Birovning qalbida qisqa muddat sham yoqishing, so‘ng o‘chguncha umr bo‘yi uni tashlab qo‘yishing, hech kechirilmas gunohdir.

©️Lina Shaxshir

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Yuqori Chirchiq yoki Yuqorichirchiq?

1. Birinchi qismi sifat, ikkinchi qismi turdosh otdan hosil qilingan toponimlar (joy nomlari) qoʻshib yoziladi: Yangihayot, Yangibozor, Qizilgul, Achchiqtosh, Toʻgʻriyoʻl.

Turdosh ot nima? Bu bir turdagi narsa, voqea-hodisa, harakat-holat, oʻrin-joylarini ifodalovchi soʻzlar: kitob, daftar, choynak, qoshiq, oy, quyosh, supurgi, uy, darvoza, bola, daraxt.

2. Birinchi qismi sifat, ikkinchi qismi atoqli otdan hosil qilingan joy nomlarining har ikkala qismi bosh harf bilan ajratib yoziladi: Quyi Chirchiq, Koʻhna Urganch, Katta Doʻmbirobod, Oʻrta Osiyo.

Atoqli ot nima? Bu kishilarning ismi va familiyalari, geografik nomlar, yakka shaxs va yakka joylar nomlari.

Chirchiq — bu joy yoki daryo nomi (geografik nom), shu bois Yuqori Chirchiq soʻzlari ajratib yoziladi.

© xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

#Kitobdan

​​«Ey qizginam! Agar ahli fazl va ahli odoblarga nasihat kerak bo‘lmaganida, senga ham nasihat qilmasdim. Lekin nasihat – g‘ofilga eslatma, oqilga yordamdir.
Agar qiz bola ota-onasining kambag‘alligi sababligina erga berilishi kerak bo‘lganida, sen hech qachon uzatilmagan bo‘lar eding. Chunki otangning boyligi, martabasi yetarlidir. Lekin Alloh belgilab bergan hayot qonunlariga ko‘ra, ayollar erkaklar uchun va aksincha, erkaklar ayollar uchun yaratilganlar.
Qizginam! Endi sen o‘zing o‘sgan havodan ayrilding. O‘zing yayrab-yashnagan oshyondan chiqding va notanish joyga borib, avval o‘zing bilmagan sherikka uchraysan. U endi sening xojang, do‘sting va mahbubingdir.
Sen unga cho‘ri bo‘lsang, u senga qul bo‘ladi. Sen unga yer bo‘lsang, u senga osmon bo‘ladi. Sen uning uchun quyidagi o‘n xislatni ado etsang, oilada mas’ud va baxtiyor hayot kechirasizlar:

😎1. Qanoat sohibasi bo‘l, undan hayiqib tur. Ering uyga nima ko‘tarib kelsa, xushfe’llik va odob-nazokat bilan qabul qilib ol, tashakkur ayt.

😎2. Eringga hamisha itoatda bo‘l, amrlarini yaxshilab tingla va bajar.

😎3. Eringning nazari tushadigan joylarga e’tibor qil. U senda xunuklik ko‘rmasin. Uy ichi va hovlini nihoyatda ozoda va tartibli tut.

😎4. Eringning burniga hushyor bo‘l. Dimog‘iga sendan yomon hid kirmasin, faqat xushbo‘ylik sezsin.

😎5. Ovqatni vaqtida tayyorla, aslo kechiktirma. Ering uyga kelishi bilan, dasturxon sol.

😎6. Uning uyqu vaqtini, uyg‘onish paytini bilib ol. Chunki ochlik va uyquning buzilishi erkaklarning g‘azabini qo‘zg‘aydi.

😎7. Xojangning moli va ashyosiga e’tiborli bo‘l, isrof qilma, avaylab asra! Chunki uning mol-dunyosi senikidir.

😎8. Eringning qarindoshi va yaqinlarini izzat-hurmat qil. Bu bilan xojangni hurmat qilgan bo‘lasan.

😎9. Eringning sirlarini boshqalarga aytuvchi bo‘lma, uning ishonchini yo‘qotasan.

😎10. Xojangning amriga osiy bo‘lma, uning dinga to‘g‘ri keladigan barcha buyruqlarini ado qil. Shuni yaxshi bilib olki, xojang xafa bo‘lganda xursand ko‘rinishdan, u quvongan paytda g‘amgin bo‘lishdan o‘zingni ehtiyot qil!»

