Shu kabi savollarni ko'p olaman. O'zim ham litseyda o'qib yurgan vaqtimda oddiy o'zbek o'quvchilari xorijda o'qish mumkinligi hatto xayolimga ham kelmagan. Bunga yo'l men uchun butunlay qorong'u bo'lgan. Hozirda yoshlarning Amerika, Yevropa universitetlariga kirib o'qishga imkon topish holati ancha ko'paygan va bu juda yaxshi. Lekin baribir hali ham ma'lumotlar yetishmovchiligi ancha ko'p. Yuqoridagi kabi oddiy savollar juda ko'p uchraydi.

Eng ko'p beriladigan savollardan yana biri bu, "men scholarship bilan o'qiy olamanmi?", yoki "men ham xorijda o'qiy olamanmi?". Shular kabi ko'plab savollarga umumiy javob berishim mumkin. HA! Har kim yetarlicha harakat qilsa scholarship olishi mumkin, xorijda o'qiy olishi mumkin. Lekin qayerda, qanday harakat qilish kerak, qanchalik harakat qilish yetarli hisoblanadi? Bu savollarga javob topish kerak. Bularga esa o'sha abituriyent bilan individual ishlamay turib javob berib bo'lmaydi. Ya'ni ixtiyoriy odamga tushadigan universal formula yoki yo'l yo'q.

Yechim sifatida, umumta'lim davlat maktablarida ham xuddi Prezident maktablari yoki xususiy maktablardagidek ayni shu ishlar bilan shug'ullanadigan mas'ul vakil (school counselor) tayinlanishi kerak. Ushbu vakil bitiruvchi o'quvchilar bilan ishlab, xorijdan ularga mos universitetlarni topishda va ularning hujjatlarini kerakli tartibda topshirishda yordamlashishi kerak.

@islom_urolov

Gʻazodan boshqa mavzu haqida yozsam adolatsizdek tuyilmoqda. Chunki bugungi kundagi eng muhim mavzu - albatta G’azo. Meni va butun dunyodagi barcha normal insonlarni qalbi Gʻazoliklar bilan. Qanday katta tarixiy fojiani koʻrib, shohidi boʻlib turibmiz. Tasavvur qilish qiyin, lekin har kuni oʻnlab, yuzlab oʻlimlar, adolatsiz tugatilgan hayotlar haqida oʻqiyapmiz, koʻryapmiz.

Masalan bugun Associated Press 10 yildan beri farzand orzusidagi boʻlgan oila juda qiynalib oxir oqibat egizaklik boʻlgani lekin shu ikki orziqib kutilgan besh oylik goʻdaklar oʻz otasi bilan birga bombardimon natijasida halok boʻlgani haqida yozibdi. Bu oila bugun o’ldirilgan bir nechta oilalardan biri xolos.

Ukraina urushi boshlanganida, yigirma birinchi asrda bunday qirgʻinbarot boʻlishiga ishonish qiyin deb oʻylagan edim, yozgan edim. 2022 yilni boshida boshlangan urushda, bugungi kunga kelib sal kam 600 ta bola halok boʻldi — nihoyatda katta fojia. Gʻazoda oxirgi toʻrt oyda taxminan 12000 bola oʻldirildi - buni nima deb atashni ham bilmayman. “Fojia” so’zi kulfatni o’lchamini yetarli darajada adolatli ko’rsatib bera olmayapti, menimcha.

Assalomu alaykum.

Kirib kelgan qutlug’ Ramazon oyi muborak bo’lsin!

O’qish va ishlar bilan bo’lib ko’p yoza olmay qoldim. Xudo xohlasa endi ko’proq yozib turishga harakat qilaman.

Bahorgi ta’tilga ham chiqib oldik. Bugun California shtatiga sayohatga ketyapmiz. Rasmlar va videolarni instagram orqali kuzatib borishingiz mumkin.

