#Tavsiya
#kitobxon_fikri

📖 "Boshsiz chavandoz"

➡️«Boshsiz chavandoz» Mayn Rid ijodiy merosining durdona asari hisoblanadi.

➡️ Asar qahramonlari go‘zal xonim Luiza Poyndekster va irlandiyalik olijanob yigit Moris Jerald, hamma voqealar ularning Savannadagi ilk uchrashuvlaridan boshlandi. Luizaga uylanishni maqsad qilib yurgan kapitan Kassiy Kolxaun ikki yurakda alangalangan muhabbatga to‘sqinlik qilishni o‘yladi. O‘zining yovuz hiyla va rejalarini ishlab chiqdi. Moris Jeralddan o‘ch olish niyatida uni o‘ldirmoqchi bo‘ldi, lekin o‘zi bilmagan holda tog‘asining o‘g‘li Genrining hayotiga zomin bo‘ldi.

➡️ Asardagi keyingi voqealar rivoji shiddatli va qizg‘in kechadiki, kitobxon romanni bir nafasda o‘qib chiqadi.
O‘quvchi romanni o‘qish davomida haqiqiy muhabbat hamisha qadrlanishini, adolat nohaqlik ustidan g‘alaba qilishini, ezgulik yorug‘ kunlarga yetkazishini asar qahramonlarining o‘zaro munosabatlari orqali qalbdan his qiladi.

👤 Tomas Mayn Rid

💽Kitobni yuklab olish

🔥 - o‘qidim
😎 - o‘qiyapman
👍 - o‘qish rejam bor

📚 @kitoblar_pdf

​​#iqtibos

Ishq haloldir. Ikki qalbning bir-birini deb urishi, yuraklarning sevgi ila jo'sh urib, ishq daryosida oqishi Alloh rahmatining jilvasidir.

"Helal aşk"
✍️Mehmed Paksu

📚 @kitoblar_pdf

Школа — это досуг

“Maktab” maʼnosini anglatuvchi rus tilidagi shkola va ingliz tilidagi school soʻzlarining asl maʼnosini bilasizmi?

Qadimgi Yunonistonda dastlab bu soʻz “dam olish”, “vaqtni erkin oʻtkazish” maʼnolarini anglatgan. Keyinroq, Aflotun davrida bu soʻz ochiq havoda, boʻsh vaqtda erkin olinadigan taʼlimni nazarda tutgan. Plutarx davriga kelib esa oʻquv mashgʻulotlari, faylasuflarning suhbatlari ana shunday nomlana boshlagan.

Soʻzning asl maʼnosini xotirlab, hozirgi maktablarimizda “tarbiyaviy soat” nomini olgan darslarni daftar tekshirish bilan oʻtkazmay, ochiq havoda oʻtkaziladigan haqiqiy falsafiy suhbatlar uchun ajratish kerak.

#etimologiya

©️ xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

#Jadid_gazetasi
📰 Jadid gazetasi. 29(84)-son (2025-yil, 18-iyul)

😎Avvalgi son

😎Barcha sonlar

📚 @kitoblar_pdf

#Mutolaa

Eng yaxshi kitoblar asosan mulohaza uchun ozuqa beradi va bu mulohazalar turli mavzularda bo‘ladi.

✍️Anatol Frans

📚 @kitoblar_pdf

#iqtibos

🗣️ Adabiyot hamisha mangulik oldida mag‘lub bo‘lgan. Lekin mag‘lubligi uning g‘alabasidir.


✍️ Nazar Eshonqul

📚 @kitoblar_pdf

#Nazmiy

📜 Do‘ppi

Do‘ppi kiymay qo‘ydi odamlar,
Bir shoir, bir nosirdan boshqa.
Sochlar silliq,
Silliq qadamlar,
U og‘irlik qilyapti boshga...

Rost do‘ppilar,
Yolg‘on do‘ppilar,
Kinolarda qolg‘on do‘ppilar.
Chust do‘ppilar,
Anjon do‘ppilar,
Munchokdek Marg‘ilon do‘ppilar...

Do‘ppi kiymay qo‘ydi odamlar,
Bir shoir, bir nosirdan o‘zga,
Men ham sizga berdim savollar,
Shlyapamni bostirib ko‘zga.

