📚 شریعت حداکثری؛ نگاهی انتقادی به مبانی و ادله

🔻 درس‌گفتارهای استاد شیخ حیدر حب‌الله منتشر شد

گستره نفوذ شریعت و میزان تأثیر آن بر تمامی ابعاد حیات انسان همواره عرصه مناقشه و اندیشه‌ورزی بوده است؛ آیا شریعت با دیدگاهی حداکثری توانسته است تمامی جنبه‌های خرد و کلان زندگی بشر را در قلمرو خود جای دهد؟ اگر شریعت چنین گستره‌ای را در بر دارد کدام ساز و کارهای اجرا برایش ترسیم شده است؟ این نظام چگونه می‌تواند در مواجهه با تغییرات پیاپی و پویایی‌های زندگی بشری اقتدار خود را حفظ کند؟ در سوی دیگر با روشن شدن محدودیت‌های اثباتی و عملی شریعت حداکثری آیا می‌توان رویکردهای بدیلی را یافت که مرزهای جدیدی در برابر دامنه نفوذ شریعت طراحی کنند؟

کتاب «شریعت حداکثری: نگاهی انتقادی به مبانی و ادله»، درس‌گفتارهای اندیشمند معاصر، شیخ حیدر حب‌الله؛ دیدگاه‌های هواداران شریعت حداکثری را واکاوی و چهار طیف استدلال‌های آنان شامل استدلال‌های عقلانی، عقلایی قرآنی و حدیثی را به گونه‌ای نظام‌مند تحلیل و نقد کرده است. در نهایت ضعف‌های، ذاتی نارسایی‌های دلالتی و اشکالات سندی فراوان این ادله آورده شده که در نتیجه به تزلزل پایه‌های نظریه شریعت حداکثری می‌انجامد.

👈 معرفی تفصیلی + تهیه اثر

🆔 @ijtihadnetwork

📹 لحظاتی از عیادت عصر امروز رهبر انقلاب از آیةالله نوری همدانی

«ان‌شاءالله بلا دور باشد آقا! شفاکم‌الله ان‌شاءالله. ما مایل هستیم جنابعالی را زیارت کنیم، منتها نه در بیمارستان. خداوند ان‌شاءالله به جنابعالی شفای کامل و عاجل عنایت کند و محفوظ باشید.»

🔺 حضرت آیةالله خامنه‌ای عصر امروز با حضور در یکی از بیمارستان‌های تهران، از آیةالله حسین نوری همدانی از مراجع عظام تقلید عیادت کردند و از نزدیک در جریان روند درمان ایشان قرار گرفتند. ۱۴۰۴/۲/۱۵

🆔 @ijtihadnetwork

🔖 دانلود ویژه‌نامه «حاج شیخ»

ویژه‌نامه بازخوانی خدمات علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی آیةالله‌العظمی شیخ عبدالکریم حائری یزدی با عنوان «حاج شیخ» از سوی هفته نامه افق حوزه و با همکاری دبیرخانه بزرگداشت یک‌صدسالگی حوزه علمیه قم منتشر شد.

🔻 فصل اول | زندگی‌نامه احیاءگر حوزه
- مروری بر خدمات علمی، اجتماعی و سیاسی آیةالله‌العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری
- فهرست آثار و تألیفات آیةالله‌العظمی شیخ عبدالکریم حائری یزدی

🔻 فصل دوم | در آیینه خاطرات
- امام خمینی
- آیةالله خامنه‌ای
- آیةالله سید محمدرضا گلپایگانی
- آیةالله محمدعلی اراکی
- آیةالله مرتضی نجفی
- آیةالله محمدتقی بهجت
- آیةالله صافی گلپایگانی

