⭕️ وزارت پیشمرگه: خروج آمریکا از اقلیم کردستان در شرایط کنونی نگران‌کننده است

وزارت پیشمرگه اقلیم کردستان عراق روز دوشنبه ۲۸ سپتامبر در بیانیه‌ای تأکید کرد که خروج نیروهای آمریکایی در نتیجه تفاهم مشترک میان دولت فدرال عراق، آمریکا و متحدان آن صورت می‌گیرد. این وزارتخانه اعلام کرد شرایط امنیتی کنونی نیازمند هوشیاری بیشتر و اتخاذ تصمیمات سیاسی سنجیده است؛ زیرا تداوم بی‌ثباتی در منطقه، تهدیدی برای کل منطقه محسوب می‌شود. این وزارتخانه اشاره کرد که اقلیم کردستان در جریان جنگ میان آمریکا و ایران طی ماه‌های گذشته، هدف بیش از هزار حمله پهپادی و موشک‌های بالستیک قرار گرفته است که برخی از آنها در مناطق غیرنظامی فرود آمده‌اند. بر اساس این بیانیه، این حملات به کشته و زخمی شدن شماری از افراد و همچنین وارد آمدن خسارت‌های مادی منجر شده است.

وزارت پیشمرگه اعلام کرد «ترک اقلیم کردستان از سوی آمریکا در چنین شرایط پیچیده منطقه‌ای، بدون تأمین هیچ‌گونه سامانه دفاعی، موجب نگرانی است». این وزارتخانه در عین حال تأکید کرد که آسمان اقلیم کردستان، به‌عنوان بخشی از حریم هوایی دولت فدرال عراق، در چارچوب اولویت‌ها و مسئولیت‌های دولت فدرال قرار دارد و دولت مرکزی باید در صورت نیاز مسئولیت حفاظت از آسمان اقلیم کردستان را بر عهده بگیرد.

#خبر

#مطالعات_عراق

‏@iraqstudy

⭕️ دولت عراق به دنبال تاسيس يک سازمان نظارتی جدید برای مبارزه با فساد

هیئت دولت عراق در ژوئن گذشته متن پیش‌نویس قانون «سازمان نظارت داخلی فدرال» را تصویب و آن را به مجلس نمایندگان ارسال کرده بود. پس از آن، کمیسیون شفافیت و پاکدستی پارلمان بررسی این طرح را با هدف آماده‌سازی آن برای قرائت نخست در مجلس آغاز کرد. یک منبع مطلع از مذاکرات مربوط به پیش‌نویس قانون سازمان نظارت داخلی فدرال به شبکه ۹۶۴ گفت علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، از نخستین روزهای آغاز به کار خود بر ضرورت بازتنظیم نظام نظارت داخلی تأکید کرده است. به گفته این منبع، گزارش‌هایی که به نخست‌وزیر ارائه شده نشان داده‌اند افزایش غیرواقعی مبالغ قراردادها در صدر پرونده‌هایی قرار دارد که منابع مالی عمومی را هدر می‌دهند و پس از آن نیز موضوعاتی مانند خریدها، سفارش‌های تغییر، بزرگ‌نمایی هزینه‌ها و ضعف نظارت در مرحله اجرای قراردادها قرار دارند. این منبع توضیح داد که این روند بخشی از رویکرد گسترده‌تر دولت برای مبارزه با فساد است؛ به‌گونه‌ای که «صوله الفجر» پس از وقوع تخلف، پیگیری اموال و پرونده‌ها را بر عهده دارد، قانون استرداد اموال نیز با هدف بازگرداندن منابع خارج‌شده از دارایی‌های دولت دنبال می‌شود و سازمان نظارت داخلی قرار است در حلقه نخست این فرایند فعالیت کند؛ یعنی از خروج غیرقانونی منابع مالی از ابتدا جلوگیری کند.

