​​#qiziq

Agar o'zga sayyoraliklar mavjud bo'lsa, nega biz ularni haligacha topmadik?

Quyida 3 xil faraz:

1. “Nodir yer”

Ushbu nazariyaga koʻra koinotda inson yagona madaniyatli yoki “aqlli mavjudot” ekanligini aytadi.Ayni paytda Yer tirik mavjudotlarga ega bo'lgan yagona dunyodir.

2. “Gerat filtri”

Ushbu nazariyaga koʻra uzoq oʻtmishda bu olamda ko‘plab madaniyatli mavjudotlar yashaganligini, ammo hozir ular yo‘q bo‘lib ketganligini,bu koinotdan yo‘q bo‘lib ketadigan oxirgi mavjudotlar esa insonlar ekanligini aytadi.

3. "Fermi paradoksi"
Agar olimning paradoksi toʻgʻri bo'lsa, bu ulkan olamda juda ko'p turdagi mavjudotlar va madaniyati mavjudotlar mavjud.Masalan, bizning koinotimiz yoshi 13,7 milliard yilga teng, lekin bizning Yerimiz yoshi 4,5 milliard yilni tashkil qiladi.Bunga koʻra oʻzga sivilizatsiya liklar turli yo'llar bilan Yerga ko'p marta tashrif buyurgan bo'lishi mumkin va ular hali ham u Yerda bo'lishi mumkin, lekin hozirgi texnologiya orqali buni isbotlay olmasligimiz sababli, biz o'zga sayyoraliklarni hali topa olmadik.

💠 @koinottilsimi

#news

🛞 Astronomlar noodatiy yulduzni topishdi

Bu oq mittining bir tomoni deyarli butunlay vodoroddan, ikkinchi tomoni geliydan iborat.

Yulduzning har ikki tomoni bir xil rangda va bir xil yorqinlikka ega, lekin geliy tomoni Quyosh kabi donador, vodorod tomoni esa silliqroq. Hozircha olimlar ushbu oq mittining noodatiy tabiatini tushuntira olmayaptilar.

💠 @koinottilsimi

#kvant_mexanikasi

⭕ Torlar nazariyasida, bir nechta dunyolar nazariyasidan farqli o'laroq, bu olamlar bir-biri bilan aloqa qilishlari mumkin va ular o'zaro ta'sirlashganda, bu dunyoning shakllanishiga sabab bo'lgan Katta portlash kabi holatlar sodir bo'ladi.

💠 @koinottilsimi

#news

🇺🇿 🇺🇸 O‘zbekiston NASA bilan kadrlar tayyorlash va kosmik texnologiyalar sohasida hamkorlik qiladi

O‘zbekiston TIV rahbari Baxtiyor Saidov va AQSH Davlat kotibi Marko Rubio "Artemida" kelishuvini imzoladi.

Hujjat mutaxassislar tayyorlash, kosmik texnologiyalar almashish, Oy va Marsni tadqiq etishni nazarda tutadi.

O‘zbekiston kosmos sohasida Turkiy davlatlar tashkilotiga a’zo mamlakatlar, Qozog‘iston va Xitoy bilan ham hamkorlik qilmoqda.

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar do'koni

#mikrogravitatsiya

Uzoq kosmik sayohatlar haqida gapiradigan bo'lsak,bizning
hayolimizga keladigan birinchi narsalar: radiatsiya, yonilg'i quyishdagi qiyinchiliklar va kolonistlar uchun oziq-ovqat chegarasidir.

Ammo mikrogravitatsiya inson fiziologiyasiga katta ta'sir ko'rsatadi va bir qator jiddiy kasalliklarni keltirib chiqarishini hech o'ylab ko'rganmisiz?

Masalan,Bunday holatda ichaklarimiz yuzasini qoplangan hujayra to'sig'ining yaxlitligi buzilishi mumkin. Ushbu to'siq bakteriyalar, zamburug'lar va viruslarning ichakdan inson tanasiga kirishiga to'sqinlik qiladi 🦠

Natijada infektsiyalar va yallig'lanish, 1-toifa diabet va jigar kasalliklari xavfi sezilarli darajada oshadi. Shuningdek, mikrogravitatsiya inson immunitet tizimini zaiflashtiradi.
⠀
Albatta, olimlar ushbu muammoni hal qilish ustida ishlamoqdalar, ammo mutlaqo barcha omillarni hisobga olish uchun ko'p yillik tadqiqotlar talab qilinishi mumkin.

