Ерлан Әшім: Балама ішкізбеген сүтті халыққа қалай беремін? | Kitapal podcast #49

Бүгінгі подкастта кәсіпкер әрі "Қасым кітапханасы" дүкенінің негізін салушы Ерлан Әшім ағамызбен сұқбаттасады. Сұқбатта: жексұрын кітаптар қандай, Ленин көшесін Абайға өзгерту, тұлға өсіретін кітаптар, Мағауин ақсақалмен кездесу, т.б. тақырыптар қамтылады.

https://youtu.be/sncGkv53nWY?si=0CQWidzxWyixRCCA

Кім соңғы демінде иманды болып өлетініне сенімді болса, имансыз кетеді. Әбу Дарда (р.а)

Алладан қорқатын ғалым бір досына былай деп өсиет айтады: «Мен өлерде қасымда тұрып, иманмен өлгенімді көретін болсаң, бірден бүкіл байлығымды ал. Оған бадам (миндаль) мен қант ал да, осы ауылдың балаларына таратып: «Бұл пәленшенің құтылғанының құрметіне таратқан сыйы» де. Егер Исламнан тыс өлсем, бұны бәріне естірт, жаназама келмесін. Бұл өлімімде риякерлік болмасын».

Ол адам: Бұны қалайша білемін? – деп сұраған кезде, ол оған бірнеше белгілер үйретті. Соңғы демінде сол белгілерді көрген кезінде, бадам мен қант сатып алып, балаларға таратты.

Имам Ғазалидің кітаптарынан алынған үзінді. Кітапқа тапсырыс: 8-777-572-22-33

Әсия, мүмкін біз енді ешқашан да көріспеспіз, бірақ мен сені осы бір өзім көрген тамаша қалпыңда өмір бойы жүрегімде сақтаймын. ...Менің сенімен ғайыптан жолығуым өмірімнің ең қиын да, ең бақытты да күні болды.

Шыңғыс Айтматов, «Байдамтал бойында»

(Кітаптан үзінді)

Түйеқұсқа: «қанатың бар ғой, ұш» десе, ол: «жоқ, мен түйемін» деп қанатын қысып, ұшқысы келмейді. Ал аңшының тұзағына түскен кезде, одан сақтанамын деп, басын ғана құмға тығып, өзін-өзі алдаусыратып, сорайған денесімен аңшыға жем болады. Содан кейін түйеқұсқа: «сен түйесің ғой, жүк артайық» десе, қанатын қомдап: «жоқ, мен құспын ғой» деп жүк көтеруден қашады. Сөйтіп қамқоршы, қорғаушыдан қашам деп, тағы да аңшыға жем болады.

Дәл сол секілді кәпір Құранның нұрын жоққа шығарып, өзінің қараңғылығына кіріп алады. Оған былай десе: «Өлімді мәңгі жоғалу деп ойлайсың. Ал көз алдыңда ажалдың дар ағашы дайын екенін көре тұра, өмірден қайтіп рақат аласың?». Ол Құраннан естіген аз ғана бір нұрға сүйеніп: «өлім мүлде құрып кету емес, өлімнен кейін өмір бар дейді ғой» дейді. Мұнысы – басын құмға тыққан әлгі түйеқұс секілді, өз басын өзі күпірмен бүркеп алып: «ажал мені көрмейді, қабір маған көрінбейді» деп, өзін-өзі алдаған бір алдамшы жағдай.

Дана Нұржігіт ханыммен керемет подкаст!

Нағыз ханым әдебі, қыздың кербез тұлғасы, тұлғалардың көзін көріп, өнегесін алу, әдебиет майданы, мықты тұлға өсірудің формуласы жайлы әдемі әңгіме болды.

https://youtu.be/NCJgixEafMs?si=Cs9ggK7WTXKpPwYE

Адам да бір есік сияқты. Әдемі, қымбат, бетінде алтынмен нөмірі жазылған есікті ашып қалсаң, арғы бетінде ары кетсе екі-үш бөлме ғана.

Онымен шай қайнатым уақыт әңгімелесіп, сол кеңістікке сыймайсың. Тар. Ары қарай орын жоқ.

Менмұндамалайтын кейбір қарапайым есіктер бар. Ашсаң, арғы жағында әлемдер, планета, ғаламдар... Онымен әңгімең бітпейді, қаншама қозғалмаған тақырыптар бар әлі. Ондай адамдар аз...

Кейбір есікті ашсаң, қараңғы. Жарық түспеген. Олар да бәрін осылай қараңғы деп ойлайды.

Немесе бітеу қабырға. Оны жарып өте алмайсың. Тұмсығың тіреліп, кері қайтасың.

Айтшы, кімге ренжисің?

Әл-Фараби – әлемге әйгілі ойшыл, пәлсапашы, әлеуметтанушы, математик, физик, астроном, ботаник, лингвист, логика, музыка зерттеушісі. 70-тен аса тіл білген.
Жеке иелігінде: бір бас, екі қол, екі аяқ. Білім алу шектеулі болған, сондықтан оны ізденіп оқыған.

