Президент Креативті индустрияны дамыту қорының кеңсесін аралап көрді

🟦Қасым-Жомарт Тоқаев қор жұмысымен танысты. Бұл Мемлекет басшысының тапсырмасына сай отандық креативті секторды қолдаудың негізгі институты ретінде құрылған.

🟦Президентке жаңа кеңістіктің шығармашыл жастар, инвесторлар мен туристер бас қосатын орынға айналатыны жөнінде баяндалды.

🟦Шоурум форматында безендірілген кеңседе креативті өнім әзірлеудің толық циклі көрсетілген. Сол арқылы көпшілік қарапайым идеяны өндіріске айналдыруға дейінгі шығармашылық үрдістің қалай жүргізілетінін тамашалай алады.

🟦Мемлекет басшысы зергерлік және ағаш шеберханаларын, музыка, кілем тоқу, бейнелеу өнері залдарын, fashion-аймақты аралады.

🟦Yurt Capsule – мұндағы негізгі орынның бірі. Бұл кеңістікте киіз үйдің дәстүрлі формасы технологиялық тұрғыдан жаңа кейіпке енген. Жоба цифрлық өнерді, мультимедиялық контентті және мәдени сторителлингті бір арнаға тоғыстырады.

🟦Қасым-Жомарт Тоқаевқа еліміздің брендін қалыптастыру тұжырымдамасы жайында мәлімет берілді. Бастама мәдени мұраларымызды заманға сай жаңаша интерпретациялау, креативті индустрияны дамыту және ұлттық бірегейлікті нығайту арқылы еліміздің туристік әлеуетін арттыруды көздейді.

🟦Креативті индустрияны дамыту қоры талантты жастарды іздеп тауып, оларға қолдау көрсету, инвестиция тарту, инфрақұрылымды жетілдіру секілді төрт негізгі бағыт бойынша жұмыс істейді. Отандық креативті өнімдерді сыртқы нарыққа шығаруға ықпал етеді. Сонымен қатар барлық облыс орталығында ашылған өңірлік хабтардың қызметін үйлестіреді.

🟦Бүгінде Қазақстанның креативті экономика саласында шамамен 48 мың кәсіпкерлік нысан бар. Олар 160 мыңға жуық адамды жұмыспен қамтып отыр. Индустрияға кино, анимация, геймдевелопмент, цифрлық өнер, сән, дизайн және халықтық қолөнер секілді салалар зор үлес қосуда.

Әлеуметтік сауалнама дегеніміз қоғамның ішкі ойын, көзқарасын түсінудің ең тиімді құралдарының бірі. Ол халықты мазалап жүрген басты сұрақтарды, өзгерістерге деген шынайы қатынасты, күнделікті өмірде не сезіліп, не байқалып жатқанын ашып көрсетеді.

DEMOSCOPE деген қоғамдық пікірге жедел мониторинг жүргізу бюросы 2026 жылғы 24 ақпан мен 6 наурыз аралығында «Билік институттарына қоғамның сенімі» тақырыбында сауалнама жүргізген екен. Жоба MediaNet және PAPERLAB орталықтарымен бірлесіп, Конрад Аденауэр атындағы қор қолдауымен жүзеге асырылған.
Сауалнаманың қызықты деген жерлерін түртіп алып назарларыңызға ұсынып отырмын. Жалпы, зерттеу нәтижесі қоғамда бір үрдіс қалыптасып келе жатқанын көрсеткен. Яғни мемлекеттік институттарға сенім деңгейі салыстырмалы түрде тұрақтанып келеді.

Жас ерекшелігіне қарай айырмашылықтар бар. Негізінен билік институттарына сенім, қолдау негізінен 18–29 жас аралығындағы жастарда жоғары. Бұл топта президент пен үкіметке сенім деңгейі 72,5%-ке жетеді. Ал 50–59 жастағылар арасында сенім деңгейі төмендеу екен.
Үкіметті ашық сынаудан қорықпаймын дегендердің үлесі 70,8%-ті құрайды. Бұл да қоғамда белгілі бір деңгейде пікір еркіндігі бар екенін көрсетеді. Сонымен қатар жастардың 56,1%-і мемлекет шешім қабылдау процесінде олардың үні естіледі деп сенеді.

