#Jadid_gazetasi
📰 Jadid gazetasi. 23(78)-son (2025-yil, 6-iyun)

😎Avvalgi son

😎Barcha sonlar

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Omonimlar

Bir xil yoziladigan, lekin ikki xil maʼnoga ega soʻzlar omonimlar deyiladi.

Masalan:
Ot — ism
Ot — hayvon

Olma — meva
Olma — (koʻnglini) olma

Chang — toʻzon, gʻubor
Chang — cholgʻu asbobi

© xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

#Tavsiya

‌📖 Aleksandr Belyayev: "JAHONGIR"

Ushbu romanda inson ruhiy olamini, uning fikrlari, kayfiyatini uzoq masofadan turib, radioto‘lqinlar orqali boshqarish muammolari hamda iroda kuchi, sofdillik, kamtarinlik, go‘zallik, xudbinlik, olchoqlik, yovuzlik kabi axloq tamoyillari o‘zaro bog‘lanib ketadi.

Asar bosh qahramoni – iste’dodli, g‘ayratli, irodali, lekin yovuzliklarga moyil Lyudvig Shtirner inson tuyg‘ularini, harakatini olis masofadan boshqarishga erishadi. Boshqalardan oldin fikrni uzoq masofaga uzatish usulini kashf qilgan Shtirner atrofidagi odamlarni qo‘g‘irchoqday o‘ynatib, xohlagan ko‘­yiga soladi.

Kamtarin, nozikta’b, malohatli qiz Elza Glyuk romandagi eng maftunkor obrazlardan biridir. Shtirner o‘zining ilmiy kashfiyotidan foydalanib, qizning ruhiy olamini alg‘ov-dalg‘ov qilib yuboradi. U sirli apparati yordamida shahardagi barcha odamlarni bir vaqtda yalpi gipnoz holatiga tushira oladi. Detektiv voqealar bir-biridan sirli va keskin tus oladi. Muallif dramatik, fojiali voqealarning ham hajviy, kulgili taraflarini nozik yumor bilan tasvirlay oladi. Ammo ana shu yengil yumor zamirida teran fikrlar yotadi.

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

#Nazmiy

Seni topgunga qadar
Qanday yashadim men?
Nahotki, yashadim?

✍️ Rauf Parfi

📚 @kitoblar_pdf

#Jadid_gazetasi
📰 Jadid gazetasi. 24(79)-son (2025-yil, 13-iyun)

😎Avvalgi son

😎Barcha sonlar

📚 @kitoblar_pdf

🌐 Jahon adabiyoti
📓 "Kets yulduzi"
✍ Aleksandr Belyayev
⚙ Ilmiy-fantastik roman
⚖ 6,3 MB
🔎 PDF | Kirill
📄 124 sahifa

📚 @kitoblar_pdf

#Tavsiya

‌📖 "Kets yulduzi"

Oyga uchishni, yulduzlarni yaqindan tomosha qilishni orzu qilmagan inson yo‘q. Bu istakni fantast yozuvchi Aleksandr Belyaev «Kets yulduzi» asari orqali amalga oshirishga yordam beradi. U o‘z qahramonlari, Kets yulduzida ilmiy ishlarini olib borayotgan olimlar bilan birga kitobxonni samoviy sayohatga chorlaydi. Yerning sun’iy yo‘ldoshi Ketsda hayvonlarning fikrlab gapirishi, o‘simliklarning o‘rmalashi, shuningdek, Oyning bizga ko‘rinmaydigan tomonidagi tubsiz jarliklarda sodir bo‘layotgan sir-sinoatlar, undan ham qiziqarlisi, Oyning ikkiga ajralib ketishi haqidagi farazlarga asos bo‘layotgan hodisalar har qanday odamning aqlini shoshiradi, hayratini oshiradi, qo‘rquvini kuchaytiradi.

Mazkur asar tasavvurni kengaytirib, xayoliy manzaralarni uyg‘otibgina qolmay, muhabbatning nimalarga qodirligini ham ko‘rsatadi.

