📚 11-DARS: Monitor, printer va skaner

📖 Tushuntirish:
Kompyuterda axborotni chiqarish va kiritish uchun tashqi qurilmalar ishlatiladi. Monitor – axborotni ekranga chiqaruvchi asosiy qurilma. Printer – raqamli ma'lumotlarni qog'ozga chop etuvchi qurilma. Skaner esa qog'ozdagi rasmat yoki matnni kompyuterga raqamli shaklda kirituvchi qurilma.

💡 Hayotiy misol:
Siz daftaringizga rasm chizib, uni skaner yordamida kompyuterga kiritishingiz mumkin. Kompyuter bu rasmni ekranda (monitor) ko'rsatadi. Agar uni do'stingizga ko'rsatmoqchi bo'lsangiz, printer yordamida qog'ozga chop etasiz.

✅ Mashq:
Monitor, printer va skaner qurilmalarining vazifalarini daftaringizga yozing va qaysi biri kiritish, qaysi biri chiqarish qurilmasi ekanini belgilang.

❓ Bitta savol:
Qog'ozdagi ma'lumotni kompyuterga raqamli shaklda kirituvchi qurilma qanday ataladi?

#Informatika #11Dars

📢 @Informatika

📚 12-DARS: Bit va bayt

📖 Salomat! Bugun kompyuter axborotni qanday o'lchashini o'rganamiz. Kompyuter faqat 0 va 1 larni tushunadi. Bu eng kichik axborot birligi "bit" deyiladi. 8 ta bit birlashib "bayt"ni hosil qiladi. Bayt yordamida kompyuterda bitta harf saqlanadi.

💡 Tasavvur qil, bit – bu bitta g'isht, bayt esa 8 ta g'ishtdan yasalgan bitta kichik quti. Kompyuter ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlashda mana shu qutilardan foydalanadi.

✅ Daftariga yozib ol: 1 bayt = 8 bit. Kompyuterda har bir harf xotirada 1 bayt joy egallaydi.

❓ 1 bayt necha bitdan iborat?

#Informatika #12Dars

📢 @Informatika

📚 13-DARS: Xotira: RAM va doimiy xotira

📖 Salom! Axborotni saqlash haqida gaplashamiz. Kompyuterda ikki xil xotira bor: RAM (tezkor xotira) va doimiy xotira (ROM/disk). RAM kompyuter ishlab turgan vaqtda ma'lumotni vaqtincha saqlaydi, o'chirsang hammasi yo'qoladi. Doimiy xotira esa ma'lumotlarni o'chib ketmaydigan qilib uzoq muddatga saqlaydi.

💡 Tasavvur qil, RAM – bu maktab partasi: unga hozir kerakli narsalarni qo'yasan, dars tugagach yig'ishtirib tashlaysan. Doimiy xotira esa – bu uydagi shkaf: u yerda kitoblar doim turadi.

✅ Daftar yozuviga yozib qo'y: RAM – vaqtincha saqlaydi (tok o'chsa o'chadi), doimiy xotira – uzoq saqlaydi.

❓ Nima uchun RAMdagi ma'lumotlar kompyuter o'chganda yo'qoladi?

#Informatika #13Dars

📢 @Informatika

📚 14-DARS: HDD va SSD

📖 Kompyuterda axborotni doimiy saqlash uchun HDD va SSD xotira qurilmalaridan foydalaniladi. HDD (qattiq disk) – ichida aylanma disklar bo'lgan mexanik qurilma bo'lib, sekinroq ishlaydi. SSD – harakatlanuvchi qismlari yo'q, fleshka kabi tez ishlaydigan zamonaviy xotira turi.

💡 Tasavvur qil, HDD bu – qalin qog'oz kitob, undan kerakli ma'qul sahifani qidirib topish biroz vaqt oladi. SSD esa – xuddi tezyurar poyezdga o'xshaydi, hamma narsa darhol topiladi va ochiladi.

✅ Mashq: Kompyuteringdagi papkalarni ochib, fayllar qaysi qurilmaga (HDD yoki SSD ga) saqlanayotganini oila a'zolaring bilan birga ko'rib chiq.

❓ Nima uchun SSD qurilmalari HDD ga qaraganda tezroq ishlaydi deb o'ylaysan?

#Informatika #14Dars

📢 @Informatika

📚 15-DARS: USB fleshka nima?

📖 Salom! Oldingi darslarda fayl va papkalar haqida bilib oldik. Bugun ma'lumotlarni o'zimiz bilan olib yurish uchun xizmat qiladigan USB fleshka (flesh-xotira) bilan tanishamiz. USB fleshka — bu kompyuter ma'lumotlarini saqlash va bir joydan ikkinchi joyga uzatish uchun ishlatiladigan kenja qurilma.

💡 Tasavvur qil, og'ir kitob sumkangda barcha daftarlaring turibdi. Uni maktabga olib borish qiyin. USB fleshka esa xuddi kichkina cho'ntak daftariga o'xshaydi: barcha rasmlaring va darsliklaringni unga yozib, cho'ntagingga solib, istalgan kompyuterga ulab ochishing mumkin.

✅ Mashq: Kompyuterga USB fleshkani qanday ulashni ko'r. Uni USB port deb ataluvchi maxsus teshikka ehtiyotkorlik bilan taqib ko'r.

❓ Savol: USB fleshka qanday vazifani bajaradi?

#Informatika #15Dars

📢 @Informatika