#məqalə
Bu sualın cavabını qruplar haqqında əsas nəzəriyyələrdə tapa bilərik. İnsan fərqinə varmasa da, qrupların davranışları üzərində ciddi və güclü təsirə malikdir. Hər kəs insanların yanında və tək olduqda fərqli davranır.
Sosial psixologiyaya dair əsas nəzəriyyələrdən biri odur ki, insan yalnız olanda rahat olur və necə davranacağı barədə narahat olmur. Təkliyə bir nəfər belə əlavə edildikdə isə davranış dəyişməyə başlayır və insanlar ətrafda baş verənlərə qarşı daha diqqətli olur.
Qrup düşüncəsi. Əksər məsələlərə dair razılıq əldə edən qrup, adətən, etiraz səslərini boğmağa meyilli olur. Burada həmişə harmoniya gözlənilir. Əgər hamı razıdırsa, insanlar daha müxalif fikirlər eşitmək istəmirlər. Bütün mübahisəli tərəflərin dinlənilməsi və ya müəyyənləşdirilməsi mümkün olmadığı üçün qrup düşüncəsi çox böyük fəlakətlərə səbəb ola və impulsiv qərarların verilməsinə aparıb çıxara bilər. Qrup düşüncəsinin mənfi nəticələrinə nümunə kimi qiyamlar və linç hərəkatları daxildir. Qrup düşüncəsi ilə mübarizə aparmaq üçün otantik etiraz inkişaf etdirilməlidir.
Qrup qütbləşməsi. Bu, qrup tərəfindən qızışdırılan və fərdlərin təkbaşına olduqları təqdirdə heç vaxt tutmayacaqları ekstrim mövqelərin yaradılması zamanı baş verir. Məsələn, qərar vermə prosesinin əvvəlində, bəlkə də, qrup üzvləri qismən hansısa məsələyə qarşı çıxırlar. Birlikdə müzakirədən sonra isə bütün qrup məsələyə kəskin şəkildə etiraz edir və qarşıdurmanı ifrat həddə çatdırır. Qrup qütbləşməsini azaltmaq üçün homogenlikdən uzaq durulmalıdır.
ŞAHID EFFEKTİ
Şahid effekti, bəlkə də, qrup içində baş verəcək ən faciəli fenomendir. Məlum olmuşdur ki, qrup böyüdükcə ehtiyac içində olan insanlara kömək üçün daxili meyil azalır. Bu hal "sosial tənbəllik anlayışına bənzəsə də, "şahid effekti" zamanı insanlar tamaşaçı kimi baxır və yalnız kiminsə birinci kömək etdiyini gördükdən sonra ona qoşulurlar.
Qeyd: bu, qəti şəkildə qrupa xas bir fenomendir. Hadisə qurbanının yanında yalnız bir nəfər varsa, həmin şəxs adətən zərərçəkənə kömək edir.
"Şahid effekti"nə dair ən məşhur nümunələrdən biri:
1964-cü il 13 mart tarixində gecə saat 3:20-da işdən evə gələn iyirmi sakkiz yaşlı Ketrin "Kitti" Cenovezeya mənzilinin girişində bir kişi yaxınlaşdı. Həmin kişi qıza hücum edib onu bıçaqladı. Cenoveze dəfələrlə kömək üçün yalvarsa da, onun haraylarını eşidən və hadisələrin baş verməsini izləyən qırx şahiddən heç biri polisi çağırmadı. Onların hamısı bu işi başqasının görəcəyinə ümid edirdi. Nəhayət, polisə xəbər veriləndə saat artıq 3:50 idi.
#psixologiya #qruppsixologiyası #sosialpsixologiya #şahideffekti #düşüncə #könüllüməqalə #psixolojixidmətvəreabilitasiyamərkəzi
Bu sualın cavabını qruplar haqqında əsas nəzəriyyələrdə tapa bilərik. İnsan fərqinə varmasa da, qrupların davranışları üzərində ciddi və güclü təsirə malikdir. Hər kəs insanların yanında və tək olduqda fərqli davranır.