Amoma binti Horis ismli ayol o‘z qizining kelin bo‘lib, kuyovning uyiga uzatilishidan oldin saodatli oila asoslarini bayon qiluvchi nasihati.

📖“Baxtiyor oila” kitobidan

📚 @kitoblar_pdf

#Nazmiy

Bu Momo Hovodan ularga odat:
Ushlasa gul ushlar qo‘lini faqat,
Kuyovga chiqmagan o‘zbek qizlarin
O‘psa faqat shamol o‘par yuzlarin.
Bu Momo Hovodan ularga odat:
Nozik belda qiriqta kokili qavat,
Silasa yomg‘irlar silaydi faqat,
Ko‘rsa faqat osmon ko‘rar ko‘zlarin,
Jilmaysa nur yog‘ar gul yanoqlardan
Sir yashirar xatto qizg‘oldoqlardan.
Oftob botgandan so‘ng xilvat bog‘lardan,
Behuda izlamang sira izlarin
Kuyovga chiqmagan o‘zbek qizlarin
Ko‘ngli daryoday keng, mexri ulug‘vor,
Dugonasi Hayo, sinfdoshi or.
Ayting, farishtadan nima farqi bor,
Kuyovga chiqmagan o‘zbek qizlarin
Bardoshi oldida tog‘ oddiy tuproq,
Ular etagidan jannat bir qadam.
Beayb Parvardigor, degandek biroq
Yo‘q emas kichkina kamchiligi xam.
Sevadi, Kuyadi, Qiladi alam,
Dorga osing ammo aytmas birovga.
Aytmas sevishini sevganiga ham,
Tegib ketaverar boshqa kuyovga!!!!

✍️Muhammad YUSUF

📚 @kitoblar_pdf

​​#iqtibos

✍ Men o‘lolmayman, nahotki bir qizning sochlaridan silolmay o‘lib ketsam...

© Abdurashid Nurmurodov "Qon hidi"

📚 @kitoblar_pdf

​​#tavsiya

- Uyg'oninglar endi bu g'aflat uyqularidan. Ko'zlaringni ochinglar... Bu urush ikki millat o'rtasidagi urush emas. Bu urush salib bilan hilol, nasroniylik bilan musulmonlik o'rtasidagi jangdir. Agar bu jang tamom bo'ldi deb hisoblasak, qattiq yanglishgan bo'lamiz, kofirlarning yoqamizdan olishlariga imkon bergan bo'lamiz... Bizning dushmanlarimiz yashirin ravishda urushga hozirlik ko'rib boryapti. Dushman Bolqon yerlariga hisobsiz to'p, miltiqlar, nayzalar yuborayotir... Ammo biz poda emasmizki, o'zimizni bo'g'izlatishga yo'l qo'ysak... Yonajak ichimizdagi hamiyat otashin, yoqajak Ovruponi, rumlik Arximedning mexanik oynalari kabi shitir-shitir... Millatimiz allaqachon ochgan ko'zini... Anglagan do'stini, dushmanini... Bir kuni to'plandi Ovrupo nasroniylari, tuzdi bir ahli Salib qo'shinini. Yaratamiz biz ham bir Hilol qo'shinini... Ko'taramiz yashil bayroqni... Chaqiramiz, islom olamini shu bayroq tagiga...

"Bu holga tushib qolishimizga sabab asrlardan beri davom etgan zulm va zulmatning va hokazolarning..." deya uzundan-uzun qilib, aql o'rgatib o'tirmayman.. Soddagina: "Bizni bu holga qo'yganlar, boshqacha ta'bir bilan aytganda, yunonliklarni Onado'lining naq kindigiga qadar keltirganlar podshohlar-u softalardir", deyman.

Yashil kecha... Yashil bayroq...

Shohin afandining o'tgan asr 20-yillarida Turkiyadagi o'tish davrida boshidan kechirganlarini, orzularini hikoya qiladigan mazkur asarning nihoyasigacha yuz ochmaydigan yashirin voqealari haqida mutolaadan keyin fikrlashamiz.

Nomi: Yashil kecha
Muallif: Rashod Nuri Guntekin

📚 @kitoblar_pdf

​​#tavsiya

Bu shunday muhitki, axloqsizlik to'g'risida xotinlarning bir so'z aytishga haqlari yo'q. Bu shunday yerki, erlar xotinlari bilan istagancha muomala qilishga haqlari bor. Bu shunday makonki, erlar o'z xotinlari bilan yashamoq uchun lozim bo'lgan bir vosita kabi muomala qiladilar va istagan vaqtlarida uni rad qilmoqlari hamda almashtirmoqlari mumkin. Bu shunday mamlakatki, erkak xotinning har qanday nuqsonini ko'ra oladi. Lekin, xotin erning hech bir aybini ochishga haqqi yo'q...

