#məqalə
Koqnitiv psixologiyada yaddaş dedikdə məlumatın əldə olunması, saxlanılması, xatırlanması və bərpa edilməsi zamanı baş verən proseslər nazarda tutulur. Üç əsas proses mövcuddur - kodlaşdırma, saxlanılma və bərpa olunma.
Yaddaşa daxil edillən yeni məlumat hər şeydən əvvəl kodlaşdırılmalıdır ki, işlək formaya salına bilsin.
Kodlaşdırılmadan sonra həmin məlumat gələcəkdə istifadə üçün yaddaşda saxlanılır. Ehtiyac duymadığımız müddət ərzində yaddaşımızda saxladıqlarımızın çoxunun fərqində olmuruq. Hansısa məlumat lazım olanda ilk növbədə bərpaolunma prosesindən keçir və saxlanılmış yaddaşın şüurumuza yenidən qaytarılmasına imkan yaradır. Yaddaşın asas funksiya və strukturunu başa düşmək üçün yaddaşın mərhələ modelinə nəzər salmaq lazımdır. Bu modelə əsasan, 3 müxtəlif mərhələ mövcuddur:
YADDAŞIN FORMALAŞMA PROSESİ
1. Duyğu yaddaşı yaddaş prosesinin ən erkən mərhəıəsidir. Duyğuya dair məlumat xarici aləmdən eşidildiyi və ya görüldüyü kimi eynilə köçürülərək toplanılır və qısa müddət saxlanılır. Eşitməyə dair məlumat 3-4 saniyə, görməyə dair məlumat isə yarım saniyədən az vaxt yaddaşda qalır. Bu prosesə yalnız duyğu yaddaşının xüsusi hissələri cəlb olunur və bu da bəzi məlumatların növbəti mərhələyə keçməsinə imkan verir.
2. Qısamüddətli yaddaş- aktiv yaddaş da adlandırılan va ya farqinda bu prosesə hal-hazırda düşündüyümüz olduğumuz məlumatlar daxildir. Bu növ məlumat 20-30 saniyə ərzində saxlanılır və duyğu yaddaşına diqqət yetirməklə işə düşür. Qısamüddətli yaddaşdakı məlumatlar tez unudulurlar, lakin təkrarlandıqları halda növbəti mərhələyə keçid alırlar.
3. Uzunmüddətli yaddaş məlumatın mütəmadi saxlanılmasını nəzərdə tutur. Freyd uzunmüddətli yaddaşa şüursuz və ya şüuröncəsi kimi istinad edirdi. Bu halda məlumat ayıq şüurda olmasa da, ehtiyac anında çağırılıb istifadə oluna bilər. Bəzi məlumatları yenidən xatırlamaq asan olsa da, bəzilərinə çatmaq daha çətindir.
Koqnitiv psixologiyada yaddaş dedikdə məlumatın əldə olunması, saxlanılması, xatırlanması və bərpa edilməsi zamanı baş verən proseslər nazarda tutulur. Üç əsas proses mövcuddur - kodlaşdırma, saxlanılma və bərpa olunma.
Yaddaşa daxil edillən yeni məlumat hər şeydən əvvəl kodlaşdırılmalıdır ki, işlək formaya salına bilsin.
Kodlaşdırılmadan sonra həmin məlumat gələcəkdə istifadə üçün yaddaşda saxlanılır. Ehtiyac duymadığımız müddət ərzində yaddaşımızda saxladıqlarımızın çoxunun fərqində olmuruq. Hansısa məlumat lazım olanda ilk növbədə bərpaolunma prosesindən keçir və saxlanılmış yaddaşın şüurumuza yenidən qaytarılmasına imkan yaradır. Yaddaşın asas funksiya və strukturunu başa düşmək üçün yaddaşın mərhələ modelinə nəzər salmaq lazımdır. Bu modelə əsasan, 3 müxtəlif mərhələ mövcuddur:
YADDAŞIN FORMALAŞMA PROSESİ
1. Duyğu yaddaşı yaddaş prosesinin ən erkən mərhəıəsidir. Duyğuya dair məlumat xarici aləmdən eşidildiyi və ya görüldüyü kimi eynilə köçürülərək toplanılır və qısa müddət saxlanılır. Eşitməyə dair məlumat 3-4 saniyə, görməyə dair məlumat isə yarım saniyədən az vaxt yaddaşda qalır. Bu prosesə yalnız duyğu yaddaşının xüsusi hissələri cəlb olunur və bu da bəzi məlumatların növbəti mərhələyə keçməsinə imkan verir.
2. Qısamüddətli yaddaş- aktiv yaddaş da adlandırılan va ya farqinda bu prosesə hal-hazırda düşündüyümüz olduğumuz məlumatlar daxildir. Bu növ məlumat 20-30 saniyə ərzində saxlanılır və duyğu yaddaşına diqqət yetirməklə işə düşür. Qısamüddətli yaddaşdakı məlumatlar tez unudulurlar, lakin təkrarlandıqları halda növbəti mərhələyə keçid alırlar.
3. Uzunmüddətli yaddaş məlumatın mütəmadi saxlanılmasını nəzərdə tutur. Freyd uzunmüddətli yaddaşa şüursuz və ya şüuröncəsi kimi istinad edirdi. Bu halda məlumat ayıq şüurda olmasa da, ehtiyac anında çağırılıb istifadə oluna bilər. Bəzi məlumatları yenidən xatırlamaq asan olsa da, bəzilərinə çatmaq daha çətindir.
Yeni ayınız,yeni gününüz, yeni həftəniz uğurlu olsun.🤍🧚♀
Sevgi,sevinc,xoşbəxtlik içində olasınız!🥰
Sevgi,sevinc,xoşbəxtlik içində olasınız!🥰
❤10🥰1
Tolstoy velosiped sürməyi öyrənəndə 67 yaşında idi.
Və bu gün Tolstoy'un velosipedi deyə bir anlayış var.
"Heç bir şey üçün gec deyil", - anlamına gəlir. Bir şeyə gecikdiyinizi düşünəndə anlayın ki, bunun geci-tezi deyə bir şey yoxdur. Zamanıdır.🤍
Natiqlik və ünsiyyət🗣
Və bu gün Tolstoy'un velosipedi deyə bir anlayış var.
"Heç bir şey üçün gec deyil", - anlamına gəlir. Bir şeyə gecikdiyinizi düşünəndə anlayın ki, bunun geci-tezi deyə bir şey yoxdur. Zamanıdır.🤍
Natiqlik və ünsiyyət🗣
❤10🕊2🥰1