🔻فصل سوم | گفت‌وگوها
- اقدامات تحولی حوزه علمیه در عصر آیةالله‌العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری / استاد حسینی بوشهری
- هجرت‌های ده‌گانه و سرنوشت‌ساز آیةالله‌العظمی حائری یزدی / گفت‌وگو با استاد علیرضا اعرافی
- نیم‌نگاهی به کارنامه خدمات اجتماعی، علمی و فرهنگی حاج شیخ / گفت‌وگو با استاد مسعودی خمینی
- بازخوانی مواضع سیاسی آیةالله حاج شیخ عبدالکریم حائری / گفت‌وگو با استاد سید احمد خاتمی

🆔 @ijtihadnetwork

📹 آیا طرح جدید بانکداری فقه شیعه را تحقیر کرده است؟

🆔 @ijtihadnetwork

📸 نمایندگان حوزه علمیه قم استاد ابوالقاسم علیدوست، استاد شریعتمدار جزایری و استاد مرتضی ترابی در کنفرانس فقه اسلامی کشور قطر | اردیبهشت ۱۴۰۴

🔻در اجلاس بیست‌وششمین مجمع جهانی فقه اسلامی، موضوعات زیر در دستور کار قرار گرفته است:

۱. مسائل نوظهور در زمینه حمایت از کودکان
۲. احکام، شرایط و اخلاقیات مرتبط با هوش مصنوعی
۳. قاعده استصحاب و کاربردهای آن در مسائل و رویدادهای معاصر
۴. بازی‌های الکترونیکی و احکام فقهی مربوط به آن‌ها
۵. تأثیر بیماری‌های روانی بر اهلیت در شریعت اسلامی
۶. نوازل و مسائل نوظهور در صنعت مالی اسلامی شامل:
الف. پرداخت مازاد در قرض توسط طرف ثالث و حکمت و کاربردهای معاصر آن
ب. حکم دریافت اجرت بابت صدور ضمانت‌نامه بانکی و اعتبارات اسنادی
۷. حاکمیت شرعی در مؤسسات مالی اسلامی معاصر
۸. نوازل و مسائل نوظهور در صنعت محصولات حلال، شامل:
الف. تدوین احکام مربوط به ذبح و نحوه نحر پیش از ذبح
ب. حکم مصرف گوشت‌های کشت‌شده در آزمایشگاه
ت. بررسی حکم مواد غذایی دارای تغییرات ژنتیکی منشأ حیوانی
ث. بررسی جایگاه حشرات به عنوان مواد غذایی
ج. احکام مربوط به تغذیه نوزادان نارس با شیر مادران شناخته شده یا ناشناخته

🔻آدم می‌تواند فقهاً عادل باشد ولی اخلاقاً از شمر بن ذی الجوشن بدتر باشد!
🔹حاج شیخ کسی بوده که فقه و اخلاق را باهم عمل می‌کرد. ایشان عیالش که هم کور شده بوده هم فلج شده بوده شب‌ها دوش می‌گرفته می‌برده بالای پشت‌بام که گرما اذیت نکند. صبح هم می‌برد در سرداب. به ایشان گفتند شما، یک ازدواج دیگری بکن. گفته بود نه! گفتند چرا؟ گفت او ناراحت می‌شود. گفتند این چشمش نمی‌بیند؟ گفته بود: چشم ندارد. دل که دارد و من دل کسی را نمی‌سوزانم! خلاصه فقه را از اخلاق جدا نباید کرد. از ایشان نقل کردند که آدم می‌تواند فقهاً عادل باشد ولی اخلاقاً از شمر بن ذی الجوشن بدتر باشد.

🔻مثل طلبه‌ها
🔹ارادت طلاب به شیخ از این بود که مثل آن‌ها زندگی می‌کرد. یک سرتراش بود در مدرسه فیضیه پنج‌شنبه‌ها خیلی مشتری داشت صف می‌بستند تا نوبت‌شان بشود. روز پنج‌شنبه که می‌شد حاج شیخ هم می‌آمد در مدرسه فیضیه صف را هم جلو نمی‌زد. در نوبت خودش رعایت می‌کرد. می‌نشست کنار طلبه‌ها دو قران می‌داد که سرش را بتراشند. مثل طلبه‌های دیگر.