Елдің даму бағытына келсек, 44,6% Қазақстан дұрыс жолмен келе жатыр деп санайды, ал 27,8% «дұрыс бағытта шығар» деген пікірде. Жалпы екі пікірде бір-бірімен жақын, сондықтан қосындысында елдің дамуы дұрыс бағытта деген респонденттер 72 пайыздан жоғары деп көрсетуге болады деп ойлаймын.

Сонымен қатар 2022 жылы жарияланған «Әділетті Қазақстан» тұжырымдамасына қатысты респонденттердің 55,6%-і оның биліктің нақты әрекеттеріне сәйкес келетінін айтқан.

Дегенмен зерттеу бір маңызды нәрсені көрсетті: сенім бар, бірақ реформаларға деген сұраныс та жоғары. Яғни қоғам тұрақтылықты қолдайды.

Қазақстандағы ең танымал банк өнімдерінің бірі – қолма-қол несие.

Оны күнделікті тұрмыстық мәселелерін шешкісі келетіндер таңдайды. Атап айтқанда: техника сатып алу, жөндеу жұмыстарын жүргізу немесе ағымдағы шығындарды жабу үшін пайдаланылады. Қазіргі таңда тұтынушылық несиеге онлайн өтінімді бірнеше минут ішінде рәсімдеуге болады, сондай-ақ банкке тікелей жүгіну мүмкіндігі де бар.

Алайда рәсімдеу оңай болғанымен, таңдау кезінде барлық жайтқа мұқият назар аударып, бірнеше негізгі ерекшелікті ескерген жөн.

Неге назар аудару керек

Келісімшартқа қол қоймас бұрын тек пайыздық мөлшерлемемен танысып қана қоймай, мерзімінен бұрын өтеу мүмкіндігіне, айыппұлдарға және ықтимал санкцияларға ерекше мән беру қажет.

Сонымен қатар кейбір банктер сақтандыру рәсімдеуді талап етуі мүмкін. Бұл – алдын ала есепке алынуы тиіс қосымша шығын. Ең бастысы – өз қаржылық мүмкіндігіңізді дұрыс бағалап, күтпеген форс-мажор жағдайларының да туындауы ықтимал екенін есте ұстаған жөн. Мұндай жағдайлар төлем қабілетіңізге елеулі әсер етуі мүмкін.

Базалық ставка: Біздің нанымызға қалай әсер етеді?

Экономиканы үлкен бір ауыл деп елестетіп көріңізші. Ал Ұлттық банк — сол ауылдағы жалғыз Қамбаның иесі. Ауылдағы бүкіл ақша айналымы осы кісінің қас-қабағына қарап тұр.

Ставка жоғары болса (мысалы, 18%)

Қамба иесі «қаһарына» мінеді. Ол ақшаны екінің біріне бере бермейді. «Ақша керек пе? Онда маған қайтарғанда үстіне еселеп қосып әкелесің» дейді.

Ешкім қарыз алғысы келмейді. Ауылда ақша «тапшы» бола бастайды. Жағдайды түсінген жұрт ақшасын оңды-солды шашпай, әр тиынын санап жұмсайды.

Дүкеншілерден де маза кете бастайды: «Хм, ешкімде ақша жоқ. Сауда жүрмей жатыр. Еттің бағасын тағы көтерсем, ешкім алмайды. Ет сасып кетеді».

Амал жоқ, сатушы бағаны түсіреді немесе сол қалпында ұстауға тырысады. Ауылда баға өспейді. Қымбатшылық тоқтайды.

Ставка төмен болса (мысалы, екі есе — 9%)

Қамба иесінің көңілі жай. «Мә, кімге ақша керек — алыңдар, үстіне аздап тиын қосып қайтарсаңдар болды» деп жомарттық танытады.

