مطالعات عراق

در سمت عراقی، چند ضلع قابل تفکیک است:

1️⃣ضلع اول، نیروهای نزدیک به محور مقاومت: شیخ اکرم الکعبی و جنبش نجباء، هسته پیش‌آهنگ کارزار هشتگی بودند و اقدام نمادین را نوعی حق طبیعی در برابر تاریخ مداخله و اشغال می‌دانستند.

2️⃣ضلع دوم، قدرت‌های سیاسی نزدیک در چارچوب هماهنگی: علی الأزیرجاوی، نماینده پارلمان از ائتلاف «دولة القانون» (نوری المالکی)، موضعی محافظه‌کارانه گرفت و بر لزوم رعایت عرف دیپلماتیک در برابر قدرت بزرگی مانند آمریکا، در عین حفظ احترام متقابل، تأکید کرد. ائتلاف المالکی نیز از «تداعیات منفی اهانت به پرچم آمریکا» هشدار داد؛ نشانه‌ای از این‌که درون اردوگاه قدرت بغداد، بر سر نحوه و عوارض این نمادگرایی، شکاف وجود دارد.
در همین ضلع، چهره‌هایی مانند عباس العرداوی، تحلیلگر نزدیک به چارچوب هماهنگی و حشد، این اقدام را «حق طبیعی» و واکنشی به «جنایات تاریخی آمریکا در عراق» توصیف کردند. روح این موضع، همان منطق نجباء است: همدلی با نهضت‌های ضدآمریکایی به‌عنوان میراث خون شهیدان و مخالفت با حضور و نفوذ آمریکا، فارغ از دقائق حقوقی پروتکل‌های دیپلماتیک.

3️⃣ضلع سوم، منتقدان بیرونی و داخلی: استیون نبیل، خبرنگار مسیحی عراقی و منتقد حشد و جناح‌های نزدیک به ایران، از زاویه «تعارض عمل کادر حشد با سیاست رسمی دولت» به ماجرا پرداخت و مدارک هویتی فرد حاضر در تصویر را افشا کرد. رائد الحامد، تحلیل‌گر مستقل و منتقد سیاست‌های محور مقاومت، بر تبعات بین‌المللی و نارضایتی کنگره تمرکز کرد. شاهو القره‌داغی، نویسنده کُرد سنی منتقد احزاب کلاسیک و گروه‌های مقاومت، چالش اصلی را «ناتوانی دولت در برخورد با فرماندهان ارشد گروه‌های مسلح» و تضاد رفتار گروه‌های مقاومنت با ادعای حاکمیت قانون تصویر کرد.

📌 واکنش‌های آمریکایی؛ از کنگره تا مراکز پژوهشی

واکنش واشنگتن چندلایه بود.

1️⃣عراق تحت اشغال ایران!: تندترین صدا از کنگره آمد: جو ویلسون، نماینده جمهوری‌خواه کارولینای جنوبی، در پستی در ایکس نوشت که «حشد شعبی، به‌عنوان یک بخش رسمی از سازمان‌های امنیتی دولت عراق، از روی بی‌حرمتی پرچم آمریکا را هتک حرمت کرده و رژیم قاتل ایران را می‌ستاید» و افزود «اگر شاهد بیش‌تری برای این می‌خواستید که عراق یک استان ایرانی است، همین است... آقای علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، آیا این دیدگاه تو درباره آمریکا است؟ عراق را از ایران آزاد کن». ویلسون پیش‌تر نیز خواستار قطع کمک مالی آمریکا به عراق تا زمان خلع سلاح گروه‌های وابسته به ایران شده بود. موضع او را باید در چارچوب جمهوری‌خواهان تندرو و حامی اسرائیل در کنگره خواند که همواره حشد شعبی را بازوی نفوذ ایران تلقی کرده‌اند.

2️⃣تفکیک میان رأس و بخشی از بدنه (نظامی) حکومت عراق: لایه دوم، برآمده از محافل دیپلماتیک و پژوهشی بود. به عنوان نمونه ویکتوریا تیلور، مدیر «طرح عراق» در شورای آتلانتیک و دستیار پیشین وزیر خارجه آمریکا در امور عراق و ایران، در ایکس نوشت که از زمان اعلام «جشن یوم السیادة» نگران بوده و پیش‌بینی می‌کرده روزی «کسی روی پرچم راه برود یا از روی آن رانندگی کند» و اینک همان نگرانی به حقیقت پیوسته است! او به کنایه نوشت: «این اقدام به صورت رسمی توسط حشد شعبی صورت گرفت، نه صرفاً شبه‌نظامیان». او تأکید کرد رفتار آن‌ها نماینده همه عراقی‌ها نیست، اما بغداد را به‌خاطر ناتوانی در جلوگیری از رفتار ضدآمریکایی نیروهایی که رسماً زیر چتر دولت هستند، مسئول دانست. این تفکیک میان «دولت» و «بدنه (نظامی) حکومت عراق» از نظر تحلیلی مهم است؛ تیلور در تحلیل خود در شورای آتلانتیک، مشکل اصلی را در «نهاد رسمی بودن» عاملان می‌بیند و آن را آزمونی برای حاکمیت دولت عراق می‌داند.

3️⃣سکوت و بی‌توجهی: در سطح رسمی دولت آمریکا واکنشی به این رویداد نشان نداد! مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، سوم اکتبر پیام تبریک «روز ملی عراق» را منتشر کرد که به این رویداد ربطی ندارد،

📌 گیره گفتمانی رویداد: چرا این نمادها بار عاطفی سنگینی دارند؟

دلیل بخش بزرگی از واکنش عاطفی در فضای عراقی، صرفاً رفتار «روز حاکمیت» نیست؛ بلکه تاریخ پرفرازونشیب حضور نظامی آمریکا در عراق از ۲۰۰۳ است. برای بسیاری از کاربران و تحلیل‌گران نزدیک به مقاومت، حشد شعبی نهادی است که در مقابله با داعش و در روزهای سخت ۲۰۱۴ به میدان آمد و بهترین فرزندانش را از دست داد؛ عاملیت آمریکا در عراق نیز در همین روایت، از اشغال نظامی و بازداشت‌ها و کشتار غیرنظامیان تا ترور فرماندهان، نقطه مقابل «استقلال عراق» تعریف می‌شود. از این منظر، لگدمال کردن پرچم آمریکا و اسرائیل، بیانِ همان زخم و مطالبه استقلال است، نه صرفاً یک نمایش خیابانی.

❤2

655 views06:19