#qiziq

Turli xil tezlikda vaqtning kengayishi

▪️Yorugʻlik tezligining 50% da:

Barqaror kuzatuvchi uchun 1 soniya=siz uchun 0,866 soniyaga teng

▪️Yorug'lik tezligining 75% da:

Barqaror kuzatuvchi uchun 1 soniya=siz uchun 0,661 soniyaga teng

▪️Yorug'lik tezligining 99% da:

Barqaror kuzatuvchi uchun 1 soniya=siz uchun 0,141 soniyaga teng

▪️Yorugʻlik tezligining 99,999% da:

Barqaror kuzatuvchi uchun 1 soniya=siz uchun 0,0047 soniyaga teng

▪️Yorug'lik tezligida:vaqt = nolga teng

💠 @koinottilsimi

🛰️ Hatto kosmosda ham joy qolmayapti: SpaceX to‘qnashuvlar xavfini kamaytirish maqsadida minglab Starlink sun’iy yo‘ldoshlarining orbitasini pasaytiradi.

Jarayon butun yilga cho‘zilishi va 9400 ta qurilmadan 4400 tasiga ta’sir qilishi kutilmoqda. Ular asta-sekin 550 km balandlikdan 480 km gacha tushiriladi, u yerda boshqa sun’iy yo‘ldoshlar va kosmik chiqindilar kamroq.

💠 @koinottilsimi

#news

Kosmik parvozlar boʻyicha AQSh va Xitoy yetakchilik qilmoqda, Yangi Zelandiya esa uchirishlar soni bo‘yicha Rossiya bilan tenglashdi.


2025-yilda orbital uchirishlar poygasi yaqqol ikki davlat o‘rtasida kechdi. AQSh raqobatchilaridan ancha ilgarilab ketib, 181 ta orbital uchirishni amalga oshirdi. Xitoy esa so‘nggi yillarda katta sakrash qilib, 2025-yilda 93 ta uchirish ko‘rsatkichiga yetdi.
Yangi Zelandiya hududidan orbitaga 17 ta raketa uchirilgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich Rossiya bilan bir xil.

💠 @koinottilsimi

#qiziq

Agar okean sathi pasaysa, Yer qanday o'zgaradi‌‌

💠 @koinottilsimi

​​Ommabop notoʻgʻri tushunchadan farqli oʻlaroq, kosmos toʻliq vakuum emas. Kosmos toʻliq vakuumga yetarlicha yaqin, chunki kosmik fazoning 0,4 m³ ida kamida 1 atom mavjud.

💠 @koinottilsimi

#qiziq

Arximed Yerni ko'tarmoqchi bo'lgan !!!

Agar unga juda uzun hech qachon sinmaydigan biror-bir tayoq berilsa, u Yerni harakatga keltirishi mumkinligini aytdi. Bu nazariya ilmiy jihatdan to'g'ri.

Buni bajarishi uchun u dastlab Yerning og'irlik markazidan 1 metr masofada tayanch qo'yib,so'ngra qariyb 8,4 million yorug'lik yili bo'lgan yoki Yerdan Andromeda galaktikasigacha bo'lgan masofadan taxminan to'rt baravar uzunroq tayoqqa ega bo'lishi kerak edi. Keyin tayoqning ikkinchi uchiga o'tirib, Yerni 1 millimetrga siljitish uchun uni 10 000 yorug'lik yili pastga bosishi zarur edi‼‼

💠 @koinottilsimi

​​#paradoks #qoratuynuk

Qora tuynuklarda axborot yo'qotilishi paradoksi


Ushbu paradoks ayniqsa, aholining aksariyat qismiga ma'lum emas(Garchi Stiven Xoking bu borada oʻz nazariyasini taklif qilgan bo'lsa ham). Bu paradoks qora tuynuklarning xatti-harakatlarini o'rganishga asoslangan va umumiy nisbiylik nazariyasi va kvant mexanikasi elementlarini birlashtiradi.

Paradoks shundaki, jismoniy ma'lumotlar qora tuynuklarda butunlay yo'q bo'lib ketishi kerak: bu shunchalik kuchli tortishish kuchiga ega bo'lgan kosmik obʼyektki, hatto yorug'lik undan ham qochib qutula olmaydi. Bu shuni anglatadiki, hech qanday ma'lumot ulardan qochib qutula olmaydi, shunday qilib u abadiy yo'q bo'lib ketadi.Bundan tashqari, qora tuynuklar oʻzidan nurlanish chiqaradi, bu energiya qora tuynukning kichrayib borishini va keyinchalik yoʻq boʻlishini nazarda tutadi, chunki hamma narsa uning ichiga kirib ketgan narsa oxir-oqibat u bilan birga yo'qoladi.

