Қайырлы кеш ең үздік химиктер⭐️

Сіздермен байланыста Бейбіт ағайларың(Папа Тигр🐯)💗

Қане қане реакциямен қолдап жіберейік 🥰

Иәиә оқушылар ҰБТ-да 10+ балл қосуға болатын тақырып бар ол тақырып:ТОП ЭЛЕМЕНТТЕРІ❤️‍🔥

IА тобы: Сілтілік металдар (Литий, Натрий, Калий, Рубидий, Цезий, Франций) Бұл топтағы металдардың сыртқы энергетикалық деңгейінде бар-жоғы бір ғана электрон бар. Олар осы жалғыз электронын басқа элементтерге өте оңай береді, сондықтан табиғаттағы ең белсенді (реактивті) металдар болып саналады.
Химиялық қасиеттері: Сумен өте шапшаң, тіпті қопарылыспен әрекеттесіп, суда жақсы еритін негіздер – сілтілерді және сутегі газын бөледі. Оттекпен тез әрекеттесетіндіктен, зертханаларда оларды ауадан оқшаулап, керосиннің немесе минералды майдың астында сақтайды.
Физикалық қасиеттері: Олар өте жұмсақ, кәдімгі пышақпен оңай кесіледі. Кесілген жері күміс түстес жылтырап тұрады, бірақ ауада лезде күңгірттеніп кетеді. Балқу температуралары өте төмен (мысалы, цезий бөлме температурасына жақын жағдайда ери бастайды).

IIА тобы: Сілтілік жер металдары (Бериллий, Магний, Кальций, Стронций, Барий, Радий) Бұл элементтердің сыртқы қабатында екі электроннан болады. Олар сілтілік металдарға қарағанда сәл тұрақтырақ, бірақ бәрібір жоғары химиялық белсенділікке ие.
Табиғатта таралуы: «Жер» деп аталуының тарихи себебі бар: ерте заманда химиктер балқымайтын, суда нашар еритін оксидтерді осылай атаған. Кальций мен магний табиғатта өте көп кездеседі (әктас, мәрмәр, доломит тау жыныстарында). Кальций адам мен жануарлардың сүйектері мен тістерінің негізін құрайды.
Ерекшеліктері: Отқа ұстағанда бұл металдар жалынды түрлі түске бояйды (стронций – қызыл, барий – жасыл, кальций – кірпіш түстес қызыл). Бұл қасиет отшашулар (фейерверктер) жасауда кеңінен қолданылады.

IIIА тобы: Бор тобы (Бор, Алюминий, Галлий, Индий, Таллий) Бұл топтан бастап периодтық кестеде металдардан бейметалдарға ауысу байқалады. Сыртқы қабатында үш электроны бар.
Қасиеттерінің өзгеруі: Топтың басындағы бор – таза бейметалл, өте қатты зат. Ал одан кейінгі алюминий – нағыз металл. Алюминийдің бір ерекшелігі – ол амфотерлі, яғни жағдайға байланысты әрі қышқылдармен, әрі сілтілермен реакцияға түсе алады.
Қолданылуы: Алюминий – жер қыртысындағы ең көп таралған металл. Ол ауада берік оксид үлдірімен қапталатындықтан, коррозияға (тотығуға) төзімді. Жеңілдігі мен беріктігінің арқасында авиацияда, құрылыста және электр сымдарын жасауда басты материал болып табылады. Галлий болса, адам алақанында балқитын ерекше қасиетке ие (балқу температурасы небәрі 29,7°C).

IVА тобы: Көміртек тобы (Көміртек, Кремний, Германий, Қалайы, Қорғасын) Сыртқы деңгейінде төрт электрон орналасқан. Бұл топ – элементтер қасиеттерінің түбегейлі өзгеруінің ең жарқын мысалы. Топ бойынша төмен түскен сайын бейметалдық қасиеттер әлсіреп, металдық қасиеттер күшейеді.
Көміртек және тіршілік: Көміртек – органикалық химияның патшасы. Ол өзара байланысып, миллиондаған ұзын тізбектер құрай алады, сол себепті Жердегі барлық тірі ағзалардың (ақуыздар, майлар, көмірсулар) негізі болып табылады. Сондай-ақ, көміртектің аллотропиялық түрленулері таңғаларлық: ол ең жұмсақ заттың бірі графит (қарындаш ұшы) түрінде де, табиғаттағы ең қатты зат – алмаз түрінде де кездеседі.
Кремний және технология: Кремний – жер қыртысында оттектен кейінгі екінші орындағы элемент (құм, кварц). Ол – жартылай өткізгіш, сондықтан бүкіл заманауи электроника, компьютерлік процессорлар мен күн панельдері кремнийге негізделген.

VА тобы: Пниктогендер немесе Азот тобы (Азот, Фосфор Висмут)Сыртқы қабатында бес электрон бар. Топтың басты өкілдері – азот пен фосфор.
Азот: Екі атомнан тұратын азот молекуласында (N_2) атомдар арасында өте берік үш еселі байланыс бар. Сондықтан ол химиялық жағынан өте енжар. Жер атмосферасының 78%-ын құрайды. Өсімдіктердің өсуіне өте қажет, сол үшін азотты тыңайтқыштар ауыл шаруашылығында орасан зор рөл атқарады.
Фосфор: Оның бірнеше түрі бар. Ақ фосфор – қараңғыда жарқырайтын, ауада өздігінен тұтанып кететін өте улы зат. Ал қызыл фосфор – қауіпсіз, ол сіріңке қорабының бүйіріне жағылады. Күшәла (мышьяк) – ежелден бері белгілі өте күшті у.