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

#Tavsiya

Yozuvchi Javlon Jovliyevdan kitob tavsiyasi

📖 Cho‘lpon. “Kecha va Kunduz”

Cho‘lponning “Kecha va Kunduz” romani mening bolaligim va bugunim, aniq bilamanki ertam ham. Men Zebini ko‘p tush ko‘rardim. U atlas ko‘ylakda, qo‘lida o‘quv dutori, sochlari o‘rilgan holda (balki momomning o‘tgan asrning 50-yillarida tushgan surati timsolida menga ko‘rinar) uyimiz va maktabimiz atrofida aylanib yurardi. U qari Mingboshiga (eri) dutor chalib bergan on (cholga “qiziqa” boshlaganidan) undan nafratlanganman, chunki Zebini boshqaga munosib ko‘rganman (balki o‘zimgadir bilmayman), axir Cho‘lpon Zebini qanday go‘zal tasvirlaydi (balki Cho‘lponning chin muhabbati Zebidir), san’atga qiziqishi esa minglab chiroyli, ammo qalbsiz qizlardan uni yuksak ko‘tarib qo‘yadi. Nima bo‘lganda ham Zebi o‘z ixtiyori bilan qari amaldorning qo‘yniga kirmaydi, deb o‘ylardim. Bu bolalik qanotsiz parvoz qiladigan hislar edi. Keyin roman Zebi va muhabbat doirasidan ko‘tarildi va yana-da ulug‘landi, men asarni aziz bilib yonimda olib qoldim. Men unda millat nafasini tuydim. Bu nafas shunchalar tiniq ediki, xuddiki Zebining ming hadik ila shafqatsiz va istiqbolsiz olamga boqayotgan lobar ko‘zlarida butun boshli Vatan manzarasini ko‘rsa bo‘lardi. Men Zebining ko‘zlaridagi o‘sha manzarani ko‘rgim kelaveradi. Agar kimdir asarni film qilmoqchi bo‘lsa, jon deb insenirovka qilib bergan bo‘lardim.

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

📚 @kitoblar_pdf

#Tavsiya

Yozuvchi Javlon Jovliyevdan kitob tavsiyasi

📖 Lev Tolstoy: “Tirilish”

Lev Tolstoy “Tirilish” – men bu romanni ikki marta o‘qib chiqdim va yana o‘qishim uchun tor xonamning eng ko‘zga ko‘rinadigan joyiga qo‘yib qo‘yganman, toki ko‘zim tushib tursin – uyg‘oq ursin yurak, vijdon tozalansin, ko‘zim oydinlashsin. Men kitobni maroq bilan o‘qiyman. Mavzu og‘ir yoki yengil bo‘lishiga qaramay, asarning ohangini topib, har bir jumlaning tug‘ilish tarixiga qiziqib, yaxshi o‘rinlariga havaslanib, kelishmagan joylariga o‘z talqinimni o‘ylab mutolaa qilaman, kitoblarda yashash menga yoqadi. “Tirilish” – bu san’at, “Tirilish” – bu hayot, “Tirilish” – o‘zlikni qidirishdir. Tarmoqlarda tez-tez romandan iqtiboslar qo‘yib boraman, yaxshilikni bo‘lishish kerak-ku, kuni kecha shu postim ostiga mening sevimli shoiralarimdan biri, olima Nodira Afoqova “Tirilish” romanini “Tolstoyning “Lison ut-tayri” deb yozib qo‘yibdi. Chindan shunday, Nexlyudovning Maslovaga (yarim cho‘ri, yarim asrandi qiz) qilgan ishi Tolstoyning yoshlikdagi qilmishlariga bog‘liqligi aytiladi, Nexlyudov bu Tolstoyning o‘zi, ha, men bunga shubha qilmayman. Bu kitobni o‘qigan odam tozalanadi, bu suv bilan yuvingandagi ozodalikdan ko‘ra yuksak pokizalikdir.

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

#Jadid_gazetasi
📰 Jadid gazetasi. 25(80)-son (2025-yil, 20-iyun)

😎Avvalgi son

😎Barcha sonlar

📚 @kitoblar_pdf

#Tavsiya

Yozuvchi Javlon Jovliyevdan kitob tavsiyasi

📖 Kobo Abe: “Qumdagi xotin”