👉🏻 https://www.instagram.com/amerika_sarguzashtlari?igsh=MTFuZmZ2dmp4NTNsMA==

@islom_urolov

Tashkillashtirish ishlariga ko’p vaqt sarflayotganligim va dars o’tishga sarflaydigan vaqtimning opportunity costi oshganligi uchun GRE dars o’tishni to’xtatgan edim. O’shandan beri GRE kurs yana ochiladimi yo’qmi degan savolni juda ko’p olyapman.

Menimcha, endi GRE quant uchun live darslar kursini boshqa ocholmasam kerak. Lekin bir do’stim bilan asosan yozib olingan darslarni tizimlashtirib berish orqali yangicha formatda kursni rejalashtiryapmiz. Bu formatda mening o’zimning darslarga to’g’ridan to’g’ri ishtirokim maksimmal kamaytirilgan bo’ladi. Bu hozircha faqat rejada.

Ammo yaqin kunlarda Admissions counselingdagi yigitlar taklifiga ko’ra magistraturaga qabul jarayonlari bo’yicha mentorlik qilishni boshlayman. Buyerda faqat qabul jarayonlari va kerakli hujjatlarni tayyorlash bo’yicha batafsil darslar o’tiladi.

@islom_urolov

MASTERING MASTER'S APPLICATION

Chet elda sifatli ta'lim olmoqchimisiz ? Unda sizga ushbu 7 haftalik kursni taqdim etamiz . Mentor Islom Urolov hozirda Amerikaning top universiteti "Tufts University" da to’liq grant ($120.000💸 scholarship) asosida tahsil oladilar va dunyo bo'ylab 10 dan oshiq top universitetlarga qabul qilinganlar. Kurs davomida America 🇺🇸, Canada 🇨🇦, Europe 🇪🇺 hujjat topshirish jarayonini o'rganamiz va VIZA uchun hujjatlarga yordam beramiz.

Kursga ro'yxatdan o'ting va biz bilan dunyoning top universitetlariga topshiring 👉@Admissions_counseling

Birinchi 5 kishi uchun 10%💥 chegirma va bepul Webinarlar to'plami

Bonus :Do'stingiz bilan ro'yxatdan o'ting va 30% chegirma oling ✅
Narxi : 149$ ✅
Formati : Online ✅

Kurs haqida to'liq ma'lumot uchun @Admissions_counseling ga yozing

Kaliforniaga safar o’ylaganimdan qiziqroq bo’ldi.

Los Angeles shahri media va kino olami uchun muhim shahar ekan. Hollywood yulduzlarining ko’pi shuyerda yashaydi. Benzin butun Amerika bo’yicha eng qimmat bo’lsa ham shaharda mashinalar juda ko’p: umrimda hech qayerda ko’rmagan uzun tirbandlikni shuyerda ko’rdim. Tabiati va ob-havosi menga ozroq Malayziyani eslatdi. Los Angelesdan San Franciscogacha 1-highway orqali yurilsa dunyodagi eng chiroyli manzaralarni ko’rsa bo’ladi: chap taraf ko’m-ko’k okean, o’ng taraf bexato yashil tog’lar. Menimcha bunaqa manzara dunyoda juda kam bo’lsa kerak.

San Francisco shahri esa Los Angelesga qaraganda ixchamroq shahar ekan. Balki shuning uchun menga fayzliroqdek tuyildi. Shahar ozodaroq, yashillik ko’proq, hayot ham sokinroqdek. San Franciscodan bir soatlik masofada joylashgan kremniy vodiysi (silicon valley)dagi atmosfera esa butunlay boshqacha. Butun dunyodagi texnologik trendlarni yaratadigan eng yirik texnologik kompaniyalar va Stanford universiteti oddiy qishloqchadek, nari borsa bir kichik shaharchadek joyda joylashgan ekan. Tabiatidagi yashillik anchagina ko’p, balki shuning uchun ham vodiy deyishar.

Umuman olganda, menga San Francisco ko’proq yoqdi. Hozirgacha Amerikada ko’rgan shaharlarim ichida Bostondan keyin ikkinchi o’ringa qo’ygan bo’lardim o’zim uchun.