Sosial psixologiyaya dair əsas nəzəriyyələrdən biri odur ki, insan yalnız olanda rahat olur və necə davranacağı barədə narahat olmur. Təkliyə bir nəfər belə əlavə edildikdə isə davranış dəyişməyə başlayır və insanlar ətrafda baş verənlərə qarşı daha diqqətli olur.
Qrup düşüncəsi. Əksər məsələlərə dair razılıq əldə edən qrup, adətən, etiraz səslərini boğmağa meyilli olur. Burada həmişə harmoniya gözlənilir. Əgər hamı razıdırsa, insanlar daha müxalif fikirlər eşitmək istəmirlər. Bütün mübahisəli tərəflərin dinlənilməsi və ya müəyyənləşdirilməsi mümkün olmadığı üçün qrup düşüncəsi çox böyük fəlakətlərə səbəb ola və impulsiv qərarların verilməsinə aparıb çıxara bilər. Qrup düşüncəsinin mənfi nəticələrinə nümunə kimi qiyamlar və linç hərəkatları daxildir. Qrup düşüncəsi ilə mübarizə aparmaq üçün otantik etiraz inkişaf etdirilməlidir.
Qrup qütbləşməsi. Bu, qrup tərəfindən qızışdırılan və fərdlərin təkbaşına olduqları təqdirdə heç vaxt tutmayacaqları ekstrim mövqelərin yaradılması zamanı baş verir. Məsələn, qərar vermə prosesinin əvvəlində, bəlkə də, qrup üzvləri qismən hansısa məsələyə qarşı çıxırlar. Birlikdə müzakirədən sonra isə bütün qrup məsələyə kəskin şəkildə etiraz edir və qarşıdurmanı ifrat həddə çatdırır. Qrup qütbləşməsini azaltmaq üçün homogenlikdən uzaq durulmalıdır.
ŞAHID EFFEKTİ
Şahid effekti, bəlkə də, qrup içində baş verəcək ən faciəli fenomendir. Məlum olmuşdur ki, qrup böyüdükcə ehtiyac içində olan insanlara kömək üçün daxili meyil azalır. Bu hal "sosial tənbəllik anlayışına bənzəsə də, "şahid effekti" zamanı insanlar tamaşaçı kimi baxır və yalnız kiminsə birinci kömək etdiyini gördükdən sonra ona qoşulurlar.
Qeyd: bu, qəti şəkildə qrupa xas bir fenomendir. Hadisə qurbanının yanında yalnız bir nəfər varsa, həmin şəxs adətən zərərçəkənə kömək edir.
"Şahid effekti"nə dair ən məşhur nümunələrdən biri:
1964-cü il 13 mart tarixində gecə saat 3:20-da işdən evə gələn iyirmi sakkiz yaşlı Ketrin "Kitti" Cenovezeya mənzilinin girişində bir kişi yaxınlaşdı. Həmin kişi qıza hücum edib onu bıçaqladı. Cenoveze dəfələrlə kömək üçün yalvarsa da, onun haraylarını eşidən və hadisələrin baş verməsini izləyən qırx şahiddən heç biri polisi çağırmadı. Onların hamısı bu işi başqasının görəcəyinə ümid edirdi. Nəhayət, polisə xəbər veriləndə saat artıq 3:50 idi.
#psixologiya #qruppsixologiyası #sosialpsixologiya #şahideffekti #düşüncə #könüllüməqalə #psixolojixidmətvəreabilitasiyamərkəzi
Əgər biz həyati vəziyyətlərdən müsbət dərslər götürürüksə, öz üzərimizdə inkişaf ediriksə, onda inkişafın yeni mərhələsinə keçə bilərik. Əgər taleyimizlə barışmaq istəmiriksə və həyatı qəbul etmiriksə, təkmilləşmək istəmiriksə onda həyat bizi məhv edir.
📕 Stressə qarşı peyvənd
📕 Stressə qarşı peyvənd
👍3
Sevgisizlik
Sevgisizlik və ya dəyərsizlik <> erkən uşaqlıq dövründə başlayan, bizim nəzarətimiz altında olmadan yaranan bir duyğu və inanc durumudur.
