#mars
Yer va Mars o'z orbitalari bo'ylab Quyosh atrofida aylanar ekan, Yer osmonidagi Marsning burchak kattaligi doimiy ravishda o'zgaradi.
Yer va Mars Quyoshga nisbatan qarama-qarshi tomonda bo'lsa, Mars nisbatan kichik hajmda ko'rinadi. Aksincha, Yer va Mars bir-biriga yaqin bo'lsa, Mars yorqin va katta bo'ladi. Mars Quyoshdan Yerga nisbatan uzoqroq joylashganligi sababli, yerliklar hech qachon Mars fazalarini kuzata olmaydilar. Shuningdek, rasmda Marsning Shimoliy qutb qopqog'i, quyuq va yengil qumbo'ronlari, bulutlar aniq ko'rsatilgan. Marsning birinchi rasmlarida kuchli chang bo'roni ko'rsatilgan.
💠 @koinottilsimi
Yer va Mars o'z orbitalari bo'ylab Quyosh atrofida aylanar ekan, Yer osmonidagi Marsning burchak kattaligi doimiy ravishda o'zgaradi.
Yer va Mars Quyoshga nisbatan qarama-qarshi tomonda bo'lsa, Mars nisbatan kichik hajmda ko'rinadi. Aksincha, Yer va Mars bir-biriga yaqin bo'lsa, Mars yorqin va katta bo'ladi. Mars Quyoshdan Yerga nisbatan uzoqroq joylashganligi sababli, yerliklar hech qachon Mars fazalarini kuzata olmaydilar. Shuningdek, rasmda Marsning Shimoliy qutb qopqog'i, quyuq va yengil qumbo'ronlari, bulutlar aniq ko'rsatilgan. Marsning birinchi rasmlarida kuchli chang bo'roni ko'rsatilgan.
💠 @koinottilsimi
👍21❤7🔥3👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#qiziq
Yorug'lik Yerdan Marsgacha bo'lgan masofani real vaqt rejimida qancha vaqt bosib o'tadi?
💠 @koinottilsimi
Yorug'lik Yerdan Marsgacha bo'lgan masofani real vaqt rejimida qancha vaqt bosib o'tadi?
💠 @koinottilsimi
👍18❤4
#kvant_fizikasi
String nazariyasiga ko'ra, bizning koinotimiz aslida 10 o'lchovli fazo - vaqt ichida suzuvchi to'rt o'lchovli qobiqdir.Ushbu nazariyaga koʻra bizning koinotimizning barcha zarralari va kuchlari bu koinotning to'rt o'lchovli qobig'i bilan bog'langan va undan chiqa olmaydi.
Bizni instagramda ham kuzatib boring: https://instagram.com/koinot_tilsimi
💠 @koinottilsimi
String nazariyasiga ko'ra, bizning koinotimiz aslida 10 o'lchovli fazo - vaqt ichida suzuvchi to'rt o'lchovli qobiqdir.Ushbu nazariyaga koʻra bizning koinotimizning barcha zarralari va kuchlari bu koinotning to'rt o'lchovli qobig'i bilan bog'langan va undan chiqa olmaydi.
Bizni instagramda ham kuzatib boring: https://instagram.com/koinot_tilsimi
💠 @koinottilsimi
👍16👏3🤯3❤2
🌓 NASA Oy va Marsga parvozning bir yillik simulyatsiya missiyasi uchun ko‘ngillilarni olishni boshladi.
Ishtirokchilar 12 oyni Xyustondagi Jonson nomidagi kosmik markaz hududida boshqa odamlardan ajratilgan holda o‘tkazadi. Tayyorgarlik va ma’lumotlar yig‘ish bilan birga dastur taxminan 14 oy davom etadi. Tajriba 2027-yilning avgustida boshlanadi.