Леонардо да Винчи - итальяндық суретші, кескіндемеші, мүсінші, сәулетші және ғалым, анатом, жаратылыстанушы, өнертапқыш, жазушы, музыкант, инженер.
Жеке иелігінде: бір бас, екі қол, екі аяқ. Білім алу шектеулі болған, сондықтан оны ізденіп оқыған.

Ал біз... – бір университет (колледж) бітіргенбіз. Оның өзінен мықты маман емеспіз, орташа. Басқа дым жоқ.
Жеке иелігімізде: бір бас, екі қол, екі аяқ. Білім алуға мүмкіндік көп. Бірақ ізденбейміз.

Алдымызға қанша сауал тосылды,
Өмір бізді ерте үйірді биіне.
Сәби кезім.
Бірге ойнайтын досымды
Ертіп бардым нағашымның үйіне.

Мұхтар ағамызды осы өлеңінен бастап танып едік. Бастауышта 1999 жылдары қазақ тілі оқулығында "Достық өлкесінің заңы" осылай басталатын.

Достық деген ізгіліктің алаңы,
Оған куә ғасырлар мен замандар.
Отанын да сатып кете алады,
Қиын шақта досын сатқан адамдар!

Мұхтар ШАХАНОВ
деп аяқталатын.

Ол кісіні өмірде көп көрдік. Ылғи бір ат үстінде жүретін: тіл мәселесі, жер мәселесі, ұлт мәселесі, намыс мәселесі...

Оның жайбарақат бір бейбіт шарада жүргенін көрмеппін. Ел басына күн туған шақтарда ғана, бәрі бұғып жатқанда бас көтеретін.

Басын қанша бәйгеге тіксе де, ажал 84 жасында алды. Қырық жыл қырғын болса да, ажалы келген өледі деген осы. "Ойбай, өліп қаламын-ау" деген қорқыныш жүрегіне кірмеген асыл тұлға!

Алла рақымына алсын!

Жинай-жинай тірліктің мүлкін де әсем,
Бірте-бірте шығады күлкің бәсең.
Бәрін тозаң басады, анда-санда,
Іннен шыққан қасқырдай сілкінбесең.

Қадыр Мырза Әли

Дым үйренбеген сананы шаң басады. Оны дүр сілкіндіру, рухын ояту үшін кітап оқыту керек. Кітапта тың ой, сергітетін сөздер бар. Ол тек ішкі отқа ұшқын тастайды. Ары қарай алаулатып, жандыратын - адамның өзі. Бастысы - кітап адамды ойландырады. Ғапылдықтың пердесін сыпырады.

Кітапқа тапсырыс беру: 8-777-572-22-33

1917 жыл, Германия.
Отан алдындағы борыш пен даңқ туралы ұранды сөздер, плакаттар бүкіл жерден жаңғырып тұр. Содан жігерленген, кеше ғана мектеп бітірген Пауль Боймер деген жас жеткіншек майданға аттанады.

Бірақ окоптағы өмір патриоттық сөздерде айтылатын өмірге мүлде ұқсамайды. Романтика реализммен бетпе-бет келді: "өйтсем бүйтер едім" деген әдемі идеялар емес, тамақ табу, атыс арасындағы аз ғана тыныштық және таң атқанша аман қалу маңызды.

Тапсырыс беру: wa.me/77775722233

Халықтың және биліктің кітапқа бірте-бірте жақындап келе жатқаны қуантады. Бірден Айға ұшып кеткен жоқпыз, бірақ аз-аздан қадам басып келе жатырмыз. Алға қарай. Халықтың дені білімді, кәсіпкер болатын, тауар өндіретін, қауіпсіздікте, тоқшылықта өмір сүретін, ылғи ізденетін, кемелдікке ұмтылатын күнге бәріміз бірге жетеміз. Оған көп себептің бірі - кітап оқу деп білеміз.

Кітап сені құр жатқызбайды. Ғапылдықта қалдырмайды. Өзіңмен өзіңді оңаша қалдырады. Ойландырады. Басыңды қасытады. Күнделік жазғызады. Нені өзгерту керектігін, қалай жасаудың жолын көрсетеді. Үнсіз дос...

«Алла Тағаланың алдында дұғадан қадірлі еш нәрсе жоқ» дейді Адамзаттың асыл тәжі пайғамбарымыз (Алланың сәлемі мен игілігі болсын). Дұға мүминнің өмірдегі ажырамас серігі болуы керек. Ол Алла мен пенде арасындағы алтын көпір іспеттес.

Біз көбіне қиналған кезде ғана дұға етеміз. «Кімде-кім дұғасының қиыншылыққа тап болған кезде қабыл болуын қаласа, өмірінің жарқын сәттерінде де дұға етуін көбейтсін» дейді пайғамбарымыз.

Тапсырыс беру: 8-777-572-22-33

Қай адамды көбірек құрметтейсіз: ақылы кем адамды ма әлде данышпанды ма?

Ақыл-есі кем адам бірнеше айдың ішінде данышпанға айнала ала ма? Наубайханада еден жуушы болып істейтін Чарли Гордон деген жігіт соны зерттемек болды. Нәтижесінде тышқан лабиринттен зу-зу етіп тез өте шығып, мықты есеп көрсетті.