Do‘ppi kiymay qo‘ydi odamlar,
Ko‘ngil esa ko‘rmoq tusaydi.
Madaniyat gullagan damlar,
Kallaga e’tibor susaydi.

Do‘ppi kiymay qo‘ydi odamlar,
Na uyda va na ko‘chada.
Mirtemirlar, Gʻafur Gʻulomlar
Yechgan do‘ppi qoldi tokchada...

Bu qandayin ko‘rgulik savdo,
Do‘ppi kiymay qo‘ydi xaloyiq.
Boshga loyiq do‘ppi yo‘qdir yo —
Bosh qolmadi do‘ppiga loyiq.

✍️Muhammad YUSUF

📚 @kitoblar_pdf

#Adabiyot

📌Oʻzbek romanining maʼnaviy-ruhiy asoslari

🌷Qahramon taqdiri misolida xalq taqdiri ifodasi
 
Oybek “Qutlugʻ qon”da, adolatsizlik hukmron voqelikda, kelajak umidlarini, yaʼni zulmat ichra nurni koʻradi. Qutblantirilgan “qora kuch”larga zid holda “yorugʻ kuchlar”ni tasvirlay oladi. Natijada kitobxon qalbiga umidbaxsh tuygʻular ulashadi. Bu Oybek ijodiy uslubiga xos ijobiy qahramonlarni yorugʻ ranglarda tasvirlash realistik tamoyiliga ham, milliy adabiyot anʼanalariga ham toʻla muvofiq keladi. Xatto xalq ijtimoiy ongining uygʻonishi gʻoyaviylikka kuchli tamoyil bilan yondashilganiga qaramasdan, bugungi kunda ham oʻz dolzarbligini toʻla saqlaydi, davrimizga hamohangligi bilan ulkan ahamiyat kasb etadi.
Biroq adib romanda asosiy eʼtiborini ijtimoiy-tarixiy voqelik va xarakterlar munosabati masalasiga qaratishga majbur boʻladi. Tasvirda asosiy urgʻuni ijtimoiy konfliktni ochishga yoʻnaltirib, qahramon taqdiri misolida xalq taqdirini koʻrsatishga intiladi. Xarakterlar dinamikasini yangi tarixiy oʻzgarishlarni tasdiqlashga xizmat qildiradi. Aytish mumkinki, adib eski jamiyat aqidalarining inkori va yangisining tasdigʻi stereotipiga amal qiladi. Uning aksariyat qahramonlari hayot voqealarining butun dramatizmi va fojialari soʻqmogʻidan oʻtgach, ongi uygʻonib, ijtimoiy kurashchilarga aylanishadi. Yaʼni konkret hayotiy vaziyat qahramon taqdirini belgilab beradi.
Shunga qaramasdan, bugungi oʻzbek romanlarining qahramonlari oybekona “koʻpchilik” deb ataluvchi toʻdadan keskin farqlanadi. Ular oʻz istagi boʻyicha oʻylab, koʻngil intilishlari bilan harakat qilishadi. Zotan, Oybek tasvirida milliy ongning uygʻonishi sinfiylik bilan chambarchas bogʻlanib ketadi. Xalq istiqboli “baxtli hayot” uchun kurashda, jabr-zulmga qarshi oshkora isyonda: “hamma boʻrilarni, hamma qonxoʻrlarni, zolimlarni yanchib tashlash”da koʻriladi. Individual qahramon taqdiri xalq taqdirining uzvi ekanligi bilan qadrlanadi.
Bugungi romanchilikda aksincha hol boʻy koʻrsatadi. Yaʼni ijtimoiy-iqtisodiy va maʼnaviy-ruhiy muvozanatning buzilishi inson ongini uygʻotishga emas, balki tafakkurni tushovlab, odamlarni maydalashtirishga olib kelishi jarayoni idrok etiladi. U. Hamdamning “Muvozanat”, X. Doʻstmuhammadning “Bozor”, L. Boʻrixonning “Jaziramadagi odamlar”, O. Muxtorning “Tepalikdagi xaroba”, A. Nurmurodovning “Qon hidi” singari romanlarida inson shaxsi tamomila individual qiyofalari bilan jonli odam sifatida ifodalanadi. Ular ijtimoiy intilishlarga tamomila boshqacha yondashadilar. Bu qahramonlar orqali koʻpchilikning “olomon”ligi fojiasi yorqin ifoda etiladi. Koʻpchilik alohida insonni tushunishga urinishi lozim. Odamzod fido boʻluvchi qurbon emas. Vatan oʻgʻlonlari gʻoya yoʻlida oʻlishi emas, balki bu dunyoda yayrab-yashashlari lozimligi yangicha rakurslarda inkishof etiladi. Shubhasiz, bu bugungi ijtimoiy-estetik tafakkurning tutumi, milliy ong tadrijining toʻxtami. Demak, uni Oybekdan talab qilish toʻgʻri emas.
Yozuvchining” Navoiy” romanida hayot sinovlarini matonat bilan yengib, oʻzligini anglagan qahramonlar holati jonli tasvirlanadi. Ular orasida Navoiy oʻz erkinligi bilan ajralib turadi. Navoiy siymosi orqali aqidalarida sobit, istiqbolga komil ishonch bilan boquvchi qudratli ruh egasining ezgulik yoʻlidagi harakatlari kitobxon qalbiga dalda beribgina qolmay, yaratuvchanlik va ijodkorlik ruhini ham toʻldiradi.
Mamlakat hayotida toʻxtovsiz siyosiy zilzilalar davom etayotgan 30-yillarning oxiri va 40–yillarning boshlarida imonli va vijdonli adib sifatida Oybek el-yurt taqdiriga befarq qaray olmas edi. U insoniyat ulugʻ falokatlar qarshisida takror qolmasligi uchun, bani odam farzandlari bir-birlariga oʻzaro muhabbat rishtalari bilan bogʻlanmogʻi, yurtda adolat barqaror boʻlishini tiladi. Oybek fikri davr va saltanatlar osha kezib, temuriyzodalar taqdiri misolida tubsiz oʻpqon yoqasiga kelib qolgan imperiyani muqarrar halokatdan ogoh etibgina qolmay, istiqbolda boshlanajak mashʼum boʻrondan ham darak berdi.