Mazkur asar ikki kitobdan iborat bo'lib, o'tgan asr boshlaridagi voqealar qalamga olinadi. Oradan yillar o'tgan bo'lsa-da, undagi g'oyalar, o'lmas tuyg'ular, orzular va armonlar zanjiri hozir ham o'z ahamiyatini yo'qotmagan. Bosh qahramon Farruhning ezgulik va jaholat, nafs yo'lidagi talato'plarga qarshi kurashi, qasosga undagan turfa sarguzashtlari va Mahinga bo'lgan sof muhabbati ikki romanni bir-biriga uzviy bog'lab turuvchi umumiy syujet chizig'ini tashkil etadi.

Nomi: Qo'rqinchli Tehron
Muallif: Mushfiq Kozimiy

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Bilib qoʻygan yaxshi

Bir sonidan katta barcha sonlar bilan birikkan otga koʻplik yasovchi -lar qoʻshimchasi qoʻshilmaydi.

Toʻrtta talabalar ❌
Toʻrtta talaba ✅

12 ta kitoblar ❌
12 ta kitob ✅

3 bogʻ koʻkatlar ❌
3 bogʻ koʻkat ✅

Lekin:
Yuzlab insonlar ✅
Minglab obunachilar ✅

©xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

#Nazmiy

📜 Bog‘ qo‘ynida ikki daraxt -
Bir-biriga intizor.
Sen - bir daraxt,
Men - bir daraxt,
Kuyib-kuyib o‘tdik, yor.

Ammo bahor kelganida
Ochilish kerak ekan.
Gulu meva, xazon bo‘lib,
Sochilish kerak ekan.

Shamollarga dilim yordim,
Gul-yaproqlar tilida.
Yel kaftida olib kelgan
Har shiviring dilimda.

Ammo bahor kelganida
Ochilish kerak ekan.
Gulu meva, xazon to‘kib,
Sochilish kerak ekan.

Yerga bog‘lab qo‘yilganman,
Ildizim yer ostida.
Kechalari shovullayman,
Boqib bo‘yi bastingga.

Ammo yashash kerak ekan,
Ochilmoq kerak ekan,
Gulu meva xazon to‘kib,
Sochilmoq kerak ekan.

Bog‘ qo‘ynida ikki daraxt -
Bir - biriga intizor.
Sen - bir daraxt,
Men - bir daraxt,
Kuyib-kuyib o‘tdik, yor!

✍️Usmon Azim

📚 @kitoblar_pdf

​​O’g’lim, sira bo’lmaydi urush

To’lisharmi o’lkada bahor,
Quyosh kezar osmon ko’ksida. Qaldirg’ochlar qanotmi qoqar,
Undan soya labi ustida.  

Mana, o’g’lim labi ustida
Qaldirg’ochning mayin qanoti.
O’spirinim toza ko’ksida,
Kunda oshar yangi his toti.  

Bo’yi oshib ketdi bo’yimdan,
Bosa olar ko’ksiga boshim.
Sevgim qurib bergan uyimda
O’sdi mening katta yo’ldoshim.  

Yurak to’la shodlik, mehr, baxt,
Uning ko’zlariga boqaman.
Nigohiday tiniq va yorqin
Orzu to’lqinida oqaman.

Orzulari qalbimga ziynat,
Hayotidir ko’zim qorasi.
O’kinaman, ba’zida faqat,
Yonida yo’q, uning otasi.  

Urush! Noming o’chsin jahonda,
Hamon bitmas sen solgan alam.
Sen tufayli ko‘p xonadonda
Ota nomli buyuk shodlik kam.  

Yulding ota demak baxtini,
Juda murg’ak go’daklarimdan.
Yaxshi ham bor shunday Vatani,
Dalda bo’ldi yuraklarimga.  

Ota bo’lib soldim men yo’lga,
Ona bo’lib mehrimga oldim.
Mana, yurtga o’g’il o’stirgan
Bir davlatmand boy bo’lib qoldim.  

