O‘qituvchi temirdanmas-ku yoxud pedagogning kasbiy kuyishi haqida
Pedagogik faoliyat hissiy bo‘yoqdor mehnat turlari toifasiga kiradi.
Jismoniy quvvatning ham ma’lum chegarasi bo‘lganidek, hissiyotlar bazasi ham cheksiz ummon emas.
Doimiy hissiy ifodalar bilan to‘lib-toshgan mehnat pedagogni emotsional toliqtirishi tabiiy.
Toliqish surunkali tusga kirishi oqibatida esa fanda “kasbiy kuyish” deb ataladigan hodisa ro‘y beradi.
Pedagog kasbiy kuyish darajasida toliqqanini uyqu va ishtaha buzilishi, tez-tez bosh og‘rishi va kasalliklarga chalinaverishdan tashqari quyidagi psixologik alomatlar ko‘rsatadi:
1. Bolalar va hamkasblarni “ko‘rgani ko‘z yo‘qligi”, huda-behuda baqiroq bo‘lib qolish, hatto, uydagilarga ham baqirishga odatlanish.
2. Mashg‘ulot o‘tkazish, uy vazifa tekshirishga nisbatan qattiq og‘rinib, g‘ashlik bilan qarash, muhim ishlar qolib, e’tiborsiz mayda ishlar bilan o‘ralashib yurishga moyil bo‘lish.
3. Ishga faqat kun ko‘rish uchun ilojsizlikdan boriladigan joy sifatida qarashga o‘rganib, fan, metodika bo‘yicha yangiliklar o‘rganishga toqatsiz, e’tiborsiz bo‘lib qolish.
4. Kasbiy faoliyat doirasida uchraydigan odamlarga nisbatan mutlaq befarq munosabatga, ishga faqat rasmiyatchilik ko‘zi bilan qarashga o‘tib olish.
Buning oldini olsa bo‘ladimi?
— Dam olish vaqtini qiziqarli mashg‘ulot, xobbi bilan o‘tkazish, aqliy va jismoniy mehnatni almashtirib turishga o‘rganish;
— Ishdagi noxushliklarni vaqtinchalik holat sifatida idrok etish, kasbiy muvaffaqiyatlar uchun o‘zini maqtash, rag‘batlantirish;
— Har doim hamma ishni “ipidan ignasigacha” bilish, mukammal qilishga intilmaslik, boshqalar bilan doim musobaqalashishga ruju qo‘ymaslik;
— Eng yaqin muloqot doirasida kasbiy faoliyatga umuman aloqasiz odamlar ham bo‘lishiga, ishga tegishli bo‘lmagan adabiyotlarni ham o‘qishga intilish;
— Ishda shaxsiy hayotdagi muammolarni muhokama etmaydigan, ochiq, pozitiv insonlar bilan muloqot qilishga intilib, yoqimsiz shaxslar bilan salom-alik darajasida muomalani yengilgina cheklash;
— Psixologik o‘zini o‘zi boshqarish metodikalari, mushaklarni bo‘shashtiruvchi, yuz sohasini massaj qilish texnikalarini qo‘llash;
— Bajarayotgan ishning kundalik detallari, yoqimsiz tomonlaridan ko‘ra ijtimoiy ahamiyati, insonparvarlik mazmuniga e’tibor qaratish.
Shunday formula ishlaydi:
O‘zimiz qilayotgan ishdan ma’no topa olsak, uning past-balandi ham ko‘zimizga unchalik ko‘rinmaydi.
P.S. Mavzu o‘ta jiddiy va og‘riqli bo‘lgani uchun kasbiy kuyish ro‘y berib bo‘lgan taqdirda qanday yo‘l tutish mumkinligi masalasini alohida keyingi postlarga qoldira qoldik...
https://t.me/interfaol_metodlar
Pedagogik faoliyat hissiy bo‘yoqdor mehnat turlari toifasiga kiradi.
Jismoniy quvvatning ham ma’lum chegarasi bo‘lganidek, hissiyotlar bazasi ham cheksiz ummon emas.
Doimiy hissiy ifodalar bilan to‘lib-toshgan mehnat pedagogni emotsional toliqtirishi tabiiy.