📚 @kitoblar_pdf

#Adabiyot

📌Oʻzbek romanining maʼnaviy-ruhiy asoslari

🌷Qahramon taqdiri misolida xalq taqdiri ifodasi (davomi)

Omon Muxtor “Navoiy va rassom Abulhayr” (2006) roman dilogiyasida Oybek anʼanalarini ijodiy oʻzlashtirgan boʻlishiga qaramasdan, badiiy zamindan hayotiy mantiq izlab Navoiy yaratgan rubobiy sheʼriyat bagʻridan koʻngil timsolini topadi. Bu ShAXSning shikasta ruhi, murakkab kayfiyatiyu fuzun dardlarini mutasavvuf-valiylar eʼtiqodi bilan chambarchas bogʻlab idrok etadi. Misralar talqinidan komil va salim maʼnolar topadi. Shuning uchun ham Navoiy kitobxonning koʻz oʻngida goʻzal xayolotiyu istak-mayillari, shirin xotiroti va mujrimona tazarrulari bilan namoyon boʻladi. Bu esa O. Muxtor Navoiyni madaniy-maʼrifiy va ijtimoiy-siyosiy faoliyat markazidagi “tadbirkor” inson sifatida anglamaganligi, nasrimizda ulugʻ gumanist shaxsini tadqiq hamda tahlil etishda muayyan siljishlar yuzaga kelganligini koʻrsatadi.
Darhaqiqat, dilogiyada ulugʻ mutafakkir ijodidan mantiqli umumlashmalar, favqulodda goʻzal maʼnolar topilgan. Xoja Abdulla Ansoriy mozori jorubkashi sharafiga musharraf boʻlish aslida ana shu muborak ostonani supurish – ozoda saqlash bahonasida ajdodlar ruhidan bahramand boʻlmoqdir. Romanda Navoiy maʼnaviy pirlarga eʼtiqodi baland, xayr-saxovatli binokor, himmati baland mehribon inson sifatida fuqaroga shafqat nazari bilan qarab, uning qalbiga yoʻl topuvchi kishidir.
Yozuvchi qalb va qiyofa birligini taʼminlash yoʻlidan borib, oʻtgan umrini sarhisob qiladigan xokisor eʼtiqod kishisi, oʻz maqsadlarini aniq belgilab olgan fidoyi insonning shiddatli ruhi, adolat va haqiqat tantanasi uchun kurashdagi mehr-shafqatini ulugʻ darajasiga munosib tarzda tasavvur qiladi hamda tasvirlay oladi. Romanda oʻychil inson tafakkuri va hissiyoti toʻla namoyon boʻlgan. Asar Navoiyni toʻlaroq anglash, uni fikr tarzi, axloqiy qanoati, eʼtiqod yoʻsini jihatidan his va idrok etish imkonini beradi.
Bu hol mutlaqo tasodif mevasi emas. Illo, zamonaviy oʻzbek adabiyoti, xususan, nasri inson maʼnaviyati qirralarini tekshirish, ruhiyatidagi koʻz ilgʻamas sezimlarni tadqiq etish sari intilmoqdaki, Navoiyni anglashimiz ham shunga hamohang tarzda kechmoqda. Umuman, mazkur roman-dilogiya yozuvchining yuqori va ancha mukammallashgan uslubiy yutugʻi boʻlibgina qolmay, navoiyshunoslik, navoiyxonlik olamida oʻziga xos badiiy tajriba, shuningdek, oʻzbek adabiyoti taraqqiyotida koʻzga tashlanadigan muhim yangilik hamdir.
Albatta, oʻzbek romanchiligi qahramon taqdiri misolida xalq taqdirini ifodalashdek oybekona anʼanadan butkul voz kechmadi. Bu hol O. Yoqubov va P. Qodirov yaratgan qahramonona xarakterlar talqinida davr ideallarining tasdiqlanish tarzida davom etdi.