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

⭕️ جمعیت عراق تا سال ۲۰۳۰ از ۵۰ میلیون نفر عبور می‌کند

ماهر حماد جوهان، معاون وزارت برنامه‌ریزی عراق، اعلام کرد که با وجود فشارهای ناشی از بحران اقتصادی، وضعیت عمومی کشور تا پایان سال ۲۰۲۵ در زمینه شاخص‌های توسعه، در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و بخش‌های مختلف خدماتی، بهبود یافته است. وی افزود این شاخص‌ها شامل افزایش میانگین امید به زندگی، بهبود خدمات و کاهش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌ها بوده است. جوهان با اشاره به نتایج سرشماری نفوس و مسکن گفت بیش از ۷۰ درصد خانوارهای عراقی صاحب مسکن هستند و حدود ۳۰ درصد نیز مستأجرند. وی توضیح داد که بر اساس نتایج سرشماری، تصویری که از بحران مسکن در عراق ارائه می‌شود، تمام واقعیت را منعکس نمی‌کند؛ زیرا تعداد واحدهای مسکونی به تعداد خانوارهای کشور نزدیک است، هرچند مشکلاتی از جمله فرسودگی برخی واحدهای مسکونی و وجود سکونتگاه‌های غیررسمی همچنان وجود دارد. وی همچنین خاطرنشان کرد که شاخص‌های زیرساختی در استان‌ها، به‌ویژه در بخش‌های آب، فاضلاب و راه‌ها، به‌طور نسبی بهبود یافته است. به گفته او، این بهبود در سطح مطلوب مورد انتظار نیست، اما در مجموع یک شاخص مثبت به شمار می‌رود.

معاون وزارت برنامه‌ریزی عراق درباره شاخص‌های جمعیتی نیز گفت نتایج سرشماری نشان‌دهنده کاهش نرخ رشد جمعیت است و این کاهش از نظر افزایش توانایی دولت برای ارائه خدمات، یک شاخص مثبت محسوب می‌شود. وی افزود کاهش نرخ باروری، در کنار عوامل دیگر، با افزایش سطح فرهنگی و آموزشی زنان و تغییر برخی مفاهیم اجتماعی مرتبط با اندازه خانواده و ازدواج زودهنگام ارتباط دارد. جوهان تأکید کرد که کاهش نرخ باروری و متعادل شدن نرخ رشد جمعیت به معنای متوقف شدن رشد جمعیت نیست. وی گفت عراق همچنان در سطح منطقه‌ای نرخ رشد جمعیت بالایی دارد و این موضوع همچنان چالشی برای تأمین خدمات اساسی محسوب می‌شود. وی توضیح داد که در عراق سالانه حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۲۵۰ هزار نفر متولد می‌شوند و افزایش جمعیت مستلزم برنامه‌ریزی پیشاپیش برای تأمین مدارس، مراکز بهداشتی، واحدهای مسکونی و سایر خدمات است. جوهان افزود افزایش جمعیت عراق در سال‌های آینده، نیاز به واحدهای مسکونی را نیز افزایش خواهد داد. به گفته وی، افزایش جمعیت به میزان حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار نفر، با در نظر گرفتن میانگین پنج تا شش نفر برای هر خانوار، می‌تواند به معنای نیاز به حدود ۲۰۰ هزار واحد مسکونی اضافی باشد. وی درباره جمعیت کنونی عراق نیز گفت این کشور در حال حاضر ۴۶ میلیون و ۱۱۸ هزار و ۷۹۳ نفر جمعیت دارد. به گفته او، توزیع جمعیت میان مردان و زنان تقریباً برابر است و تعداد مردان تنها حدود ۵۰ هزار نفر بیشتر از زنان است که نشان‌دهنده توازن جمعیتی میان دو جنسيت است. معاون وزارت برنامه‌ریزی عراق پیش‌بینی کرد بر اساس برآوردهای جمعیتی، شمار جمعیت عراق تا سال ۲۰۳۰ از مرز ۵۰ میلیون نفر عبور کند.