Avvaliga ekipaj sayyoralararo parvozni taqlid qiluvchi ikki qavatli modulga joylashtiriladi. So‘ngra ishtirokchilar boshqa sayyora sirtidagi hayotni aks ettiruvchi boshqa modulga o‘tib, uning tashqarisiga chiqishadi. Ko‘ngillilar hatto dala operatsiyalari uchun rover modulini ham sinovdan o‘tkazishadi.
Qatnashchilarga kompensatsiya puli to‘lanadi, olingan natijalar esa NASAning uzoq muddatli ekspeditsiyalarga tayyorgarlik ko‘rishiga yordam beradi.
💠 @koinottilsimi
Ishtirokchilar 12 oyni Xyustondagi Jonson nomidagi kosmik markaz hududida boshqa odamlardan ajratilgan holda o‘tkazadi. Tayyorgarlik va ma’lumotlar yig‘ish bilan birga dastur taxminan 14 oy davom etadi. Tajriba 2027-yilning avgustida boshlanadi.
Avvaliga ekipaj sayyoralararo parvozni taqlid qiluvchi ikki qavatli modulga joylashtiriladi. So‘ngra ishtirokchilar boshqa sayyora sirtidagi hayotni aks ettiruvchi boshqa modulga o‘tib, uning tashqarisiga chiqishadi. Ko‘ngillilar hatto dala operatsiyalari uchun rover modulini ham sinovdan o‘tkazishadi.
Qatnashchilarga kompensatsiya puli to‘lanadi, olingan natijalar esa NASAning uzoq muddatli ekspeditsiyalarga tayyorgarlik ko‘rishiga yordam beradi.
💠 @koinottilsimi
👍20❤6💘3👏2🍓1👀1
🚀 Xitoy ilk bor ko’p martalik kosmik raketani dengizga muvaffaqiyatli qo‘ndirdi — bungacha bunday ishni faqat Amerikaning SpaceX va Blue Origin kompaniyalari uddalagan edi.
Ularning yondashuvidagi asosiy farq — suzuvchi platformadagi maxsus tutib olish tizimidir. Agar AQShda raketalar o‘rnatilgan tayanchlarga qo‘nadigan bo‘lsa, Xitoy raketasi tortilgan troslarga ilgaklar yordamida ilinib oladi.
💠 @koinottilsimi
Ularning yondashuvidagi asosiy farq — suzuvchi platformadagi maxsus tutib olish tizimidir. Agar AQShda raketalar o‘rnatilgan tayanchlarga qo‘nadigan bo‘lsa, Xitoy raketasi tortilgan troslarga ilgaklar yordamida ilinib oladi.
💠 @koinottilsimi
👍19❤5👏4
‼️🇺🇸🛸AQSH o‘zga sayyoraliklarga oid navbatdagi hujjatlarni maxfiylikdan chiqardi
Mamlakat Mudofaa vazirligi va razvedka idoralari noma’lum uchuvchi ob’yektlarga oid yangi hujjatlar hamda videolarni o‘z portaliga joyladi.
Ularda g‘ayrioddiy shakldagi ob’yektlar va osmonda kuzatilgan noma’lum yorug‘lik hodisalari aks etgan.
Pentagon ma’lumotiga ko‘ra, ushbu holatlarning aksariyati hozircha ilmiy izohga ega emas.
💠 @koinottilsimi
Mamlakat Mudofaa vazirligi va razvedka idoralari noma’lum uchuvchi ob’yektlarga oid yangi hujjatlar hamda videolarni o‘z portaliga joyladi.
Ularda g‘ayrioddiy shakldagi ob’yektlar va osmonda kuzatilgan noma’lum yorug‘lik hodisalari aks etgan.
Pentagon ma’lumotiga ko‘ra, ushbu holatlarning aksariyati hozircha ilmiy izohga ega emas.
💠 @koinottilsimi
😁34👍8❤4🔥3⚡1
Forwarded from Isroil Tillaboyev blogi
O‘zbek olimlarining nomi kichik sayyoralarga berildi
Bu haqda Xalqaro astronomiya jamiyatining Kichik jismlar bo‘yicha qo‘mitasi ma’lum qildi.