Kobo Abening “Qumdagi xotin” romani yapon matonati, g‘arb ta’sirida an’analari parchalanayotgan xalq va oddiy ayol obrazining o‘ziga xos tasviri bilan yodimda qolgan. Qumlar tasviri shu qadar ko‘pki, roman qahramonlari kabi sizning ham tomog‘ingizga-da tiqiladi, atrofdagilar qum sochadi, siz uni yomg‘ir tomchilari kabi simirasiz, u tanangizga singib boradi, qum barhanlaridan omon chiqmoqchi bo‘lasiz, ammo chiqa bilmaysiz, siz shu siyosatning izmidasiz va albatta, cho‘kasiz. Bosh qahramon sahro o‘rtasidagi qishloqda bir kecha tunab qoladi, u tushgan ulkan qum handaqlaridagi uydan esa chiqish narvon va arqonsiz bo‘lmaydi. Shunda anglashiladiki, u ilk bor asl hayotning tubiga tushdi, tepada odamlar ahvoldan ayro yashayotgandi, bu shubhasiz unga yoqmaydi. Eng dahshatlisi uni o‘z shahrida hech kim qidirmaydi ham. Betakror ramziy allegorik, ekzistensial roman, yozuvchining shoh asari. Men bu yozuvchining “Yashik odam” romanini ham o‘qiyapman. Yo‘q, men ham hozir shu yashik ichida yashayapman. Kitob o‘qish – shu asar ichra yashashdir. Gohida ijara pulini to‘lab, gohida ko‘chib o‘tib. Men tanlagan romanlar men ko‘chib o‘tgan “uy”larimning biri, xolos.

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Pedagog

Pedagog soʻzi Qadimgi Yunonistonda paydo boʻlgan va bu soʻz oʻqituvchi yoki murabbiy maʼnosini anglatmagan. Bolalarni maktabga yetaklab olib boradigan va uyga olib keladigan qullarni pedagog, yaʼni “bolani yetaklovchi” deyishgan. Odatda bu ishga qoʻlidan boshqa ish kelmaydigan qullar yollangan.

Hozirgi kunda pedagog deganda muayyan koʻnikma va bilimlarni egallagan, bolalarga taʼlim va tarbiya beruvchi mutaxassis nazarda tutiladi. Lekin, afsuski, soʻzning asl maʼnosidagi “pedagog”lar ham yoʻq emas.

#etimologiya

📚 @kitoblar_pdf

#kitobxon_fikri

Har safar "Dorian Greyning portreti" asarini o‘qisam, Grifits xonimning o‘g‘li Klayd Grifitsga yozgan maktubi esimga tushadi. Farzandining kelajagidan havotirda bo‘lgan ona o‘z maktubida Klaydga xayotdagi eng muhim narsalarni tushuntirishga harakat qiladi. "Inson butun dunyoni qo‘lga kiritsa-yu, ammo qalbini nobud qilsa, bunday dunyodan unga naf yo‘q" deb ta’kidlaydi g‘amxo‘r ona o‘z nasixatlarida.

Butun umrga go‘zalligini saqlab qola olgan (dunyoni ko‘lga kiritgan) Grey vijdonini (qalbini) yo‘qotganidan umrining oxirida huzur topa oldimi?!  "Dorian Greyning portreti" romani adabiy olamda ancha shov-shuvlarga sabab bo‘lgan asarlardan biri. Mo‘jizali (magicheskiy) realizm elementlarini o‘z ichiga qamrab olgan ushbu asar bizga go‘zal husn sohibi 20 yoshlar atrofida bo‘lgan Dorian Greyning ma’nan inqirozga uchrashini yoritib beradi.

Asar syujeti XIX asr uchun noodatiy bo‘lsada, mafkuraviy jihatdan ko‘plab asarlarga o‘xshab ketadi. Misol uchun, mashxur nemis yozuvchisi Gyotening "Faust" tragediyasini eslang. Aqlbovar qilmas bilimlarga ega bo‘lish, cheksiz dunyoviy lazzatlarni totib ko‘rish va Margarita bilan yolg‘iz qolish uchun "qalbini shaytonga (Mefistofelga) sotgan" Faust ham Grey kabi ma’naviy tanazzulga uchraydi. Yoki yuqorida eslab o‘tgan amerikalik yozuvchi T. Drayzerning "Amerika fojeasi" asarining bosh qahramoni Klayd Grifitsni olaylik. Boylik, mansab va go‘zal qizga erishish uchun vijdonini sotgan Klayd ham asar so‘ngida Greydek vijdon azoblari chekadi. Yana bir misol qilib fransuz yozuvchisi Onore de Balzakning "Sag‘ri teri tilsimi"dagi Rafaelni keltirishimiz mumkin. Istak-xohishlari ushalishi; cheksiz boylik va ayshu-ishratga ega bo‘lish uchun o‘z hayotini garovga qo‘ygan yigit asar so‘ngida inson istaklarini (yoki extiyojlarini) tinimsiz qondiraversa hayvondan farqi qolmasligini, insonning vijdoni uni haqiqiy inson qilib turuvchi omil ekanligini tushunib yetganday, Dorian ham xayotining so‘ngi oylarini vijdoniga tayanib yashashga qaror qiladi.