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

⭕️ خريد شرکت نفت هند ۲ میلیون بشکه نفت عراق با تخفیف ۲۸ دلاری

دو منبع تجاری روز دوشنبه به رويترز اعلام کردند که شرکت نفت هند، بزرگ‌ترین پالایشگاه این کشور، ۲ میلیون بشکه از نفت خام «بصره متوسط» و «بصره سنگین» عراق را با تخفیف حدود ۲۸ دلار در هر بشکه نسبت به قیمت شاخص دبی برای ماه اکتبر خریداری کرده است. این معامله بر مبنای تحویل نفت روی عرشه نفتکش انجام شده است. شرکت نفت هند پیش‌تر از طریق یک مناقصه، درخواست خرید نفت عراق برای تحویل در بازه ۲۱ تا ۳۱ اکتبر را ارائه کرده بود.

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

♦️علی عمار یاسر، وزنه‌بردار عراقی، با مهار وزنه ۲۱۹ کیلوگرمی رکورد جهانی حرکت یک‌ضرب را شکست و در بازی‌های آسیایی که در ژاپن برگزار می شود، مدال طلا را به دست آورد.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

🔴 آمریکا مجوز محدود پروازهای عراق به ایران را صادر کرد

وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوز پروازهای شرکت هواپیمایی عراق از نجف به ایران و بالعکس را برای انتقال مسافران ایرانی با هدف زیارت مذهبی صادر کرد‌.

🔹بر اساس متن منتشرشده، مجوز تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ معتبر است و حمل پول نقد عمده، کالا یا محموله‌های مرتبط با نهادهای نظامی و امنیتی ایران و افراد تحریم‌شده را ممنوع می‌کند. OFAC نیز حق لغو یا اصلاح مجوز را برای خود محفوظ دانسته است. عراق ب فارسی
تشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

شروط مجوز جدید وزارت خزانه‌داری آمریکا به عراق برای پروازهای عراق و ایران

وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوزی به شماره (IA-2026-1516078-1) صادر کرده است که بر اساس آن:

به شرکت هواپیمایی عراق (Iraqi Airways)، ارائه‌دهندگان خدمات آن و اشخاص آمریکایی که از طرف این شرکت فعالیت می‌کنند، اجازه داده می‌شود معاملات ضروری برای انجام پروازها میان عراق و ایران را انجام دهند؛ معاملاتی که پیش از تعلیق مقررات مربوط، بر اساس مقررات معاملات و تحریم‌های مرتبط با ایران و مجوز عمومی J-1 مجاز بود.

این مجوز تا زمان تکمیل معاملات مجاز یا تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ معتبر است؛ هرکدام که زودتر فرا برسد. همچنین OFAC حق دارد مجوز را در هر زمان لغو یا اصلاح کند.

دامنه پروازهای مجاز بسیار محدود تعیین شده است. این پروازها باید فقط از فرودگاه بین‌المللی نجف انجام شوند و به همین فرودگاه بازگردند و صرفاً برای انتقال مسافران ایرانی با هدف زیارت مذهبی باشند.

انتقال مقادیر عمده وجه نقد، محموله‌های مرتبط با دستگاه‌های اطلاعاتی، نظامی یا انتظامی ایران و همچنین افراد تحریم‌شده ممنوع است؛ از جمله افرادی که وابسته به دولت ایران یا گروه‌های شبه‌نظامی همسو با ایران هستند.

حمل کالا نیز به بار شخصی مسافران و اقلام ضروری برای ایمنی پرواز محدود شده است. صادرات یا صادرات مجدد کالا، فناوری یا نرم‌افزار به ایران نیز ممنوع است، مگر در مواردی که صراحتاً در همین مجوز اجازه داده شده باشد.