Unga ko‘ra, 2001 KA2 raqami bilan ro‘yxatga olingan asteroidga Kamoliddin Ergashev, ro‘yxat nomi 1999 TO15 bo‘lgan asteroidga esa Otabek Burxonov nomi berildi.
Avvalroq bu ikki olim NASA’ning sayyoraviy mudofaa tajribasi doirasidagi faol ishtiroki va hissasi uchun “Group Achievement Award” mukofoti bilan taqdirlangan edi.
Qoyil!
@domlajon
t.me/domlajon
Bu haqda Xalqaro astronomiya jamiyatining Kichik jismlar bo‘yicha qo‘mitasi ma’lum qildi.
Unga ko‘ra, 2001 KA2 raqami bilan ro‘yxatga olingan asteroidga Kamoliddin Ergashev, ro‘yxat nomi 1999 TO15 bo‘lgan asteroidga esa Otabek Burxonov nomi berildi.
Avvalroq bu ikki olim NASA’ning sayyoraviy mudofaa tajribasi doirasidagi faol ishtiroki va hissasi uchun “Group Achievement Award” mukofoti bilan taqdirlangan edi.
Qoyil!
@domlajon
t.me/domlajon
👏38👍17❤11🔥7🎉1💘1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🪞 AQSh'dagi startap quyosh nurini kechalari soatiga 5 000 dollardan sotmoqchi — Metro nashrining yozishicha, ular shu yilning o‘zidayoq koinotga ulkan ko‘zgu olib chiqishadi.
AQSh hukumati loyihani allaqachon ma’qullagan. Tunda quyosh nurini aks ettirish uchun 10 yil ichida o‘lchami 18×18 metr bo‘lgan 50 000 ta ko‘zgu uchirilmoqchi.
Birinchi navbatda, bu kosmik projektor quyosh elektr stansiyalari 24/7 rejimida energiya ishlab chiqara olishi uchun yaratilmoqda.
💠 @koinottilsimi
AQSh hukumati loyihani allaqachon ma’qullagan. Tunda quyosh nurini aks ettirish uchun 10 yil ichida o‘lchami 18×18 metr bo‘lgan 50 000 ta ko‘zgu uchirilmoqchi.
Birinchi navbatda, bu kosmik projektor quyosh elektr stansiyalari 24/7 rejimida energiya ishlab chiqara olishi uchun yaratilmoqda.
💠 @koinottilsimi
🤣39👏12👍7👎3❤2🤔2🔥1💘1
#hayot
Hayotning "g‘ishtchalari" ilk bor Somon yo‘lidan tashqarida topildi 🦠
Kil universiteti astrofiziklari va xalqaro tadqiqotchilar guruhi ilk bor Katta Magellan Bulutida murakkab organik molekulalarni aniqladi. Jeyms Webb kosmik teleskopi yordamida ular shakllanayotgan ST6 prototulduzi atrofidagi muzlarda beshta uglerodli birikmani topdilar: metanol, etanol, metilformat, atsetaldegid va sirka kislotasi.
Sirka kislotasi kosmik muzlarda ilk bor qayd etildi, qolgan uchta modda esa Somon yo‘li galaktikasidan tashqarida birinchi marta aniqlandi.
Olimlar, shuningdek, glikolaldegid izlarini ham aniqlagan bo‘lishi mumkin. Bu molekula shakarlar va RNKning dastlabki tarkibiy qismlari hosil bo‘lishi bilan bog‘liq.
Katta Magellan Buluti tarkibida og‘ir elementlar Somon yo‘liga qaraganda uch baravar kam bo‘lgani sababli, u ilk Koinot sharoitlarini aks ettiradi. Shu bois, bu kashfiyot hayot paydo bo‘lishi uchun zarur bo‘lgan organik birikmalar Koinot tarixining juda erta bosqichlaridayoq mavjud bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Biroq, bu hayot Yerda paydo bo‘lishidan oldin boshqa joylarda hayot albatta mavjud bo‘lgan degani emas; bu faqat hayot uchun zarur kimyoviy moddalarning ancha erta shakllangan bo‘lishi mumkinligini anglatadi.