Бәрі жаппай қарызға ақша ала бастайды. Бір көршің көлік мінеді, екіншісі үйін жөндеп алады. Ауыл ақшаға қарқ болады.

Дүкенші қарап қала ма, алақан ысқылай бастайды: «Охо, жұртта ақша көп екен!» Кеше ғана келісін 3000 теңгеге сатқан етті бүгін 5000 қылса да өтетінін біледі. Баға «ұшады». Жұрттың қалтасында ақша көп болғанымен, тауар құны екі өсіп шыға келгендіктен, береке болмайды.

Ставка өмірімізге қалай әсер етеді?

Біреулер айтуы мүмкін: «Өөй, менің несием жоқ, маған бәрібір» деп. Жоқ, олай емес! Несиесі жоқ адамның депозиті болуы мүмкін.

Бүгінгі мысалмен ставка 18% болса, банкте депозитте жатқан ақша өзінен-өзі көбейіп жатыр деген сөз. Бұл жерде банк: «Ақшаңды жұмсамай маған әкеліп сақта, мен саған жақсылап сыйақы беремін» деп тұр. Демек, қазір ақша жинауға ең тиімді уақыт.

Ал, керісінше, ставка шарықтап тұрғанда несие алсаң, онда банкке «байлық» сыйлайсың. Сондықтан ставканы бақылау керек. Ол түсті ме — демек, несиенің пайызы да құлайды деген сөз.

Базалық ставка — экономика үшін өзіндік бір «диета». Егер ел «семіріп» (баға өсіп) кетсе, Ұлттық банк ставканы көтеріп, нарықты «диетаға» отырғызады. Егер ел «арықтап» (сауда жүрмей) қалса, ставканы түсіріп, ақша ағынына ерік береді.

Бұдан шығатын түйін:

Ставка жоғары кезде — ақша жинаған тиімді.
Ставка төмендегенде — іс бастап, несие алып, қимылдап қалған жақсы.

Қай уақытта не істеу керегін білу үшін осы ставканы бақылап отыруымыз керек.

Жақсы демалыс болсын!

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat

Доллар 2026 жылдың соңына қарай 540 теңгеге дейін өсуі мүмкін — сарапшылар

Halyk Finance сарапшыларының пікірінше, Қазақстан валютасы биылғы жылдың соңына қарай әлсіреуі ықтимал.

Талдаушылардың бағалауынша, теңгенің қазіргі нығаюы уақытша сипатқа ие. Бірінші тоқсанның соңында доллар бағамы 478 теңгеге дейін төмендеді, алайда мамандар бұл деңгейді «шамадан тыс қымбаттаған бағам» деп санайды.

«Бағам іргелі экономикалық негізделген деңгейден ауытқыды. Теңгені жоғары базалық мөлшерлеме, БЖЗҚ үшін валюта сатып алудың тоқтатылуы, квазимемлекеттік компаниялардың валюталық түсімді міндетті түрде сатуы және мемлекеттік облигацияларға шетелдік инвестициялардың келуі қолдады. Бұдан бөлек, биржада белгісіз көздерден ірі көлемде валюта ұсынысы байқалды», — делінген есепте.

Halyk Finance болжамынша, теңгеге қысым түсіретін негізгі факторлар мыналар болуы мүмкін: жоғары инфляция, сауда профицитінің қысқаруы, шетелдік инвесторлардың мемлекеттік облигацияларға қызығушылығының бәсеңдеуі, әлемдік нарықтарда доллардың күшеюі және Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры тарапынан валюта сатылымының азаюы.

🚆 Қазақ инвесторлары Арменияның теміржолына қызықпайтынын бейресми каналдар арқылы жеткізді

Енді 2028 жылы концессияны ұзарту бойынша Армения Ресеймен қоян-қолтық келіссөздер жүргізуі тиіс. Немесе француз инвесторларына жобалық ұсыныс жасауы мүмкін. Бірақ Оңтүстік Кавказ теміржолы (ОКТЖ) теміржолы жүйесі өзін ақтап, коммерциалық тиімді активке айналуы үшін кем дегенде 1 миллиард долларлық инвестиция қажет және Зангезур дәлізі, Әзірбайжан мен Түркияны байланыстыратын тармақ салынуы тиіс. Қазіргі Армения мен Грузия арасындағы коридор Транскаспийлік транзиттің қажеттілігін мүлде жаба алмайды.

