🇹🇷 Günün Konusu: Aklın Yolu Bir

🇺🇿 O'zbekcha izohi: "Aql yo'li bir" deyimi bir maslahatning yechimini topishda bir-birlariga mos keladigan bir yondan chiqish kerakligini bildiradi. Ya'ni, agar biror muammo yuz bergan bo'lsa, uning yechimini topish uchun birgalikda aql va tafakkur bilan yondoshilish kerak.

💬 Örnekler:

🔸 Aklın yolu birdense, birbirimize yardım etmeliyiz.
🇺🇿 Aql yo'li bir bo'lsa, bir-birimizga yordam bera olamiz.

🔹 Herkesin aklı bir olursa, çok daha iyi işler başarabiliriz.
🇺🇿 Har bir kishining aqli bir bo'lsa, biz ancha yaxshi ishlarni bajar olamiz.

📌 Öğretmenin Notu: Deyimleri cümle içerisinde kullanabilmek için, cümlenin anlamını ve kullanılan sözün mecaz anlamını iyi analiz etmek gerekir.

@ilimedu

📚 Günün Konusu: Burnunun dikine gitmek

🇺🇿 O'zbekcha izohi: Bu ibora odamning boshqalarning maslahatiga quloq solmay, faqat o'z fikri bo'yicha ish tutishini bildiradi. Odatda salbiy ma'noda ishlatiladi.

💬 Örnekler:

🔸 Ali herkes onu uyarmasına rağmen burnunun dikine gitti.
🇺🇿 Ali hamma uni ogohlantirganiga qaramay, baribir o'z bilganidan qolmadi.

🔹 Burnunun dikine gitmeye devam edersen hata yapabilirsin.
🇺🇿 Agar faqat o'z bilganingni qilsang, xato qilishing mumkin.

🔺 Bazen başkalarının fikirlerini dinlemek gerekir; sürekli burnunun dikine gitmek doğru değildir.
🇺🇿 Ba'zan boshqalarning fikrini tinglash kerak. Doim o'z bilganidan qolmaslik kerak.

📌 Öğretmenin Notu: Bu deyim günlük konuşmalarda çok sık kullanılır. Genellikle inatçı davranan kişiler için söylenir.

@ilimedu

🇹🇷 Günün Konusu: Gereklilik Kipi (-meli / -malı)

🇺🇿 O'zbekcha izohi: Bu qo'shimcha biror ishni bajarish zarurligini, majburiyatni yoki kuchli tavsiyani bildiradi. Ingliz tilidagi "must", "should" so'zlariga o'xshashdir.

💬 Örnekler:
🔸 Yarınki toplantı için sunumu hazırlamalıyım.
🇺🇿 Ertangi yig'ilish uchun taqdimotni tayyorlashim kerak.

🔸 Sağlıklı olmak için düzenli spor yapmalısın.
🇺🇿 Sog'lom bo'lish uchun muntazam sport bilan shug'ullanishing kerak.

🔸 Bu işi bitirmek için daha dikkatli olmalıyız.
🇺🇿 Bu ishni tugatish uchun yanada e'tiborli bo'lishimiz kerak.

🔸 Misafirler gelmeden evi temizlemelisiniz.
🇺🇿 Mehmonlar kelmasdan uyni tozalashingiz kerak.

🔸 Onlar da bu projeye katılmalılar.
🇺🇿 Ular ham bu loyihada ishtirok etishlari kerak.

📌 Öğretmenin Notu: Gereklilik kipi, ünlü uyumuna göre kelimenin son hecesindeki ünlüye bakılarak -malı (a, ı, o, u harflerinden sonra) veya -meli (e, i, ö, ü harflerinden sonra) ekini alır. Olumsuz çekimi "-mamalı / -memeli", soru şekli ise "-malı mı? / -meli mi?" şeklindedir.

@ilimedu

🇹🇷 Günün Konusu: Şimdiki Zaman (-iyor)

🇺🇿 O'zbekcha izohi: Hozirgi zamon fe'llari. Nutq paytida sodir bo'layotgan, davomli harakatlarni ifodalash uchun ishlatiladi.

💬 Örnekler:
🔸 Ben şimdi kitap okuyorum.
🇺🇿 Men hozir kitob o'qiyapman.

🔸 Çocuklar dışarıda oynuyorlar.
🇺🇿 Bolalar tashqarida o'ynashyapti.

🔸 Hava kararıyor, yağmur yağıyor mu?
🇺🇿 Havo qorayapti, yomg'ir yog'yaptimi?

🔸 Öğretmenimiz bize Türkçe öğretiyor.
🇺🇿 O'qituvchimiz bizga turk tilini o'rgatyapti.

📌 Öğretmenin Notu: Şimdiki zaman, eylemin tam da şu anda, konuşma anında devam ettiğini gösterir. Fiil kökü sessiz harfle bitiyorsa, '-yor' ekinden önce fiil kökündeki son sesli harfe göre '-ı, -i, -u, -ü' seslilerinden biri gelir. Eğer fiil kökü sesli harfle bitiyorsa, fiil kökünün sonundaki sesli harf düşer ve ardından yine fiil köküne uygun olan sesli harf (-ı, -i, -u, -ü) eklenir. Örneğin: "oku-" (okumak) -> "okuyor", "gel-" (gelmek) -> "geliyor", "bekle-" (beklemek) -> "bekliyor".

@ilimedu