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar do'koni

​​#qiziq

🌌 Big Bangdan oldin nima boʻlgan. Eng mashhur nazariyalar:

1️⃣ Kvant tebranishlar nazariyasi – Koinot “mutlaq yo‘qlik”dan emas, kvant vakuumidagi energiya tebranishidan paydo bo‘lgan.
2️⃣ Quantum Bounce (Kvant sakrash) – Loop Quantum Gravity – Koinot avval “kichrayib qulagan”, so‘ng yana sakrab kengaygan. Big Bang — bu sakrash nuqtasi.
3️⃣ Abadiy inflyatsiya nazariyasi – Katta Koinotda cheksiz ko‘p “koptok-koinotlar” mavjud, bizniki ulardan biri xolos.
4️⃣ Multiverse (Ko‘p koinot) modeli – Har bir yangi koinot boshqa koinotdagi energiya nozik o‘zgarishidan tug‘iladi.
5️⃣ Membran to‘qnashuvi – String M Theory – Bizning Koinot ikki ulkan “brana”ning to‘qnashuvidan hosil bo‘lgan energiya portlashidir.
6️⃣ Siklik (abadiy aylanish) model – Koinot tug‘ilmaydi ham, o‘lmaydi ham. U: kengayish → siqilish → big bang → kengayish tarzida cheksiz oqimda harakatda.
7️⃣ Simulyatsiya modeli – Big Bang — bu “koinot dasturi” ishga tushgan boshlang‘ich kod blokidir.
8️⃣ Golografik boshlanish – Koinotning boshlanishi 3D emas, 2D chegara ma’lumotidan kvant tarzda “ochilgan”.
9️⃣ Vakuum metastabillik nazariyasi – Big Bangdan oldin koinot boshqa energiya holatida bo‘lgan, keyin barqaror holatga sakrab o‘tgan.
🔟 Falsafiy “Zamon yo‘q” modeli – “oldin”, “keyin” degan tushunchalar Big Bangdan oldin mavjud bo‘lmagan. Vaqtning o‘zi Big Bang bilan boshlangan.

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar do'koni

​​#kvant_fizikasi

"Noaniqlik printsipi" ning asosiy xatosini tuzatish

Ba'zi odamlar noaniqlik tamoyilini tushuntirishda asosiy xatoga yo'l qo'yishadi. Ular ko'pincha noaniqlik printsipini kuzatuvchi effekti bilan xato qilishadi. Kuzatuvchi effekti - kvant tizimini kuzatish yoki yaxshiroq aytganda, uni o'lchash natijasida yuzaga keladigan hodisa. Ya'ni, kvant sistemasi o'lchanganda, u buziladi va natijada uning dastlabki holati (o'lchovdan oldingi holati) o'zgaradi. Aslida, kuzatuvchining ta'siri ham (detektor kabi) superpozitsiya printsipining natijasidir.

Odamlar (jumladan, Geyzenbergning o'zi) tizimga qarab, yorug'lik fotonlari elektronlarga uriladi va ularning o'rnini o'zgartiradi, bu bizning o'lchovlarimizda noaniqlikni keltirib chiqaradi, deb noto'g'ri fikr yuritdilar. Ammo bu hodisaning noaniqlik printsipiga hech qanday aloqasi yo'q, chunki kvant zarrasi harakatining joylashuvi va o'lchamiga oid noaniqlik har doim kuzatuvchi yoki o'lchash moslamasi mavjudligidan qat'iy nazar sodir bo'ladi. Shunday ekan, noaniqlik tabiatning o'ziga xos xususiyati ekanligini va uning kuzatuvchiga hech qanday aloqasi yo'qligini unutmaylik.‌‌

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar do'koni

#qiziq

Dunyo 200 yil ichida kulrang rangga aylandi

Bir guruh muzeylar so'nggi ikki asr davomida kundalik buyumlarning ranglarini tahlil qilishdi va asosiy tendensiya rangsizlanish ekanligini aniqladilar.

Bizning zamonamizning eng mashhur rangi - quyuq kulrang.

