فوری / صدای انفجارهایی در فرودگاه ادلب سوریه

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy

#ترند_فضای_مجازی_عراق
پنجشنبه، ۱۹ ربیع‌الثانی ۱۴۴۸ / ۱ اکتبر ۲۰۲۶

🔰 مهم‌ترین ترند سیاسی فضای مجازی عراق در این بازه، مجموعه‌هشتگ‌های «یوم السیادة» (روز حاکمیت ملی) بود که هم‌زمان با پایان رسمی مأموریت ائتلاف بین‌المللی داغ شد. محور موج، هشتگ #يوم_السيادة بود و در امتداد آن #عراقنا_بلا_محتل، #بدمائكم_انتصارنا، #القوات_الاجنبیة و کمی بعد #الدلار_النقدي منتشر شد. کاربران با این برچسب‌ها تصاویر و ویدئوهای رژه‌های خیابانی، کاروان‌های خودرویی با تصاویر شهدا و برافراشتن پرچم عراق در بغداد و نجف را بازنشر کردند. نکته تقویمی مهم این بود که دولت ۳۰ سپتامبر را «یوم السیادة» و تعطیل رسمی اعلام کرد و تعطیلی چهارروزه از ۳۰ سپتامبر تا ۳ اکتبر ادامه یافت، اما اعلام رسمی نخست‌وزیر و مراسم نظامی در ۱ اکتبر منتشر شد؛ همین شکاف دو روزه و پنجره تعطیلی، به ضریب‌گیری محتوا کمک کرد.

📝 در سطح رسمی، روند از پیش‌تر آغاز شده بود و از میانه اوت شکل نهایی گرفت: از سپتامبر ۲۰۲۴ (دو سال قبل) آمریکا نسبت به پایان مأموریت ائتلاف تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ تعهد داده بود. هرچند آن‌ها تعهد خود برای خروج از عراق در سپتامبر ۲۰۲۵ را به تحویل پایگاه «عین الاسد» محدود کرده بودند، اما هم‌چنان بر خروج از عراق تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ تأکید می‌شد. ۱۲ اوت، علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، اعلام کرد ۳۰ سپتامبر «تاریخ ثابت و نهایی» برای پایان مأموریت نظامی ائتلاف جهانی علیه داعش است. او در دیدار با فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بر همان جدول زمانی تأکید کرد و به گفته حیدر العبودی، سخنگوی دولت، پیشنهاد تمدید حضور بخشی از نیروهای ائتلاف را رد کرد. الزیدی همچنین گفت عراق از ۱ اکتبر وارد مرحله تازه‌ای در مسیر توسعه ملی می‌شود و از وجود نظامی خارجی پاک خواهد شد. در ۳۰ سپتامبر، پنتاگون رسماً پایان عملیات «العزم الصلب» را اعلام کرد و سنتکام گفت خروج سازمان‌یافته نیروها و تجهیزات از پایگاه هوایی اربیل به پایان رسید و این خروج بخشی از یک «طرح انتقال به رابطه دفاعی دوجانبه» است. ائتلاف نیز اعلام کرد مأموریتش به انجام رسیده و «دیگر هیچ توجیهی برای وجود گروه‌های مسلح باقی نیست»؛ در همان حال روشن شد که هسته مأموریت به اردن منتقل شده و نیروهای باقی‌مانده از آن‌جا به پشتیبانی از عملیات ضد داعش در سوریه ادامه می‌دهند. الزیدی در سخنرانی خود گفت «مرحله تازه‌ای آغاز شده» که عنوان آن حاکمیت عراق، قدرت نهادها، آمادگی نیروهای مسلح و شراکت با دوستان است و از کشورهای دوست به‌خاطر کمک در نبرد با تروریسم سپاسگزاری کرد. در همین بستر، مقتدی صدر نیز با خروج ائتلاف، انحلال «لواء اليوم الموعود» و تبدیل «جیش المهدی» به «مؤسسة أنصار المهدی» را اعلام کرد، خواستار غرامت از آمریکا شد و هشدار داد که انحصار سلاح در دست دولت به برنامه‌ای سنجیده نیاز دارد. به‌طور موازی، ترکیه و عراق بر انتقال تدریجی پایگاه بعشیقة به کنترل بغداد توافق کردند، و در اقلیم کردستان پایان مأموریت بی‌مراسم و با نگرانی از پیامدهای امنیتی سپری شد. مرز واقعیت و روایت را باید همین‌جا جدا کرد: روایت رسمی از «پایان مأموریت ائتلاف» می‌گفت و بخشی از فضای توییتری همان رویداد را «پایان اشغال» بازنمایی می‌کرد؛ در حالی که همکاری امنیتی به قالب‌های دوجانبه و مشورتی منتقل شد، نه متوقف.