در متن مجوز آمده است که OFAC می‌تواند آن را لغو یا اصلاح کند؛ از جمله در صورتی که جمهوری عراق به تعهد خود برای محدود کردن ورود یا عبور پروازهای ایرانی از حریم هوایی عراق عمل نکند، به استثنای پروازهایی که بر اساس این مجوز مجاز شده‌اند.

این مجوز شامل معاملات ممنوع‌شده بر اساس سایر مقررات تحریمی آمریکا نمی‌شود؛ به‌ویژه معاملات مربوط به افراد قرارگرفته در فهرست تحریم‌های تروریسم و سازمان‌های تروریستی خارجی.

شرکت هواپیمایی عراق موظف است سوابق معاملات مشمول این مجوز را به مدت ۱۰ سال نگهداری کند و حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری پس از پایان اعتبار مجوز گزارشی به OFAC ارائه دهد.

این گزارش باید شامل تعداد کل مسافران جابه‌جاشده در پروازهای مجاز، نام مسافران و شماره گذرنامه‌های آنان و همچنین میزان هزینه‌ای باشد که شرکت هواپیمایی عراق در ایران برای سوخت، تعمیر و نگهداری و سایر خدمات مرتبط با فرودگاه‌ها پرداخت کرده است.

مدائن نیوز

♦️محمد فرمان الشاهی، نماینده پارلمان، به اتهام کسب غیرقانونی مال به هفت سال حبس و پرداخت ۲۸ میلیارد دینار محکوم شد.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️تونس تصمیم گرفته است ورود اتباع عراقی زیر ۳۰ سال را که به تنهایی (بدون همراه) سفر می‌کنند، ممنوع کند. الزامات جدید شامل رزرو هتل، بلیط برگشت و اظهار مبالغ نقدی بیش از ۱۷۰۰ دلار است؛ مبلغ اظهارشده نباید از ۹۹۰۰ دلار فراتر رود، وگرنه مصادره خواهد شد. علاوه بر این، سفر به یک نوبت بازدید دوهفته‌ای در هر شش ماه محدود شده است.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️مسعود بارزانی: اگر ما از تحریم‌های ایران تبعیت نکنیم، آمریکا می‌تواند «با یک امضا» جریان نقدینگی عراق را قطع کند.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️ سید عمار حکیم:

طی روزهای آینده سندی منتشر خواهد شد که شامل نقشهٔ انحصار سلاح است؛ گروه‌هایی که سلاح خود را تحویل داده‌اند ۷۰٪ را تشکیل می‌دهند و تنها ۳۰٪ باقی مانده است.

چهار گروه مخالفتی با اصل تحویل سلاح ندارند و به‌زودی بیانیهٔ مشترکی از سوی گروه‌ها برای اعلام پایبندی به زمان‌بندی‌های طرح دولت منتشر خواهد شد.

تحفظات بین‌المللی دربارهٔ مشارکت برخی نیروها در دولت در مسیر حل شدن است و تکمیل کابینه پس از پایان جشن‌های روز حاکمیت خواهد بود.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️وال‌استریت ژورنال به نقل از یک مقام پنتاگون: ایالات متحده قصد دارد به عملیات‌های نظامی رسمی خود در عراق پایان دهد.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️سرلشکر یحیی رسول: پس از ۳۰ سپتامبر، هیچ‌یک از نیروهای ائتلاف بین‌المللی در عراق باقی نخواهند ماند.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️عادل عبدالمهدی نخست وزیر اسبق عراق در توییتی نوشت:

جان میرشایمر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه شیکاگو، می گوید: «من شرمنده ام: تمام نیروی ایالات متحده اکنون وقف جلوگیری از فرود هواپیماهای غیرنظامی است.»