Biroq, bu kvant fizikasi va mexanikasiga ziddir, unga ko'ra har bir tizimning ma'lumotlari, hatto uning to'lqin funksiyasi qora tuynukka qulab tushgan bo'lsa ham, kodlangan bo'lib qoladi. Bunga qo'shimcha ravishda, fizikada materiyaning yoʻqdan bor boʻlmasligi va bordan yoʻq boʻlmasligini taklif qiladi. Bu shuni anglatadiki, qora tuynuk tomonidan materiyaning mavjudligi va yutilishi kvant fizikasi bilan paradoksal natijaga olib kelishi mumkin.

Biroq, vaqt o'tishi bilan Xoking ushbu paradoksni tuzatib, ma'lumot qora tuynukda yo'q boʻlmasligini, aksincha fazo-vaqt chegarasida yaʼni voqealar gorizonti chegarasida qolishini taklif qildi.

Bizni instagramda ham kuzatib boring : https://instagram.com/koinot_tilsimi

🛰 @koinot_tilsimi

🌒 Insonlar 6-fevralda Oyga qaytishadi

NASA Artemis II missiyasiga tayyorgarlikni yakunlamoqda — bu 50 yil ichida Oyga birinchi boshqariladigan parvoz bo’ladi. Raketa deyarli tayyor bo‘lgan, agar yonilg‘i bakini to‘ldirish va sinovlar muvaffaqiyatli o‘tsa, u fevral oyining boshidayoq uchiriladi.

To‘rt nafar astronavtdan iborat ekipaj Oy yuzasiga qo‘nmasdan uni aylanib chiqadi.

💠 @koinottilsimi

Jarayon bosqichma-bosqich quyidagicha bo‘ladi?

Uchirish (1-kun)

SLS raketasi Orion kemasini Yer orbitasiga olib chiqadi, so‘ng Oy tomon yo‘naltiriladi.

Yer → Oy parvozi (3–4 kun)
Orion Oyga yetib borishi uchun taxminan 3–4 kun kerak bo‘ladi.

Oy atrofida aylanish (1 kun atrofida)

Astronavtlar Oy orbitasiga kirmaydi, balki free-return trayektoriya bo‘yicha Oy atrofini aylanib o‘tadi.
Eng yaqin nuqtada Oy yuzasidan taxminan 7 400 km masofada bo‘lishadi.

Oy → Yer qaytish (3–4 kun)

Oy gravitatsiyasi yordamida kema Yerga qaytish yo‘liga tushadi.

Yerga qo‘nish (so‘nggi kun)
Orion kapsulasi Tinch okeaniga qo‘nadi.

Umumiy davomiylik:
🕒 8–10 kun (asosiy reja — 10 kun)

⚠️ Shuni ham aytish kerakki, 6-fevral aniq sana bo‘lishi kafolatlanmagan — ob-havo yoki texnik sinovlar sabab uchirish bir necha kun yoki hafta kechikishi mumkin.

💠 @koinottilsimi

#news


❗️⚡️🌚Kelajakda oyda yashaymiz!

🇺🇸Amerika kompaniyasi Oyda mehmonxona qurishni rejalashtirmoqda.

Loyihaga ko‘ra, mehmonxona 2032 yilgacha ishga tushiriladi. Bir xonaning bir kechalik narxi 416 ming dollardan oshadi.

Xabar toʻldiriladi

💠 @koinottilsimi

Kaliforniyaning San-Fransisko shahrida joylashgan GRU Space startapi Oyda birinchi mehmonxonalarni qurish rejasini e'lon qildi va u yerga 2032-yildan boshlab sayyohlarni yuborishni boshlashga umid qilmoqda.

GRU Space o'z maqsadlarini so'nggi yillarda SpaceX tufayli yuklarni orbitaga uchirish narxining sezilarli darajada pasayishi bilan oqlaydi. Bozordagi raqobatning kuchayishi, jumladan, Blue Origin va butun dunyo bo'ylab ko'plab startaplar hamda mahalliy qayta ishlatiladigan raketa loyihalari tufayli kosmik uchirishlar arzonlashishda davom etadi.

Kompaniya shuningdek, kosmos allaqachon badavlat odamlar uchun sayyohlik maskaniga aylanib borayotganini ta'kidlamoqda.