📌 محتوای موج سه لایه داشت. لایه نخست، رژه و کاروان‌های خیابانی بود؛ مواکب خودرویی با تصاویر شهدا در بغداد و نجف و پوشش ویدئویی آن با هشتگ‌های مذکور. لایه دوم، بُعد آیینی و زیارتی: حضور شیخ قیس الخزعلی در «روضة الشهداء» نجف و ادای احترام به مزار شهدای گروه‌های مختلف مقاومت، و بازدید از مرقد ابومهدی المهندس همراه با نمایندگان حرکت صادقون. این تصاویر سه پیام را هم‌زمان می‌رساند: تداوم خط شهیدان، مشروعیت مذهبی، و ادعای سهم در دستاورد خروج نیروهای خارجی. در این بازنمایی، ابومهدی المهندس نه یک بازیگر حاضر، بلکه نمادی مشروعیت‌بخش است که مزارش در نجف محل تولید تصویر و معنا برای این جریان شده است. لایه سوم، پیام وحدت درون‌شیعی بود؛ بخشی از کاربران این حضور میان مزار شهدای چند گروه را نشانه پایان تفرقه و همگرایی در برابر فشارهای بیرونی خواندند.

📝 لایه اقتصادی مهم‌ترین تحول گفتمانی این موج بود. در آوریل ۲۰۲۶ واشنگتن ارسال درآمدهای نفتی عراق به بغداد را - تقریباً - متوقف کرد؛ در جولای حواله‌ها و ارسال پالت نقد از سر گرفته شد و در ۲۶ سپتامبر سخنگوی دولت از توافق برای ادامه آن خبر داد. یادآوری ضروری این است که این مبالغ کمک آمریکا نیست، بلکه دلارهای عایدات نفتی عراق است که نزد فدرال رزرو نگهداری و بخشی نقداً به بانک مرکزی منتقل می‌شود؛ پس پرونده از ابتدا «مدیریت وابستگی» است، نه «رهایی از وابستگی».

در ۱ اکتبر، فراکسیون صادقون در پارلمان بیانیه‌ای «درباره از سرگیری محموله دلار نقدی» منتشر کرد که شبکه ۹۶۴ آن را «استقبال مشروط از محموله‌های واشینگتن» خواند. بیانیه از سرگیری ارسال حواله‌های دلار را گام مثبت دانست، اما تأکید کرد «اقتصاد عراق نباید گروگان تصمیم‌هایی باشد که بیرون از عراق گرفته می‌شود، و نباید نیاز شهروند به ارز خارجی به برگ فشاری تبدیل شود که سیاست عراق با آن اداره می‌شود». جمله کلیدی آن، «حاکمیت اقتصادی کمتر از حاکمیت نظامی اهمیت ندارد؛ عراقی که ثروت‌های عظیم دارد نیازی ندارد و نمی‌تواند از ساختن نظام مالی‌ای که او را از وابستگی رها کند و معیشت شهروندانش را از نوسان‌های بی‌تقصیرشان حفظ کند، باز بماند»، دو موج نظامی و اقتصادی را به هم می‌دوزد، و در پایان از دولت و بانک مرکزی می‌خواهد این تفاهم «آغاز درمان ریشه‌ای باشد، نه درمان موقت». در واکنش به این بیانیه، عبارت «بگیر و مطالبه کن» و نقد فضای مماشات با امریکا، خطی بود که بسیاری از کاربران و فعالین شبکه‌های اجتماعیدنبال کردند...