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Nuqta qoʻyiladimi?

Quyidagi oʻlchov birliklarining qisqartmalaridan keyin nuqta qoʻyilmaydi:

Millimetr — mm
Santimetr — sm
Detsimetr — dm
Metr — m
Kilometr — km
Gramm — g
Kilogramm kg
Millilitr — ml
Litr — l

Misol uchun:
Vazni 60 kg boʻlganlar orasidagi musobaqa davom etadi.

Undan tashqari, million va milliard soʻzlarining qisqartmalarida ham nuqta qoʻyilmaydi:
Million — mln
Milliard — mlrd

Misol uchun:
Bu yili daromad 14 mlrd soʻmni tashkil qildi.

© xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

#Jadid_gazetasi
📰 Jadid gazetasi. 30(85)-son (2025-yil, 25-iyul)

😎Avvalgi son

😎Barcha sonlar

📚 @kitoblar_pdf

#iqtibos

🗣️ Yozuvchi qobiliyati va mahorati uning qancha yozgani bilan o‘lchanmaydi. Qobiliyat o‘ziga xos dunyo yarata olish san’atidir.


✍️ Nazar Eshonqul

📚 @kitoblar_pdf

#Nazmiy

📜 SO‘LIM

Yorni  oynakdin  qarang,  noz uyquda  yotganmikin?
Yoki  qilgan  nolishim  uyqudan  uyg‘otganmikin?

Biz  tarafga  bir  kelishni  ixtiyor  aylab  magar,
Yonida  yotganni  afsun  birla  uyg‘otganmikin?

Atri  bo‘yi  yor  dimog‘iga  yetishgach, ey sabo,
Tong  shamoli  kokilin  mushkini   qo‘zg‘otganmikin?

Tun  yarimda  kun  tig‘  urdi,  yoki  beparvo  chiqib,
Zulf  arosiydan  yuzini  oyga  ko‘rsatganmikin?

Ofitobi  tal’ati  men  sori  ko‘rguzsa  jamol,
To‘lgan  oy  singan  safolga  o‘zni  o‘xshatganmikin?

Kabkidek  mastona  parvoz  aylaganda  ul pari,
Ovchilar  domiga  o‘zni  yo‘lda  ushlatganmikin?

✍️SOATIY

📚 @kitoblar_pdf

#iqtibos

🗣️ Kitob sehri tushgan qalb sehrli qalb – u moʻjizalar yaratishga, hech bo‘lmaganda moʻjizalar yaratilishaga hissa qo‘shishga qodir qalbdir.