@islom_urolov

Magistraturani tugatgandan keyin Amerikada qolish yo’li bormi?

Ha, imkoni bor. To'liqroq javob beradigan bo'lsam, o'qishni tugatganlaridan so’ng Amerikada qolishni istagan talabalar oldida, men bilishimcha, asosan, uch yo’l bo'ladi:
- birinchisi, yana universitetga (ikkinchi masters yoki PhD uchun) o'qishga kirib talabalik (F1) statusini saqlab qolish;
- ikkinchisi, OPT (optional practical training) statusga o'tish va undan so'ng ishchi (H1B) statusga o'tish;
- uchinchisi, o'qishni bitirgandan so'ng to'g'ridan-to'g'ri ishga kirib ishchi (H1B viza) statusiga o'tish.

Viza va status nima?

Amerikada viza va status tushunchalari alohida tushunchalar hisoblanadi. Viza bu mamlakatga kirish huquqi, status esa mamlakatda qonuniy mavjud bo'lib turish huquqi. Viza olish uchun sizga status kerak bo'ladi. Viza olib AQShga kirganingizdan keyin esa, vizangiz muddati tugasa ham, agar statusingiz mavjud (valid) bo'lsa, bemalol yashayverishingiz mumkin. Faqatgina AQShdan chiqib qaytib kirishda yana vizangizni yangilashingiz kerak bo'ladi.

Masalan, barcha xorijiy talabalar AQShga F1 viza turi bilan qonuniy kirish huquqini olishadi va AQSHga kelganlaridan keyin talaba statusida bo’lishadi. Viza muddati tugagandan keyin ham (O’zbekiston fuqarolariga AQSHga faqat bir yillik talabalik vizasi beriladi) o’qishda davom etishingiz mumkin.

OPT nima?

OPT (optional practical training) bu o’qishni bitirganlar ishga joylashishlaridan oldin o’z sohalarida malakalarini oshirishlari va o’zlari xohlagan ishni topib olishlari uchun talabalik (F1) va ishchi (H1B) statuslari o’rtasidagi oraliq muddat. AQShda universitetlarni bitirgan barcha xorijiy talabalar 12 oylik OPT muddati olishlari mumkin (agar o’zlarining davlatiga qaytish majburiyatlari bo’lmasa albatta). Agar olgan darajangiz STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) yo’nalishlaridan birida bo’lsa, 12 oylik muddat tugaganidan so’ng siz yana 24 oylik qo’shimcha OPT muddat olishingiz mumkin. Bu OPT muddat davomida siz o’zingizni turli ishlarda sinab ko’rish uchun to’liq ishlash huquqiga ega bo’lasiz va sizga ishchi (H1B) viza bo’yicha homiylik qila oladigan ishni topganingizdan keyin OPTdan H1B vizaga o’tishingiz mumkin.

H1B ishchi viza bu noimmigratsion viza turi hisoblanib, AQShdagi ish beruvchilar xorijiy davlatlar fuqarolarini ularning bilim-ko’nikmalarini nazariy va amaliy qo’llashni talab qiladigan kasblar doirasida homiylikka olishlarini ko’zda tutadi. H1B viza muddati odatda 3-6 yil hisoblanib, bu davrda siz doimiy yashovchi (green card) statusiga hujjat topshirishingiz mumkin.

@islom_urolov

Lekin bu yo’l biz o’ylaganchalik oson va yengil bo’lmaydi.

Amerikada xorijlik ishchilarning viza homiyligi ish beruvchilarning zimmasida bo’ladi. Ish beruvchilar esa har bir viza homiyligi uchun o’rtacha hisobda 10-17 ming dollar xarajat qilishar ekan. Bundan tashqari hujjat topshirgan hamma ham vizani bir urinishda olavermaydi, chunki H1B viza olish jarayoni ham ehtimolligi sizga bog’liq bo’lgan lotoreyadek. Agar lotoreya sizga chiqmasa unda yana qaytadan shuncha xarajat bilan topshirish kerak yoki ishdan ketish kerak. Shuning uchun uzoqroq muddatga xodim qidirayotgan judayam ko’p (aksariyat) kompaniyalar kelgusida viza homiylik qilishini taqozo etadigan hujjat topshiruvchilarni birinchi bosqichdayoq qaytarishadi. To’g’ri, OPT muddati ichida viza homiyligi shart emas, lekin bu bor yo’g’i 2 yil (STEM bo’yicha 3 yil) uchun. Kompaniyalar uchun har 2 yilda xodim yangilashning ham bevosita va bilvosita xarajatlari yuqori.