🔻شهریه پسر شیخ
🔹حاج‌ آقا مرتضی [پسر بزرگ شیخ] در حجره زندگی می‌کرد. جالب این است‌ شهریه‌ای که به همه می‌داد به همان اندازه به او می‌داد ولی دو شب کم می‌گذاشت. می‌گفت تو شب‌های پنج‌شنبه و شب جمعه به خانه می‌آیی و دو شب غذایت را در خانه می‌خوری. به اندازه دو شب از او کم می‌گذاشت.

👈 روایت محقق داماد از سلوک شیخِ مؤسس

🆔 @ijtihadnetwork

💢 تکریم مرجعیت، تکریم هویت دینی ملت ایران

✍️ حجةالاسلام قدرت‌الله غلمانی

پانزدهم اردیبهشت ۱۴۰۴، حضرت آیةالله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب با حضور در یکی از بیمارستان‌های تهران، از حضرت آیةالله نوری همدانی، از مراجع بزرگوار تقلید عیادت کردند و از نزدیک در جریان روند درمان ایشان قرار گرفتند. این دیدار صمیمانه، تنها یک اقدام اخلاقی و انسانی نبود؛ بلکه نمادی از عمق نگاه دینی و تاریخی رهبر انقلاب نسبت به جایگاه مرجعیت در منظومه اسلام ناب محمدی است.

در اندیشه رهبری، مرجعیت شیعه، ستون فقرات دیانت مردم و یکی از منابع عظیم هدایت، بیداری و مقاومت در تاریخ تشیع است. معظم‌له همواره با سخن و عمل، بر لزوم تکریم علما و حفظ جایگاه فقهای بزرگوار به‌عنوان حافظان دین و سنت تأکید داشته‌اند. رفتار ایشان در دیدارهای مکرر با مراجع، حضور در تشییع و بزرگداشت علمای فقید، و نیز عیادت از بزرگان، نمود عینی این باور عمیق است.

آیةالله نوری همدانی، یکی از استوانه‌های علمی، انقلابی و فقهی حوزه علمیه قم است که همواره در دفاع از ولایت فقیه، حمایت از نظام اسلامی و روشنگری دینی، پیشگام و استوار بوده‌اند. عیادت رهبر انقلاب از ایشان، افزون بر تجلیل از مقام علمی و اخلاقی این مرجع عالی‌قدر، پیامی روشنگر برای مردم، مسئولان و حوزه‌های علمیه دارد: تکریم مرجعیت، تکریم هویت دینی ملت ایران است.

رهبر انقلاب با این حضور و عیادت، بار دیگر ثابت کردند که در تراز یک جامعه اسلامی، رابطه بین رهبر و مرجع، نه رابطه قدرت و نفوذ، بلکه رابطه تواضع و معرفت است؛ رابطه‌ای که ریشه در سنت اهل بیت علیهم‌السلام دارد.

اکنون که دشمنان اسلام در پی ضربه زدن به ارکان اعتقادی ملت‌ها هستند، زنده نگاه داشتن مرجعیت و ارتباط نظام اسلامی با بزرگان دین، ضامن استحکام فکری، معنوی و سیاسی جامعه اسلامی خواهد بود.

بی‌تردید، این رفتار متواضعانه رهبر فرزانه انقلاب، درسی بزرگ برای نسل جوان، نخبگان فرهنگی و کارگزاران نظام است: تا وقتی عالمان دین در صدر احترام باشند، امت اسلامی راه خود را گم نخواهد کرد.

🆔 @ijtihadnetwork

💢 ابن تیمیه: اجتهاد یا انسداد؟

✍️ دکتر حسن انصاری

چند سالی است که در مطالعات اسلام‌ شناسی اقبال مجددی به ابن تیمیه و افکار و آثار او دیده می‌شود. ابن تیمیه زندگی کم و بیش جالب توجهی داشته و به دلیل موقعیت ممتاز تاریخی که در آن بسر می‌برده و نیز پاره‌ای از موضعگیری‌های سیاسی و دینی او و همچنین تعدد آثارش می‌تواند موضوع جالب توجهی برای محققان مطالعات ادیان و خاورمیانه قرار گیرد. با این وصف اقبال دوباره به آثار و افکار او می‌تواند همچنین ناشی از جذابیت آثارش به دلیل تلاش او برای ساده کردن مسائل دینی و مذهبی هم باشد.