💠 @koinottilsimi
Hayotning "g‘ishtchalari" ilk bor Somon yo‘lidan tashqarida topildi 🦠
Kil universiteti astrofiziklari va xalqaro tadqiqotchilar guruhi ilk bor Katta Magellan Bulutida murakkab organik molekulalarni aniqladi. Jeyms Webb kosmik teleskopi yordamida ular shakllanayotgan ST6 prototulduzi atrofidagi muzlarda beshta uglerodli birikmani topdilar: metanol, etanol, metilformat, atsetaldegid va sirka kislotasi.
Sirka kislotasi kosmik muzlarda ilk bor qayd etildi, qolgan uchta modda esa Somon yo‘li galaktikasidan tashqarida birinchi marta aniqlandi.
Olimlar, shuningdek, glikolaldegid izlarini ham aniqlagan bo‘lishi mumkin. Bu molekula shakarlar va RNKning dastlabki tarkibiy qismlari hosil bo‘lishi bilan bog‘liq.
Katta Magellan Buluti tarkibida og‘ir elementlar Somon yo‘liga qaraganda uch baravar kam bo‘lgani sababli, u ilk Koinot sharoitlarini aks ettiradi. Shu bois, bu kashfiyot hayot paydo bo‘lishi uchun zarur bo‘lgan organik birikmalar Koinot tarixining juda erta bosqichlaridayoq mavjud bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Biroq, bu hayot Yerda paydo bo‘lishidan oldin boshqa joylarda hayot albatta mavjud bo‘lgan degani emas; bu faqat hayot uchun zarur kimyoviy moddalarning ancha erta shakllangan bo‘lishi mumkinligini anglatadi.
💠 @koinottilsimi
🔥21❤5👍4⚡2🤩2
#kvantmexanikasi
Fizikada eng kichik o'lchanadigan uzunlik shkalasi Plank uzunligi bo'lib, u 10^-33 sm ga teng. Bu shuni anglatadiki, undan kichikroq har qanday uzunlik fazoviy miqyosda deyarli sezilmaydi yoki o'lchanmaydi va shunday deyish mumkin: "Plank uzunligidan qisqa uzunlik yo'q!".
Eng kichik o'lchanadigan vaqt Plank vaqti bo'lib, u 10^-43 soniyani tashkil etadi va bu yorug'likning Plank uzunligida harakatlanishi uchun ketgan vaqt miqdoridir. Bundan kichikroq har qanday vaqt sezilmas yoki o'lchab bo'lmas edi va biz aytishimiz mumkin: "Plank vaqtidan kam vaqt yo'q!"
Bu ikki ifoda fazo va vaqtning oʻzaro bogʻliqligiga qoʻshimcha ravishda fazo-vaqtdagi eng past oʻlchov shkalasi Plank shkalasi ekanligini koʻrsatadi.
💠 @koinottilsimi
Fizikada eng kichik o'lchanadigan uzunlik shkalasi Plank uzunligi bo'lib, u 10^-33 sm ga teng. Bu shuni anglatadiki, undan kichikroq har qanday uzunlik fazoviy miqyosda deyarli sezilmaydi yoki o'lchanmaydi va shunday deyish mumkin: "Plank uzunligidan qisqa uzunlik yo'q!".
Eng kichik o'lchanadigan vaqt Plank vaqti bo'lib, u 10^-43 soniyani tashkil etadi va bu yorug'likning Plank uzunligida harakatlanishi uchun ketgan vaqt miqdoridir. Bundan kichikroq har qanday vaqt sezilmas yoki o'lchab bo'lmas edi va biz aytishimiz mumkin: "Plank vaqtidan kam vaqt yo'q!"
Bu ikki ifoda fazo va vaqtning oʻzaro bogʻliqligiga qoʻshimcha ravishda fazo-vaqtdagi eng past oʻlchov shkalasi Plank shkalasi ekanligini koʻrsatadi.