📌 می‌توان گفت موج «یوم السیادة» حاصل هم‌زمانی یک موعد تقویمی رسمی، یک زیرساخت رسانه‌ای سازمان‌یافته و یک لایه آیینی پرتعامل بود. این موج یک تاریخ انقضا داشت، چون پرونده نظامی در ۳۰ سپتامبر بسته شد؛ جمله «حاکمیت اقتصادی» میدانی تازه باز کرد که انقضا ندارد (بانک مرکزی، حواله دلاری، انطباق با تحریم‌ها، وابستگی نفتی). ضمناً مخاطب بیانیه دلار نه واشینگتن و ائتلاف، بلکه دولت عراق و بانک مرکزی است که آن را می‌توان انتقالی هوشمندانه از تقابل بیرونی به فشار داخلی دانست. این گفتمان بی‌رقیب هم نبود؛ بخشی از تکنوکرات‌ها و رسانه‌های میانه‌رو همین پرونده را «مدیریت وابستگی» می‌خوانند، نه «پایان وابستگی»، و این دوگانه را باید کنار هم آورد.

هشتگ‌های کلیدی: #يوم_السيادة #الدلار_النقدي #عراقنا_بلا_محتل #بدمايكم_انتصارنا #القوات_الاجنبیة #کتلة_الصادقون #عصائب_اهل_الحق

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق

⭕️ تلاش دولت برای خلع سلاح گروه‌های مسلح غیرعراقی

علی الزیدی نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۱ اکتبر اعلام کرد که دولت عراق، به یاری خداوند متعال و در چارچوب قانون اساسی، برای خلع سلاح کامل تمامی گروه‌های مسلح غیرعراقی که در خاک عراق حضور دارند، اقدام خواهد کرد؛ اقدامی که با هدف حفظ امنیت و ثبات کشور و اعمال کنترل بر مرزهای عراق انجام خواهد شد.

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

⭕️ تاكيد ائتلاف خدمات بر حصر سلاح با توجه به خروج نیروهای خارجی

حسام الربیعی، سخنگوی ائتلاف خدمات، تأکید کرد «دولت امروز با مذاکرات خود و خروج نیروهای خارجی، یکی از بهانه‌های وجود مقاومت را از میان برداشته است و نباید روند از میان برداشتن بهانه‌های کنونی را به ایجاد بهانه‌های ثانویه‌ای تبدیل کنیم که در واقعیت، مبنای قابل اتکایی ندارند». وی همچنین گفت «شبل زیدی، رئیس ائتلاف، تلاش کرده است تاریخ جهادی خود را به نقطه قوتی برای تقویت عملکرد کنونی دولت تبدیل کند و در جهت تبدیل آن به بازاری برای کسب منافع و سهم‌خواهی‌ها حرکت نکرده است».

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

⭕️ پيشنهاد تشکیل وزارتخانه‌ای جدید در چارچوب مذاکرات؟

یک منبع مطلع روز پنجشنبه به خبرگزاری شفق نیوز گفت «یکی از گروه‌های مسلحی که کمیته چهارنفره ویژه حصر سلاح با آن در حال مذاکره است، خواستار ایجاد یک وزارتخانه جدید شده است که پشتیبان وزارتخانه‌های امنیتی باشد». این منبع افزود «برخی گروه‌های مقاومت خواستار امتیازاتی شده‌اند که به‌عنوان تضمین در نظر گرفته شوند، اما دولت نمی‌خواهد این تضمین‌ها در حد امتیازدهی قرار گیرد. چرا که بیشتر مطالبات مطرح‌شده از سوی گروه‌ها به‌عنوان شرطی برای حصر و سازمان‌دهی سلاح، اجرا شده است؛ مهم‌ترین آنها خروج نیروهای آمریکایی است و در حال حاضر نیز خروج تدریجی نیروهای ترکیه از خاک عراق در جریان است».