ابن تیمیه در آثار متعدد و مطولش که عمدتاً هم سخنانی تکراری و از این نقطه نظر خسته کننده است این توانایی را دارد که مهمترین مشکلات کلامی و فلسفی و مذهبی را به سطحی بسیار ساده از دریافت‌ها و تفسیرها و صورتبندی‌ها فرو کاهد و بعد با احکامی شدید و غلیظ درباره آن مسائل داوری بسیار سطحی کند. این ساده کردن مسائل شاید برای عده‌ای خوشایند باشد اما من تعبیری جز انحطاط فکری برای آن نمی‌بینم.

#ابن_تیمیه خواستار بازگشت به «سلف صالح» و اجتهادهای جدید و گذار از مذاهب تاریخی فقهی بود. این درست است اما فراموش نکنیم که این موضع در حقیقت همان موضع تاریخی حنبلیان بود که برای فقه امام خود احمد بن حنبل جایگاهی در هندسه مذاهب فقهی اسلامی نمی‌یافتند. احمد بن حنبل همواره از دیدگاه مخالفان و حتی برخی از ستایشگرانش نه به دلیل جایگاه فقهی‌اش بلکه به جهت مواضع اعتقادی و جایگاهش در حدیث اهمیت داشت.

📝 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork

🔖 فهرستى جامع از آثار و تألیفات آیةالله شیخ عبدالکریم حائرى یزدى

✍️ به کوشش حجةالاسلام على سلیمانى

◻️ بخش اوّل: آثار مستقل
◻️ بخش دوم: حواشى بر آثار دیگران
◻️ بخش سوم: تقریرات دروس ایشان

🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔖 دانلود ویژه‌ نامه «حوزه ۱۲۰۰ ساله قم»

📚 فهرست بخشی از مطالب منتشر شده:

🔸 حوزه علمیه قم؛ تاریخچه، رونق و نقش آن در جهان اسلام / مقاله

🔹 هجرت‌های ده‌گانه و سرنوشت‌ساز آیةالله حائری یزدی / علیرضا اعرافی

🔸 سیر تحول حوزه علمیه قم؛ از تأسیس تا تأثیرگذاری جهانی در علم، سیاست و دین / محسن اراکی

🔹 حکومت و مناسبات روحانیت و نظام جمهوری اسلامی ایران اقتضائات و الزامات / عباس کعبی

🔸 صدسالگی بازتأسیس حوزه علمیه قم و نقش آیةالله حاج شیخ عبدالکریم حائری در علم اصول / محمدجواد فاضل لنکرانی

🔹 چالش‌های حوزه‌های علمیه و راهکارهای جهانی سازی معارف شیعی؛ از روش‌های سنتی تا فقه پویا / محمد سند بحرانی

🔸 مواضع ضدصهیونیستی علمای شیعه از آغاز تا پیروزی انقلاب اسلامی / محمدحسن رجبی دوانی

🔹 نقش متکلمان معاصر در تحولات دانش کلام در سده اخیـر حوزه علمیه قـم / جبرئیلی

🔸 رویکردهای جریان‌شناختی حدیثی در صد سال اخیر حوزه علمیه قم / محمد حائری شیرازی

🔹 گزارشی از فعالیت‌های دبیرخانه و شورای علمی همایش «ســده حـوزه علمیــه قـــم» / ابوالقاسم مقیمی حاجی

🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 ما سهم بزرگی در حوزه نجف داریم؛ «ما نجف را نجف کردیم»

👤 آیةالله جوادی آملی:

هویت دینی و ایرانی بودنش این است که انسان خودش چشمه باشد، حالا اگر دریا شد که چه بهتر. استخر شدن هنر نیست، چشمه شدن هنر است. الآن هویت ایرانی توان آن را دارد که دریا بشود، چه رسد به چشمه. فرمود: «عَلَینَا إِلْقَاءُ الْأُصُولِ وَ عَلَیكُمُ التَّفْرِیع»؛ بکوشید که اجتهاد کنید.