💠 @koinottilsimi
🔥24👍5❤3⚡2✍2👀2
🚀 Xitoyda uchayotgan raketani chaqmoq urdi.
Sichan kosmodromidan uchirilganidan 35 soniya o‘tgach, kuchli zaryad raketaning uch qismiga tegib, korpusi bo‘ylab o‘tdi va dvigatellarining izi orqali yerga tarqaldi.
Voqeaga qaramay, parvoz odatdagidek davom etdi va raketa-tashuvchi sun’iy yo‘ldoshni orbitaga muvaffaqiyatli olib chiqdi (raketalarda bunday holatlar uchun maxsus himoya mavjud).
💠 @koinottilsimi
Sichan kosmodromidan uchirilganidan 35 soniya o‘tgach, kuchli zaryad raketaning uch qismiga tegib, korpusi bo‘ylab o‘tdi va dvigatellarining izi orqali yerga tarqaldi.
Voqeaga qaramay, parvoz odatdagidek davom etdi va raketa-tashuvchi sun’iy yo‘ldoshni orbitaga muvaffaqiyatli olib chiqdi (raketalarda bunday holatlar uchun maxsus himoya mavjud).
💠 @koinottilsimi
⚡26👍13❤3🔥3👎2🥰1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#saturn
"Cho'pon" tabiiy yo'ldoshlari.
Bu Saturnning kichik tabiiy yo'ldoshlari bo'lib, ular o'z gravitatsiyasi tufayli halqaning zarralarini yon tomonlarga uchib ketishiga imkon bermaydi va shu tufayli Saturn halqalari o'z shaklini saqlab qoladi.Ular zarrachalarni qo'y podasi kabi boshqarib turishadi, shuning uchun ular "cho'ponlar" nomi bilan ataladi.
💠 @koinottilsimi
"Cho'pon" tabiiy yo'ldoshlari.
Bu Saturnning kichik tabiiy yo'ldoshlari bo'lib, ular o'z gravitatsiyasi tufayli halqaning zarralarini yon tomonlarga uchib ketishiga imkon bermaydi va shu tufayli Saturn halqalari o'z shaklini saqlab qoladi.Ular zarrachalarni qo'y podasi kabi boshqarib turishadi, shuning uchun ular "cho'ponlar" nomi bilan ataladi.
💠 @koinottilsimi
🔥14👍8🆒3✍1❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#qiziq
Gravitatsiya har qanday o'lchov va koinotdan o'tishi mumkinligi sababli, gravitatsion to'lqinlari olamlardan yoki boshqa o'lchovlardan bizning koinotimizga o'tishi mumkin. Boshqa oʻlchovli fazodan kelgan gravitatsion to'lqinlar bizning koinotimizning gravitatsion to'lqinlariga nisbatan farq qiladi.
Bizni instagramda ham kuzatib boring : https://instagram.com/koinot_tilsimi
💠 @koinottilsimi
Gravitatsiya har qanday o'lchov va koinotdan o'tishi mumkinligi sababli, gravitatsion to'lqinlari olamlardan yoki boshqa o'lchovlardan bizning koinotimizga o'tishi mumkin. Boshqa oʻlchovli fazodan kelgan gravitatsion to'lqinlar bizning koinotimizning gravitatsion to'lqinlariga nisbatan farq qiladi.
Bizni instagramda ham kuzatib boring : https://instagram.com/koinot_tilsimi
💠 @koinottilsimi
🤔9👍7🔥2❤1
#qiziq
Nima uchun sayyora Quyosh atrofida turli tezlikda aylanadi? Quyosh yaqinida tez va aksincha undan uzoqda sekinroq?
Sayyoraning Quyosh atrofida aylanish tezligining o'zgaruvchanligi Keplerning uchinchi qonuni ko'rinishi bo'lib, unga ko'ra sayyora perigeliy mintaqasida afelion mintaqasiga qaraganda ancha tezroq harakat qiladi.