Qancha ishonch, umid baxsh etar,
Ham Vatanga, ham menga bu dil,
Qoya kabi yonimdan chiqib,
Suyan, –deydi, –kiftimga dadil.  

Men onaman, mening yuragim Farzandlarim quvonchiga kon.
Dil orziqar, ba’zan tilagim
Vahimalar o’ragan zamon.  

Yo’q, urushning nomi ham o’chsin,
Mening o’g’lim kerak hayotga.
Istamayman, uning dudlari
Qo’nsin labi uzra qanotga.  

Bas, bas, ezgu onalar qalbi
Yashay olsin bexavf, baxt bilan.
Mehnatimiz, g’azab, sevgimiz
Tinchlik, deydi butun xalq bilan.  

Ko’krak suti va mehnat bilan
Biz jahonga berganmiz turmush,
Ona qalbi oyoqqa tursa,
O’g’lim, sira bo’lmaydi urush!

✍️ Zulfiya "Ko'zlaringda bormi yulduzing"

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Sarlavhada tinish belgilari. Qachon qoʻyiladi-yu, qachon qoʻyilmaydi?

1. Agar sarlavha ikki qismdan iborat boʻlsa, ular yuqoridagi misolga muvofiq nuqta yoki boshqa tinish belgisi bilan ajratilishi mumkin.

2. Gap shakli taqozo qilsa, sarlavha ichida istalgan tinish belgisini ishlatish mumkin:
Tinish belgilari — matnning asosi

3. Savol ekanligini koʻrsatish va unga urgʻu berish maqsadida sarlavha soʻngida soʻroq belgisini qoʻyish mumkin. Yuqoridagi sarlavha bunga misol boʻladi.

4. Sarlavha soʻngida undov belgisini ham qoʻyish mumkin, qachonki muallif oʻquvchilar eʼtiborini tortmoqchi boʻlsa. Lekin sifatli maqolada bunday yoʻl tutmagan maʼqul. Yutubda shok, diqqat, bunaqasi boʻlmagan degan soʻzlar bilan boshlangan va uchtalab undov belgisi qoʻyilgan sarlavhali videolar qalashib yotibdi, ichidagi mazmuni esa bir tiyinga ham arzimaydi.

©️xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

​Habib Abdullayev hikoya qiladi

Qadim zamonda kuni-tuni hammaga amr-farmon berib o‘tgan bir dilozor mansabdor mansabidan bekor bo‘ldi, bekor bo‘lganidan keyin uning amr-farmoniga hech kim quloq solmaydigan, hatto iti ham “yot!” yoki “qo‘lingni ber” desa irillaydigan bo‘lib qoldi. Mansabdor har yonga bosh urib ish chiqarolmaganidan keyin, nihoyat, xumorini yozadigan bir mashg‘ulot topdi: mahalladagi hovuz bo‘yiga qalin ko‘rpacha solib o‘tirib oldi-da, paqir ko‘tarib suvga kelgan har bir kishiga o‘shqirib:

– Paqiringni tushir! Paqiringni tort! – deb amr-farmon bera boshladi.

Bu mashg‘ulot uning xumorini ancha yozdi.

Bizning zamonimizda hovuz yo‘q...

Abdulla Qahhor,
“Haq so‘zning kuchi” kitobidan

1962-yil

📚 @kitoblar_pdf

#Nazmiy

📜 Naʼmatak

Nafis chayqladi bir tup na’matak
Yuksakda, shamolning belanchagida,
Quyoshga ko‘tarib bir savat oq gul,
Viqor-la o‘shshaygan qoya labida,
Nafis chayqaladi bir tup na’matak...

Mayin raqsiga hech qoniqmas ko‘ngil,
Vahshiy toshlarga ham u berar fusun.
So‘nmaydi yuzida yorqin tabassum,
Yanoqlarni tutib oltin bo‘sa-chun
Quyoshga tutadi bir savat oq gul!

Poyida yig‘laydi kumush qor yum-yum...
Nafis chayqaladi bir tup na’matak...
Shamol injularini separ chashmadak,
Boshida bir savat oq yulduz-chechak,
Nozik salomlari naqadar ma’sum.

Tog‘lar havosining feruzasidan
Mayin tovlanadi butun niholi,
Vahshiy qoyalarning ajib ijodi:
Yuksakda raqs etar bir tup na’matak,
Quyoshga bir savat gul tutib xursand

✍️OYBEK

📚 @kitoblar_pdf

Aslo xafa bo’lma! Alloh iroda qilsa, bo’lmaydigan ishning o’zi yo’q

📚 @kitoblar_pdf

MANTIQSIZ ISHQ

Yashamoq og‘irdir ishqqa umidvor,
Men daryo istadim, sen-da oqmading.
Men seni qalbimdan suydim telbavor,
Sen menga ko‘zingdan nari boqmading.