🪷 "Bizim nəzarətimiz altında olmadan" dedim, buna bir açıqlama verirəm:
Çünki körpəlik və erkən uşaqlıq dövründə bizim şüurlu zehniniz hələ formalaşmamışdır. Ancaq şüuraltı zehniniz aktiv bir şəkildə çalışır və o yaşlarda hiss etdiyiniz duyğular və bu duyğulara uyğun yaratdığımıx inancları saxlamaqdadır.
Yəni, kiçik bir uşağın doğulduğu ailə, o uşağa sevgi göstərməyəcək təməldədirsə o uşaq daha həyatın ilk illərində sevgisizlik, bir digər anlamı ilə dəyərsizlik duyğuları ilə qarşılaşacaq. Bu əsasda bir inanc inkişaf edəcək və iləridə yüksək ehtimalla "sevgisiz böyüyən insan" kateqoriyasına daxil olacaqdır, bu da bizim cəmiyyətdə nadir rastlanan bir vəziyyət deyildir.
🪷 Bəs sevgisiz böyüməyin nəticəsi nə olur?
Sevgisizlik niyə psixoloji problemlərin təməl səbəblərindən biridir.
🪷 Sevgisizliyin nəticələri:
Sevgisizliyin nəticələrini anlatmadan öncə bunu anlamalıyıq ki, həyatda hər şeydə olduğu kimi duyğu durumlarımız arasında da birbaşa bir bağlantı vardır. Duyğularımız elə-belə özlüyündən formalaşmaz.
🪷 Sevgisizlik vəziyyətinin yaradacağı nəticələr:
Özgüvən əskikliyi, özünü qəbul edə bilməmək, mənlik duyğusunu ortaya qoymamaq, biabr olmaq qorxusunu şiddətli yaşamaq.
Sevgisizlik nəticəsində bu duyğu və durumların yaranmasının təməl səbəbi isə sevgisiz böyüyən insanın özünü dəyərsiz hiss etməsi, görməsidir.
🪷 İndi bunu düşünün: sevgisiz böyüyən insan başqalarını öz gözündə böyütməyə meyillidir. Çünki onun düşüncəsinə görə özü dəyərsiz biridir, yəni digər insanlardan şüuraltı səviyyədə özünü daha aşağıda görməkdir.
🪷 İndi əsas suala gəlirik: sizcə özünü dəyərsiz hiss edən bir insanın özgüvəni yüksək ola bilərmi? Sosial münasibətlərində mənlik duyğusunu ortaya qoya bilərmi? Demək istədiklərini rahat bir şəkildə dilə gətirə bilərmi? Təbii ki, xeyr!
Çünki yuxarıda dediyim kimi özünü dəyərsiz görür. Özünü dəyərsiz görən insan bunları necə edə biləcək və ya necə özgüvən sahibi ola biləcək?
🪷 Bu insan sevgi əskikliyindən dolayı öz güvəni olmadığı üçün bu əskikliyi bağlamaqdan ötrü narkotik maddələrinə baş vura bilərmi? Ona zərər verən dostlarının olmasına rəğmən sırf özlərini sevir deyə onlarla dostluğuna davam etdirmə ehtimalı yüksəkdirmi? Əlbəttə, yüksəkdir!🤦🏻♀️
Bir insan ya içəridən özünü olduğu kimi dəyərli hiss edər, özünü sevər ya da bunu xaricdən axtarar və onu tapdığında o sevgi ona zərər versə belə buraxmaq istəməz.
🪷Bir kiçik uşaq uşaqlığında ən çox ailəsindən sevgi görmək istəyir.❤️
Əgər uşaq kiçik yaşlarda bunu görməzsə, həyatının digər illərində, yetişkin bir insan olduğunda belə bu sevginin arxasından qaçar.
🪷Sevgisizlik nəticəsində yaranan dəyərsizlik hissinin ən pis tərəflərindən biri də budur ki, bu insan hər zaman "çöldən" dəyər axtaracaq. Və "çöldən" daim onaylanmağı istəyəcək.😐
Sevgisizlik və ya dəyərsizlik <> erkən uşaqlıq dövründə başlayan, bizim nəzarətimiz altında olmadan yaranan bir duyğu və inanc durumudur.