✍️ Nazar Eshonqul

📚 @kitoblar_pdf

#Audiohikoya

📖Niqob (hikoya)
✍️Anton Chexov

📚 @kitoblar_pdf

#iqtibos

🗣️ Millatning estetik saviyasi, didi davlat chegarasi kabi qattiq himoya qilinishi shart bo‘lgan hudud deb o‘ylayman.


✍️ Nazar Eshonqul

📚 @kitoblar_pdf

#Adabiyot

📌Oʻzbek romanining maʼnaviy-ruhiy asoslari

🌷Qahramon taqdiri misolida xalq taqdiri ifodasi (davomi)

Odil Yoqubovning “Diyonat” (1973) romanida ulkan imkoniyatlarning odam feʼliga taʼsiri alohida shaxsning parvozi hamda inqirozi, yaʼni kuchli va ojiz tomonlari fonida koʻrsatiladi. Insofli va diyonatli odam boʻlish nechogʻli qiyin ekanligi, taqdirga tadbir topish mushkulligi, halollik va haqiqat qarshisida kiborlik, yolgʻon, qalloblik mahv boʻlishi ifodalanadi. “Oqqushlar, oppoq qushlar” (1988) romanida yozuvchi, butun umri mehnat bilan oʻtsa-da, eʼzoz topmagan Shorahim shovvozni shaxsiy hayotini taftish etish jarayonida tasvirlaydi. Behalovat kunlar, yigitlik sarguzashtlari, bokira sevgi tarixi, jang maydonidagi jasoratlar haqidagi xotiralar, umr yoʻldoshi Oysuluv oldidagi qarzlar, ayriliq azoblari uning koʻnglida xazin nidolar, alamli faryodlar tugʻdiradi. Murakkab va gʻaroyib tabiatli bu insonni adib zavq-shavqlarga toʻla nurli kunlari, alam-iztiroblari, tabiatidagi turfa ziddiyatlar, kuchli va zaif jihatlari bilan turli rakurslardan kuzatadi. Muhimi, Shorahim Shovvozning mardona ruhi va qahri oldida Muhaffar va Fotihdek kimsalar dovdirab qoladilar.
Bu ikkala romandagi Normurod domla, Shorahim shovvoz kabi qahramonlar eʼtiqodidan qaytmagan halol, haqgoʻy, adolatparvar, diyonatli ekanligi bois davriga sigʻmagan kishilar boʻlishsa-da, ular oʻsha romanlar yaratilgan davr ideallarining tasdigʻiga xizmat qiladilar.
“Adolat manzili”(1994) romanida adib eʼtiqod yoʻlida jonini ham, qonini ham ayamagan shiddatkor va oʻktam qariyaning jamiyatning inson taqdiriga munosabatidan chiqargan xulosasi orqali hukumat intilishlarini keskin inkor qiladi. Mustamlakachilik kayfiyatidagi siyosiy-huquqiy kuchlarning tuban usul va nayranglarini fosh qilish orqali ularning asl qiyofalari ochib tashlaydi. Yarim asrlik umrini Hukumat ishiga bagʻishlagan Veteran noinsof, diyonatsiz, battol, haromxoʻrlar, muttaham amaldorlarga roʻbaroʻ boʻlar ekan, oʻzini bolalarcha ojiz sezib, oʻkinch-armon bilan: “Yoʻq, shoʻro hukumati yoʻq endi!… Essiz bu hukumatga bagʻishlagan yarim asr umrim!”, – deya xitob qiladi. Shu nuqtada Veteranning insof, iymon, diyonat, inson taqdiri haqidagi qarashlari Normurod domla, Shorahim shovvoz kabi qahramonlardan keskin farqlanadi.
Koʻrinadiki, anʼanaviy realizm doirasi obʼyektiv sharoit bergan imkonlar hamda muayyan yozuvchi hayotiy tajribasi, tafakkur tarzi, tasvir mahoratining ortishi hisobiga fikriy salmogʻi, qamrov diapazoni va ifoda tarziga koʻra ijobiy tomonga oʻzgarib, takomillashib borgan.
Ammo yuqorida tanishganimizday, O. Yoqubov zamonaviy mavzudagi romanlari konflikti va pafosini davr ruhiga moslashtirishga, ijtimoiy adolatning qaror topishini zamon maydonga chiqargan mardona kishilarning hatti-harakati va intilishlari bilan izohlashga harakat qiladi. Bunday hususiyatlari bilan Said Ahmadning “Jimjitlik”, Erkin Samandarning “Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq”, Togʻay Murodning “Otamdan qolgan dalallar” tipidagi asarlari “Diyonat”, “Oqqushlar, oppoq qushlar”, “Adolat manzili” romanlariga bir qadar yaqin turadi.
Bizningcha, adabiy qahramonlarni ijtimoiy hayot shiddatiga bogʻlab qoʻyish pirovardida adabiyotni jamiyatning ijtimoiy-ahloqiy muammolarini hal qilish vositasi deb bilish ekanligi sababli bunday asarlarda hamisha ham inson ruhiyati dramatizmi yetarlicha inkishof etilmaydi. O. Yoqubov “jabr diyda” insonlardan qahramonona xarakter yaratishga uringani, ular kurashchanlikdan mahrum boʻlib qolishidan xadiksiragani tufayli zamonaviy mavzudagi romanlari tarixiy romanlari darajasiga yuksala olmaydi.