Бұған дейін Арменияның Премьер-Министрі Никол Пашинян ОКТЖ бойынша Ресей концессиясынан бас тартып, оны Қазақстандық инвесторларға беру мүмкіндігі туралы мәлімдеген болатын. Бірақ артынша Армения тарапы бұл бағыт бойынша ешкіммен ешқандай келіссөздер жүріп жатпағандығын хабарлаған.

«Бейресми контактілер болды. Бірақ біздің инвесторлар бұл жобаның саяси тәуекелі тым жоғары екенін бірден есептеп отырған. Оған тәуекел үшін премияның үлкен болғандығынан ондай жоба қысқа мерзімде коммерциалық жағынан өзін ақтауы тиіс. Бірақ бұл теміржолдар желісі трансшекаралық сипаттан көрі тұйықтық, әшкіармениялық сипатқа ие. Қазір істеп тұрғаны тек Грузиямен мемлекетаралық қатынас қана. Ол барлық транзиттік ағындарды қамтамасыз ете алмайды. Түркияға шығатын Зангезур дәлізі қызық болар еді. Бірақ ол бойынша үлкен саяси шешімдер әлі толық қабылданған жоқ. Детальдар да нақтыланбады», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.

Арменияның теміржол жүйесі 2008 жылдан бері Ресейдің мемлекеттік «Российские железные дороги» компаниясының еншілес құрылымы арқылы басқарылып келеді. Форматы 30 жылдық концессия. Яғни инфрақұрылым Арменияныкі, ал басқару, қызмет көрсету және жаңғырту ресейлік тарапқа берілген.

Қазір Ресей бүкіл Армения теміржолының жұмыс істеп тұрған негізгі желісін бақылауда ұстап отыр. Бірақ жүйе толық қуатында жұмыс істемейді. Себебі Армения географиясы тұйық. Елдің теміржол арқылы сыртқы әлемге негізгі қақпасы Грузия бағыты ғана. Солтүстік бағыттағы бір ғана желі үзілсе, бүкіл жүйе оқшауланып қалады. 2024 жылғы су тасқыны осы тәуекелді нақты көрсетті.

Инвестиция көлеміне келсек, ресейлік оператор 2008 жылдан бері 145 миллиард драмға (400 млн доллар) дейін қаржы салған. Ақша инфрақұрылым жөндеуге, байланыс жүйесіне, локомотивтер мен вагондарға жұмсалған. Бірақ мәселе енді ақша көлемінде емес, сол инвестицияның қайтарымында болып отыр.

ОКТЖ-ның таза қаржылық моделі күрделі. Жолаушылар тасымалы көбіне шығынды сегмент саналады. Негізгі табыс жүк тасымалынан келуі керек. Бірақ Арменияның ішкі нарығы шағын болғандықтан, үлкен пайда тек транзиттен түсуі мүмкін. Ал транзит үшін шекаралар ашық, саяси режим тұрақты, тариф бәсекелі болуы шарт. Қазір дәл осы үш фактор да әлсіз.

«Российские железные дороги» неге екені белгісіз, Ерасх пен Ахурян маңындағы желілерді модернизациялап, іске қосуға асықпай отыр. Егер олар іске қосылса, Армения Әзербайжан мен Түркия бағытына шыға алар еді. Қазақ инвесторлары егер Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Пашинян, Путин, Әлиев пен Ердоғанмен саяси келіссөздер арқылы гарантия мәселесін шешсе, Транскаспийлік бағыт аясында инвестиция салуға дайын. Тек мұндай инвестицияға саяси қолдау керек болып тұр.

https://t.me/dalainside

🔔 Жеке тұлға қандай жағдайда қаржылық тұрғыдан тұрақсыз деп танылады

🇰🇿 ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (АРРФР) құжатында қарыз жүктемесінің деңгейі (барлық қарыздар бойынша төлемдердің таза табысқа қатынасы) қарыз алушының табысына қарай төмендегідей белгіленген:

📌 Табысы 40 АЕК-ке дейін (173 мың теңгеге дейін) — қарыз төлемдеріне табыстың 40%-дан аспайтын бөлігі жұмсалуы тиіс.