ما سهم بزرگی در حوزه نجف داریم؛ ما نجف را نجف کردیم، گرچه بزرگانی از عرب هم حضور داشتند. کتب اربعه را ما نوشتیم، فقه‌های اصیل را ما نوشتیم، کتاب‌های اصیل اصولی را ما نوشتیم. این هویت ماست و ما به این هویت افتخار می‌کنیم.

👈 بازخوانی هویت علمی ایرانی در پرتو تعلیم وحیانی

🆔 @ijtihadnetwork

🔔 نشست علمی آراء فقهی خاص و معاصر

🔻 حجیت قاعده یقین و تاثیر آن در فقه
🎙 استاد محمدمهدی شب‌زنده‌دار

🔻 مسائل اصلی فقه رمزارزها
🎙 استاد سید محمدرضا مدرسی

🔻 بررسی فقهی بیمه تکافل
🎙 حجةالاسلام والمسلمین تعظیمی‌فر

🔻 آراء خاص فقهی امام خمینی (ره)
🎙 حجةالاسلام والمسلمین رضا عندلیبی

🗓 زمان: چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت - ساعت ۱۴ تا ۱۶

🏛 مکان: قم، میدان معلم، مدرسه امام کاظم علیه‌السلام، طبقه سوم، سالن ابوذر غفاری

📌 همراه با پرسش و پاسخ
📌 شرکت برای عموم آزاد است

🆔 @ijtihadnetwork

🔖 پرونده ویژه «اجتهاد» به مناسبت همایش صدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم

این پرونده بازتاب‌دهنده مجموعه‌ای از پژوهش‌ها و تحلیل‌ها توسط اندیشمندان و پژوهشگران حوزوی است که به بررسی ابعاد مختلف تأسیس، تحول و چالش‌های حوزه علمیه قم در یک قرن گذشته و احوالات شیخ مؤسس و دیگر علما می‌پردازد و گزارش‌هایی از مهم‌ترین دیدگاه‌ها و آثار منتشر شده در این زمینه ارائه می‌دهد.

✍️ با آثار و گفتارهایی از اساتید:
ابوالقاسم علیدوست
محمدجواد فاضل لنکرانی
احمد مبلغی
علیرضا اعرافی
محسن اراکی
عباس کعبی
سیداحمد خاتمی
عبدالحسین خسروپناه
سید مصطفی محقق داماد
ابوالقاسم مقیمی حاجی
رسول جعفریان
رضا مختاری
ناصرالدین انصاری قمی
عبدالوهاب فراتی
سیدضیاء مرتضوی
علی‌اصغر مجتهدزاده
محمد حائری شیرازی
نجف لک زایی
سیدسجاد ایزدهی
احمد خزائی
علیرضا جوادزاده
محمدکاظم تقوی
سید هادی طباطبایی
سید محسن طباطبایی‌فر
محمد امین رفیعی
رضا سرحدی
علی‌اکبر عبدالاحدی مقدم
محمد مادرشاهی
محمدصادق ابوالحسنی
موسی حقانی
محمدحسن رجبی
احمد رهدار
مصطفی دری
سید علی طالقانی
محمدتقی فخلعی
سعید ضیایی‌فر
علی رحمانی
و ...

👈 مشاهده و مطالعه کنید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 ادوار و تطوّرات مختلف حوزه‌های علمیه و رسالت پیش‌رو

✍️ حجةالاسلام محسن رضایی

حوزه‌های علمیه که مهم‌ترین نهاد دینداری جامعه محسوب می‌شوند و وظیفه آنها صیانت از دین، تبلیغ آن و اقامه احکام الهی در جامعه است، پدیده‌‌ای جدید و صرفا مربوط به عصر حاضر نیستند بلکه قدمت آنها به عصر حضور ائمه معصومین(ع) می‌رسد.