Seni suymoqqa-ku sig‘gandi haddim,
Sen kulding bog‘urur, achinolmading.
Men dilim tilida arzi hol etdim,
Sen tiling tilida tushunolmading.

Bilaman, senda yo‘q zarracha malham,
Lokin rohatlanib hajringda kuydim.
Sevgidan mantiqni topgandi kim ham,
Qancha tushunmasang, shuncha ko‘p suydim.

✍️Xayrulla Hamidov

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Сквозняк — bu yelvizak

Bolaligimizda “Bu yerda turma, сквазне ekan” degan gaplarni hammamiz eshitgan boʻlsak kerak. Rus tilidagi сквозняк soʻzi oraliq joydan oʻtib turadigan gʻurillagan shamolni ifodalaydi va oʻzbek tilida yelvizak deyiladi.

© xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

#Savodxonlik

Hordiq nima?

Hordiq — bu koʻpchiligimiz oʻylaganimizdek dam olish, tinim olish, orom olish degan maʼnolarni anglatmaydi. Aksincha, bu charchoq degani. Dam olish maʼnosini esa hordiq chiqarish (yaʼni charchoqni tanadan chiqarib tashlash) jumlasi hosil qiladi.

©xatoliklar

📚 @kitoblar_pdf

Agar insonlarni haddan ziyod qadrlasang, seni tark etishadi. Agar qadrlamasang ham tark etishadi. Xullas, insonlar baribir seni tark etishadi…

✍️ Berkutay Soysalning "Kelmasang ham kutaman" kitobidan

📚 @kitoblar_pdf

#Mutolaa

​​Kitob mutolaasi qanchalik muhim ekanligi ko‘p taʼkidlanadi. Kitobning ahamiyati haqida yana eslatishning hojati yo‘q. Lekin o‘ylantiradigani shuki, umuman hozir kitob mutolaasiga e’tiborsiz qatlam hajmi kitobxonlar qatlamiga nisbatan baribir anchayin ko‘pchilikni tashkil qilayotgani afsuski rost. Balki, bu masalaning bir yechimi sifatida kitob narxlarini arzonlashtirish kerakdir. Yoki odamlarning kitob o‘qishga vaqti yo‘qmi? Hayronman...

Aslida kitoblar qimmat emas, bu bahona bo‘lolmaydi. Qolaversa, kitobdek bebaho xazinaga qanchadir miqdorda pul sarflashga achinish men uchun kulgili holat. Kitob orqali hatto million dollar bilan ham erishib bo‘lmaydigan tajribaga ega bo‘lish mumkinligini kitobxonlar tasdiqlaydi.

Ba’zan pulimizni bo‘lmag‘ur narsalarga sarflashga ikkilanmayapmiz. Masalan, har xil maʼnan arzon konsertlarga sotilayotgan biletlar negadir odamlarga qimmat tuyulmayapti, bajonidil sotib olib, konsertga kirishyapti.
Vaqt yo‘qmi? Tan olaylik, o‘sha konsertlar videosi chiqishi bilan uni qayta-qayta tomosha qilishga vaqt topilyapti-ku! Televizorda qo‘yilayotgan bir tiyinga qimmat ayrim ko‘rsatuv va seriallarni ko‘rishga va boshqa foydasiz narsalarga vaqt topilyapti-ku!

Menimcha, gap kitob narxida yoki vaqt yetishmasligida emas, gap odamlarning kitobga bo‘lgan munosabatida, kitobxonlik madaniyatida va yuqoridagidek kitobni qo‘lga olishdan chalg‘itadigan omillar ko‘pligida. Shunday zamonga yetib keldikki, kitob do‘konlari huvullab, konsert zallari va turli shunga o‘xshash ko‘ngilochar joylar to‘lishni boshladi. Eʼtibor berilsa, ko‘p chet davlatlarida ham konsert zallari to‘la bo‘ladi, lekin shu bilan birga avtobus to‘la odam kitob yoki gazeta o‘qiyotganini ko‘rasiz. Biz shu balansni yo‘qotib qo‘yayotgandekmiz...
©️

📚 @kitoblar_pdf