📌 Табысы 40-тан 65 АЕК-ке дейін (173 мыңнан 281,1 мың теңгеге дейін) — 50%-дан аспауы керек.

📌 Табысы 65-тен 90 АЕК-ке дейін (281,1 мыңнан 389,2 мың теңгеге дейін) — 60%-дан аспауы тиіс.

📌 Табысы 90 АЕК-тен жоғары (389,2 мың теңгеден жоғары) — 70%-ға дейін, бірақ маңызды шарт бар: қарыз төлемдерінен кейін отбасының әрбір мүшесіне кемінде 15 АЕК (64,8 мың теңге) Астана мен Алматы қалаларында, ал өңірлерде кемінде 10 АЕК (43,2 мың теңге) қалуы қажет.

📌 15 жасқа дейінгі балаларға осы соманың жартысы есептеледі.

Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов пен Чехия Премьер-министрі Андрей Бабиш бірлескен бизнес форумға қатысты

📌 Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов пен Чех Республикасының Премьер-министрі Андрей Бабиш Астанада екі елдің іскер топтары өкілдерінің басын қосқан «Қазақстан-Чехия» бизнес форумына қатысты. Жиында сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты, өнеркәсіп кооперациясын дамытуға, сондай-ақ машина жасау, көлік, энергетика, ІТ, авиация өнеркәсібі және басқа да салалардағы бірлескен жобаларды жүзеге асыруға назар аударылды.

Форумға қатысушыларға арнаған алғысөзінде ҚР Премьер-министрі Олжас Бектенов бизнеспен және инвесторлармен диалогті дамыту Қазақстан үшін басым мәнге ие екенін атап өтті.
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасына сәйкес, Қазақстан проактивті инвестициялық саясатты жүзеге асыруда және ұзақмерзімді инвесторлар үшін ашық болып қала бермек. Бизнеспен сенімді диалог құру – бұл жұмыстың маңызды бөлігі.

Бүгін қазақстандық және чехиялық компаниялардың көптеген өкілдерін көргеніме қуаныштымын. Бір-біріміздің мықты жақтарымызды пайдалана отырып және ынтымақтастықтың жаңа бағыттарын қарастырып, біз өзара тиімді серіктестік құра аламыз»,
— деп атап өтті Олжас Бектенов.

«Қазақстан, бұл – құрлықтар арасындағы көпір ғана емес, инновациялар мен стратегиялық инвестициялар үшін де жаһандық хаб. Біздің қарым-қатынасымыз өзара сыйластықтың және табысты жобалардың дәлелденген тәжірибесіне негізделген. Қазақстанға деген қызығушылық – біз үшін ұзақ мерзімді стратегиялық басымдық»,
— деп атап өтті Чехия Премьер-министрі Андрей Бабиш.

Жүзеге асырылып жатқан Инвестициялық саясат шеңберінде Қазақстанда бизнес үшін жағдайларды жақсарту бойынша шаралар қабылдануда. «Бәйтерек» холдингі ұлттық инвестициялық холдинг болып қайта құрылды. Kazakh Invest ұлттық компаниясының приоритетті нарықтарға қатысу ауқымы кеңеюде, бірыңғай қолдау орталығы ретінде Kazakhstan Investment House құру жоспарлануда. Бас прокуратура жанынан Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті құрылды. Ірі инвесторлар үшін заңнаманың 25 жылға дейінгі тұрақтылығын қамтамасыз ететін инвестициялық келісімдер көзделген.