البته در آن دوران این نهاد به شکل «سازمانی و تشکیلاتیِ امروزی» نبود بلکه مسائل مربوط به علوم اسلامی اعم از فقه، معارف، عقاید، تفسیر، حدیث و ... توسط ائمه(ع) بیان می‌شد و به وسیله برخی از اصحاب خاص مانند زراره، ابوبصیر، محمد بن مسلم و ... برای شیعیان تعلیم و تبیین می‌گردید و آنان در قامت «علمای دین»، این علوم و معارف اهل بیت(ع) را به دیگران می‌رساندند.

این نهاد مهم دین با توجه به جایگاه حیاتی آن در اجتماع، رسالت‌های گوناگونی به عهده دارد که برای شناخت آنها ابتدا باید ادوار و تطوّرات مختلف حوزه علمیه مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان نسبت به رسالت پیش‌روی آن بهتر سخن گفت.

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

🕌 «حوزه پیشرو و سرآمد»

✍️ متن کامل پیام حضرت آیةالله‌ خامنه‌ای به همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم

✔️وظایف علم فقه در قبال مسائل امروز

✔️الزامات پاسخ‌دهی فقیه به نیازهای امروز و نکاتی در شیوه کار کنونی حوزه

✔️توجّه به دو عنصر زمان و مکان در اجتهاد و شناخت درست موضوع

✔️فقه باید فقه بماند و نوفهمی تبدیل به ناخالص‌سازی شریعت نشود

👈 بخوانید

🆔 @ijtihadnetwork

💢 فقه باید فقه بماند و نوفهمی تبدیل به ناخالص‌سازی شریعت نشود
🔻 الزامات پاسخ‌دهی فقیه به نیازهای امروز و نکاتی در شیوه کار کنونی حوزه

✔️ برش‌های فقهی پیام حضرت آیةالله‌ خامنه‌ای به همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم:

🔹در شیوه‌ی کار کنونیِ حوزه، در بخش فقهی، توجّه کافی به این اولویّتها دیده نمیشود. گاه می‌بینیم برخی مهارتهای علمی که عموماً جنبه‌ی آلی و مقدّماتی برای رسیدن به حکم شرع را دارد یا بعضی موضوعات فقهی یا اصولی خارج از اولویّتها، فقیه و محقّق را با شیرینی وسوسه‌انگیز خود، چنان در خود غرق میکند که ذهن او را بکلّی از آن مسائل اصلی و اولویّت‌دار منصرف میسازد و فرصتهای بی‌جایگزین و سرمایه‌های انسانی و مالی را فدا میکند، بی‌آنکه در وانفسای هجوم کفر، کمکی به تبیین سبک زندگی اسلامی و هدایت جامعه برساند.

🔹حوادث پی‌درپی جهانی و پیشرفتهای علمی و غیره در مواردی میتواند فقیه ماهر را در یک مدرک از کتاب و سنّت، به فهم تازه‌ای برساند و حجّت شرعی برای تغییر حکم شود؛ همچنان که در تبدّل رأی مجتهدان غالباً اتّفاق می‌افتد. در هر حال، فقه باید فقه بماند و نوفهمی تبدیل به ناخالص‌سازی شریعت نشود.

🔹توجّه فقهای تازه‌نفَس به مباحث مبتلا‌به معاصر و دروس فقهی مربوط به آنها نیز آینده‌ی مطلوبی را در پیشرفت و تحوّل علمی نوید میدهد. برنامه‌های درسی حوزه به گونه‌ای نوشته شود که فقه روشن‌بین و پاسخگو و به‌روز، و البتّه فنّی و متّکی به شیوه‌ی اجتهادی، همراه با ...

👈 ادامه مطلب

🆔 @ijtihadnetwork