Toliqish surunkali tusga kirishi oqibatida esa fanda “kasbiy kuyish” deb ataladigan hodisa ro‘y beradi.
Pedagog kasbiy kuyish darajasida toliqqanini uyqu va ishtaha buzilishi, tez-tez bosh og‘rishi va kasalliklarga chalinaverishdan tashqari quyidagi psixologik alomatlar ko‘rsatadi:
1. Bolalar va hamkasblarni “ko‘rgani ko‘z yo‘qligi”, huda-behuda baqiroq bo‘lib qolish, hatto, uydagilarga ham baqirishga odatlanish.
2. Mashg‘ulot o‘tkazish, uy vazifa tekshirishga nisbatan qattiq og‘rinib, g‘ashlik bilan qarash, muhim ishlar qolib, e’tiborsiz mayda ishlar bilan o‘ralashib yurishga moyil bo‘lish.
3. Ishga faqat kun ko‘rish uchun ilojsizlikdan boriladigan joy sifatida qarashga o‘rganib, fan, metodika bo‘yicha yangiliklar o‘rganishga toqatsiz, e’tiborsiz bo‘lib qolish.
4. Kasbiy faoliyat doirasida uchraydigan odamlarga nisbatan mutlaq befarq munosabatga, ishga faqat rasmiyatchilik ko‘zi bilan qarashga o‘tib olish.
Buning oldini olsa bo‘ladimi?
— Dam olish vaqtini qiziqarli mashg‘ulot, xobbi bilan o‘tkazish, aqliy va jismoniy mehnatni almashtirib turishga o‘rganish;
— Ishdagi noxushliklarni vaqtinchalik holat sifatida idrok etish, kasbiy muvaffaqiyatlar uchun o‘zini maqtash, rag‘batlantirish;
— Har doim hamma ishni “ipidan ignasigacha” bilish, mukammal qilishga intilmaslik, boshqalar bilan doim musobaqalashishga ruju qo‘ymaslik;
— Eng yaqin muloqot doirasida kasbiy faoliyatga umuman aloqasiz odamlar ham bo‘lishiga, ishga tegishli bo‘lmagan adabiyotlarni ham o‘qishga intilish;
— Ishda shaxsiy hayotdagi muammolarni muhokama etmaydigan, ochiq, pozitiv insonlar bilan muloqot qilishga intilib, yoqimsiz shaxslar bilan salom-alik darajasida muomalani yengilgina cheklash;
— Psixologik o‘zini o‘zi boshqarish metodikalari, mushaklarni bo‘shashtiruvchi, yuz sohasini massaj qilish texnikalarini qo‘llash;
— Bajarayotgan ishning kundalik detallari, yoqimsiz tomonlaridan ko‘ra ijtimoiy ahamiyati, insonparvarlik mazmuniga e’tibor qaratish.
Shunday formula ishlaydi:
O‘zimiz qilayotgan ishdan ma’no topa olsak, uning past-balandi ham ko‘zimizga unchalik ko‘rinmaydi.
P.S. Mavzu o‘ta jiddiy va og‘riqli bo‘lgani uchun kasbiy kuyish ro‘y berib bo‘lgan taqdirda qanday yo‘l tutish mumkinligi masalasini alohida keyingi postlarga qoldira qoldik...
https://t.me/interfaol_metodlar
❤3
O‘quvchilardagi salbiy xulqni 50% ga kamaytirish yo‘lini bilasizmi?
Hozir o‘rganamiz!
O‘quvchilarning xulq-atvorini o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar — Meyns va Robinson quyidagi xulosaga kelishgan:
Agar o‘qituvchilar o‘quvchilarga ko‘rsatma berishda maxsus formuladan foydalansa, buzg‘unchi xatti-harakatlar 2 barobargacha kamayishi mumkin.
Qanday formula?
“A”ni bajarsang → “B” sodir bo‘ladi formulasi.
Ya’ni:
«Sen … qilganingda» (xatti-harakatni aytish)
→ «… bu sodir bo‘ladi» (o‘sha xatti-harakatning oqibatini aytish)
Misollar:
❌ “Ahmad, shovqin qilishni bas qil.”
✅ “Ahmad, sen shovqin qilganingda boshqalar chalg‘iydi. Iltimos, baqirmasdan ish bilan shug‘ullan.”