Bu harakatning asrlar davomida takrorlanishi ularning harakatidan hosil bo'luvchi kinetik energiyasi va sayyoraning orbitadagi pozitsiyasidan hosil bo'luvchi potentsial energiyasi yig'indisidan iborat bo'lgan sayyora umumiy energiyasining doimiyligi bilan ta'riflanadi.
Bunday holda, afelion hududida kinetik energiya minimal, potentsial energiya esa, aksincha, maksimaldir.
P.s: Qisqa qilib aytganda afelion hududida sayyora uzoq masofani bosib o‘tadi.Shuning uning harakati sekin.Aksincha perigeliy nuqtasida esa masofa qisqa,shuning uchun sayyora tezligi tez.
💠 @koinottilsimi
Nima uchun sayyora Quyosh atrofida turli tezlikda aylanadi? Quyosh yaqinida tez va aksincha undan uzoqda sekinroq?
Sayyoraning Quyosh atrofida aylanish tezligining o'zgaruvchanligi Keplerning uchinchi qonuni ko'rinishi bo'lib, unga ko'ra sayyora perigeliy mintaqasida afelion mintaqasiga qaraganda ancha tezroq harakat qiladi.
Bu harakatning asrlar davomida takrorlanishi ularning harakatidan hosil bo'luvchi kinetik energiyasi va sayyoraning orbitadagi pozitsiyasidan hosil bo'luvchi potentsial energiyasi yig'indisidan iborat bo'lgan sayyora umumiy energiyasining doimiyligi bilan ta'riflanadi.
Bunday holda, afelion hududida kinetik energiya minimal, potentsial energiya esa, aksincha, maksimaldir.
P.s: Qisqa qilib aytganda afelion hududida sayyora uzoq masofani bosib o‘tadi.Shuning uning harakati sekin.Aksincha perigeliy nuqtasida esa masofa qisqa,shuning uchun sayyora tezligi tez.
💠 @koinottilsimi
👍14❤6
#qiziq #kvantmexanikasi
Siz hayotingizda hech qachon hech narsaga tegmagansiz.
Biror kishi biror- bir jismga tegsa, u jismni emas, balki jismni tashkil qiluvchi elektronlarining elektromagnit kuchlarini his qiladi.Materiya tashkil topgan atomlar hech qachon bir - biriga urilmaydi. Qanchalik bir-biriga yaqin kelsa, ulardagi komponentlar zaryadlari shuncha itariladi. Bu xuddi ikkita kuchli magnitning bir xil zaryadli uchlarini birlashtirishga urinishga oʻxshaydi. Masalan, siz stulda oʻtirganingizda - siz unga “tegmaysiz”. Atomlardagi itarilish kuchi hisobiga stuldan maʼlum uzoqlikda turasiz.
P.s: Hozir ham telefoningiz sensoriga barmog'ingizni tekkizyapman deb o'ylayapsiz, aslida barmog'iz unga umuman tegmaydi.Tushundingiz-a
💠 @koinottilsimi
Siz hayotingizda hech qachon hech narsaga tegmagansiz.
Biror kishi biror- bir jismga tegsa, u jismni emas, balki jismni tashkil qiluvchi elektronlarining elektromagnit kuchlarini his qiladi.Materiya tashkil topgan atomlar hech qachon bir - biriga urilmaydi. Qanchalik bir-biriga yaqin kelsa, ulardagi komponentlar zaryadlari shuncha itariladi. Bu xuddi ikkita kuchli magnitning bir xil zaryadli uchlarini birlashtirishga urinishga oʻxshaydi. Masalan, siz stulda oʻtirganingizda - siz unga “tegmaysiz”. Atomlardagi itarilish kuchi hisobiga stuldan maʼlum uzoqlikda turasiz.
P.s: Hozir ham telefoningiz sensoriga barmog'ingizni tekkizyapman deb o'ylayapsiz, aslida barmog'iz unga umuman tegmaydi.Tushundingiz-a
💠 @koinottilsimi
👍19🔥6😁6⚡4❤1👏1