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

⭕️ موضع نجبا در خصوص اعلام خروج نيروهاى آمریکايى از عراق

جنبش نجبا تأکید کرد «هشدار می‌دهیم که آمریکایی‌ها به هر شکلی در خاک ما حضور داشته باشند، چه در قالب شرکت‌های امنیتی، چه مشاوران و چه به هر شکل دیگری، با آن مخالفت خواهیم کرد». این جنبش افزود «در این مناسبت تأکید می‌کنیم که رفتار متقابل و رابطه برابر، در پایین‌ترین سطح خود، اقتضا می‌کند که سفارت آمریکا، که نماد شر است، مانند سایر سفارتخانه‌ها باشد؛ نه اینکه یک شهر بزرگ امنیتی و نظامی باشد که به‌عنوان بزرگ‌ترین سفارتخانه جهان شناخته می‌شود. یا در چارچوب رفتار متقابل، عراق نیز باید در آمریکا سفارتی با همین ابعاد افتتاح کند».

نجبا همچنین خواستار پایان یافتن «سلطه آمریکا بر اقتصاد و منابع عراق» و جلوگیری از مداخله این کشور در امور سیاسی عراق شد و تأکید کرد «باید آسمان عراق از هواپیماهای متجاوز آنها آزاد شود و علاوه بر آن، آمریکایی‌ها باید از مرزهای عراق در سوریه، اردن و کویت دور شوند». این جنبش در پایان خواستار «اقدام جدی برای رهایی عراق از این قیمومیت منفوری شد که آمریکا بر این کشور تحمیل کرده است».

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

⭕️ حمایت کتائب سید الشهدا از توافق با دولت برای حصر سلاح

کتائب سیدالشهدا در تاریخ ۱ اکتبر اعلام کرد «منصفانه می‌دانیم که از دولت عراق، به نمایندگی از برادرمان علی الزیدی، به دلیل تلاش‌های مستمر و جدی وی که به جلوگیری از درگیری شیعه ـ شیعه در عراق و ممانعت از گرفتار شدن کشور در فتنه داخلی کمک کرد، قدردانی کنیم. همچنین پایبندی خود را به توافق منعقدشده میان طرف‌های ذی‌ربط و همچنین مفاد سخنان فرمانده کل نیروهای مسلح عراق اعلام می‌کنیم؛ مگر آنکه طرف مقابل بر اساس بندهای امضاشده، از تعهدات خود تخطی کند».

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

⭕️ تاکید جنبش انصارالله الاوفیا بر پایبندی به حصر سلاح از سوی دولت

همچنین جنبش انصارالله الاوفیا در تاریخ ۱ اکتبر بر پایبندی کامل خود به بیانیه فرمانده کل نیروهای مسلح عراق درباره پایان دادن به تمامی اشکال حضور نیروهای خارجی، جدول‌های زمانی مورد توافق برای سازمان‌دهی سلاح و توقف عملیات نظامی تأکید کرد. این جنبش ضمن قدردانی از تلاش‌های دولت و نیروهای سیاسی برای تحمیل گزینه خروج نیروهای خارجی، آمادگی کامل خود را برای حمایت از دولت و حاکمیت آن، بر اساس مفاد «سند حاکمیت» که میان گروه‌های مقاومت، چارچوب هماهنگی و دولت به امضا رسیده است، اعلام نمود.

#خبر

#مطالعات_عراق

@iraqstudy

♦️صدرالدین القبانچی: عراق همچنان با خدشه‌دار شدن حاکمیت خود مواجه است، زیرا کنترل درآمدهای نفتی‌اش را در اختیار ندارد و در عوض، همچنان آن‌ها را از ایالات متحده دریافت می‌کند.

انتشار با #ذکر_منبع
#مطالعات_عراق
@iraqstudy