❌ “Pastroq gapir!”
✅ “Sherzod, sen javobni baland ovozda aytganingda, boshqalar fikrini ayta olmay qoladi. Iltimos, navbatingni kut.”
❌ “Chalg‘ima!”
✅ “Nigora, sen derazaga qarab xayol sursang, topshiriqni tugata olmaysan. Iltimos, ishga e’tibor qarat.”
Nega bu usul ish beradi?
Asosiy sabab — shaxssizlantirish (depersonalizing).
Bu usulda tanqid shaxsga emas, balki xatti-harakatga qaratilgan bo‘ladi.
O‘quvchi:
• “Men yomonman” deb emas,
• “Men qilgan ish to‘g‘ri emas” deb qabul qiladi.
Natijada u o‘zini himoya qilish yoki bahslashish o‘rniga, xatti-harakatini o‘zgartirishga moyil bo‘ladi.
Bu yondashuv sinfda sog‘lom muhitni shakllantirish va intizomni saqlashda amaliy va samarali vosita hisoblanadi.
Postni ustozlarga yuboring!
https://t.me/interfaol_metodlar
Hozir o‘rganamiz!
O‘quvchilarning xulq-atvorini o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar — Meyns va Robinson quyidagi xulosaga kelishgan:
Agar o‘qituvchilar o‘quvchilarga ko‘rsatma berishda maxsus formuladan foydalansa, buzg‘unchi xatti-harakatlar 2 barobargacha kamayishi mumkin.
Qanday formula?
“A”ni bajarsang → “B” sodir bo‘ladi formulasi.
Ya’ni:
«Sen … qilganingda» (xatti-harakatni aytish)
→ «… bu sodir bo‘ladi» (o‘sha xatti-harakatning oqibatini aytish)
Misollar:
❌ “Ahmad, shovqin qilishni bas qil.”
✅ “Ahmad, sen shovqin qilganingda boshqalar chalg‘iydi. Iltimos, baqirmasdan ish bilan shug‘ullan.”
❌ “Pastroq gapir!”
✅ “Sherzod, sen javobni baland ovozda aytganingda, boshqalar fikrini ayta olmay qoladi. Iltimos, navbatingni kut.”
❌ “Chalg‘ima!”
✅ “Nigora, sen derazaga qarab xayol sursang, topshiriqni tugata olmaysan. Iltimos, ishga e’tibor qarat.”
Nega bu usul ish beradi?
Asosiy sabab — shaxssizlantirish (depersonalizing).
Bu usulda tanqid shaxsga emas, balki xatti-harakatga qaratilgan bo‘ladi.
O‘quvchi:
• “Men yomonman” deb emas,
• “Men qilgan ish to‘g‘ri emas” deb qabul qiladi.
Natijada u o‘zini himoya qilish yoki bahslashish o‘rniga, xatti-harakatini o‘zgartirishga moyil bo‘ladi.
Bu yondashuv sinfda sog‘lom muhitni shakllantirish va intizomni saqlashda amaliy va samarali vosita hisoblanadi.
Postni ustozlarga yuboring!
https://t.me/interfaol_metodlar
❤3👍2🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🌅 Тонгингиз нурли, кайфиятингиз ажойиб бўлсин! ☀️😃
💥 Янги кун – янги имкониятлар! 🚀 Ҳар бир нафасингиз файзли, ниятларингиз ижобат бўлсин! 🤲✨
☕️ Бугун сиз учун фойдали, баракали ва қувончли лаҳзаларга бой кун бўлишини тилаб қоламиз! ❤️😊
👨👩👧👦 Яқинларингиз соғ-омон, дилингиз хотиржам бўлсин!
https://t.me/interfaol_metodlar
💥 Янги кун – янги имкониятлар! 🚀 Ҳар бир нафасингиз файзли, ниятларингиз ижобат бўлсин! 🤲✨
☕️ Бугун сиз учун фойдали, баракали ва қувончли лаҳзаларга бой кун бўлишини тилаб қоламиз! ❤️😊
👨👩👧👦 Яқинларингиз соғ-омон, дилингиз хотиржам бўлсин!
https://t.me/interfaol_metodlar