Енді Чарли тәжірибені өзіне жасайды: бұрын қате-қате жазатын жігіт енді ғылыми теорияларды құрастыра бастайды. Бұған дейін өзін мазақ еткен адамдарды сөзден тұқыртып, кегін қайтарады.

Бірақ бір күні Элджернон тышқан өзін біртүрлі ұстай бастайды, сонда Чарли керемет ақылы үшін үлкен құн төлеуге тура келетінін түсінеді.

Бұл кітап – адамды қандай болса, сол қалпында қабылдау туралы хикая. Не маңызды: ақылды болу ма әлде бақытты болып, қоғамға сіңісу ме?

Тапсырыс беру: https://clck.ru/3TJfVu

Жаман болатын жігіт шегіншек келеді,
Кедей болатын жігіт еріншек келеді.

Шегіншек – ез, айтатын жерде айтуға ұялып, тәуекелге баратын жерде тартынып, жауапкершілік алатын жерде қашатын адам.

Еріншектік – күллі жаманшылықтың басы, кедейлік содан шығады.

Жігіттерге сыйлайтын кітаптар:
- Нағыз жігіт – жігіттің 40 қасиеті
- Идеал жігіт
- Жігіттің сұлтаны бол

Тапсырыс беру: https://clck.ru/3TJfVu

Қыз ақылды болады - болғысы келсе;
Шыдамды болады - қолынан келсе;
Сұлу болады - уақыт берсе;
Батыр болады - сынға түссе;
Адал жұбай болады - жары сүйсе.

Қыздарға оқуға кітаптар:
- Әдебі әдемі ханшайым бол
- Еркем, өмірің болсын көркем
- Ұлпан
- Ақбілек

Тапсырыс беру: https://clck.ru/3TJfVu

Дүниеге келер бір рет,
Дария кеуде тау мүсін.
Құрыштан құйған құдірет,
Қарттарым, аман-саумысың?

Байқайсыздар ма, қазіргінің қартының көбі телефонға тәуелді боп барады. Баладан гөрі үлкендердің телефонға телміруі қызық та қиын бір жағдай боп тұр.

Жарайды, қарай берсін дейін десең, көретіні - ылғи соғыс, Украина мен Ресей, АҚШ пен Иран, пайдасы аз дүниелер. Сол уақыттың орнына кітап оқымайды. Бата бергеніне қарап қысыласың. Немересіне ертегі айтып бере алмайды.

Жаңадан өнер үйренбейді. 63 жаста зейнетке шығумен өмір бітпейді ғой. "Қара басың жерге кіргенше білім үйрен" деген бабаларымыз. Сондай қызық кезең боп тұр...

Аузы дуалы, көреген, ақылы тұнық, өмір көрген, парасатты ақсақалдарға мұқтажбыз.

Мына атақты шумақ есіңде ме? Соны Мәшһүр Жүсіп 8 жасында жазған екен. Ал енді осыдан кейін Мәшһүр үшін қуанып, өзің үшін көңіл-күйің түспей қайтсін! 8 жаста мұрнымызды сүрте алмай жүрген едік. Эхх тектілік-ай десейші. Мұндай өлеңді қазір пайғамбар жасына жеткен қарттардың өзі айта алмай жүргені өкінішті.

Өлім аузынан аман қалған психиатр

Освенцим концлагерінде психиатр Виктор Франкл бір заңдылықты байқайды: тірі қалғандар - ең мықты денелі адамдар емес, керісінше өмір сүруге сылтау тапқандар. Мысалы: кітабын басып шығару, туыстың баласын құтқару, басқа тұтқындарға көмектесу.

Өзі сол түрмеден шыққанда мынадай тұжырымды негізге алып кітап жазады:
адамның негізгі қозғаушы күші – ләззат емес (Зигмунд Фрейд) әрі билік те емес (Альфред Адлер), керісінше өмірдің мәніне ұмтылу.

Қандай қиын жағдай болмасын, адамның қолындағы бір қаруды ешкім ала алмайды. Ол — болып жатқан жағдайға деген өз көзқарасыңды таңдау.

Бұл кітап — ертең не болары белгісіз жағдайлар мен дағдарыс кезінде өмір сүруге тірек табуға арналған кітап.

Қазақша кітабы да бар: «Өмірден мән іздеген адам». Одан бөлек «Логотерапия» кітабы да сатылымда бар.
Тапсырыс беру: https://clck.ru/3TJfVu

https://youtu.be/4o4DOUKjls4?si=TswXBqXHS8ujknUi

Қарапайым адамның өмірлік миссиясына адалдығын осы подкасттан көре аласыздар.

Алла Елшісі (Алланың сәлемі мен игілігі болсын) айтады: "Кімде-кім Алла жолында мал-дүниесінен бір нәрсе жұмсаса, оған соның жеті жүз сауабы жазылады". (Әбу Яхия Хурайм ибн Фәтик жеткізген)

Тапсырыс беру: https://clck.ru/3TJfVu