Ilgari asosiy ranglar jigarrang va sariq edi. Buning sabablaridan biri materiallarning o'zgarishi bilan bog'liq - yog'och o'rniga plastmassa ishlatila boshlandi. Misol tariqasida, maqolada 1844- yildagi telegraf va 2008- yildagi iPhone 3G solishtiriladi. Shunday qilib, ranglar diapazonidagi farq shunchaki ulkan.

Rasmda ob'ektlarning ranglari vaqt o'tishi bilan qanday o'zgarganligi ko'rsatilgan. Har bir xususiyat oʻzgarish oralig'i 20 yilni qamrab olgan. Keyin olimlar har bir guruhdagi ob'ektlarning ranglari kombinatsiyasini hisoblab chiqdilar.

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar do'koni

#qiziq

Vaqt paradokslari turkumidan

Bilking paradoksi:

Ushbu paradoksda inson kelajak qanday bo'lishini biladi va kelajakni imkonsiz qiladigan ishni qiladi.

Masalan, siz kelajakka borish uchun mashina qurasiz va sizning taqdiringiz Aziza ismli qizga uylanish bo'lganini va nikoh umuman muvaffaqiyatsiz bo'lganini ko'rasiz, lekin siz ataylab Kamolaga uylanishga qaror qilib, kelajagingizni imkonsiz qilasiz.

Paradoks mazmuni shunday:

👉 Agar siz Kamolaga uylansangiz, siz ko‘rgan kelajak yuz bermaydi.
👉 Agar ko‘rgan kelajak yuz bermasa, siz uni ko‘rmagan bo‘lishingiz kerak edi.

💥 Mana shu mantiqiy halqa — Bilking paradoksi.

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar do'koni

#qiziq

Okean tubida oʻzga sayyoraliklar bazasi topildimi? 😐😐

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar do'koni

#qiziq

Astronavtlarning hayot tarzi qanday?

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar dökoni

#qiziq

Nega biz Yer yuzida turib uni tekis köramiz?

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar dökoni

​​#qiziq

Agar Mars to'satdan portlasa, Yer bilan nima sodir bo'ladi?

Qizil sayyoraning to'satdan portlashi Quyosh tizimidagi boshqa sayyoralarning orbitalariga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Xususan, Yer, Venera va Merkuriy endi Marsning tortishish kuchiga tobe bo‘lmaydi va olimlarning fikricha,shunda sayyoralar Quyoshga yaqinlasha boshlaydi. Bu Yer sayyorasida suvning qaynash nuqtasiga qadar haroratning kuchli ko'tarilishiga olib keladi. Bundan tashqari, Yer to'satdan Quyoshga qulab tushishi va buning natijasida sayyora yonib ketishi mumkin.

Boshqa bir versiyaga ko'ra, Marsning portlashi tufayli Yer Quyosh tizimidan chiqib ketadi. Keyin Yerda harorat nihoyatda past bo'ladi va barcha tirik mavjudotlar muzlaydi. Biroq, Yupiter va Quyoshning tortish kuchi Yer orbitasiga ta‘sir qilishi sababli bunday bo'lishi dargumon.

Portlagan Qizil sayyora yoki uning yo'ldoshlari - Fobos va Deymos parchalarining Yerga tushishi yanada realroq nazariya hisoblanadi. Mars asteroidlarni Yer tomon yo'naltiradi fikr ham mavjud.

Katta ehtimol bilan, Qizil sayyora portlashi, Yer bilan masofa katta bo'lgani uchun unga hech qanday ta'sir ko'rsatmaydi yoki bu ta'sir minimal bo'ladi.‌‌

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar dökoni

#astronavtlar

Astronavtlar koinotda ko'zlarini yumib tursalar, ular har 3 daqiqada bir marta yorug'lik chaqnashlarini ko'radilar.

Ushbu hodisa ko'zning to'r pardasiga kiradigan yuqori energiyali zarralarning ta'siri bilan bog'liq degan nazariya mavjud. Biroq, bu eksperimental ravishda tasdiqlanmagan.

Ehtimol, ushbu "flesh" effektini asab tizimidagi ba'zi bir o'zgarishlar bilan izohlash mumkin.‌‌

💠 @koinottilsimi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

DBT.uz - binokl va teleskoplar dökoni