🪷 "Bizim nəzarətimiz altında olmadan" dedim, buna bir açıqlama verirəm:
Çünki körpəlik və erkən uşaqlıq dövründə bizim şüurlu zehniniz hələ formalaşmamışdır. Ancaq şüuraltı zehniniz aktiv bir şəkildə çalışır və o yaşlarda hiss etdiyiniz duyğular və bu duyğulara uyğun yaratdığımıx inancları saxlamaqdadır.
Yəni, kiçik bir uşağın doğulduğu ailə, o uşağa sevgi göstərməyəcək təməldədirsə o uşaq daha həyatın ilk illərində sevgisizlik, bir digər anlamı ilə dəyərsizlik duyğuları ilə qarşılaşacaq. Bu əsasda bir inanc inkişaf edəcək və iləridə yüksək ehtimalla "sevgisiz böyüyən insan" kateqoriyasına daxil olacaqdır, bu da bizim cəmiyyətdə nadir rastlanan bir vəziyyət deyildir.
🪷 Bəs sevgisiz böyüməyin nəticəsi nə olur?
Sevgisizlik niyə psixoloji problemlərin təməl səbəblərindən biridir.
🪷 Sevgisizliyin nəticələri:
Sevgisizliyin nəticələrini anlatmadan öncə bunu anlamalıyıq ki, həyatda hər şeydə olduğu kimi duyğu durumlarımız arasında da birbaşa bir bağlantı vardır. Duyğularımız elə-belə özlüyündən formalaşmaz.
🪷 Sevgisizlik vəziyyətinin yaradacağı nəticələr:
Özgüvən əskikliyi, özünü qəbul edə bilməmək, mənlik duyğusunu ortaya qoymamaq, biabr olmaq qorxusunu şiddətli yaşamaq.
Sevgisizlik nəticəsində bu duyğu və durumların yaranmasının təməl səbəbi isə sevgisiz böyüyən insanın özünü dəyərsiz hiss etməsi, görməsidir.
🪷 İndi bunu düşünün: sevgisiz böyüyən insan başqalarını öz gözündə böyütməyə meyillidir. Çünki onun düşüncəsinə görə özü dəyərsiz biridir, yəni digər insanlardan şüuraltı səviyyədə özünü daha aşağıda görməkdir.
🪷 İndi əsas suala gəlirik: sizcə özünü dəyərsiz hiss edən bir insanın özgüvəni yüksək ola bilərmi? Sosial münasibətlərində mənlik duyğusunu ortaya qoya bilərmi? Demək istədiklərini rahat bir şəkildə dilə gətirə bilərmi? Təbii ki, xeyr!
Çünki yuxarıda dediyim kimi özünü dəyərsiz görür. Özünü dəyərsiz görən insan bunları necə edə biləcək və ya necə özgüvən sahibi ola biləcək?
🪷 Bu insan sevgi əskikliyindən dolayı öz güvəni olmadığı üçün bu əskikliyi bağlamaqdan ötrü narkotik maddələrinə baş vura bilərmi? Ona zərər verən dostlarının olmasına rəğmən sırf özlərini sevir deyə onlarla dostluğuna davam etdirmə ehtimalı yüksəkdirmi? Əlbəttə, yüksəkdir!🤦🏻♀️
Bir insan ya içəridən özünü olduğu kimi dəyərli hiss edər, özünü sevər ya da bunu xaricdən axtarar və onu tapdığında o sevgi ona zərər versə belə buraxmaq istəməz.
🪷Bir kiçik uşaq uşaqlığında ən çox ailəsindən sevgi görmək istəyir.❤️
Əgər uşaq kiçik yaşlarda bunu görməzsə, həyatının digər illərində, yetişkin bir insan olduğunda belə bu sevginin arxasından qaçar.
🪷Sevgisizlik nəticəsində yaranan dəyərsizlik hissinin ən pis tərəflərindən biri də budur ki, bu insan hər zaman "çöldən" dəyər axtaracaq. Və "çöldən" daim onaylanmağı istəyəcək.😐
👍2