Faqatgina universitetlardan o’z sohangizda ish topsangiz yoki xalqaro tashkilotlardan (G4 diplomatik vizasi bilan) ish topsangiz vizangiz muammosiz hal bo’ladi.

@islom_urolov

Birinchi 20 ta donatlarning pulini ushbu kanal obunachilaridan biriga kitob sovg’asi uchun sarflamoqchi edim. Plankani sal balandroq olgan ekanman:)). Deyarli bir yarim oy ichida hozirgacha 5 ta donatorlardan 175 ming so’m tushdi.

Menimcha, mo’ljalni sal tushirishim kerak. Bo’lmasa yaqin bir-ikki yil ichida 20 ta donat tushmasa kerak😄.

Shuning uchun aprel oyining oxirigacha tushgan birinchi o’nta donatning summasini (agar 10 taga yetmasa ham yig’ilganicha hammasini) kitobga sarflaymiz.

https://tirikchilik.uz/islomurolov

@islom_urolov

Meni doim o’ylantiradigan narsa, O’zbekiston nihoyatda savdoga yopiq mamlakat bo’lishiga qaramasdan, undan ham yomon ya’ni undan ham yopiqroq bo’lishini xohlaydiganlar bor. Men tepadagi birinchi toifani emas - ya’ni yopiq siyosatdan manfaat oladiganlarni emas, aynan bilmasdan shunday o’ylaydigan qaror qabul qiluvchilar mavjudligiga hayron qolaman.

Menimcha, dunyodagi eng yopiq iqtisodlardan ekanligimiz hammaga ayon. 98% dunyo iqtisodiyotlari a’zo bo’lgan JSTni a’zosi ham emasmiz, bojlarimiz ham dunyoda eng balandlardan. Buni ustiga dengizlardan uzoqda joylashaganmiz, ya’ni tabiiy savdo chegaralari ham mavjud, bizga tovarlarni chetdan olib kelishni o’zi bir mushkulot va juda qimmat. Bu narsa baxtimiz emas - omadsizligimiz (proteksionist mantig’iga ko’ra, import kelishi qancha qiyin bo’lsa shuncha yaxshi, absurd mantiq albatta).

Bunga ham qo’shib, juda samarasiz va davlatga tegishli bo’lgan logistika: temir yo’llari va havo yo’llari, rivojlanmagan infratuzilma va o’ta sekin ishlaydigan bojxona xizmatlari ham bor.

Aytmoqchimanki, shundoq ham dunyodagi erkin savdoga eng yopiq mamlakatlar qatoridamiz, lekin shunda ham, mahalliy samarasiz ishlab chiqaruvchilarni samarasizligini vaj qilib, savdoga cheklovlarni yanada ko’tarmoqchi bo’lamiz. Bu falsafamiz mana 1995 yildan beri ish bermay kelmoqda, lekin qayta qayta shu xatoni qilishni va har gal o’zimizcha yangi argumentlar bilan xato qilishni davom ettirmoqdamiz.

Mayli ekan, Singapur yoki Gonkongdek savdoga ochiq mamlakat bo’lganimizda, tushunar edim “sal pal” boj qo’ymoqchi bo’lganlarni hissiyotlarini (xato mantiq bo’lar edi Singapurda ham), eng proteksionist mamlakatlardan birida bo’lib, undan ham qattiq yopilishni xohlaydigan qaror qabul qiluvchilar borligi, meni to’g’risi taajubga soladi.

Amerikada quyosh tutilishi:)

@islom_urolov