسی، محمد بن طلحه، محیی نووی، خطیب تبریزی، ابوالمحاسن ظاهری، ابن‌صباغ مالکی، ابن‌حجر هیثمی و.... الی شبلنجی شافعی.

احمد بن حنبل، ١٢روايت از امام صادق (ع)
مسلم، ۱۲ روايت؛
ابوداود، ۵ روایت؛
نسايي، ۴۱ روايت؛
الدارمي، ۶ روایت؛
حاكم، ۴۱ روايت و
بيهقي، ۱۷۴ روايت نقل كرده‌اند.

آری! اگر صدای اهل بیت (ع) نه فقط از حسینیه‌های شیعی، بلکه از جامع‌های سنی؛ و نه فقط از حوزه قم بلکه از الازهر و آکسفورد پخش شد، آنگاه می‌شود از بین‌المللی شدن حوزه سخن گفت.

حوزه بین‌المللی، حوزه‌ای است که، مدرس‌اش (بالضم) و مدرس‌اش (الفتح: محل درس) و بالاخره مخاطب این دروس، شیعه فقط نباشد، بلکه مثل امام صادق (ع)، همه مذاهب و افکار حضور یابند.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 امکان‌های تمدنی نظام پول‌طلا برای جمهوری اسلامی ایران

✍️ حجةالاسلام سید محمد صدرا متولی امامی با طرح ایده «نظام پول‌طلا»، آن را نه صرفاً یک پیشنهاد اقتصادی، بلکه ظرفیت‌های تمدنی قابل توجهی را پیش پای جمهوری اسلامی قرار خواهد داد که می‌تواند گسست‌های اجتماعی موجود در جامعه ایران را در فضای جدیدی بازسازی کند.

او با استناد به مبانی فقهی، پیامدهای عدالت‌محور، و تأثیرات اجتماعی و بین‌المللی نظام پولطلا، از آن به عنوان راهی برای تحقق عدالت اقتصادی، ایستادگی تمدنی در برابر سلطه دلار و نظام سرمایه‌داری و بازسازی اعتماد عمومی یاد می‌کند.

متولی امامی معتقد است نظام پول‌طلا، با قرار دادن منافع مردم در برابر منافع نظام بانکی ربوی، قادر است اعتماد از دست رفته مردم به نظام اسلامی را بازسازی کند و به‌ عنوان عاملی برای ایجاد وحدت اجتماعی، به‌ ویژه در شرایطی که مردم از حمایت‌های بی‌دریغ دولت از بانک‌ها خشمگین هستند، عمل کند.

🔻سرفصل‌های یادداشت:
◻️نظام پول‌طلا و عدالت اجتماعی
◻️نظام پول‌طلا و سرمایه گذاری
◻️نظام پول‌طلا؛ عامل وحدت اجتماعی
◻️نظام پول‌طلا و استقلال جمهوری اسلامی
◻️نظام پول‌طلا و اخلاق اجتماعی
◻️نظام پول‌طلا و تصرف در نظامات اجتماعی

📝 مطالعه متن کامل

🆔 @ijtihadnetwork

📗عدالت، عقل و اجتهاد
توسعه در کاربست عقل برای کشف مصادیق عدل

نسبت بین عقل و فقه، موضوعی بسیار مهم است. فهم دقیق این نسبت است که تکلیف چگونگی کشف مصادیق عدل و ظلم را نیز نمایان می‌کند. حجت‌الاسلام مهدی شجریان در این اثر کوشیده تا پیرامون این موضوع نگاهی نسبتاً متفاوت بیان کند.

به اعتقاد اکثر فقیهان شیعه، هرچند اصل خوبی عدالت و بدی ظلم از طریق عقل مستقل شناخته می‌شود؛ اما این عقل توانایی تشخیص دقیق مصادیق عدل و ظلم را ندارد. این مصادیق تنها با مراجعه به شرع شناسایی می‌شوند و در نهایت کاربرد عملی عقل مستقل در فقه، بسیار ناچیز است.

اما به باور این کتاب دستیابی به فقهی کارآمد که توانایی حل مسئله‌های اجتماعی پیچیده جهان کنونی را دارد، بدون توسعه در کاربست اجتهادی عقل میسر نیست. عقل در تشخیص مصادیق عدل و ظلم حتی با وجود احتمال خلاف «حجت» است و احکام اجتماعی فقه می‌تواند بر پایه تشخیص ظنی عقل، سامان یابد.

🔗 خرید اینترنتی

🆔 @ijtihadnetwork

📹 مراسم رونمایی از «موسوعه مؤلفات الامامیه» و تجلیل از شخصیت علمی استاد سید احمد اشکوری در عتبه مقدسه عباسیه علیه‌السلام

موسوعه ۲۳ جلدی «مؤلفات الامامیه» اثر ارزشمند و جدید استاد اشکوری، به معرفی ۱۴ هزار عنوان از تالیفات علمای امامیه با مراجعه مستقیم به آنها پرداخته است و تحقیق و تکمیل دیگر مجلدات همچنان ادامه دارد و نسخه‌های تکمیلی در آینده منتشر خواهد شد.

این دائرةالمعارف الگویی مناسب برای پژوهشگران، اساتید و علاقه‌مندان به حوزه نسخ خطی است و به شکلی کاربردی تهیه شده تا برای همه قابل استفاده باشد.

🆔 @ijtihadnetwork