📚 @kitoblar_pdf

📌Oʻzbek romanining maʼnaviy-ruhiy asoslari

🌷Qahramon taqdiri misolida xalq taqdiri ifodasi (davomi)

Pirimqul Qodirov oʻz romanlarida buyuk tarixiy siymolardan tortib, talabalar, choʻponlar, olovkorlar, ziyolilar, choʻlquvarlar taqdirigacha ifoda etar ekan, avvalambor inson isteʼdodi, iroda yoʻnalishi va taqdirini uning kasb-kori bilan chambarchas bogʻliq deb biladi. Nazarimizda, bu hol adibning diqqat markazida tarixni yaratayotgan inson mehnati, yaʼni davr ruhi masalasi turganligi, inson shaʼni, qadri, erki, masʼuliyatiga eʼtibor yetakchi konsepsiya darajasiga koʻtarilganligi bilan izohlanadi. Shuning uchun ham yozuvchi romanlarida ijtimoiy hodisalarning inson taqdiriga taʼsiri, kasb psixologiyasi masalalari qalamga olingan.
Adib ijodxonasini hayoti va isteʼdodiga xos belgi-sifatlar garmonik birligida imkon qadar kuzatish, ijodiy tajribalarini muayyan darajada umumlashtirishga urinish shuni koʻrsatadiki, maishiy hayotni butun tafsilotlari bilan izchil va batafsil koʻrsatish adib uslubiga xos yetakchi xususiyatdir. Nazarimizda, jamiyat maʼnaviy hayotida xalq ruhiyati va tarix saboqlariga qiziqishning kuchayishi, qolaversa, yozuvchi ijodining ichki tadrijida kuzatiluvchi kuchli va yorqin xarakterlarni tasvirlashga boʻlgan intilish pirovardida uning Bobur va boburiylar mavzusiga qoʻl urishiga olib kelgan.
Tarixiy romanlardan yozuvchining koʻzlagan maqsadi turli davlatlaru sulolalarning paydo boʻlishi, rivoji, inqirozi va qayta qad rostlashi jarayonlarini mufassal berishdan iborat. Ammo bu vazifa albatta badiiy asar doirasidagina hal qilinishi shart emas. Uni zoʻr tarixchi olim ham bemalol uddalashi mumkin. Bizningcha, P. Qodirov tarixiy romanlarida hujjatlarga tayanish salmoqli oʻrin tutishi yozuvchining tasvir obʼyektini teran bilishi hamda izchil va batafsil ifodalash uslubi bilan bogʻliqdir.
Taʼkidlash lozimki, istiqlol yillaridagi ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy-maʼnaviy oʻzgarishlar taʼsirida evrila boshlagan ijtimoiy tafakkur dunyoni estetik idrok etish tarzida muayyan burilishlarni yuzaga keltirdi. Natijada adabiyotimizning ilgarigi bosqichlarida kuzatilmagan, ijtimoiy muhit va insonni yangicha rakurslarda anglash, tafakkur hamda kechinmaga asoslanish ijodiy bosqichiga oʻtila boshlandi. Ratsionallik va hissiy-emotsionallik yagona aktga birlashdi. Hatto, aytish mumkinki, irratsionallikning bir qadar bosimroq boʻlishi, ijtimoiy fikr salmogʻining inson botiniga koʻchishi koʻzga tashlandi. Ijod ahlining dunyoni estetik idrok etishida yuz bergan bunday oʻzgarishlar ijtimoiy-siyosiy va maʼnaviy psixologik omillar taʼsirida, aniqroq aytganda, jamiyat ijtimoiy-psixologik kayfiyatining surʼat va miqyoslariga hamohang tarzda yuzaga keldi, badiiy matn mehvariga koʻchdi. Ilgari bolshevistik gʻoya bosimi ostida qalam tebratgan O. Yoqubovning “Adolat manzili”, P. Qodirovning “Ona lochin vidosi” singari asarlari uslubida kuzatilgan tozarish jarayonlari aslida jamiyatda yuzaga kelgan yangi ruhiy-psixologik kayfiyat ifodasi tufayli paydo boʻldi. Zotan oʻzgargan kayfiyat-holatlar oʻziga mutanosib shakl va uslubni ham taqozo etadi. Shu maʼnoda oʻzbek adabiyotida kechayotgan jarayonlar sobiq ittifoq respublikalari adabiyotlari, keng maʼnoda esa, yagona psixologik maydonga aylangan dunyo voqeligiga hamohang boʻlishi tabiiydir. Binobarin, oʻz-oʻzi, millatining tarixiy taqdiri, buguni va ertasi, qadriyatlarini qayta baholashga ehtiyoj va zarurat sezgan ijodkorlarimizning olamni estetik qabul qilishi ularning ifoda tarzida inʼikos etishi gʻoyatda tabiiydir.