ما هم از اینکه OFAC، دفتر کنترل دارایی های خارجی، دستورات تحقیرآمیز خود را به ما دیکته می کند، شرمنده هستیم.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️شیخ علی الاسدی، رئیس شورای سیاسی جنبش نجباء عراق:

در صورت تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران در زمان مناسب موضع خواهیم داشت.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️قاسم الاعرجی، مشاور امنیتی نخست‌وزیر: پایان مأموریت ائتلاف بین‌المللی به معنای پایان شراکت نیست، بلکه به معنای گذار به روابط دوجانبه است.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️وال‌استریت ژورنال: واشنگتن یک سامانه پدافند هوایی پاتریوت را از نزدیکی اربیل خارج می‌کند.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

♦️آمریکا: سامانه‌های پدافند هوایی باقی‌مانده در عراق به حفاظت از هیئت‌های دیپلماتیک ما اختصاص خواهد یافت.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

عراق پس از ۲۰۰۳، حاکمیت در پنج مرحله

جلال خالدى
بغداد اول اکتبر ۲۰۲۶ نهم مهر را روز حاکمیت اعلام کرده است، مناسبتی که پس از پایان مأموریت نظامی ائتلاف بین‌المللی هشتاد و چهار كشور به رهبری آمریکا در ۳۰ سپتامبر برابر با هشتم مهر برگزار می‌شود.

اين ائتلاف در سال ۲۰۱۴ بنا به درخواست رسمی دولت حیدر العبادی و برای کمک به عراق در مقابله با داعش وارد اين کشور شد، اکنون ائتلاف بين المللى پس از پنج سال مذاكرات كه از سال دو هزار و بيست و يك شروع شده ، مأموریت نظامی خود را پایان می‌دهد تا روابط امنیتی عراق با کشورهای عضو آن وارد چارچوب همکاری‌های دوجانبه شود.

بی‌تردید این رویداد برای عراق اهمیت دارد، اما نگاهی به دو دهه گذشته نشان می‌دهد که این نخستین بار نیست که بغداد از بازگشت حاکمیت سخن می‌گوید و برای آن جشن می‌گیرد.

پس از سال ۲۰۰۳ دست‌کم پنج مقطع مهم با مفهوم بازگشت حاکمیت گره خورده است.

۲۰۰۴، دولت ایاد علاوی: انتقال قدرت از اداره موقت ائتلاف به دولت موقت عراق.

۲۰۰۹، دولت نخست نوری المالکی: خروج نیروهای آمریکایی از شهرها و استقرار آنها در پایگاه‌های نظامی.

۲۰۱۱، دولت دوم نوری المالکی: خروج نیروهای آمریکایی و پایان حضور مستقیم نظامی بر اساس توافقنامه امنیتی.

۲۰۱۷، دولت حیدر العبادی: اعلام پیروزی بر داعش و بازپس‌گیری شهرها و مرزهایی که این گروه اشغال کرده بود.

۲۰۲۶، دولت علی فالح الزیدی: پایان مأموریت نظامی ائتلاف بین‌المللی و انتقال روابط امنیتی به چارچوب همکاری‌های دوجانبه.

در هر یک از این مراحل از حاکمیت، استقلال تصمیم و آغاز فصلی تازه سخن گفته شد و گاه نیز جشن‌هایی برپا شد. اما پس از هر مرحله، واقعیت‌های سیاسی و امنیتی دوباره همان پرسش قدیمی را پیش روی عراقی‌ها قرار دادند. آیا حاکمیت واقعاً محقق شده یا تنها شکل محدودیت‌ها و وابستگی‌ها تغییر کرده است؟

امروز نیز این پرسش را می‌توان در چند واقعیت روشن دید.

در عرصه نظامی، حضور نیروهای ترکیه در شمال عراق همچنان یکی از پرسش‌های مربوط به حاکمیت سرزمینی کشور است، هرچند بغداد و آنکارا برای واگذاری تدریجی پایگاه بعشیقه زلیکان به دولت عراق به توافق رسیده‌اند.