Жүргізіліп жатқан жұмыстардың нәтижесінде өткен жылы Қазақстан экономикасына тартылған тікелей шетелдік инвестициялар көлемі 14,4%-ға өсіп, жалпы сомасы $20,5 млрд-қа жетті. БҰҰ Азия мен Тынық мұхитқа арналған Экономикалық және әлеуметтік комиссиясы (ЭСКАТО) деректеріне сәйкес, ҚР аумағында нөлден бастап құрылатын жаңа жобаларға $19 млрд тікелей шетелдік инвестициялар салынды (greenfield project). Бұл Орталық Азиядағы барлық өңіраралық салымдардың 89%-ын құрады.

Чех компанияларының Қазақстанмен өзара іс-қимылды кеңейтуге және нарықтағы қатысуын арттыруға қызығушылығы атап өтілді. Өзара табысты іс-қимыл мысалдарының бірі – Škoda Auto компаниясының $8,2 млн-ға автокөлік құрастыру жобасын іске қосуы. BBS кәсіпорны осы жылдың соңына дейін $9 млн-ға жылу алмастырғыш жабдықтар өндірісін бастауды жоспарлап отыр. Энергетикалық секторда бұрын жасалған уран жеткізу туралы ұзақмерзімді келісім шеңберінде «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-мен ČEZ компаниясының серіктестігі перспективалы болып саналады.

Форум қорытындысы бойынша Қазақстан мен Чехия компаниялары арасында ынтымақтастық туралы 6 меморандумға қол қойылды. Энергетика, көлік, машина жасау, сақтандыру және тағы да басқа салаларда бірлескен кәсіпорындар құру көзделген.

📱 @KZgovernment

Өмір ондай жақсыдан ғана түзілген тәжірибе учаскесі емес, ода бәрі бар, соның жақсысын талғай білу үшін оқимыз, білім аламыз, тәжірибе жинаймыз; сол мақсаттың соңында адасамыз, қиянат көреміз, сонда да бәрібір жеңіп шығу үшін жанталасамыз. Жеңіп шығу үшін өмір тәжірибесін жинаймыз. Жеңіп шығамыз деп өмір сүреміз, сенеміз. Үйренем деген кісі есігінің алдындағы иттің қылығынан да бірдемелер үйренеді, үйрену үшін ештеңеден жиренбейді.

Бексұлтан Нұржекеев «Ерлі-зайыптылар»

https://t.me/kitapuzindisi

🚆 Астанада LRT картасына онлайн режимде өтінім қабылданып жатыр

28 сәуірден бастап оқушылар мен жеңілдік берілген санаттағы азаматтар LRT атаулы картасын рәсімдей алады.

🔹 Кімдер ала алады?

Астанада оқитын 7-18 жас аралығындағы оқушылар.

Астанада тіркелген және тұрақты адресі бар жеңілдік санатындағы азаматтар.

🔹 Қалай өтінім береді?

Тек онлайн форматта transcard.kz сайты арқылы. Тиісті мәліметтерді толтырып, керек құжаттарды жүктеп, картаны алатын ыңғайлы аудан әкімдігін таңдау керек.

🔹 Құны және алу жолы:

Дайындау құны — 1200 теңге.

Карта дайын болғанда SMS-хабарлама аласыз.

Картаны қаланың 6 аудандық әкімдігінде орналасқан арнайы пункттерден алуға болады.

Бұл атаулы карталар тек LRT-мен жүруге арналған, яғни қалалық автобустарға жарамсыз. Ал, өзге жолаушылар үшін карта мен билеттер станциялар іске қосылған соң қолжетімді болады.

LRT қашан іске қосылады?

Қала әкімі Жеңіс Қасымбектің айтуынша:

✅ Жүйенің сынақ жұмыстары аяқталды, ол пайдалануға толық дайын.
✅ Іске қосу жақын уақытқа жоспарланып отыр.
✅ Қазір станцияларға кедергісіз кіру/шығу және төңіректі абаттандыру жұмыстары (әсіресе Тәуелсіздік даңғылынан «Нұрлы жол» вокзалына дейін) жүріп жатыр.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat

Тұяқбаев - «Ковентри Сити» назарында!