Dastlabki bosqichlarda sayyohlar bilan birga Oy yuzasiga mehmonxonalar yetkazib beriladi. Bu ikki-to'rt kishini sig'dira oladigan shishiriladigan modullar bo'ladi. Yiliga uchta reys bilan har bir sayyoh uchun xarajat 416 000 dollarni tashkil etadi. Keyinchalik Yer va Oy yuzasidan olingan materiallardan foydalangan holda yanada murakkabroq inshootlar quriladi. San-Fransiskodagi Tasviriy san'at saroyidan ilhomlangan ushbu mehmonxonalar 10 nafar mehmonni sig'dira oladi. Har bir "sayohat" narxi 83 000 dollargacha tushishi mumkin. Texnologiyalarni sinab ko'rish uchun tayyorgarlik reyslari 2029- va 2032- yillarga mo'ljallangan.

💠 @koinottilsimi

Donald Tramp yaqin orada insoniyatning o‘zga sayyoraliklar bilan ilk aloqasi haqida e’lon qilishi kutilmoqda. Bu "tarixdagi eng muhim bayonot" bo‘lishi haqida ko‘plab manbalar yozdi.

Britaniyalik hujjatli film ijodkori Uning so‘zlariga ko‘ra, 8-iyul kuni, Jahon futbol chempionati paytida, Tramp dunyoga murojaat qilib, o‘zga sayyoraliklar hayotining mavjudligini va ular bilan ilk aloqa o‘rnatilganligini tasdiqlovchi nutq so‘zlashi mumkin.

Vanga nima degandi😄

💠 @koinottilsimi

Kanal zerikarli boʻlib qoldi(mi?)

#qiziq

Insoniyat biladigan eng katta son bu Grem sonidir. Bu shunchalik katta sonki, agar siz bu raqamni tasavvur qilishga harakat qilsangiz, butun hayotingizni shu raqamning 1% haqida o'ylash uchun vaqt sarflashingiz kerak bo'ladi. Bu raqamni agar yozib bilganimizda edi bizning koinotimizdagi barcha sirt maydonini raqamlari bilan qamrab olardi.

Batafsil

💠 @koinottilsimi

🥣 NASA Marsda astronavtlarni nima bilan oziqlantirishni o‘ylab topgan odamga 750 000 dollar to‘lashga tayyor — kompaniya yangi tanlovni e’lon qildi.

Istagan odam Marsda oziq-ovqat yetishtirish va tayyorlashdan iborat to’liq qollanmani yuborishi mumkin. Barcha taklif etilgan variantlar Yerdan ta'minotsiz ishlashi kerak — takliflar 2026-yil sentyabrigacha qabul qilinadi.

💠 @koinottilsimi

⚡️Sun’iy yo‘ldoshlar orqali 6 Tbit/s tezlikdagi internet — milliarder Jeff Bezosning Blue Origin kosmik kompaniyasi Starlink'dan minglab marta tezroq ishlaydigan internetni ishga tushirishini e’lon qildi.

Kompaniyaning sun’iy yo‘ldosh internet tarmog‘i Yer atrofidagi past orbitada 5280 ta va o‘rta orbitada 128 ta qurilmani o‘z ichiga oladi hamda 2027-yilda ishga tushirilishi kutilmoqda.

Lekin faqat korporativ mijozlarni ulash rejalashtirilgan bo‘lib, butun dunyo bo‘ylab ularning soni 100 000 tadan oshmasligi ko‘zda tutilgan — oddiy foydalanuvchilar bu xizmatdan foydalana olmaydilar. Solishtirish uchun: Starlink hozirda ~400 Mbit/s tezlikni ta’minlamoqda.

💠 @koinottilsimi

Atom qanday paydo bo'lgan? Elementar zarrachalardan oldin biror narsa bo'lganmi? Buni bilish mumkinmi?

Torlar nazariyasiga ko'ra, barcha zarralar ko'plab mikroskopik bir o'lchovli torlardan iborat. Har bir tor ma'lum bir chastota bilan tebranuvchi energiya to'plami bo'lib, ulardan qurilgan torlarning tebranish chastotalari zarrachaning xususiyatlarini belgilaydi. Katta portlash paytida koinot torlarni hosil qilgan sof energiya bilan to'lgan edi. Koinotning kengayishi va sovishi soniyasining birinchi lahzasida (10^-36 soniya) torlar elementar zarrachalarni, keyingi 100 soniyada esa atomlarni hosil qildi. Afsuski, hozirgi vaqtda insoniyat torlar nazariyasini sinab ko'rish texnologiyasiga ega emas, shuning uchun u tasdiqlanmagan.‌‌

💠 @koinottilsimi