Dorian, Bezil, lord Genri - asarning markaziy uch qahramonlari. Dorian - molbertga tortilgan bo‘z (polotno). Bezil - oq rang, lord Genri esa - qora rang. Oq va qora ranglar yordamida rasm chizmoqchi bo‘lsangiz, natijada kulrang sifat rangli san’at asari tayyor bo‘ladi. Bir tomchi oq buyoqqa shu miqdorda qora bo‘yoq qushilsa, oq rang albatta bulg‘anadi.
Hikoyamiz qahramoni ham shaxs sifatida xuddi shunday shakllandi: Bezilning "oq" nasixatlari lord Genrining "qora" ta’limotlarini yengib chiqa olmadi.

Gedonizm ta’limotini oldi surgan lord Genri insonning xayotdagi yagona maqsadi ayshdan, huzurdan iborat bo‘lishi kerak deb hisoblaydi. Uning fikricha, har bir yangi kun lazzat olish uchun yana bir imkoniyatdir. Shekspirning Gamleti aytganday: "Insonning eng katta istaklari yeyish va uxlash bo‘lsa, uning hayvondan ne farqi qolar". Demak, bizning qahramonlarimizni ham hayvonlardan farqi yo‘q ekan-da.

Ko‘plab taqrizlarda/tahlillarda lord Genrini buyuk aql sohibi, insonga katta ta’sir o‘tkaza oladigan kuch egasi va hkz. va hkz. deb uni ulug‘laganlariga duch kelib qolaman. Shubhasiz, lord Genrining Dorianga ta’siri bo‘lgan, biroq tanazzulning asosiy sababchisi u edimi yoki Greyning o‘zi. Bu mavzuga yana alohida to‘htalib o‘tamiz. ©️

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

Kitobsevarlar uchun «Taqrizlar» turkumida taqdim etilgan kitob taqrizlari mundarijasi

📖 1984
📖 Ajib yangi dunyo
📖 Begona
📖 Dahriyning ibodati
📖 Dorian Grey portreti
📖 Eljernonga atalgan gullar
📖 Farengeyt bo'yicha 451 daraja
📖 Kichkina shahzoda
📖 Martin Iden
📖 Sivilizatsiyalar to'qnashuvi va yangi dunyo tartibi
📖 Telba
📖 Tirilish
📖 Yolg‘izlikning yuz yili

#Tavsiya

📖Gabriel Garsia Markes: "Buzrukning kuzi"

Nobel mukofoti sovrindori, yozuvchi Gabriel Garsia Markes bir muxbirning:
“Agar siz mehr-muruvvatli, saxovatpesha sehrgar bo’lganingizda nima qilgan bo’lar edingiz?”, degan savoliga, u to’g’ridan-to’g’ri, vijdonan:  “Yozganlarimning ichidan “Yolg’izlikning yuz yili” romanini chiqarib, yoqib tashlagan bo’lardim. Men bu kitobni yozganimdan uyalaman, chunki menga ma’lum sabablarga ko’ra uni yaxshilab yozishga vaqt yetmadi”, deb javob beradi.

Adib o’z fikrini davom ettirarkan, jumladan, shunday deydi: “Aql-idrok nuqtai nazaridan qaraganda, “Buzrukning kuzi” romanimning badiiy saviyasi ancha yuqori. Har holda aminmanki, “Buzrukning kuzi” – meni toabad unutilishdan saqlaguvchi asardir.
Pol­kovnik Aureliano Buendia kim bo’lgan – tarixiy shaxs yoxud ko’chaning nomimi, degan savolga bosh qotirilmaydigan, umuman, esga olinmaydigan payti “Buzrukning kuzi” meni qutqaradi”

Ko’raylikchi “Buzrukning kuzi” asari Sizda qanday taassurot qoldirarkin? Yozuvchi qanchalik haq?! Qiziqib ketyapsiz-a? Keling, birgalikda mutolaa qilamiz!