«Азамат Тұяқбаев - «Ковентридің» шорт-листінде бар. Бірақ оған көбірек ойын практикасы және Англияға келер алдын бір клубқа ауысып, дайындалу керек, - деді клубтың скауты (ASnews.kz).

Ұмыту. Неткен сөз десеңші… Бір өзінде қорқыныш та, жұбаныш та, елес толы сағым да бар… Ұмытуды білместен бұл дүниеде қалай өмір сүруге болады? Бірақ кім ақырына дейін біржола ұмытуға қабілетті дейсің? Жүрегімізді тас-талқан еткен естеліктердің табы бар. Әрі қарай өмір сүрудің мәні жоқтығын түсінген адам ғана — азат адам.

Эрих Мария Ремарк «Салтанат қақпасы»

https://t.me/kitapuzindisi

Алимент қайда кетіп жатыр?

Осы жаңалықты естідіңіздер ме? Енді алимент алатын тарап есеп беруге міндеттелуі мүмкін. Дұрыс түсінсек, алиментті көптеп төлейтін азаматтар енді «ақшам балаға жұмсалып жатыр ма, әлде басқа жаққа кетіп жатыр ма?» деп уайымдамаса болатындай. Өйткені Әділет министрлігі алимент ақшасының қайда жұмсалатынын бақылайтын жаңа тәртіп дайындап жатыр екен.

Ең бастысын айтсақ:

Әрине, бұл талап бәріне бірдей жаппай қойылмайды. Егер ай сайынғы алимент мөлшері 100–150 мың теңге шамасында болса, ешкім сізден есеп талап етпейді. Себебі министрлік «бұл сома баланың ішіп-жемі мен киімінен артылмайды» деп есептейді.

Сонда кімдер есеп береді?

Есеп беру міндеті тек ірі көлемдегі алименттерге қатысты болуы мүмкін. Мысалы, егер әкесінің (немесе анасының) табысы жоғары болып, баласына ай сайын 500 мың немесе 1 миллион теңгеден аударып тұрса, онда ол ақшаның қайда кеткенін білуге құқығы болады.

Бұл талап не үшін керек?

Негізі, қазір де «отчет» сұратуға болады, бірақ ол үшін сотқа барып, уақыт кетіру керек. Ал жаңа тетік бұл процесті оңайлатпақ. Қарапайым тілде айтқанда, мақсат — ақшаның нақты баланың дамуына, үйірмелеріне немесе денсаулығына жұмсалуын қадағалау.

«Егер алимент сомасы өте үлкен болса, әрине, оның есебін талап ету қисынды. Біз қазір осы жүйені реттегіміз келеді», – дейді Әділет вице-министрі Бекболат Молдабеков.

Қысқасы, алимент — әкенің я шешенің емес, баланың ақшасы. Енді сол ақшаның «баланың аузына» барып жатқанын құрғаз сөзбен емес, нақты цифрмен дәлелдейтін кез тууы мүмкін. Әділет министрлігінің бұл бастамасы қаншалықты әділ? Бұл жаңалық ата-аналар арасында сенімді арттыра ма, әлде жаңа дауға жол аша ма? Оны өздеріңіз талдап көріңіздер. Пікір алаңы ашық.

«ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТ»
https://t.me/qarzhylyq_sauat

Өзің-ақ айтшы ғаламда мынау
Жеңудің бəрі жеңіс пе?
Жігітке арман жеткізіп пе еді
Өз сорын өзі жеңбесе.
Өмірдің барлық сəтсіздіктері
Бақытсыздық емес, ендеше!

Мұхтар Шаханұлы

@depti_goi

🥇 «Порту» – Португалия чемпионы

🇵🇹 «Айдаһарлар» маусым аяқталуына екі тур қалғанда чемпиондық тағдырын шешіп қойды.