📚 @kitoblar_pdf

📌Oʻzbek romanining maʼnaviy-ruhiy asoslari

🌷 Shaxs dramasi va tarixiy-badiiy haqiqat
 
Muhammad Alining “Ulugʻ saltanat” tetrologiyasi dastlabki uch kitobida tariximizning eng ulugʻ siymosi – sohibqiron Amir Temur hamda bir qator temuriyzodalar taqdiri serqirra idrok etilgan va ifoda qilingan. Asarda Amir Temur murakkab insoniy xarakterga ega betakror fenomen sifatida talqin etilgan. Sohibqiron solih farzand, jonkuyar ini, oqibatli ogʻa, mehribon ota, sevimli erkak singari qirralari bilan namoyon boʻlgan. Yozuvchi kitobxonni Amir Temurning ichki olamiga olib kiradi va ularga sohibqironning hamma kabi his-tuygʻuga ega, ushalmagan armonlari, oilaviy muammolari bor inson ekanligini koʻrsata olgan. Adib asarlarida sohibqironning biz koʻnikkan ideal, hech qachon adashmaydigan, sovuqqon qiyofasi oʻrnini baʼzan qudratli, baʼzi vaziyatlarda esa, ilojsiz qoladigan oddiy bir inson egalladi. Ilgari oʻquvchini sohibqironning harbiy salohiyati faxrlantirgan boʻlsa, endi u tirik inson tarzida gavdalana boshladi. Uning nafaqat ijtimoiy-siyosiy, balki oilaviy-maishiy tuzuklari ham diqqat va tahsinga sazovor ekanligi ayon boʻladi. Shu bois, romanda aks etgan tarixiy haqiqatlar muallifning badiiy topilmalari bilan uygʻunlashib, goʻzal badiiy effekt hosil qilgan.
“Ulugʻ saltanat” romanida tarixiy voqealar koʻlami emas, balki muallifning muayyan hodisa va qahramonlar haqidagi fikri koʻlami hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bunday konsepsiya esa asarga epik koʻlam baxsh etgan. Adib shaxs dramasi orqali yurtda parokandalikka barham berilib, kuchli saltanat bunyod etilgan tarixiy zamonni koʻrsatgan.

📚 @kitoblar_pdf

#Jadid_gazetasi
📰 Jadid gazetasi. 31(86)-son (2025-yil, 1-avgust)

😎Avvalgi son

😎Barcha sonlar

📚 @kitoblar_pdf