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

​​#Kitobdan

Nikoh bu sevgi va qabul etish masalasidir. Qarshi tomon qabul etmasa, turmushga chiqishga rozi bo'lmasa hech ham qayg'urishning hojati yo'q. Oradan yillar o'tdi, siz uni taniysiz, u sizni taniydi. Demakki, "yulduzingiz yulduzingizga mos emas", qalblaringiz bir-biriga ishonmas ekan, bir marta qilgan taklifingizga rad javobini beribdi. Allohdan xayrlisini so'rang. Bo'lgani bo'ldi, bitgani bitdi.
Zo'rma-zo'raki go'zallik bo'lmaydi. Ortingizga "tarix" ko'zi bilan qarang, yo'lingizda davom eting. U uchun ham, siz uchun ham turmush quradigan ko'p insonlar bor. Shu sababdan u xonim bilan turmush qurishni o'ylamang. O'zingiz uchun yangi sahifa oching, rejalaringizni shu sahifaga kiriting.
"Mavloyim naylar, naylarsa go'zal aylar" deng. Allohdan sizga nima xayrli bo'lsa, o'shani so'rang. Niyatingiz xolis, harakatlaringiz pokiza bo'lsa, ufqingiz ochiq bo'ladi. Hayotda surur, sevinch va umid-la yashang.

"Halol ishq"
✍️Mehmet Paksu

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Kunu tun, tunu kun...

Juft soʻzlar chiziqcha bilan yozilishi haqida yozgan edik. Endi ular -u yoki -yu qoʻshimchalari bilan bogʻlanganda qanday yozilishini koʻrib chiqamiz. Bu masala koʻpchilikni qiynaydi va bunda manaman degan mutaxassislar ham koʻpincha adashib qoladi.

Kirill alifbosida soʻzlar orasiga chiziqcha qoʻyilmaydi:
Катта-кичик
Каттаю кичик

Lotin alifbosida ham soʻzlar orasiga chiziqcha qoʻyilmay, ajratib yoziladi, lekin qoʻshimcha chiziqcha bilan ajratiladi:
Katta-kichik
Katta-yu kichik

Qiyoslang:
Туну кун — tun-u kun
Кечаю кундуз — kecha-yu kunduz
Ору номус — or-u nomus

©xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Nufus va nufuz

Nufus soʻzi arabchadan kirgan, asliyatda aholi, xalq maʼnolarini bildiradi. Oʻzbek tilida aholi maʼnosida qoʻllanadi.

Shahrimiz nufusi uch millionga yaqinlashdi. ➡️ Shahrimiz aholisi uch millionga yaqinlashdi.

Shahar nufusi yildan yilga oshib boryapti. ➡️ Shahar aholisi yildan yilga oshib boryapti.

Nufuz soʻzi ham arabchadan olingan, obroʻ-eʼtibor va taʼsir maʼnolariga ega.

Oʻzbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi oshishi kerak. ➡️ Oʻzbek tilining davlat tili sifatidagi obroʻ-eʼtibori oshishi kerak.

Bu olimning soʻzi katta nufuzga ega. ➡️ Bu olimning soʻzi katta taʼsirga ega.

✍️ Orif Tolib

📚 @kitoblar_pdf

#Nazmiy

Men sening ko‘zlaringga qarayman,
Sen o‘zgalarga
Kimning ko‘zlaridan izlaysan meni?

✍️ Rauf Parfi

📚 @kitoblar_pdf

​​#iqtibos

...Boshqa odamga ta’sir qilmoq – unga o‘z qalbingni bermoqdir. U birovlarning fikri bilan o‘ylab, o‘zgalarning ehtiroslari bilan yona boshlaydi. Uning fazilatlari ham o‘ziniki bo‘lmaydi. Agar, umuman, gunoh degan narsa olamda mavjud deb faraz qilsak, gunohlari ham o‘zgalardan o‘zlashtirilgan bo‘ladi. U begona bir ohangning sadosiga aylanib qoladi. U o‘zi uchun yozilmagan rolni ijro etayotgan aktyorga o‘xshab qoladi. Yashashdan maqsad – o‘zligini namoyon etishdir. Biz o‘z mohiyatimizni to‘la-to‘kis namoyon etish maqsadi bilan yashaymiz. Bizning asrimizda esa odamlar o‘zlaridan o‘zlari qo‘rqadigan bo‘lib qolishgan. Ular eng oliy burch – o‘z oldingdagi burch ekanini unutib yuborishgan...

📖 "Dorian Greyning portreti"

📚 @kitoblar_pdf