از سوی دیگر، آسمان عراق هنوز از پوشش کامل و یکپارچه دفاع هوایی برخوردار نیست و تکمیل توان دفاعی کشور بر اساس برنامه‌ها و قراردادهای موجود به سال‌های آینده موکول شده است. حاکمیت تنها کنترل زمین نیست، توان حفاظت از آسمان کشور نیز بخشی از آن است.

خروج ائتلاف در داخل عراق نیز با نگاه یکسانی روبه‌رو نیست. در اقلیم کردستان نگرانی بیشتری وجود دارد که خروج کامل نیروهای ائتلاف و ایجاد احتمالی خلأ امنیتی، زمینه تحرک دوباره هسته‌های داعش را فراهم کند. در مقابل، بغداد تأکید دارد که نیروهای عراقی امروز توان تأمین امنیت کشور و مقابله با بقایای داعش را دارند.

این تفاوت نگاه خود بخشی از آزمون حاکمیت است. خروج نیروی خارجی زمانی معنای کامل‌تری پیدا می‌کند که دولت بتواند امنیت خاک و آسمان خود را تأمین کند و همزمان مانع بازگشت تهدیدی شود که در سال ۲۰۱۴ زمینه ورود همین ائتلاف را فراهم کرد.

در عرصه سیاسی نیز بحران تشکیل دولت در سال ۲۰۲۶ نمونه دیگری از محدودیت استقلال تصمیم بود. هنگامی که چارچوب هماهنگی نوری المالکی را برای نخست‌وزیری معرفی کرد، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا آشکارا با بازگشت او مخالفت کرد و موضوع ادامه کمک آمریکا به عراق را نیز به میان کشید.

فارغ از موافقت یا مخالفت با المالکی، اصل مسئله شخص نامزد نیست. پرسش این است که نظام سیاسی عراق تا چه اندازه می‌تواند تصمیم‌های کلان خود را بدون فشار قدرت‌های خارجی اتخاذ کند؟

در اقتصاد نیز مسئله پیچیده‌تر است. ساختار مالی عراق پیوند عمیقی با دلار آمریکا دارد و بانک‌ها، انتقال پول و بخشی از تعاملات خارجی کشور از تصمیم‌ها و محدودیت‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا تأثیر می‌پذیرند.

تحریم‌های مرتبط با ایران نمونه‌ای از همین وضعیت است. هنگامی که محدودیت‌های واشنگتن بر پروازها، بانک‌ها یا مبادلات مالی اثر می‌گذارد، پیامد آن فقط متوجه تهران نیست، بلکه شهروند عراقی، تجارت، زیارت، درمان و بخشی از اقتصاد عراق نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

حاکمیت واقعی تنها خروج چند هزار سرباز خارجی نیست. حاکمیت یعنی تصمیم سیاسی‌ای که از بیرون بر آن وتو تحمیل نشود، سرزمینی که هیچ نیروی خارجی خارج از اراده دولت در آن مستقر نباشد، سلاحی که در انحصار دولت باشد، خاک و آسمانی که دولت توان حفاظت از آن را داشته باشد و اقتصادی که بتواند از منافع شهروندان خود دفاع کند.

پایان مأموریت ائتلاف در ۳۰ سپتامبر بدون تردید پایان یک مرحله مهم برای عراق است، اما تجربه دو دهه گذشته نشان می‌دهد که حاکمیت را نمی‌توان هر چند سال یک بار جشن گرفت و سپس آن را کامل شده دانست.

عراق از سال ۲۰۰۴ تاکنون چند بار از بازگشت حاکمیت سخن گفته است.
اما حاکمیت واقعی نه یک روز در تقویم و نه یک جشن رسمی، بلکه واقعیتی است که باید در زمین، آسمان، سیاست، امنیت و اقتصاد کشور دیده شود.
پس از جشن امسال یک پرسش باقی می‌ماند. آیا این بار حاکمیت واقعاً فرا رسیده است، یا عراق تنها وارد مرحله ششم انتظار برای آن شده است؟
انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy