📚 10-DARS: Klaviatura va sichqoncha

📖 Kompyuterga axborot kiritish uchun klaviatura va sichqonchadan foydalanamiz. Klaviatura matn va sonlarni terish, sichqoncha esa ekrandagi obyektlarni boshqarish uchun xizmat qiladi. Sichqonchaning chap tugmasi buyruqni bajaradi, o'ng tugmasi esa qo'shimcha menyuni ochadi.

💡 Xuddi qog'ozga ruchka bilan yozib, uni qo'l bilan surgandek, klaviatura yordamida kompyuterga ma'lumot yozamiz, sichqoncha bilan esa kerakli joyni ko'rsatamiz.

✅ Kompyuterni yoqing, matn muharririni oching va klaviaturada o'z ismingizni yozing, so'ng sichqoncha yordamida kursor boshqa joyga bosing.

❓ Sichqonchaning qaysi tugmasi qo'shimcha menyuni ochadi?

#Informatika #10Dars

📢 @Informatika

📚 11-DARS: Monitor, printer va skaner

📖 Tushuntirish:
Kompyuterda axborotni chiqarish va kiritish uchun tashqi qurilmalar ishlatiladi. Monitor – axborotni ekranga chiqaruvchi asosiy qurilma. Printer – raqamli ma'lumotlarni qog'ozga chop etuvchi qurilma. Skaner esa qog'ozdagi rasmat yoki matnni kompyuterga raqamli shaklda kirituvchi qurilma.

💡 Hayotiy misol:
Siz daftaringizga rasm chizib, uni skaner yordamida kompyuterga kiritishingiz mumkin. Kompyuter bu rasmni ekranda (monitor) ko'rsatadi. Agar uni do'stingizga ko'rsatmoqchi bo'lsangiz, printer yordamida qog'ozga chop etasiz.

✅ Mashq:
Monitor, printer va skaner qurilmalarining vazifalarini daftaringizga yozing va qaysi biri kiritish, qaysi biri chiqarish qurilmasi ekanini belgilang.

❓ Bitta savol:
Qog'ozdagi ma'lumotni kompyuterga raqamli shaklda kirituvchi qurilma qanday ataladi?

#Informatika #11Dars

📢 @Informatika

📚 12-DARS: Bit va bayt

📖 Salomat! Bugun kompyuter axborotni qanday o'lchashini o'rganamiz. Kompyuter faqat 0 va 1 larni tushunadi. Bu eng kichik axborot birligi "bit" deyiladi. 8 ta bit birlashib "bayt"ni hosil qiladi. Bayt yordamida kompyuterda bitta harf saqlanadi.

💡 Tasavvur qil, bit – bu bitta g'isht, bayt esa 8 ta g'ishtdan yasalgan bitta kichik quti. Kompyuter ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlashda mana shu qutilardan foydalanadi.

✅ Daftariga yozib ol: 1 bayt = 8 bit. Kompyuterda har bir harf xotirada 1 bayt joy egallaydi.

❓ 1 bayt necha bitdan iborat?

#Informatika #12Dars

📢 @Informatika

📚 13-DARS: Xotira: RAM va doimiy xotira

📖 Salom! Axborotni saqlash haqida gaplashamiz. Kompyuterda ikki xil xotira bor: RAM (tezkor xotira) va doimiy xotira (ROM/disk). RAM kompyuter ishlab turgan vaqtda ma'lumotni vaqtincha saqlaydi, o'chirsang hammasi yo'qoladi. Doimiy xotira esa ma'lumotlarni o'chib ketmaydigan qilib uzoq muddatga saqlaydi.

💡 Tasavvur qil, RAM – bu maktab partasi: unga hozir kerakli narsalarni qo'yasan, dars tugagach yig'ishtirib tashlaysan. Doimiy xotira esa – bu uydagi shkaf: u yerda kitoblar doim turadi.

✅ Daftar yozuviga yozib qo'y: RAM – vaqtincha saqlaydi (tok o'chsa o'chadi), doimiy xotira – uzoq saqlaydi.

❓ Nima uchun RAMdagi ma'lumotlar kompyuter o'chganda yo'qoladi?

#Informatika #13Dars

📢 @Informatika

📚 14-DARS: HDD va SSD

📖 Kompyuterda axborotni doimiy saqlash uchun HDD va SSD xotira qurilmalaridan foydalaniladi. HDD (qattiq disk) – ichida aylanma disklar bo'lgan mexanik qurilma bo'lib, sekinroq ishlaydi. SSD – harakatlanuvchi qismlari yo'q, fleshka kabi tez ishlaydigan zamonaviy xotira turi.

💡 Tasavvur qil, HDD bu – qalin qog'oz kitob, undan kerakli ma'qul sahifani qidirib topish biroz vaqt oladi. SSD esa – xuddi tezyurar poyezdga o'xshaydi, hamma narsa darhol topiladi va ochiladi.

✅ Mashq: Kompyuteringdagi papkalarni ochib, fayllar qaysi qurilmaga (HDD yoki SSD ga) saqlanayotganini oila a'zolaring bilan birga ko'rib chiq.

❓ Nima uchun SSD qurilmalari HDD ga qaraganda tezroq ishlaydi deb o'ylaysan?

#Informatika #14Dars

📢 @Informatika